Σε νέα παράταση των κυβερνητικών μέτρων που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, προχώρησε προ ημερών το Υπουργείο Ανάπτυξης, θεωρώντας ότι οι τιμές των προϊόντων καθημερινής ανάγκης δεν έχουν διαμορφωθεί στα επιθυμητά επίπεδα, καθότι ακόμη σήμερα καταγράφονται σημαντικές ανατιμήσεις σε προϊόντα υψηλής ζήτησης.
Τη σχετική απόφαση έλαβε ο υπουργός παρά το γεγονός ότι σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις του με ανώτατα στελέχη του κλάδου, δέχτηκε ισχυρές πιέσεις προκειμένου να αποσύρει τα μέτρα.
Ο ι παρεμβάσεις του υπουργείου στον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών θα ισχύσουν ως τις 30 Απριλίου 2025. Σε ό,τι αφορά ειδικά τον περιορισμό του περιθωρίου κέρδους του λιανεμπορίου για τα περισσότερα τα προϊόντα που διακινούνται από τα σούπερ μάρκετ, ως ημερομηνία υπολογισμού της κερδοφορίας παραμένει η 31η Δεκεμβρίου του 2021. Θυμίζουμε ότι το συγκεκριμένο μέτρο θεσπίστηκε την περίοδο της πανδημίας, με σκοπό την προστασία των καταναλωτών από τις υπέρμετρες ανατιμήσεις σε προϊόντα όπως τα αντισηπτικά και τα τεστ για την αντιμετώπιση της πανδημίας, καθώς και για κάποια τρόφιμα, τα οποία εν συνεχεία, όμως, αντικαταστάθηκαν από άλλα προϊόντα, που είχαν αρχίσει να ανατιμώνται με θεαματικό τρόπο. Πάντως, παράγοντες της αγοράς σχολιάζουν θετικά το γεγονός ότι για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια το υπουργείο προέβη σε νέα παράταση όχι εξάμηνη, όπως συνήθιζε, αλλά τετράμηνη. Αυτό, όπως εκτιμούν, δεν αποκλείεται να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για τη διακοπή της παρεμβατικής πολιτικής της κυβέρνησης.
Στο μεταξύ, το υπουργείο επιμένει στους ελέγχους και τις πιέσεις στα σούπερ μάρκετ, προκειμένου να μειώσουν τις τιμές. Τα μέτρα που παραμένουν σε ισχύ αφορούν:
● Τον περιορισμό του περιθωρίου κέρδους σε προϊόντα απαραίτητα για την υγεία, τη διατροφή και εν γένει τη διαβίωση, στα σχολικά είδη, τα γεωργικά αγαθά και τις πρώτες ύλες αυτών, καθώς επίσης στα λιπάσματα, τις ζωοτροφές, τα δημητριακά και τα άλευρα.
● Στη διατήρηση του «Καλαθιού του Νοικοκυριού», το οποίο ιδιαίτερα για την περίοδο των γιορτών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς έχει εμπλουτιστεί με νέα προϊόντα, που παρουσιάζουν υψηλή ζήτηση την εν λόγω περίοδο, όπως το αρνί, το κατσίκι, η γαλοπούλα, τα τσουρέκια, η βασιλόπιτα και η σοκολάτα, συνθέτοντας έτσι ένα εποχικό, γιορτινό «καλάθι» αγορών.
● Στη γνωστοποίηση στο Υπουργείο Ανάπτυξης κάθε σχεδιαζόμενης ανατίμησης στα τρόφιμα, ώστε να αξιολογείται η σκοπιμότητά της από τις αρμόδιες αρχές.
● Στην ανακοίνωση ενδεικτικών τιμών λιανικής πωλήσεις των νωπών φρούτων και λαχανικών.
● Στη διατήρηση του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους του βρεφικού γάλακτος πρώτης και δεύτερης ηλικίας.
«Τα μέτρα αποδείχθηκε ότι αποδίδουν…»
Σημειώνουμε ότι ο υπουργός Ανάπτυξης, κ. Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας πρόσφατα στη Βουλή για την απόφασή του να εμείνει στην παρεμβατική πολιτική σε ό,τι αφορά τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών, σημείωσε ότι «τα μέτρα αποδείχθηκε ότι αποδίδουν και γι’ αυτό πήραν παράταση για τέσσερις μήνες. Εξαπλασιάσαμε τα ανώτατα όρια των προστίμων και στείλαμε τη ΔΙΜΕΑ στις 26 μεγάλες επιχειρήσεις για ελέγχους. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την εφαρμογή του νόμου… Στόχος μας είναι η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος όλων των πολιτών και η μείωση του κόστους ζωής…».
