Κατεψυγμένα προϊόντα: Φαίνεται πως έσπασε ο πάγος…

H αισιοδοξία των επιχειρηματικών στελεχών, που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή και εμπορία κατεψυγμένων προϊόντων, φαίνεται πως δικαιώνεται φέτος, εφόσον οι πωλήσεις όλων των επιμέρους κατηγοριών τους εξελίσσονται θετικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τις προσδοκίες.

Όπως σημειώνει ο κ. Παναγιώτης Αδαμαντιάδης, Commercial Director της Alfa Αθανάσιος Δ. Κουκουτάρης ΑΕΒΕ, «η ως τώρα ανάκαμψη φέτος στο σύνολο της αγοράς του οργανωμένου εμπορίου τροφίμων είναι μικρότερη του 3,3% σε όγκο συγκριτικά με την περσινή χρονιά. Αν υπολογίσουμε, πρώτον, ότι οι εταιρείες ερευνών αγοράς προσμέτρησαν τα στοιχεία της τελευταίας μέρας του 2018 στο 2019, δεύτερον, ότι καταγράφεται ένας επιπλέον τζίρος των μεγάλων πελατών έναντι της μικρής λιανικής, πράγμα που δεν είχε διαπιστωθεί έως τώρα, και τρίτον, ότι έχει μείνει στάσιμος ο μεγάλος ρυθμός ανάπτυξης βασικών πελατών, συμπεραίνουμε ότι η ανάπτυξη γενικά της αγοράς θα είναι οριακά ανοδική ως το τέλος του χρόνου. Όμως, υπάρχουν κατηγορίες με αξιοσημείωτη ανάπτυξη, όπως των κατεψυγμένων προϊόντων και ειδικά της κατεψυγμένης ζύμης –τα στοιχεία δείχνουν ανάπτυξη 6,8% σε όγκο για όλη την κατηγορία».

Ερμηνεύοντας τη σημαντική άνοδο της αγοράς τους, την αποδίδει στους εξής λόγους –όχι απαραίτητα κατά σειρά σπουδαιότητας, όπως λέει: Στη μείωση του ΦΠΑ στο 13%, γεγονός που επιτρέπει στις εταιρείες να προσφέρουν τα προϊόντα τους σε ανταγωνιστικές τιμές, στην ενθαρρυντική βελτίωση των χρηματοοικονομικών μεγεθών της χώρας και τη διαμόρφωση θετικού κλίματος για τη διενέργεια επενδύσεων από σημαντικούς παράγοντες του κλάδου και την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών των καταναλωτών, ενώ σημειώνει: «Η alfa ως ιστορική ελληνική εταιρεία δεν έπαψε ποτέ να επενδύει σε όλα τα επίπεδα και χαιρόμαστε που ο ορίζοντας διευρύνεται, για να χωρέσει περισσότερες ανάλογες πρωτοβουλίες, μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών, που είτε έγιναν είτε πρόκειται να γίνουν».

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών των Ελλήνων, επισημαίνουμε τη συστηματική δουλειά που έχει γίνει για την ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την ποιότητα των κατεψυγμένων προϊόντων, όχι μόνο εκ μέρους μεμονωμένων επιχειρήσεων, αλλά συντονισμένα από τον ΣΕΒΤ. Σε σχετική δήλωσή του στο σελφ σέρβις ο πρόεδρος του συνδέσμου, κ. Ευάγγελος Καλούσης, τονίζει: «Η ελληνική βιομηχανία τροφίμων έχει ως βασική της προτεραιότητα να παράγει και να προσφέρει στους καταναλωτές προϊόντα ποιοτικά, ασφαλή, στην καλύτερη δυνατή τιμή, με προστιθέμενη αξία και χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις τους. Ο γνώμονάς μας είναι η αειφόρος ανάπτυξη του κλάδου, μέσα σε ένα υγειές επιχειρηματικό περιβάλλον, παράλληλα με την ανάδειξη της σημασίας της ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής των καταναλωτών».

Τα έτοιμα γεύματα
Η κ. Κατερίνα Παπαγεωργίου, αγοράστρια κατεψυγμένων προϊόντων της Metro, που λόγω αρμοδιότητας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη σχετική αγορά, θεωρεί ως μια από τις σημαντικότερες αλλαγές σε αυτήν τη δυναμική είσοδο των έτοιμων γευμάτων.

Ειδικότερα, δεδομένου ότι οι καταναλωτές στρέφονται όλο και περισσότερο προς τα ημιέτοιμα γεύματα, τις εναλλακτικές γεύσεις και τις νέες συνταγές, όλες οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ προχώρησαν στην αύξηση των μέτρων του εξοπλισμού κατάψυξης για την τοποθέτησή τους. Αναφερόμενη στην εμπειρία της Metro, σημειώνει σχετικά ότι «ανακαινίζοντας το δίκτυο της Βερόπουλος, προσθέσαμε έως και 70% περισσότερα μέτρα κατάψυξης, υποδεχόμενοι ακριβώς αυτήν την τάση της κατανάλωσης» και προσθέτει πως, «ενώ πριν μερικά χρόνια η κινητικότητα της κατηγορίας αφορούσε πρωτογενή προϊόντα, σήμερα τον χώρο των ψυγείων καταλαμβάνουν τα έτοιμα γεύματα (ready to cook), που απλώνονται διαρκώς σε πολλές κατηγορίες προϊόντων (συνταγές κρέατος, πουλερικών, λαχανικών, πίτες ακόμη και γλυκών).

Η ζήτησή τους αυξάνει συνεχώς, κυρίως εξαιτίας της έλλειψης χρόνου που πιέζει τους καταναλωτές στην καθημερινότητά τους. Οι τιμές των πρωτογενών προϊόντων διαμορφώνονται από την παραγωγή ανάλογα με τις διαθέσιμες ποσότητες, ωστόσο οι συνταγές και τα ημιέτοιμα γεύματα είναι αυτά που αυξάνουν την αξία της κατηγορίας, αφού σε αυτά ενσωματώνεται η υπεραξία της μεταποίησης». Πράγματι φέτος η κατηγορία των κατεψυγμένων ημιέτοιμων και έτοιμων φαγητών εμφάνισε σημαντική άνοδο πωλήσεων στο οκτάμηνο κατά 16,3% σε αξία και 16,8% σε όγκο. Η βιομηχανία των προϊόντων κατάψυξης ανταποκρίνεται στη σχετική τάση της αγοράς, λανσάροντας νέα καινοτόμα προϊόντα. Η Μπάρπα Στάθης, για παράδειγμα, λάνσαρε τη σειρά λαχανικών με ζυμαρικά, που ετοιμάζονται για σερβίρισμα σε 15 λεπτά.

Οι πωλήσεις ανά επιμέρους κατηγορία
Σύμφωνα με την κ. Βάσω Μωραϊτέλη, Account Executive, Client Service της IRI, το πρώτο οκτάμηνο του 2019 οι πωλήσεις των κατεψυγμένων συσκευασμένων κρεάτων αυξήθηκαν κατά 21,5% σε αξία και 15,7% σε όγκο, ενώ αντίστοιχα των κατεψυγμένων ψαριών αυξήθηκαν κατά 3,1% σε αξία, αλλά με οριακή πτώση 0,6% του όγκου πωλήσεων. Η κατηγορία των κατεψυγμένων λαχανικών εμφάνισε άνοδο 7,9% σε αξία και 6,8% σε όγκο, ενώ αξιοσημείωτα αυξητικές ήταν οι πωλήσεις της κατεψυγμένης πατάτας, που εξελίχθηκαν με ρυθμό 25,5% σε αξία και 19,4% σε όγκο. Επίσης στην κατηγορία της κατεψυγμένης ζύμης και της πίτσας διαπιστώθηκε άνοδος πωλήσεων 4,3% σε αξία και 4,4% σε όγκο. Επισημαίνουμε ότι ανοδικά εξελίχθηκαν οι πωλήσεις και σε όλα τα κατεψυγμένα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.


Οι νέες διατροφικές τάσεις
Οι διατροφικές μας συνήθειες αλλάζουν επί το υγιεινότερον. Ιδίως μεταξύ των νέων, όπου «πιάνουν» περισσότερο τα νέα διατροφικά «ρεύματα» σαν αυτό της χορτοφαγίας, ήπιας έως vegan. Όπως σημειώνει ο κ. Γιώργος Τσώνης, Country Manager της Globaltailer Cyprus Ltd/ Vegafit, «οι νέες τάσεις αφορούν κυρίως τα έτοιμα γεύματα και τα γεύματα ειδικής διατροφής. Αναφέρονται κυρίως σε προϊόντα χορτοφαγίας, χωρίς γλουτένη, με υπερτροφές, όπως η κινόα κ.ά. Στο πλαίσιο αυτό, οι καταναλωτές αναζητούν πλέον νέα προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας, αλλά που δεν απαιτούν πολύ χρόνο μαγειρέματος. Ακόμα μια νέα τάση είναι η αναζήτηση παραδοσιακών συνταγών εμπλουτισμένων με νέα υλικά, όπως το κόκκινο φασόλι στο ρύζι. Τα τμήματα R&D των εταιρειών παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των νέων προϊόντων, που ανταποκρίνονται στις εν λόγω τάσεις».

Στο ίδιο πλαίσιο, σημειώνουμε τη σημαντική ανάπτυξη, σύμφωνα με στοιχεία της Nielsen, της ζήτησης βιολογικών τροφίμων. Εκ μέρους της Alfa ο κ. Αδαμαντιάδης λέει πως «ανταποκριθήκαμε στις νέες τάσεις και συνήθειες με προϊόντα που σέβονται τις συγκεκριμένες επιλογές, διατηρώντας πάντα πολύ ψηλά τον πήχη της ποιότητας, της γεύσης και της διατροφικής αξίας. Κατά τον ίδιο τρόπο σεβόμαστε τις διατροφικές συνήθειες και τη διαφορετική διατροφική κουλτούρα των ανθρώπων στις χώρες που εξάγουμε τα προϊόντα μας, σχεδιάζοντας συνταγές που τους ικανοποιούν ολόπλευρα. Πέρασαν αρκετά χρόνια από τότε που καταρρίφθηκε ο μύθος των «κακών» κατεψυγμένων, τάχα ανθυγιεινών και με πολλά συντηρητικά, τροφίμων. Σήμερα οι καταναλωτές αναγνωρίζουν ότι αποδεδειγμένα η σωστή κατάψυξη των προϊόντων συμβάλλει στη διατήρηση, τόσο της θρεπτικής τους αξίας όσο και της φρεσκάδας. Στην Αlfa ακολουθούμε τις πλέον σύγχρονες μεθόδους προετοιμασίας και κατάψυξης, ώστε πολύ συχνά ακούμε από τους καταναλωτές ότι τα προϊόντα μας είναι «πιο φρέσκα από τα φρέσκα»!…». Εν προκειμένω η σημασία της ορθά οργανωμένης και σύγχρονης αλυσίδας ψύξης είναι εκ των ων ουκ άνευ. Στο ίδιο πλαίσιο, εκ μέρους της Metro αναφέρεται ότι η εταιρεία έχει θέσει «ιδιαίτερα υψηλές προδιαγραφές ποιότητας και ασφάλειας, τις οποίες αποδεικνύεται ότι εισπράττει τελικά ο πελάτης».

Αισιόδοξες προοπτικές
Η αγορά των κατεψυγμένων προϊόντων δικαιολογεί τις προσδοκίες για την ανάπτυξη των πωλήσεων, πράγμα στο οποίο συμβάλουν τα προϊόντα των νέων κατηγοριών της, καθώς είναι αποδεκτά από το κοινό, διαπιστώνεται εκ μέρους της Metro. «Οι νέες εξαγορές, καθώς κι αυτές που επίκεινται στην οργανωμένη λιανική, θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση και στο λιανεμπόριο και στη βιομηχανία», εκτιμά ο κ. Τσώνης, προσθέτοντας: «Ο μειωμένος τζίρος σε συνδυασμό με την έντονη διαφήμιση δημιουργεί αρκετές εντάσεις στις σχέσεις μας. Προσπαθούμε να δημιουργούμε κλίμα συνεργασίας με τους λιανέμπορους, έτσι ώστε να είμαστε αμφότεροι κερδισμένοι. Πιστεύω ότι η αύξηση των πωλήσεων μπορεί να επιτευχθεί μέσω των νέων καναλιών διανομής, όπως των ηλεκτρονικών πωλήσεων, αλλά και μέσω των πιο personal approach προωθητικών πλάνων».

Από την πλευρά του ο κ. Αδαμαντιάδης σημειώνει πως τα τελευταία χρόνια έχει διαμορφωθεί μια νέα πραγματικότητα, τα χαρακτηριστικά της οποίας είναι η καινοτομία, η αναβαθμισμένη ποιότητα, η βελτίωση των διανομών και οι εντατικές προωθητικές ενέργειες. «Όλα αυτά επηρεάζουν θετικά την κατηγορία και ειδικά την Alfa, που βελτίωσε σημαντικά την θέση της και τα μερίδιά της, ώστε κατέχει την πρώτη θέση από άποψη όγκου πωλήσεων στην κατηγορία της». «Είμαστε εδώ γιατί η αγορά έχει ανάγκη από μια εταιρεία με την τεχνογνωσία και την εμπειρία της Globaltailer, που είναι μια από τις λίγες εταιρείες εισαγωγής προϊόντων φυτικής προέλευσης», λέει ο κ. Τσώνης, ενημερώνοντάς μας ότι η εταιρεία είναι σε αναζήτηση στρατηγικής συνεργασίας με ηγετική εταιρεία του κλάδου. Επίσης, εκφράζει την πεποίθησή του ότι τα κατεψυγμένα φυτικής προέλευσης γεύματα και προϊόντα θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία, όπως και τα βιολογικά προϊόντα, τονίζοντας ότι οι προοπτικές των κατεψυγμένων λαχανικών «είναι εξαιρετικές για τις εταιρείες που θέλουν και μπορούν να προσφέρουν προϊόντα καινοτόμα, υψηλής διατροφικής αξίας, που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των σύγχρονων καταναλωτών». «Οι προοπτικές είναι ευοίωνες, δεδομένου του σύγχρονου τρόπου ζωής. Εχθρός σε αυτό είναι μόνο η έλλειψη προτάσεων ανανέωσης, που νομίζουμε, πάντως, πως δεν ισχύει σε αυτήν την κατηγορία», διαπιστώνει η κ. Παπαγεωργίου, συμπληρώνοντας: «Η βιομηχανία σε συνεργασία με τις λιανεμπορικές αλυσίδες πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στα στοχευμένα προϊόντα τοπικού χαρακτήρα και περιορισμένης γεωγραφικής διανομής (π.χ. πίτες από την Άρτα, συνταγή λαχανικών από τη Μακεδονία κ.ο.κ.). Επίσης, πρέπει να γίνει κατανοητό από τη βιομηχανία ότι η ψυκτική αλυσίδα έχει μεγάλο ενεργειακό κόστος, αλλά και σημαντικούς χωροταξικούς περιορισμούς. Συνεπώς, χρειάζεται ιδιαίτερη μελέτη η πρόταση του κωδικολογίου».

Πάντως, αναφορικά με τις προοπτικές της αγοράς πρέπει να ληφθεί υπόψιν ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται άνοδος των τιμών στην κατηγορία των κατεψυγμένων λαχανικών, λόγω της μειωμένης αγροτικής παραγωγής φέτος σε πολλές χώρες της κεντρικής Ευρώπης.

Προωθήσεις και νέα λανσαρίσματα
Το βασικό μειονέκτημα των προϊόντων κατάψυξης, σε ό,τι αφορά τις προωθήσεις, είναι ο περιορισμένος προβολικός χώρος, διαπιστώνει η κ. Κ. Παπαγεωργίου (Metro). «Δεν υπάρχει η δυνατότητα να στήσεις προβολή για τα προϊόντα κατάψυξης και ψυγείου. Αποτελεσματικές προωθητικές ενέργειες, ωστόσο, θεωρούνται εκείνες που δίνουν τη δυνατότητα επιλογής στον καταναλωτή. Αφορούν, δηλαδή, προσφορές σε ομάδες προϊόντων κι όχι σε μεμονωμένους κωδικούς», εξηγεί.

Ο κ. Π. Αδαμαντιάδης (Alfa) σημειώνει ότι «το μόνο βέβαιο είναι ότι την τελευταία δεκαετία «εκπαιδεύσαμε» όλοι μας τον καταναλωτή σε προωθητικές ενέργειες πολύ μεγάλης έντασης, που δεν ήταν ιδιαίτερα ωφέλιμες», συμπληρώνοντας, πάντως, ότι η Alfa δεν περιορίστηκε σ’ αυτές, καθώς «εφαρμόσαμε διάφορες δυναμικές καμπάνιες στα καταστήματα, όπως με γευστικές δοκιμές, διαγωνισμούς, ενημερωτικές δράσεις κ.ά., προκειμένου τα προϊόντα μας να γίνονται ελκυστικά ανεξαρτήτως των εκπτωτικών ενεργειών».

H Μπάρμπα Στάθης φέτος, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης πενήντα χρόνων ηγετικής παρουσίας στην κατηγορία των κατεψυγμένων λαχανικών, προχώρησε σε μεγάλη διαφημιστική καμπάνια. Στο ίδιο πλαίσιο, λάνσαρε μια νέα σειρά πέντε συνδυασμών κατεψυγμένων λαχανικών με ζυμαρικά: Βίδες με μανιτάρια, Κριθαράκι με λαχανικά, Κριθαράκι με μανιτάρια, Πένες με λαχανικά και Πένες με σπανάκι.