Το 2023 το μερίδιο σε αξία των pl προϊόντων υπερέβη το 26% και εκτιμάται ότι το 2024 θα πλησιάσει το 27%. Επειδή, οι σχετικοί κωδικοί κατά κανόνα είναι φθηνότεροι, είναι ευνόητο ότι το μερίδιό τους σε όγκο είναι ακόμα μεγαλύτερο. Όπως μας είπε ο κ. Γ. Μπάλτας, «σύμφωνα με αναλύσεις που κάναμε στο Εργαστήριο Μάρκετινγκ του Τμήματος Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, περισσότεροι από 35 στους 100 κωδικούς που διακινούνται από τα ελληνικά σούπερ μάρκετ είναι σήμερα pl προϊόντα. Η ιδιωτική ετικέτα είναι συνήθως σταθερά φθηνότερη και δίνει μία εύκολη και μόνιμη εναλλακτική λύση σε κάθε επιμέρους κατηγορία προϊόντων. Επιπλέον, οι Έλληνες καταναλωτές προτιμούν γενικά τα εγχώρια προϊόντα, γεγονός που ευνοεί την ιδιωτική ετικέτα, εφόσον η συντριπτική πλειονότητα των κωδικών pl είναι ελληνικής παραγωγής. Η επιλογή σούπερ μάρκετ από τον καταναλωτή είναι μία πολυκριτηριακή απόφαση. Το κωδικολόγιο, οι τιμές, oι προσφορές και η εύκολη πρόσβαση έχουν τη μεγαλύτερη σπουδαιότητα στην επιλογή καταστήματος σούπερ μάρκετ από τον καταναλωτή. Οπωσδήποτε, ένα κωδικολόγιο με πολλά ελκυστικά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας αποτελεί ισχυρό κίνητρο προτίμησης του σούπερ μάρκετ. Γνωρίζουμε από επιστημονικές έρευνες ότι οι κωδικοί των pl επηρεάζονται από τη φήμη και την εικόνα του σούπερ μάρκετ, υπό την έννοια ότι η εμπιστοσύνη του πελάτη στο κατάστημα ανακλάται στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που βρίσκει σε αυτό. Επομένως, μεταξύ σούπερ μάρκετ και ιδιωτικής ετικέτας εντοπίζεται μία σχέση αμφίδρομη, αμοιβαία επωφελής».
Όπως εξηγεί ο κ. Λ. Κιοσές, «πλέον τα pl προϊόντα έχουν αποκτήσει δικό τους χαρακτήρα «brand», παρέχοντας αξία στον καταναλωτή, μέσω της αξιοπιστίας που εμπνέει η λιανεμπορική αλυσίδα που τα διαθέτει, της ποιότητας και της ασφάλειάς τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ένας στους δύο καταναλωτές τα θεωρεί εξίσου ποιοτικά με τα επώνυμα και ότι προσφέρουν καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ένωση Παραγωγών Ιδιωτικής Ετικέτας (PLMA) βασιζόμενη σε αναλύσεις της Nielsen IQ, πέρυσι η ιδιωτική ετικέτα εξέφρασε το 54% της συνολικής ανάπτυξης των ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ, καθώς οι πωλήσεις των pl προϊόντων στην Ευρώπη έφτασαν τα 340 δισ. ευρώ, ένα μέγεθος που αποτελεί ιστορικό ρεκόρ. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πωλήσεις τους αυξήθηκαν κατά 13% συγκριτικά με το 2022, ενώ οι πωλήσεις των επώνυμων προϊόντων εμφάνισαν μικρότερη ανάπτυξη, της τάξης του 6%. «Τα αυξανόμενα μερίδια αγοράς, όπως δείχνουν τα ευρήματα της NielsenIQ, επιβεβαιώνουν ότι η ιδιωτική ετικέτα συνεχίζει να βρίσκεται στον σωστό δρόμο. Στις 17 χώρες που παρακολουθούνται, στο πλαίσιο αυτής της έρευνας (Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σουηδία, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο), φαίνεται ότι οι περισσότεροι καταναλωτές στρέφονται σε προϊόντα pl ως μέρος του καθημερινού τους καλαθιού αγορών, αναγνωρίζοντας ότι η ποιότητα και η οικονομικά συμφέρουσα πρότασή τους ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις τους», εξηγεί απαντώντας σε ερώτηση του «σελφ σέρβις» η κ. Peggy Davies, πρόεδρος της Ένωσης Παραγωγών Ιδιωτικής Ετικέτας (PLMA).