H Bonduelle ξεκίνησε μια νέα καμπάνια, επαναλανσάροντας τις κονσέρβες λαχανικών. Με σλόγκαν «Σου βάζει ιδέες» και στο πλαίσιο της προώθησης, έστησε ειδικά stand στα καταστήματα, απ’ όπου οι καταναλωτές μπορούσαν να προμηθευτούν ένα δωρεάν βιβλίο με συνταγές. Εξάλλου, λάνσαρε το «κίνημα των Λαχανίstas», απευθυνόμενη σε διαφορετικές μεγάλες ομάδες καταναλωτών, στους οποίους πρότεινε το γρήγορο μαγείρεμα κατεψυγμένων λαχανικών, που διατηρούν τη γεύση και τις βιταμίνες τους.

Η Globaltailer Cyprus Ltd/ Vegafit εισήγαγε στην ελληνική αγορά φυτικής προέλευσης μπιφτέκια, που ετοιμάζονται μόλις σε 4΄, διατηρώντας όλα τα θρεπτικά συστατικά τους. Παρασκευάζονται χωρίς φοινικέλαιο και έχουν υψηλά ποσοστά πρωτεΐνης.

Τρεις δοκιμασίες για την οργανωμένη λιανική

Mετά την πολύκροτη συμφωνία, με την οποία οι δομές της Μαρινόπουλος πέρασαν στα χέρια της Σκλαβενίτης, παλαιότερα τη συμφωνία της Metro για την εξαγορά της Αφοί Βερόπουλοι, την εξαγορά προσφάτως της Προμηθευτικής στην Αθήνα από τη βορειοελλαδίτικη Μασούτης και τις επεκτατικές κινήσεις της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, στο πλαίσιο της πρώτης δοκιμασίας θα αναλάβουν δράση αποκλειστικά και μόνο οι έξι ισχυρότεροι του κλάδου, των οποίων ο αριθμός εκτιμάται ότι θα μειωθεί σε τέσσερις. Σήμερα τον κύριο όγκο των κλαδικών πωλήσεων, κοντά στα 9 δισ. ευρώ επί συνόλου περίπου 10 δισ. ευρώ, μοιράζονται οι ΕΥΣ, ΑΒ Βασιλόπουλος, Metro, Lidl, Μασούτης και Πέντε. Δεδομένης της απόστασης που χωρίζει τους τζίρους των δύο τελευταίων από τους τέσσερις πρώτους, η λογική λέει ότι ο δρόμος των συγχωνεύσεων θα περάσει… πάνω από τις αλυσίδες Μασούτης και Πέντε. Για τη Μασούτης, μάλιστα, οι φήμες σχετικά με την εξαγορά της από την ΑΒ Βασιλόπουλος για μια ακόμη φορά δίνουν και παίρνουν. Βέβαια, και οι δύο πλευρές διαψεύδουν κατηγορηματικά κάθε σχετική πληροφορία, όμως πηγές του σελφ σέρβις αναφέρουν ότι ομάδα στελεχών της ΑΒ Βασιλόπουλος «κατοικοεδρεύει» στη Θεσσαλονίκη, προφανώς ερευνώντας τα περιθώρια ευόδωσης ενός ηχηρού deal, που θα φέρει την ΑΒ Βασιλόπουλος μια ανάσα πίσω από την ΕΥΣ ή, αλλιώς, κάμποσα βήματα μπροστά στο μαραθώνιο για την πρωτιά στα μερίδια πωλήσεων στην αγορά του κλάδου. Σε κάθε περίπτωση οι επόμενες λίγες ή περισσότερες εβδομάδες θα δείξουν την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων, τις οποίες διαψεύδουν οι διαπραγματευόμενοι(;).

Την ίδια στιγμή η προσοχή της αγοράς είναι στραμμένη στον έκτο «παίκτη» του ανταγωνισμού, την Πέντε, την καλύτερα προικισμένη «νύφη» του κλάδου. Όντως, η εταιρεία έχει τον πλέον υγιή ισολογισμό, είναι από τις πλέον κερδοφόρες εταιρείες της αγοράς, χωρίς τραπεζικό δανεισμό, με υψηλή ρευστότητα και μεγάλη περιουσία σε τίτλους ακινήτων. Στη ζυγαριά των προσόντων της βαραίνουν αντισταθμιστικά, ωστόσο, η πτωτική πορεία των μεγεθών της, σε μία περίοδο που οι πρώτοι πέντε του κλάδου αυξάνουν τα μεγέθη τους συγκεντροποιούμενοι, αυξάνοντας τις αποστάσεις τους από το δίκτυο της Πέντε. Βάσει της διάρθρωσης της αγοράς, αλλά και εξέλιξης των μεγεθών της Πέντε, η εταιρεία έχει απώλειες τζίρου, κερδών και μεριδίων αγοράς, με αποτέλεσμα να μειώνεται η υπεραξία που έχει σωρεύσει στα χρόνια της δράσης της. Και το ερώτημα που τίθεται είναι πότε θα αποφασίσει η διοίκησή της, να «σπάσει τα ταμπού» της, ανοίγοντας παράθυρο διαπραγμάτευσης με τους ανταγωνιστές της για το ενδεχόμενο ένταξής της σε μεγαλύτερο και ισχυρότερο σχήμα του κλάδου. Το βέβαιο είναι ότι χρόνο έχει, αν και με την πάροδό του η διαπραγματευτική της θέση θα εξασθενεί.

Η δεύτερη δοκιμασία
Επί του παρόντος, στο πλαίσιο της δεύτερης δοκιμασίας, πρωταγωνιστικό ρόλο θα έχουν και πάλι οι μεγάλες δυνάμεις της αγοράς. Όμως, στο δρόμο τους αυτή τη φορά θα βρεθούν όσες εκ των τοπικών αλυσίδων ενσωματωθούν σε ισχυρούς ομίλους, λαμβάνοντας έτσι μέρος σ’ έναν κύκλο «δευτερεύουσας αναδιάρθρωσης» του κλάδου. Οι σχετικές συμφωνίες εξαγοράς θα επιδιωχθούν, προκειμένου κάποιοι από τους ισχυρούς του κλάδου να καλύψουν κενά που παρουσιάζουν σήμερα τα δίκτυά τους στο γεωγραφικό χάρτη της οργανωμένης λιανικής. Ένα τυπικό παράδειγμα ανάλογης συγχώνευσης αποτέλεσε παλιότερα η εξαγορά τη αλυσίδας Κορυφή από την ΑΒ Βασιλόπουλος, μέσω της οποίας η δεύτερη απέκτησε παρουσία στη Βόρεια Ελλάδα, ειδικότερα στη Θράκη.

Κρίσιμα στοιχεία για τις συμφωνίες σχετικών deals θα αποτελέσουν:

  • ο βαθμός συμπληρωματικότητας των δικτύων μεταξύ τοπικών αλυσίδων και κεντρικών «παικτών» του κλάδου,
  • το πόσο «ανοικτός» είναι ο εκάστοτε τοπικός επιχειρηματίας ως προς το να αντιληφθεί το μέγεθος της ανταγωνιστικής πίεσης που πρόκειται να δεχθεί με την πάροδο του χρόνου στην περιοχή του, ώστε να διαπραγματευθεί έγκαιρα την αποχώρησή του από την αγορά,
  • το πόσο ψύχραιμος θα είναι στη φάση της αποτίμησης της εταιρείας του, ώστε να συμφωνήσει σε ένα τίμημα κατά το δυνατόν πιο συμφέρον και για τις δύο πλευρές.

Επισημαίνουμε ότι μέχρι σήμερα δεν ήταν λίγες οι αλυσίδες, που αντί του να συμφωνήσουν την εξαγορά τους, οδηγήθηκαν σε οικονομικό αδιέξοδο, με αποτέλεσμα τα δίκτυά τους να περάσουν στον ανταγωνισμό, συνήθως «τεμαχισμένα» ανά κατάστημα.

Η τρίτη δοκιμασία
Τα νήματα εδώ πρόκειται να κινηθούν από τις «μεσαίες» δυνάμεις του κλάδου και ειδικότερα τις Market In, ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, ΣΥΝ.ΚΑ. και Bazaar. Πρόκειται για μια ομάδα εταιρειών που, ελέγχοντας αθροιστικά έναν τζίρο της τάξης περίπου των 900 εκατ. ευρώ, επιμένουν είτε στην πολιτική επέκτασης των δικτύων τους και ενδυνάμωσης των μεριδίων τους, μέσω εξαγορών μικρότερων εταιρειών, είτε στη σύναψη στρατηγικών συνεργειών είτε στην εξασφάλιση ερεισμάτων σε περιοχές, όπου ο τοπικός ανταγωνιστής κατέρρευσε, είτε στην υπογραφή συμφωνιών franchise είτε στο συνδυασμό όλων αυτών των εργαλείων ανάπτυξης. Με τις εν λόγω κινήσεις τους εκπέμπουν το μήνυμα στην αγορά ότι η επιθυμία τους είναι η παραμονή στον κλάδο. Οι ισολογισμοί τους δείχνουν ότι έχουν αποθέματα δυνάμεων να το παλέψουν, άγνωστο όμως για πόσο ή, σωστότερα, τα όρια αντοχής του καθενός θα φανούν, όταν οι ταχύτητες της επέκτασης πέσουν.

Οι εν λόγω εταιρείες εκμεταλλεύονται στο έπακρο το στοιχείο της ευελιξίας που τις χαρακτηρίζει, τόσο στη λήψη αποφάσεων όσο και στην οργάνωση των δικτύων τους, ευελιξία η οποία φαίνεται πως αποδίδει, δεδομένου ότι μέσω αυτής «εκλογικεύονται» τα υψηλά κόστη διαχείρισης των δικτύων, καθώς αναπτύσσονται ταχύτατα. Παράγοντες της οργανωμένης λιανικής σημειώνουν χαρακτηριστικά ότι κάθε κίνηση εξαγοράς συνεπάγεται την πρώτη περίοδο ζημιές για τον επενδυτή, πολύ περισσότερο εφόσον είναι μικρομεσαία αλυσίδα, η οποία δεν διαθέτει δομές και συστήματα οργάνωσης, που εξασφαλίζουν τις αναγκαίες οικονομίες κλίμακος. Προσθέτουν δε ότι για τις εταιρείες αυτές πιθανές συμφωνίες πώλησής τους καθίσταται σήμερα δύσκολη, για τρεις βασικούς λόγους: Πρώτον διότι η διασπορά των καταστημάτων τους δυσχεραίνει τη συμπληρωματικότητά τους με τα δίκτυα των ισχυρών του κλάδου. Δεύτερον, διότι η κερδοφορία τους ανά κατάστημα είναι χαμηλή. Τρίτον, διότι τα περισσότερα από τα καταστήματά τους είναι μικρής έκτασης, οπότε τα περισσότερα μεγάλα δίκτυα, που πιθανώς ενδιαφέρονται να τα ενσωματώσουν, δεν έχουν την τεχνογνωσία στην αποδοτική διαχείριση των μικρών καταστημάτων.

Κατά συνέπεια οι εναλλακτικές λύσεις των «μεσαίων» εταιρειών του κλάδου δεν μπορεί παρά να είναι συγκεκριμένες. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι είτε θα συνεχίσουν, άγνωστο για πόσο, στο δρόμο στον οποίο ήδη βαδίζουν, είτε θα επιχειρήσουν μεταξύ τους συμμαχίες, προκειμένου να κερδίσουν περισσότερη ισχύ, άρα και χρόνο έναντι των μεγάλων του ανταγωνισμού, οι οποίοι, στο μεταξύ, θα πιέζουν με τα μεγέθη τους όλο και πιο ασφυκτικά το σύνολο των μικρότερων δυνάμεων της οργανωμένης λιανικής.

Στα 500 πλέον τα καταστήματα της ΑΒ Βασιλόπουλος

Η στρατηγική ενδυνάμωσης του δικτύου της εταιρείας συμπληρώνεται από τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς της με άλλες επενδύσεις, τόσο στις τιμές και την ποικιλία των προϊόντων που διαθέτει όσο και με την εφαρμογή καινοτομιών στις υπηρεσίες που προσφέρει. Στόχος της είναι η συνεχής αναβάθμιση της εικόνας των καταστημάτων της, ώστε να ενισχύεται η επισκεψιμότητά τους και η πιστότητα των πελατών της, αποβλέποντας στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των πωλήσεών της. Η σχετική πολιτική της φαίνεται πως αποδίδει, δεδομένου ότι, όπως προκύπτει από στοιχεία που έδωσε προ ημέρων στη δημοσιότητα η μητρική της, Ahold-Delhaize, τα μεγέθη της παρουσίασαν βελτίωση στο εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου φέτος. Εξάλλου, η διοίκηση της ΑΒ Βασιλόπουλος ήδη έχει ανακοινώσει ότι, εφόσον συνεχιστεί η σταδιακή βελτίωση των μεγεθών της αλυσίδας ως το τέλος του έτους, είναι πιθανό ο ρυθμός εξέλιξης των πωλήσεών της να εξελιχτεί με θετικό πρόσημο για το σύνολο του τρέχοντος δωδεκαμήνου.

Στην ανακοίνωση του μητρικού ομίλου σχετικά με την πορεία των μεγεθών του στο ενιάμηνο σχολιάζεται ειδικότερα η γεωγραφική περιοχή της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στην οποία περιλαμβάνεται η Ελλάδα, με την επισήμανση ότι στο τρίτο τρίμηνο του 2019 οι καθαρές πωλήσεις της αυξήθηκαν κατά 4,5% σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες, ανερχόμενες στα 1,562 δισ. ευρώ. Την άνοδό τους η διοίκηση του ομίλου την απέδωσε στις δυνατές επιδόσεις των θυγατρικών του κυρίως στην Τσεχία και τη Ρουμανία, ενώ για την Ελλάδα επισήμανε ότι «καταγράφηκε βελτίωση σε σύγκριση με τα προηγούμενα τρίμηνα». Σχετικά με τη συμβολή της επέκτασης των θυγατρικών του δικτύων στην τόνωση συνολικά των πωλήσεών του στην ευρεία περιοχή, στην ανακοίνωση γίνεται μνεία στα 148 νέα καταστήματά τους, που εγκαινίασαν στη διάρκεια του ενιάμηνου στη Ρουμανία, τη Σερβία και την Ελλάδα και που στην πλειονότητά τους είναι convenience stores.

Βελτιώθηκε το περιθώριο κέρδους
Ειδικότερα για την Ελλάδα σχολιάζεται ότι το περιθώριο κέρδους στη διάρκεια του τρίτου τριμήνου καταγράφηκε μεν χαμηλότερο έναντι του αντίστοιχου περυσινού, αλλά ήταν βελτιωμένο σε σύγκριση με τα προηγούμενα τρίμηνα του 2019.

Σημειώνουμε ότι οι «εκπτώσεις» που κάνει η ΑΒ Βασιλόπουλος στην κερδοφορία της είναι επιβεβλημένες από τις συνθήκες του κλαδικού ανταγωνισμού, όπως έχουν διαμορφωθεί στην εγχώρια αγορά κατά την τελευταία τετραετία, μετά την υπαγωγή του άλλοτε δικτύου της Μαρινόπουλος στην ΕΥΣ και τη βαθμιαία ανάταξή του. Ο στόχος της ΑΒ Βασιλόπουλος φέτος είναι οι πωλήσεις της να υπερβούν τα 2 δισ. ευρώ έναντι 1,986 δισ. ευρώ το 2018. Σημειώνεται ότι οι συνολικές πωλήσεις του ομίλου Ahold Delhaize στο φετινό ενιάμηνο ως το Σεπτέμβριο ενισχύθηκαν κατά 2%, φτάνοντας τα 48,8 δισ. ευρώ. Μάλιστα, οι καθαρές online πωλήσεις της εμφάνισαν ανάπτυξη της τάξης του 21,1%. Ωστόσο, τα καθαρά κέρδη της υποχώρησαν κατά 7,3% και διαμορφώθηκαν στα 1,22 δισ. ευρώ.

The Mart: Ανάπτυξη πωλήσεων φέτος κοντά στο 5%

Έχοντας ολοκληρώσει εδώ και δύο χρόνια την πλήρη εφαρμογή του νέου SAP και υλοποιώντας την περίοδο αυτή και τις τελευταίες διοικητικές προσαρμογές, η διοίκηση της The Mart προσβλέπει σε μια δυναμικότερη πορεία, θεωρώντας ότι η αγορά της χονδρικής έχει καλές προοπτικές, δεδομένης και της τουριστικής ανάπτυξης που δίνει ώθηση στις B2Β πωλήσεις. Για τη The Mart η τρέχουσα περίοδος κρίνεται μεταβατική, καθώς λαμβάνονται αποφάσεις που θα καθορίσουν την πορεία των επιδόσεών της σε έναν τομέα, ο οποίος ελέγχεται από λίγους μεγάλους «παίκτες», αλλά κατακλύζεται από πολλούς παραδοσιακούς, οπότε προσφέρεται για ανάπτυξη. Παράλληλα, η εταιρεία έχει μεγάλα περιθώρια γεωγραφικής επέκτασης του δικτύου τους, άρα προοπτικές για σημαντικές επενδύσεις.

Η εταιρεία ήδη έχει δρομολογήσει ένα επενδυτικό πρόγραμμα, αφιερωμένο στην ανακαίνιση και των 12 καταστημάτων χονδρικής που ελέγχει. Στο πλαίσιό του, εργασίες αναβάθμισης ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη στο κεντρικό κατάστημα της The Mart στον Κηφισό.

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο ανάπτυξης νέων καταστημάτων, αν και σε αυτή τη φάση η διοίκηση της The Mart φέρεται να μην έχει λάβει σχετικές αποφάσεις, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι επενδυτική δράση θα αναλάβει από το 2020, αναζητώντας κατάλληλα ακίνητα για την οργάνωση και λειτουργία καταστημάτων cash & carry. Ως προς τη γενικότερη στρατηγική της, η διοίκηση της The Mart θα πορευθεί με γνώμονα τη μεγαλύτερη διείσδυση του δικτύου της στο χώρο των επαγγελματιών, της μικρής λιανικής και κυρίως του Ho.Re.Ca., θεωρώντας ότι αγορές που συνδέονται με τον τουρισμό προσφέρονται για την ανάπτυξη των πωλήσεών της. Η εταιρεία θα επιδιώξει επίσης προσαρμογές στο μίγμα των προϊόντων που διαθέτει, προκειμένου να έλθει πιο κοντά στα ενδιαφέροντα του κοινού της, όπως άλλωστε πράττει συνολικά ο κλάδος, επιχειρώντας να αυξάνει την ελκυστικότητα της οργανωμένης χονδρικής έναντι των παραδοσιακών δικτύων.

Παράλληλα, η The Mart θα εκμεταλλευθεί σε μεγαλύτερο βαθμό της τεχνογνωσία της Marko, την οποία κληρονόμησε. Εξάλλου, στην προσπάθεια ανάπτυξής της θα συμβάλλει και το άνοιγμα που επιχείρησε σχετικά πρόσφατα στις ηλεκτρονικές πωλήσεις, παρουσιάζοντας ένα σύγχρονο e-shop τον περασμένο Φεβρουάριο, στο πλαίσιο της συμμετοχής της στην ετήσια έκθεση HORECA.

Έτος σταθερότητας το 2018 Σημειώνεται ότι η χρήση του 2018 αποτέλεσε για τη The Mart έτος σταθερότητας, δεδομένου ότι οι πωλήσεις της διαμορφώθηκαν στα επίπεδα των 310,7 εκατ. ευρώ, εμφανίζοντας οριακή πτώση 0,57% έναντι του 2017, οπότε είχαν διαμορφωθεί στα 312,5 εκατ. ευρώ. Στο ίδιο διάστημα τα καθαρά κέρδη της εταιρείας, αν και κατέγραψαν σημαντική άνοδο σε ποσοστιαία βάση (25,44%) σε σχέση με το 2017, παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα, αφού διαμορφώθηκαν στα 165.000 ευρώ από 131.000 ευρώ.

Συμμαχίες με Bazaar και Aegean κτίζει η Spar Hellas

Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία σύναψε συμφωνία με τη Bazaar αφενός ένταξης στο δίκτυο της θυγατρικής του ολλανδικού ομίλου στην Ελλάδα νέων καταστημάτων επωνυμίας Bazaar και αφετέρου τροφοδοσίας του δικτύου Spar από τη Bazaar. Ταυτόχρονα, προχώρησε σε μια δεύτερη συμφωνία, αυτή τη φορά με την Aegean, για την εγκατάσταση μικρών καταστημάτων Spar σε πρατήρια της εν λόγω εταιρείας πετρελαιοειδών. Στο μεταξύ, συνεχίζει να αναπτύσσει τη συνεργασία της με τους ομίλους αγορών Αστέρας, Mesis και Ασπίδα. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά την κοινή πλέον πορεία της με τη Bazaar, η Spar Hellas συμφώνησε τη μετατροπή σε Spar καταστημάτων Bazaar που εδρεύουν σε τουριστικές περιοχές, όπως και την ίδρυση και λειτουργία νέων καταστημάτων της Bazaar –κατά βάση επίσης σε τουριστικές περιοχές– που επίσης θα ενταχθούν στο δίκτυο των Spar. Παράλληλα, η Spar Hellas και η Bazaar συμφώνησαν ότι η εταιρεία Bερούκας αναλαμβάνει την εισαγωγή και τη διανομή των προϊόντων Spar σε όλα τα καταστήματα του δικτύου των Spar, καθώς και τη συνολική υποστήριξή τους, μέσω των κέντρων διανομής της εταιρείας σε όλη την Ελλάδα.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, με την υποστήριξη του ομίλου Βερούκα «η Spar έχει πλέον πιο δυναμική και ολοκληρωμένη εμπορική πρόταση για τα καταστήματα τη μεσαίας αγοράς, με παγκόσμιο εμπορικό σήμα και δυνατό marketing, πανελλαδική διανομή εμπορευμάτων, πλήρη γκάμα private label προϊόντων και ανταγωνιστικές παροχές και τιμές στα επώνυμα είδη». Σημειώνουμε ότι η Spar Hellas σήμερα λειτουργεί υπό το διεθνές σήμα της 31 πλήρως ανακαινισμένα κατά το πρότυπό της καταστήματα και ακόμη 24 υπό ανάλογη ανακαίνιση. Μέχρι το τέλος του έτους η διοίκηση της εταιρείας εκτιμά ότι τα πλήρως ανακαινισμένα καταστήματα θα έχουν φθάσει τα 40 και τα μερικώς τα 30, με την πρόβλεψη ότι ο αριθμός τους θα υπερβεί τα 100 μέχρι τα τέλη του 2020.

Με την Aegean η Spar Hellas συμφώνησε την ανάπτυξη convenience stores σε ορισμένα από τα πρατήρια της εταιρείας. Ήδη οργανώνεται το πρώτο στη Λεωφόρο Ποσειδώνος, το οποίο θα λειτουργήσει για ένα διάστημα πιλοτικά ώστε, μετά τις σχετικές προσαρμογές βελτίωσης, να αποτελέσει γνώμονα ανάπτυξης τέτοιων καταστημάτων και σε άλλα πρατήρια του δικτύου της Aegean –πάντως σε επιλεγμένα πρατήρια κι όχι στο σύνολο του δικτύου τους.

Συνεργάτες με Αστέρα-Ασπίδα έως και συγκάτοικοι
Σχετικά με τις συμφωνίες συνεργασίας της εταιρείας με τους ομίλους αγορών Αστέρας και Ασπίδα, στη μεν περίπτωση του Αστέρα τα νέα καταστήματά του που εντάσσονται στο δίκτυο Spar εδρεύουν κατά βάση σε τουριστικές περιοχές της χώρας, για δε τον Ασπίδα ακόμα δεν έχουν ενταχθεί καταστήματα του δυναμικού του στο δίκτυο των Spar. Εκτιμάται, πάντως, ότι από τα 130 μικρά καταστήματα του ομίλου αγορών τέτοια προοπτική, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, έχουν μόλις τα τέσσερα ή πέντε. Οι τρεις εταιρείες θα εμείνουν στην πολιτική ανάπτυξης συνεργιών, στην οποία ήδη συμφώνησαν. Στο πλαίσιο αυτό, οι διοικήσεις τους αποφάσισαν μάλιστα τη συστέγασή τους. Έτσι, οι έδρες της Spar Hellas και του Αστέρα μεταφέρθηκαν ήδη στα βόρεια προάστια της Αθήνας ως συγκάτοικοι, ενώ σύντομα αναμένεται η μετακόμιση της διοίκησης του ομίλου Ασπίδα κοντά τους.

Σημειώνουμε ότι, όπως εκτιμάται, στα τέλη του 2019 ο κύκλος εργασιών της Spar Hellas, δηλαδή του δικτύου καταστημάτων που ελέγχει, θα φθάνει περί τα 130 εκατ. ευρώ.

REAL ESTATE: Η αγορά συνήλθε, το κόστος ανεβαίνει

H περίοδος για αγορές ακινήτων –οικοπέδων και κτιρίων– σε τιμές ευκαιρίας έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της. Το real estate επιστέφει στην κανονικότητα», τονίζουν στο σελφ σερβις στελέχη τόσο της αγοράς του κλάδου όσο και των μεγάλων μεσιτικών γραφείων, σχολιάζοντας ότι οι ανοδικές τάσεις των τιμών διαπιστώνονται ήδη από το 2017.

Όπως λένε, μεσούσης της οικονομικής κρίσης οι τιμές ενοικίασης και πώλησης των κτιρίων για επαγγελματική χρήση μειώθηκαν αισθητά. Μάλιστα, λόγω της δυσχερούς οικονομικής θέσης αρκετών επιχειρηματιών, το «σκότωμα» των ακινήτων ιδιοκτησίας τους δημιούργησε πολλές ευκαιρίες για κάθε λογής ενδιαφερόμενο. Υπήρξαν περιπτώσεις ακινήτων, που πουλήθηκαν κοψοχρονιά έως και 50%. Όσο για το μέσο τίμημα της μίσθωσης ακινήτων, μειώθηκε έως 25%. Βέβαια, όπως επισημαίνει εκπρόσωπος της Δανός Διεθνείς Σύμβουλοι και Εκτιμητές Ακινήτων, τα καλά ακίνητα –τα «καταστήματα-γωνία» στη γλώσσα της αγοράς– κράτησαν τις τιμές τους καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης.

Μεγαλύτερη η ελαστικότητα στις τιμές πώλησης
Οι μεγαλύτερες μειώσεις τιμών την περίοδο της κρίσης αφορούσαν, φυσικά, τις πωλήσεις, όχι τις ενοικιάσεις ακινήτων, καθώς τα εκάστοτε προβλήματα ρευστότητας των ιδιοκτητών επιλύονται άπαξ με την πώληση σε τιμή ευκαιρίας. Συνεπώς από το 2009 τα ενοίκια δεν εμφανίζουν την ίδια ελαστικότητα με τις τιμές των προς πώληση ακινήτων. Ευκαιρίες αγορών, βέβαια, «γέννησαν» και οι πλειστηριασμοί, όμως δεν ήταν τέτοιας κλίμακας, ώστε να επηρεαστεί γενικότερα η αγορά των επαγγελματικών ακινήτων –μένει να φανεί αν ή κατά πόσο θα επηρεαστεί, όταν τα funds, στα οποία οι τράπεζες πωλούν τα «κόκκινα» δάνεια, ρίξουν στην αγορά προς πώληση ή πλειστηριασμό απροσδιόριστο, πάντως, αριθμό υποθηκών των δανειοληπτών. Στο μεταξύ, όπως σημειώνει ο εκπρόσωπος της Δανός, τα προς ενοικίαση καταστήματα προσελκύουν το ενδιαφέρον ποικίλων ισχυρών δικτύων λιανικής πέραν των σούπερ μάρκετ, όπως εταιρειών πώλησης παιδικών παιχνιδιών ή ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών, οι οποίες συνήθως «χτυπούν» τα διαθέσιμα ακίνητα, προσφέροντας υψηλότερα μισθώματα από τις εταιρείες σούπερ μάρκετ. Σε τέτοιες περιπτώσεις όποιος προλάβει να δώσει την τιμή, που ικανοποιεί τον ιδιοκτήτη, κλείνει το χώρο. Συνεπώς το κυνήγι μεταξύ των αλυσίδων όλων των κλάδων λιανικής για τα καλά ακίνητα στις εμπορικές πιάτσες θέλει γρήγορα αντανακλαστικά. Σε κάθε περίπτωση κοστίζουν ακριβά.

Σε αναζήτηση οικονομικών λύσεων
Γνωστός παράγοντας της οργανωμένης λιανικής, που προτιμά στρατηγικά να αναπτύσσει το δίκτυό του μέσω ενοικίασης της επαγγελματικής στέγης, σχολιάζει ότι η αναπροσαρμογή των μισθωμάτων προς τα πάνω αρχίζει να γίνεται βραχνάς κόστους. Όπως τονίζει, η εταιρεία σούπερ μάρκετ σήμερα πληρώνει ακριβά την επαγγελματική στέγη, εξηγώντας ότι τα μισθώματα κυμαίνονται μεταξύ 7 και 10 ευρώ ανά τ.μ., ενώ κατ’ εξαίρεση μπορεί να φθάσουν τα 12-15 ευρώ ανά τ.μ., εφόσον η θέση του ακινήτου στην εμπορική πιάτσα είναι επίζηλη. Σχολιάζει δε ότι η αγορά του κλάδου δεν έχει ανάγκη από περισσότερες αίθουσες πωλήσεων. «Υπάρχει κορεσμός καταστημάτων στον κλάδο. Μάλλον πρέπει να κλείσουν καταστήματα παρά ν’ ανοίξουν νέα, με εξαίρεση, ίσως, κάποιες πόλεις της περιφέρειας, όπου εντοπίζονται κενά και ασυνέχειες στην κάλυψη της τοπικής αγοράς. Ευκαιρίες ανάπτυξης δίνουν, επίσης, οι πυκνοκατοικημένες γειτονιές, όπου με μικρής έκτασης καταστήματα convenience stores μια αλυσίδα, εφόσον το αποφασίσει, έχει τη δυνατότητα να διεισδύει αποτελεσματικότερα στον αστικό χώρο», σχολιάζει.

Σηκώθηκε και πάλι «αέρας»
Όπως λέει στο σελφ σέρβις ο κ. Θέμης Μπάκας, πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου Κτηματομεσιτών E-Real Estates, η γενικότερη βελτίωση του οικονομικού κλίματος στη χώρα έφερε πίσω τον περίφημο «αέρα» στην ενοικιαζόμενη επαγγελματική στέγη για εμπορικά καταστήματα, ο οποίος είχε «πέσει» εντελώς για διάστημα περίπου δύο-τριών ετών. Ήδη από το 2017 στις συμφωνίες ενοικίασης ο «αέρας» είναι προαπαιτούμενο για την οδό Έρμου στο κέντρο της Αθήνας και την οδό Τσιμισκή στη Θεσσαλονίκη. Όσο βελτιώνονται τα πράγματα στην αγορά, τέτοιες απαιτήσεις εκ μέρους των ιδιοκτητών θα εγείρονται στις ενοικιάσεις καταστημάτων και σε άλλους εμπορικούς δρόμους των δύο πόλεων. Θυμίζουμε ότι προ της κρίσης η τιμή του «αέρα» στην Ερμού κυμαινόταν μεταξύ 7.000 και 14.000 ευρώ ανά τετραγωνικό, ενώ στη Κηφισιά, το Κολωνάκι και τη Γλυφάδα ξεκινούσε από τα 5.000 ευρώ και έφτανε κατά περίπτωση ακόμα και τα 10.000 ευρώ ανά τ.μ.

Κινητική η ζήτηση των αλυσίδων σούπερ μάρκετ
Κατά τον κ. Θέμη Μπάκα στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις καταστημάτων σούπερ μάρκετ, οι διοικήσεις των οποίων άδραξαν την ευκαιρία της εγκατάλειψης πολλών χώρων και της πτώσης των ενοικίων τους και τα μεταστέγασαν από δευτερεύοντες εμπορικούς δρόμους σε κεντρικούς. Έτσι, βελτίωσαν τη θέση τους στην αγορά, με σχετικά χαμηλά μίσθια και μακρόχρονα συμβόλαια.

Κινητικότητα στις μισθώσεις ακινήτων εκδηλώθηκε, επίσης, υπό την επίδραση της αναδιάρθρωσης στον κλάδο, μετά την εξαγορά της Αφοί Βερόπουλοι από τη Metro και τη διάσωση των δομών της Μαρινόπουλος από τη Σκλαβενίτης. Οι δύο αυτές συμφωνίες απελευθέρωσαν σημαντικό αριθμό ενοικιαζόμενων αιθουσών, που «καταλήφθηκαν» άμεσα από άλλες επωνυμίες αλυσίδων, όπως η ΑΒ Βασιλόπουλος, η Bazaar, η Market In κι η Μασούτης. Πολύ δυναμικά κινήθηκε επίσης η Lidl, η οποία ιδιαίτερα στην περιφέρεια προέβη σε σημαντικές αγορές οικοπέδων. Επίσης, η ΑΒ Βασιλόπουλος προχώρησε στην εγκαινίαση πολλών νέων μεγάλων εταιρικών καταστημάτων, ενώ σχετική κινητικότητα αναπτύσσεται και από την Πέντε-Γαλαξίας. Υψηλόβαθμο στέλεχος του κλάδου σημειώνει ότι ένας από τους βασικότερους λόγους, για τους οποίους οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ προβαίνουν σε αγορές ακινήτων, προκειμένου να στεγάσουν καταστήματά τους, σχετίζεται με το γεγονός ότι τα διαθέσιμα προς ενοικίαση κτίρια συνήθως δεν καλύπτουν τις προδιαγραφές οργάνωσης και λειτουργίας των σούπερ μάρκετ. Αλλά αυτό συνεπάγεται ότι οι αλυσίδες υποχρεώνονται να δεσμεύουν σε ακίνητη περιουσία περισσότερα κεφάλαια από όσα θα διέθεταν υπό άλλους όρους.


Κατά τον εκπρόσωπο της Δανός Διεθνείς Σύμβουλοι και Εκτιμητές Ακινήτων, κινητικότητα εκδηλώθηκε και από την αναδιάρθρωση των τραπεζών. Η θεαματική μείωση των τραπεζικών υποκαταστημάτων απελευθέρωσε πολλούς χώρους καταστημάτων, αρκετοί από τους οποίους ενοικιάστηκαν από μεγάλες εμπορικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και σούπερ μάρκετ. Από την πλευρά του ο κ. Μπάκας εκτιμά ότι οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ με την πάροδο του χρόνου θα στραφούν περισσότερο σε καταστήματα μεσαίας έκτασης, περίπου 300-400τμ, σε εμπορικές πιάτσες, με τριπλό στόχο: Την κάλυψη των καθημερινών αναγκών καταναλωτών, που ψωνίζουν αμέσως μετά την εργασία τους, του προσωπικού γραφείων και εταιρειών ανά περιοχή, καθώς και τις ανάγκες των τουριστών, οι οποίοι ειδικότερα σε ό,τι αφορά την Αθήνα έχουν παρουσία στην πόλη σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, φιλοξενούμενοι πολλοί από αυτούς σε διαμερίσματα Airbnb. Ήδη στο κέντρο της Αθήνας και ειδικότερα στο Κολωνάκι, στο μη πεζοδρομημένο τμήμα της Τσακάλωφ και στη Βαλαωρίτου έχουν εγκατασταθεί καταστήματα σούπερ μάρκετ. Κατά τον κ. Μπάκα, η καθημερινή έλλειψη χρόνου των εργαζομένων, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα πρόσβασής τους σε σούπερ μάρκετ εγκατεστημένα κοντά στο χώρο εργασίας τους, αλλάζουν τις συνήθειες αγορών, ενώ περιορίζουν τους χρόνους μετακίνησης για τα καθημερινά ψώνια.

Δεν αναμένονται περαιτέρω ανατιμήσεις
Αποτολμώντας μια πρόβλεψη για την «επόμενη ημέρα» στην αγορά ακινήτων, ειδικότερα για τα εμπορικά καταστήματα, ο συνομιλητής μας από τη Δανός εκτιμά ότι περαιτέρω ανατιμήσεις των ενοικίων δεν αναμένονται, καθώς μεγάλες μειώσεις μισθωμάτων δεν έγιναν τη μακρά περίοδο της κρίσης, ενώ ήδη έχουν γίνει οι αναμενόμενες «διορθώσεις» τιμών. «Οι τιμές διαμορφώνονται πλέον σε φυσιολογικά επίπεδα, κανείς δεν έχει λόγο ν’ αυξήσει τώρα τις τιμές μίσθωσης των ακινήτων. Συνεπώς δεν αναμένεται κάτι εντυπωσιακό στην αγορά μας», αναφέρει, προσθέτοντας ότι «η αγορά του real estate θα αρχίσει ν’ ανεβάζει ρυθμούς μόνον εφόσον καταγραφεί σημαντικός ρυθμός αύξησης της κατανάλωσης.

Ο καταναλωτής είναι αυτός που δίνει το ρυθμό στην αγορά και σε αυτή τη φάση το εισόδημά του δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια γι’ αυξήσεις στα μισθώματα». Σχετικά με τις τιμές πώλησης των ακινήτων σημειώνουμε ότι οι ευκαιρίες πλέον μπορεί να αναζητηθούν μόνο μέσω των πλειστηριασμών. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ αποκτούν τα ακίνητά τους σε φυσιολογικές για την περίοδο τιμές και μόνο κατ’ εξαίρεση εξασφαλίζουν κτίρια ή οικόπεδα σε χαμηλές αξίες. Να πως διαμορφώνονται οι τιμές των ακινήτων σήμερα σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία του Πανελλαδικού Δικτύου Κτηματομεσιτών E-Real Estates:

    Θεσσαλονίκη

Οι τιμές μίσθωσης στην οδό Τσιμισκή, τον εμπορικότερο δρόμο της πόλης, έχουν αυξηθεί την τελευταία διετία, ενώ σε πολλά μεσιτικά γραφεία υπάρχει λίστα αναμονής ενδιαφερομένων για την ενοικίαση καταστημάτων εκεί. Επιπλέον, έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον καταγράφεται για την αγορά μισθωμένων καταστημάτων, με στόχο την απόδοση και τοποθέτηση κεφαλαίων προς εξασφάλιση, αλλά και για την απόκτηση της χρυσής βίζας από αλλοδαπούς, οι οποίοι συνήθως αγοράζουν συνεταιρικά σχετικούς τίτλους, τουλάχιστον προς 250.000 ευρώ ατομική συμμετοχή.

    Πάτρα

Η πόλη φιγουράρει πανελλαδικά ως η δεύτερη σε αριθμό κλειστών καταστημάτων, έχοντας δεχθεί μεγάλο πλήγμα στη διάρκεια της κρίσης. Μπορεί οι πεζοδρομήσεις στο κέντρο της πόλης να επέκτειναν την εμπορική πιάτσα, αλλά η τοπική αγορά εκτιμάται ότι έχει ακόμη δρόμο μπροστά της να διανύσει, μέχρι να επανέλθει στους παλαιούς ρυθμούς της.

    Καλαμάτα

Καταγράφεται μεγάλη τουριστική ανάπτυξη, λόγω άνθισης της κρουαζιέρας, του φαινομένου της βραχυχρόνιας μίσθωσης, των αναπλάσεων κεντρικών δρόμων της πόλης, όπως και της επένδυσης στο Costa Navarino, που άλλαξε γενικότερα την όψη της ευρύτερης περιοχής. Όλα αυτά αποτέλεσαν βασικούς παράγοντες, ώστε να τονωθεί το τοπικό εμπόριο και ν’ αυξηθούν τα ενοίκια καταστημάτων, όπως και οι τιμές πώλησης των ακινήτων.

    Λάρισα

Το κέντρο της πόλης έχει αναβαθμιστεί, λόγω των έργων πεζοδρόμησης, με αποτέλεσμα να περιοριστεί η εμπορικότητα άλλων δρόμων. Οι τιμές των ενοικίων έχουν κρατηθεί σταθερές, ενώ περιφερειακά του κέντρου παραμένει ξενοίκιαστος ένας μεγάλος αριθμός καταστημάτων. Σε κεντρικές περιοχές της πόλης, όπως στους πεζοδρόμους Ρούσβελτ και Κούμα, τα ενοίκια των καταστημάτων έχουν αυξηθεί σημαντικά.

    Χανιά

Παρά την τουριστική ανάπτυξη παραμένουν διαθέσιμα καταστήματα προς ενοικίαση στο παλιό λιμάνι της πόλης. Δρόμοι με τη μεγαλύτερη εμπορικότητα εξακολουθούν να είναι οι οδοί Χάληδων, Χατζημιχάλη Γιάνναρη και Σκαλίδη. Σημειώνεται ότι τα Χανιά είναι τουριστικός προορισμός και το χειμώνα και ότι το φαινόμενο της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει αναβαθμίσει την οικονομική δυναμική της πόλης.

    Ηράκλειο

Το μισθωτικό ενδιαφέρον στην πόλη εντοπίζεται κυρίως στα καταστήματα εντός των τειχών. Οδοί με τη μεγαλύτερη εμπορικότητα παραμένουν η Δαιδάλου, η 1866 κι η πλατεία Λιονταριών, όπου τα μισθώματα διατηρούνται σταθερά υψηλά.

METRO: Στρατηγική καινοτομιών σε όλα τα πεδία

Eιδικότερα, ο κ. Αριστοτέλης Παντελιάδης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, στο πλαίσιο εκδήλωσης για την ενημέρωση των εκπροσώπων του Τύπου, ανακοίνωσε ότι ως το 2021 η Metro θα εντείνει τις επενδύσεις της στο επίπεδο των 45 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς πέραν της επέκτασης του δικτύου πωλήσεων θα λειτουργήσει ένα τέταρτο κέντρο logistics ειδικά για προϊόντα ψυγείου, έκτασης 5.000τμ, με έδρα τη Μαγούλα, και θα επεκτείνει τις αποθήκες της στη Θεσσαλονίκη (21.000τμ) κατά 20.000τμ και στα Οινόφυτα (40.000τμ) κατά 20.000τμ. Σε ό,τι αφορά το δίκτυο πωλήσεων, που σήμερα περιλαμβάνει 225 My Market και 50 καταστήματα χονδρικής, η Metro εντός της νέας χρονιάς πρόκειται να ιδρύσει έξι έως οκτώ νέες μονάδες, ενώ θα λανσάρει ένα νέο τύπο καταστήματος λιανικής, κατά το πρότυπο του My Market που εγκαινίασε πρόσφατα στη Γαστούνη. Ταυτόχρονα, η εταιρεία εντείνει την παρουσία της στα κοινωνικά δίκτυα, αξιοποιεί σε μεγαλύτερο βάθος τις νέες τεχνολογίες, επιχειρώντας να διαμορφώσει μια προηγμένη omnichannel εμπειρία για τον πελάτη της, ενώ επενδύει στη νευροεπιστήμη, ώστε να μελετά τις συναισθηματικές αντιδράσεις των καταναλωτών στα ερεθίσματα που προκαλούν τα μηνύματά της (μέσω φυλλαδίων και τηλεόρασης) και στα προϊόντα στο ράφι των καταστημάτων της. Στο σχεδιασμό της εταιρείας είναι και η επέκτασή της εντός του 2021 στο franchise, εφόσον προηγούμενως το 2020 οργανωθεί και μελετηθεί το πρώτο πιλοτικό κατάστημα αυτού του είδους. Παράλληλα, η εταιρεία επεκτείνει τη δράση της στα πετρελαιοειδή, όπου σε συνεργασία με την Avin λειτουργεί ήδη 13 πρατήρια υγρών καυσίμων σε καταστήματα My Market και Metro Cash & Carry προς εξυπηρέτηση του ευρύτερου κοινού, ενώ ακόμη 4 εξυπηρετούν αποκλειστικά φορτηγά ή άλλα οχήματα της αλυσίδας. Πλέον, θα υποστηρίζει και 5 σημεία φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Στρατηγική ανατοποθέτησης στο cash & carry
Σε ό,τι αφορά τη χονδρική, η Metro ανατοποθετείται στρατηγικά, στρέφοντας την προσοχή της κυρίως στο Ho.Re.Ca., καθώς η διοίκηση της εταιρείας θεωρεί ότι αυτός ο τομέας υπόσχεται ανάπτυξη σε αντίθεση με τη μικρή λιανική, που χάνει πλέον τη δυναμική της. Στο πλαίσιο αυτό, μέσω εβδομήντα νέων πωλητών της, επιχειρεί να καλλιεργήσει την κουλτούρα των cash & carry στο σχετικό πελατολόγιο, υποστηρίζει μια σειρά σεμιναρίων επαγγελματικής εκπαίδευσής του και πραγματοποιεί διανομές με 61 βαν και 11 φορτηγά, λειτουργώντας στην Πειραιώς ένα delivery center. Η Metro, όπως επισημάνθηκε, αξιολόγησε ως αποδοτική τη λειτουργία των δύο πρώτων της mini cash & carry στα Φιλιατρά και τη Ζάκυνθο. Έτσι, προγραμματίζει την επέκταση των υποδομών της με ανάλογου τύπου καταστήματα σε τουριστικές περιοχές, ενώ από το 2021 θα θέσει σε εφαρμογή ένα νέο e-shop αποκλειστικά για το cash & carry. Ως προς την επέκταση της εταιρείας στις πωλήσεις χονδρικής της Κύπρου, η λειτουργία του πρώτου cash & carry της Metro θα εγκαινιαστεί υπό την επωνυμία «Best Value για Επαγγελματίες»-«BV» στις 28 Ιανουαρίου. Σημειώνουμε ότι με αυτό θα εγκαινιαστεί και η εμπειρία γενικά των αγορών από cash & carry στην κυπριακή αγορά, καθώς μέχρι σήμερα οι Κύπριοι επαγγελματίες κάνουν τις προμήθειές τους μόνο από τις δομές του παραδοσιακού χονδρεμπορίου ή απευθείας από τους προμηθευτές τους. Ο κ. Παντελιάδης, αναφερόμενος στα μεγέθη της εταιρείας, είπε ότι το 2019 θα ολοκληρωθεί γι’ αυτήν με τζίρο 1,26 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 6% ως προς το 2018, τονίζοντας ότι με αντίστοιχο ρυθμό θα εξελιχθούν οι πωλήσεις της Metro ως το 2024, ενώ η κερδοφορία της, όπως είπε, θα βελτιώνεται σταθερά. Σε αυτό, άλλωστε, θα βοηθήσει η «αλλαγή» του δανεισμού της με επιτόκιο χαμηλότερο κατά 1,5%.

Συνεργασία Aeon και Ocado στην Ιαπωνία

Η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία αυτοματοποιημένων κέντρων διανομής στη χώρα, στο πρότυπο των αντίστοιχων της Ocado στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ρομπότ θα ετοιμάζουν τις παραγγελίες των πελατών για παράδοση στο σπίτι. Η Aeon θα λανσάρει μια νέα online δραστηριότητα, αξιοποιώντας την πλατφόρμα της Ocado (Ocado Smart Platform), στην οποία στηρίζονται η διαχείριση των κέντρων εξυπηρέτησης παραγγελιών (customer fulfilment centres-CFCs) και οι end-to-end εφαρμογές.

Η Aeon, μέσω του CEO της, Motoya Okada, δηλώνει πως η συνεργασία εντάσσεται στη στρατηγικού χαρακτήρα απόφασή της να επιταχύνει την ψηφιακή της εξέλιξη, ώστε να ικανοποιεί τις απαιτήσεις των πελατών της, προσφέροντας ενιαία αγοραστική εμπειρία σε όλα τα κανάλια αγορών. Όπως σημειώνει μεταξύ άλλων ο IGD, σχολιάζοντας την είδηση, στην Ιαπωνία, παρά το ότι είναι μια από τις μεγαλύτερες ecommerce αγορές, το μερίδιο των online αγορών στο σύνολο των πωλήσεων ειδών ευρείας κατανάλωσης είναι σχετικά μικρό. Παραδοσιακές μέθοδοι παραγγελιών, όπως η παραγγελία μέσω καταλόγου ή φυλλαδίων, όπου ο πελάτης επιλέγει τα προϊόντα που τον ενδιαφέρουν και κατόπιν δίνει την παραγγελία του τηλεφωνικά, χρησιμοποιούνται ακόμη.

Τα υψηλά κόστη logistics στην Ιαπωνία έχουν ιστορικά δράσει ανασταλτικά στην απόφαση παραδοσιακών λιανεμπόρων να υιοθετήσουν ψηφιακές λύσεις και να επενδύσουν στο online κανάλι. Όμως, οι ταχύτατες αλλαγές στις αγοραστικές συνήθειες, σημειώνουν, έχουν οδηγήσει σε αύξηση συνεργασιών μεταξύ pure play και παραδοσιακούς λιανέμπορους, βελτιώνοντας τις δυνατότητες προσφοράς καλύτερης εξυπηρέτησης στους πελάτες.

Η Amazon παρουσιάζει κρασί own-label

Κύρια στόχευση αποτελεί η γερμανική αγορά, αλλά η σειρά είναι διαθέσιμη και για το κοινό του Ηνωμένου Βασιλείου. Το λανσάρισμα του PL κρασιού ακολουθεί την πρόσφατη παρουσίαση των PL αλκοολούχων ποτών του online λιανεμπόρου (Tovess), όπου έχει ανακοινώσει πως προτίθεται να προσθέσει στο μέλλον και άλλους κωδικούς. Τα προηγούμενα χρόνια η Amazon είχε παρουσιάσει δικά της brand σε άλλες κατηγορίες, χωρίς τα αναμενόμενα αποτελέσματα, σύμφωνα με το ενημερωτικό site ESM.

Η έρευνα της αμερικανικής εταιρείας Marketplace Pulse, που αφορούσε 23.000 PL προϊόντα, κατέδειξε, σύμφωνα με τους αναλυτές, πως οι δυνατότητες της Amazon στη διαχείριση δεδομένων και στην εξασφάλιση υψηλών θέσεων στις μηχανές αναζήτησης δεν έχει αντίκρυσμα στα PL προϊόντα της.

Φρεσκομαγειρεμένα γεύματα σε 30’ από την Kroger

Μέσω της υπηρεσίας δίνεται η δυνατότητα online παραγγελίας από ένα ευρύ μενού φρέσκων γευμάτων, που ετοιμάζονται σε συγκεκριμένες κουζίνες και παραδίδονται εντός μισής ώρας στο σπίτι ή στο γραφείο του πελάτη, χωρίς έξτρα χρέωση.

Η υπηρεσία είναι διαθέσιμη προς το παρόν σε τέσσερις πόλεις των ΗΠΑ. Σε τρεις από αυτές τα γεύματα θα ετοιμάζονται στις κουζίνες που θα δημιουρήσουν οι Kroger και ClusterTruck, ενώ στην τέταρτη θα υπάρχει delivery των γευμάτων, που θα παράγονται σε συγκεκριμένη κουζίνα, και θα διανέμονται μέσω σούπερ μάρκετ της αλυσίδας.

Όπως υποστηρίζει η Kroger, η πρωτοποριακή ψηφιακή υποδομή της ClusterTruck διασφαλίζει πως οι πελάτες θα παραλαμβάνουν μια ευρεία ποικιλία γευμάτων, προετοιμασμένων με φρέσκα υλικά, χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα.