Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ 2020: Βελτιωμένη εικόνα των λειτουργικών εξόδων το 2019

Βελτιωμένη εικόνα παρουσίασαν το 2019 τα λειτουργικά έξοδα στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με την ετήσια έκδοση του σελφ σέρβις «Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ 2020». Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο σχετικό κεφάλαιο, μέρος του οποίου αναδημοσιεύουμε στο παρόν άρθρο, οι λειτουργικές δαπάνες του κλάδου, μετά από ένα μίνι ράλι αυξήσεων κατά την περίοδο 2014-2018, σταθεροποιούνται από το 2018 και μετά, ενώ το 2019 σημειώνεται μία ιδιαίτερα αποδοτική διαχείριση στο σχετικό πεδίο. Συγκεκριμένα, οι λογαριασμοί των λειτουργικών δαπανών παρουσιάζουν μικρότερη αύξηση σε σχέση με τις πωλήσεις και ως εκ τούτου μειώνονται οι σχετικοί δείκτες.

Σε γενικές γραμμές ο κλάδος τα τελευταία χρόνια κατέγραφε αυξημένες λειτουργικές δαπάνες (ειδικά την διετία 2016-2017), οπότε και η απορρόφηση νέων δικτύων μέσω των εξαγορών προκάλεσε μεν άμεση αύξηση του κόστους λειτουργίας, αλλά όχι άμεση αντίστοιχου βαθμού αύξηση των πωλήσεων (όπως είναι αναμενόμενο), επηρεάζοντας έτσι αυξητικά τους σχετικούς δείκτες. Πλέον φαίνεται ότι η αύξηση των πωλήσεων έρχεται να διορθώσει την εικόνα.

Παράλληλα, οι αλλαγές στα διεθνή λογιστικά πρότυπα επηρεάζουν σε έναν βαθμό τις λειτουργικές δαπάνες, καθώς για τις συμβάσεις μίσθωσης, που είχαν προηγουμένως ταξινομηθεί ως λειτουργικές μισθώσεις, θα παρουσιάζεται πλέον υψηλότερο το συνολικό ποσό των εξόδων στην αρχή της περιόδου μίσθωσης. Πρακτικά δηλαδή, με τα νέα πρότυπα προστίθενται αρκετά υψηλές αποσβέσεις, αλλά εξαλείφεται ένα μέρος του κόστους μίσθωσης από τα λειτουργικά έσοδα. Κατά συνέπεια, οι δείκτες λειτουργικού περιθωρίου EBIT και EBITDA θα είναι υψηλότεροι για εταιρείες που έχουν υψηλές λειτουργικές μισθώσεις.

Συνολικά οι 40 αλυσίδες, οι δημοσιευμένοι ισολογισμοί των οποίων αποτελούν το δείγμα ανάλυσης, εμφάνισαν λειτουργικό κόστος ύψους 2,17 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 4,32% σε σχέση με το 2018, ποσό που αντιστοιχεί στο 23,80% των πωλήσεών τους, έναντι 24,17% κατά το προηγούμενο έτος, ποσοστό σύνηθες για τον κλάδο. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αξιολόγηση των δαπανών κάθε επιχείρησης θα πρέπει να γίνεται κατά περίπτωση, καθώς είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπ’ όψιν και η γεωγραφική κατανομή και το μέγεθος του δικτύου της, καθώς είναι διαφορετικά τα κόστη για τοπικές αλυσίδες, όπως είναι και διαφορετικά τα έσοδα για αλυσίδες που δραστηριοποιούνται στην επαρχία, σε περιοχές πχ τουριστικές, που επλήγησαν λιγότερο από την οικονομική κρίση. Αντίστοιχα, αλυσίδες με μεγάλη έμφαση στο δίκτυο καταστημάτων cash & carry είναι αναμενόμενο να έχουν διαφορετικούς δείκτες, τόσο μικτού κέρδους, όσο και λειτουργικού κόστους, κατά κανόνα χαμηλότερους από τους μέσους όρους του συνολικού δείγματος. Οι ενότητες της έκδοσης, οι οποίες αναλύουν το δίκτυο των αλυσίδων, προσφέρονται γι’ αυτή την εργασία, καθώς αναφέρουν τόσο το μέγεθος των δικτύων όσο και τον τύπο των καταστημάτων.

Όσον αφορά τις 10 μεγαλύτερες αλυσίδες του δείγματος, το λειτουργικό κόστος παρουσιάζει αύξηση, όπως είναι αναμενόμενο, ενώ οι δείκτες λειτουργικού κόστους μικτή εικόνα. Οι 9 από τις 10 εταιρείες παρουσιάζουν αύξηση συνολικών δαπανών και μόλις 1 παρουσιάζει μείωση. Πρόκειται για την Άλφα Βήτα Βασιλόπουλος, με μείωση κατά 0,64%, στα 457,91 εκατ. ευρώ. Σε ό,τι αφορά την ποσοστιαία μεταβολή, τη μεγαλύτερη αύξηση καταγράφουν οι ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, κατά 31,14%, φτάνοντας τα 73,14 εκατ. ευρώ, και η Bazaar, κατά 14,19%, φτάνοντας τα 42,38 εκατ. ευρώ. Σε αξία, τη μεγαλύτερη αύξηση κατέγραψε η Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης, κατά 19,56 εκατ. ευρώ ή 3,10%, στα 649,87 εκατ. ευρώ. Βέβαια, οι αντίστοιχοι δείκτες λειτουργικών δαπανών για τις 10 μεγαλύτερες αλυσίδες, λόγω και της πορείας των πωλήσεων, διαφοροποιούνται, με 4 εταιρείες να παρουσιάζουν μείωση και 6 αύξηση (βλ. διάγραμμα).

Τη μεγαλύτερη μείωση καταγράφει η Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης, κατά 1,90%, από 26,59% το 2018 σε 24,69% (όπως είχαμε σημειώσει και σχετικά με τη μείωση κατά το 2018, η τιμή του δείκτη το 2017 ήταν 28,16% και η μείωση είναι αναμενόμενη, καθώς δεν είχαν κεφαλαιοποιηθεί σε κύκλο εργασιών οι δαπάνες λειτουργίας τού τότε νεοαποκτηθέντος δικτύου της Μαρινόπουλος). Μείωση καταγράφεται και για τις Market In, Δ. Μασούτης και Μετρό, κατά 1,53%, 0,39% και 0,36% αντίστοιχα. Αντίθετα, τη μεγαλύτερη αύξηση καταγράφουν η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, κατά 1,32%, σε 23,07%, και η Bazaar, κατά 1,20%, σε 23,16%. Τον χαμηλότερο δείκτη εμφάνισε και αυτή τη χρονιά η Μαρτ Κας & Κάρυ, με 18,4%, γεγονός αναμενόμενο λόγω της εστίασής της στη χονδρική.

Σε σχέση με το γενικό σύνολο των 40 αλυσίδων, 29 εμφάνισαν αύξηση των λειτουργικών τους εξόδων και 10 παρουσίασαν μείωση. Σε 17 από τις επιχειρήσεις ο δείκτης λειτουργικών δαπανών κινήθηκε πτωτικά και σε 22 αυξητικά, κάτι που αποσαφηνίζει περισσότερο την τάση στον κλάδο.

Το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αποτελείται από έξοδα διάθεσης, με τα έξοδα διοικητικής λειτουργίας να είναι 1 προς 7. Τα συνολικά έξοδα διοικητικής λειτουργίας του δείγματος –τα οποία κατά κανόνα δεν σχετίζονται με τις πωλήσεις– έμειναν ουσιαστικά σταθερά, σημειώνοντας μείωση κατά μόλις 0,21%, από 286,15 εκατ. ευρώ σε 285,56 εκατ. ευρώ, ενώ τα έξοδα της λειτουργίας διάθεσης, που σχετίζονται με τις πωλήσεις, αυξήθηκαν κατά 4,46%, από 1,76 δισ. ευρώ σε 1,84 δισ. ευρώ. Η λειτουργία διάθεσης περιλαμβάνει κόστη που επηρεάζονται σε μεγαλύτερο βαθμό από την λειτουργία του δικτύου καταστημάτων, όπως προσωπικό καταστημάτων, ενοίκια λειτουργικών μισθώσεων, ηλεκτρική ενέργεια, έξοδα ασφάλισης κλπ.

Καθώς οι πωλήσεις του κλάδου πλέον αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό από τις δαπάνες, φαίνεται ότι οι επενδύσεις των προηγούμενων ετών στα δίκτυα αποδίδουν. Αυτό άλλωστε αντικατοπτρίζεται πιο έντονα στους αντίστοιχους δείκτες δαπανών, με τον δείκτη διοικητικής λειτουργίας να μειώνεται από 3,33% σε 3,13% και τον δείκτη εξόδων διάθεσης από 20,43% σε 20,14%. Μεταξύ των 10 μεγαλύτερων σε πωλήσεις εταιριεών, αξιοσημείωτη είναι η μείωση που σημειώνεται στον δείκτη εξόδων διάθεσης της Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης, από 21,62% σε 19,96% (μεταβολή κατά -1,66%) και της Market In, από 24,11% σε 22,56% (μεταβολή κατά -1,55%), εταιρείες που αύξησαν τις αντίστοιχες δαπάνες πολύ λιγότερο συγκριτικά με τις πωλήσεις.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι για το 2020 έχει αυξηθεί σημαντικά το λειτουργικό κόστος, όπως καταγράφεται από πρόσφατη έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η οποία εκτιμά το επιπλέον λειτουργικό κόστος που προέκυψε εξαιτίας της διαχείρισης της πανδημίας σε περίπου 1,55% του κύκλου εργασιών.

Αύξηση για το χρηματοοικονομικό κόστος
Όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων παθητικού, οι επιχειρήσεις του κλάδου πρακτικά αύξησαν τον τραπεζικό δανεισμό τους, ειδικά τον βραχυχρόνιο. Παράλληλα, οι αλλαγές στα διεθνή λογιστικά πρότυπα υποχρεώνουν τις επιχειρήσεις πλέον να αναγνωρίσουν έξοδα τόκων από την υποχρέωση μίσθωσης (υποχρέωση πληρωμής μισθωμάτων), αυξάνοντας περισσότερο το συγκεκριμένο μέγεθος. Έτσι ήταν αναμενόμενη η καταγραφή αύξησης του χρηματοοικονομικού κόστους.

Συνολικά, το χρηματοοικονομικό κόστος διαμορφώθηκε το 2019 σε 121,53 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 73,99% σε σχέση με τα 69,85 εκατ. ευρώ του 2018. Μέχρι το 2017, ως μέγεθος το χρηματοοικονομικό κόστος ήταν αρκετά χαμηλότερο της καταγραφόμενης κερδοφορίας και ως εκ τούτου ήταν αμελητέο, αφού δεν επηρέαζε σημαντικά τα κέρδη. Από το 2017 αυτό άλλαξε. Συγκεκριμένα, το 2019 τα κέρδη, μετά την επίδραση του χρηματοοικονομικού κόστους (τα ολικά κέρδη), διαμορφώθηκαν σε 90,87 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 47,15% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, με τον δείκτη ολικής κερδοφορίας να διαμορφώνεται στο 1,00% έναντι του 0,75% του 2018.

Το χρηματοοικονομικό κόστος αντιστοιχεί πλέον στο 1,33% του κύκλου εργασιών (δείκτης χρηματοοικονομικού κόστους) έναντι 0,81% του 2018 και όπως γίνεται κατανοητό επηρεάζει σημαντικά πλέον τη λειτουργία των επιχειρήσεων.

Συνολικά μόλις 3 από τις 40 εταιρείες εμφάνισαν χρηματοοικονομικά έσοδα, ενώ οι υπόλοιπες 37 κατέγραψαν χρηματοοικονομικά έξοδα. Από τις 40 επιχειρήσεις συνολικά 33 επιχειρήσεις εμφανίζουν κέρδη στον δείκτη ολικού κέρδους και 7 παρουσιάζουν ζημιές.

Στις εξελίξεις περί του χρηματοοικονομικού κόστους πρωταγωνιστές είναι και πάλι οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου. Το μεγαλύτερο χρηματοοικονομικό κόστος κατέγραψε η Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης, με 59,03 εκατ. ευρώ και αύξηση κατά 56,92% σε σχέση με το 2018, ποσό που αντιστοιχεί σε -2,24% επί των πωλήσεων της. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Άλφα Βήτα Βασιλόπουλος, με 29,13 εκατ. ευρώ και αύξηση κατά 383,02% σε σχέση με τα 6,03 εκατ. ευρώ του προηγούμενου έτους, με τον αντίστοιχο δείκτη να αυξάνεται από -0,30% σε -1,50%, ενώ στην τρίτη θέση βρίσκεται η Μετρό με χρηματοοικονομικό κόστος 13,24 εκατ. ευρώ και δείκτη 1,06%.

Στον αντίποδα, η Πέντε είναι η μόνη επιχείρηση από τις 10 μεγαλύτερες που παρουσίασε χρηματοοικονομικά έσοδα 612 χιλ. ευρώ, ποσό που αυξάνει την κερδοφορία της κατά 0,14% και διαμορφώνει το ολικό περιθώριο στο 3,16%, επίδοση που είναι η υψηλότερη μεταξύ των 10 μεγαλύτερων εταιρειών.

Επιτροπή Ανταγωνισμού: Αιφνιδιαστικοί έλεγχοι και επιστολές προς ΥΠΑΝ

Διπλή παρέμβαση εν μέσω πανδημίας για τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών σε προϊόντα καθημερινής ανάγκης και σε αγαθά που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών επιχειρεί το τελευταίο διάστημα η Επιτροπή Ανταγωνισμού. «Έχουμε χρέος να σταθμίσουμε όλα τα δεδομένα και να κινηθούμε έως και αντιανταγωνιστικά, εφόσον αυτό επιτάσσει η προάσπιση της δημόσιας υγείας και η προστασία του εισοδήματος του καταναλωτή», λένε στελέχη της.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «σελφ σέρβις», ήδη στις αρχές του Δεκεμβρίου η Επιτροπή Ανταγωνισμού απέστειλε επιστολή στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με την οποία της γνωστοποίησε μια σειρά από εναλλακτικά μέτρα, που μπορεί να λάβει το υπουργείο, προκειμένου να ρυθμίσει τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών, εφόσον και όπου κρίνεται αναγκαίο, ώστε να αποφευχθούν οι «ακρότητες» στη φάση αυτή των έκτακτων συνθηκών λειτουργίας της αγοράς.

Πρόκειται για τη δεύτερη παρέμβαση της ανεξάρτητης διοικητικής αρχής από το ξέσπασμα της κρίσης στη δημόσια υγεία, αφού και στο πρώτο lockdown είχε γνωστοποιήσει στο υπουργείο προτάσεις περιοριστικών μέτρων. Μόνο που τώρα, επειδή η επανάληψη του lockdown αποδεικνύεται πιο αποσταθεροποιητική για τις ευαίσθητες ισορροπίες της αγοράς, θεωρεί πως τα μέτρα περιορισμού μπορεί κατ’ ανάγκην να είναι πιο σκληρά.

Αιφνιδιαστικοί έλεγχοι απο την ΕΑ
Πληροφορίες αναφέρουν ότι τις παραμονές έκδοσης του τεύχους οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής Ανταγωνισμού προετοιμάζονταν για αιφνιδιαστικούς ελέγχους στην αγορά, δεδομένου του προβληματισμού των στελεχών της από τα ευρήματα των τελευταίων μετρήσεων της ΕΛΣΤΑΤ, που έδειξαν ιδιαίτερα μεγάλες ανατιμήσεις στα τρόφιμα. Αντίστοιχη εικόνα αποτύπωσαν άλλες πηγές στοιχείων, στις οποίες έχει άμεσα πρόσβαση η Επιτροπή.

Τέτοιες πηγές είναι το πληροφοριακό σύστημα του e-Καταναλωτή, όπου καταγράφεται η εξέλιξη των τιμών σε 1.000 πρώτης ανάγκης, όπως και του Οργανισμού της Κεντρικής Αγοράς Αθηνών, ενώ άλλη πλατφόρμα προσφέρει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να συλλέγει και να αναλύει αυτόματα μια σειρά από δεδομένα, προκειμένου να καταλήγει σε ασφαλή συμπεράσματα, σχετικά με το αν καταστρατηγούνται ή όχι διατάξεις του νόμου για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Η τελευταία επιτόπια εξόρμηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού στην αγορά έγινε τον περασμένο Σεπτέμβριο. Κατά πληροφορίες λίαν πρόσφατα τα μέλη της εξέφρασαν μεγάλο προβληματισμό για τις τιμολογήσεις της τελευταίας περιόδου. Στις αρχές του Δεκεμβρίου πηγές του «σελφ σέρβις» ανέφεραν ως πολύ πιθανή μια νέα αυτεπάγγελτη παρέμβασή της σε αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

«Από την αρχή της υγειονομικής κρίσης είμαστε σε εγρήγορση. Καταγράφουμε μια σειρά δεδομένων αναφορικά με τους τρόπους διαμόρφωσης των τιμών, τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και γενικά στην οργανωμένη λιανική, διερευνώντας κατά πόσο υφίστανται συντονισμένες ενέργειες μεταξύ ισχυρών της λιανικής, ενδεχομένως σε συνεργασία με κάποιους μεγάλους προμηθευτές, όπως και το αν ορισμένες εταιρείες με δεσπόζουσα θέση στην αγορά εκμεταλλεύονται τη συγκυρία του lockdown, ανατιμώντας τα προϊόντα τους», τονίζει στέλεχος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, προσθέτοντας: «Πρόθεσή μας είναι να παρέμβουμε, εφόσον υπάρξουν οι προϋποθέσεις τις οποίες προσδιορίζει ο νόμος. Καταγράφουμε τις τάσεις στη διαμόρφωση των τιμών, τη διάρκειά τους και τις σχετικές «διορθώσεις». Άμα το κρίνουμε σκόπιμο, θα παρέμβουμε. Γνωρίζουμε, πάντως, ότι τα εργαλεία μας, αν και αποτελεσματικά, καθυστερούν να αποδώσουν», σχολιάζουν, αναφερόμενοι στη δυνατότητα κανονιστικής παρέμβασης ή της παραπομπής εταιρειών στην ολομέλεια του φορέα.

Τι προτάθηκε, τι εφαρμόστηκε
Η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει στο υπουργείο άμεσες περιοριστικές παρεμβάσεις στη διαμόρφωση των τιμών, που είναι δυνατόν να γίνουν κατ’ εξαίρεση, με σκοπό την προστασία της δημόσιας υγείας και την αποφυγή κρουσμάτων αισχροκέρδειας. Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο εξουσιοδότησε τους μηχανισμούς του να θέσουν όρια ανώτατων τιμών σε μια σειρά αγαθών, που αφορούν τη διατροφή, τη μετακίνηση, την υγεία και την ασφάλεια, ενώ αποφάσισε την εφαρμογή του μέτρου της διατίμησης στα τεστ ανίχνευσης του Covid-19.
Με ανάλογη παρέμβασή της προς το Υπουργείο Ανάπτυξης η Επιτροπή Ανταγωνισμού στη διάρκεια του πρώτου lockdown είχε προτείνει τον καθορισμό ανώτατων περιθωρίων κέρδους σε μια σειρά αγαθών. Σε αυτήν βασίστηκε το υπουργείο, όταν εξέδωσε την ΠΝΠ με την οποία υποχρέωσε τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ να πωλούν τα προϊόντα τους με περιθώριο κέρδους, που δεν υπερέβαινε το περιθώριο που είχαν προ της πανδημίας.

Άλλωστε, η Eπιτροπή είχε προτείνει στο υπουργείο να θέσει όρια στον αριθμό των τεμαχίων, που ήταν δυνατόν να προμηθεύονται οι καταναλωτές ανά προϊόν. Το μέτρο ίσχυσε στο πρώτο lockdown για τα απολυμαντικά σε μαντηλάκια και σε υγρή μορφή. Επίσης δική της πρόταση ήταν το μέτρο της επίταξης μονάδων παραγωγής του ιδιωτικού τομέα ή της οργάνωσης κρατικών μονάδων παραγωγής βασικών προϊόντων, των οποίων διαπιστώνεται η έλλειψη. Ωστόσο, το εν λόγω μέτρο δεν χρειάστηκε να δοκιμαστεί.

Η ζήτηση υπέστη σοκ
Παράγοντας της Επιτροπής Ανταγωνισμού εξηγεί ότι η εφαρμογή μέτρων, όπως τα προαναφερόμενα, προτάσσεται όταν διαπιστώνεται σοκ στη ζήτηση, δηλαδή όταν χάνεται εντελώς η ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κι οι τιμές των αγαθών ανεβαίνουν ανεξέλεγκτα.
Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι η ανεξάρτητη διοικητική αρχή είναι σε διαρκή συνεργασία με το Υπουργείο Ανάπτυξης και ειδικότερα με τη Γενική Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή, με την οποία ανταλλάσσει τακτικά στοιχεία αναφορικά με την εξέλιξη των τιμών, τις διακινούμενες ποσότητες συγκεκριμένων κατηγοριών προϊόντων, όπως και σχετικά με καταγγελίες ή άλλες πληροφορίες, βάσει των οποίων είναι δυνατόν να στηριχθεί η κατηγορία της εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης στην αγορά ή της υιοθέτησης εναρμονισμένων πρακτικών την περίοδο αυτή, κατά την οποία η αγορά λειτουργεί υπό αυστηρά περιοριστικά μέτρα προς αποφυγή της διασποράς του ιού.

Η δημόσια υγεία είναι υπέρτατο αγαθό
Εξάλλου, ο ίδιος παράγοντας τονίζει ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής Ανταγωνισμού λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους το στοιχείο της αναλογικότητας και της στάθμισης των συνεπειών στην υγεία των πολιτών και στον ανταγωνισμό, ταυτόχρονα, ενώ σε κάθε περίπτωση η προτεραιότητά τους είναι η διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Εξάλλου, όπως επισημαίνει, το κοινοτικό δίκαιο δεν απαγορεύει τη λήψη αυστηρών περιοριστικών μέτρων, όπως η εφαρμογή πλαφόν στις τιμές, εφόσον αφενός τίθεται κοινωνικό ζήτημα και αφετέρου το μέτρο είναι έκτακτο, δηλαδή η εφαρμογή του είναι ορισμένου χρόνου.

Εξάλλου, η δημόσια υγεία, όπως δηλώνει με έμφαση, χαρακτηρίζεται ως υπέρτατο αγαθό στη χάρτα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού και στο όνομα αυτής είναι δυνατόν να ανασταλούν πολλές από τις οικονομικές ελευθερίες. «Σήμερα, ενόσω η κυβέρνηση έχει αποφασίσει την αναστολή της λειτουργίας του εμπορίου –με την εξαίρεση των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος– η Επιτροπή έχει χρέος να σταθμίσει όλα τα δεδομένα και να κινηθεί η ίδια αντιανταγωνιστικά, εφόσον αυτό επιτάσσει η προάσπιση της δημόσιας υγείας και η προστασία του εισοδήματος του καταναλωτή».

Στο ίδιο πλαίσιο, δεν αποκλείεται η Επιτροπή να αποστείλει ερωτηματολόγια στην αγορά για τη συγκέντρωση συγκεκριμένων στοιχειών για τις τιμές, τα κόστη, τα περιθώρια του κέρδους και τις διακινούμενες ποσότητες, με σκοπό τον εντοπισμό των περιπτώσεων καταστρατήγησης του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

Πώς θα ασκούνται οι συλλογικές αγωγές των καταναλωτών

Νέο θεσμικό πλαίσιο σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών, ειδικότερα σε ό,τι αφορά την άσκηση των συλλογικών αγωγών, θα προωθήσει το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων αμέσως με την έλευση του 2021, βασίζοντας το νομοθέτημά του σε νέα κοινοτική Οδηγία, την οποία ενέκριναν ήδη το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η νέα κοινοτική οδηγία προβλέπει τη θέσπιση από όλα τα κράτη-μέλη ενός συστήματος αντιπροσωπευτικών αγωγών για την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών από παραβιάσεις του κοινοτικού δικαίου. Βάσει αυτού, οι ρυθμίσεις τις οποίες πρόκειται να προωθήσει η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης, θα προβλέπουν αγωγές παράλειψης και μέτρα επανόρθωσης όσων πλήττονται από παράτυπες συμπεριφορές εμπόρων ή παρόχων υπηρεσιών.
Συγκεκριμένα ο υπό κατάρτιση νόμος

  • θα εξουσιοδοτεί τους νομιμοποιούμενους φορείς, που θα οριστούν ειδικά για τον σκοπό αυτό από τα κράτη-μέλη, να ασκούν αγωγές παράλειψης και/ή να διεκδικούν επανόρθωση,
  • θα προβλέπει ότι στη διεκδίκηση της επανόρθωσης θα περιλαμβάνεται η αποζημίωση ή και η αντικατάσταση του προϊόντος για λογαριασμό της ομάδας των καταναλωτών που έχει ζημιωθεί από τον έμπορο, ο οποίος θα έχει παραβιάσει μία από τις νομικές πράξεις της ΕΕ,
  • θα ορίζει ότι οι διεκδικούμενες αποζημιώσεις θα καλύπτουν τομείς, όπως οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τα ταξίδια και ο τουρισμός, η ενέργεια, η υγεία, οι τηλεπικοινωνίες και η προστασία των δεδομένων,
  • θα προβλέπει ως εγγύηση κατά της καταχρηστικής άσκησης αγωγών σαφείς κανόνες, με τον καταλογισμό των δικαστικών εξόδων σε βάρος του ηττηθέντος διαδίκου σε μια αντιπροσωπευτική αγωγή επανόρθωσης,
  • θα ορίζει ότι προς αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων, θα επιβάλλονται στους νομιμοποιούμενους φορείς ορισμένες απαιτήσεις διαφάνειας, ιδίως όσον αφορά τη χρηματοδότησή τους από τρίτους.

Η σχετική οδηγία αναμένεται να τεθεί άμεσα σε ισχύ, πιθανότητα στις αρχές του 2021, ενώ τα κράτη-μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους εικοσιτέσσερις μήνες από την έναρξη ισχύος της οδηγίας, για να τη μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο. Επίσης θα υπάρχει η δυνατότητα προσαρμογής της αγοράς στα νέα δεδομένα για διάστημα έξι μηνών.

Ολοκληρώνεται ο θεσμικός εκσυγχρονισμός
Παράγοντας του Υπουργείου Ανάπτυξης παρατήρησε ότι, αν και το ζήτημα της προστασίας των καταναλωτικών δικαιωμάτων αποτελεί μια από τις προτεραιότητες της κυβέρνησης, η πανδημική κρίση προκαλεί εμπόδια στο νομοθετικό έργο, άρα δεν αποκλείεται να υπάρξουν σχετικές καθυστερήσεις. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι προαναφερόμενες προθεσμίες θα τηρηθούν, τόνισε.

Σημειώνεται ότι η Οδηγία προτάθηκε από την Επιτροπή τον Απρίλιο του 2018, στο πλαίσιο της δέσμης της με τίτλο «Νέα συμφωνία για τους καταναλωτές», σκοπός της οποίας είναι η εξασφάλιση δίκαιων και διαφανών κανόνων για τους καταναλωτές της ΕΕ.

Η έγκριση της νέας κοινοτικής Οδηγίας για τις συλλογικές προσφυγές των καταναλωτών, με σκοπό την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους, σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας και την εξασφάλιση δίκαιων και διαφανών κανόνων στην ΕΕ, δεδομένου ότι έχει ήδη εγκριθεί μια πρώτη δέσμη τεσσάρων μέτρων. Η δέσμη αυτή αφορά τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών με ατομικά μέσα έννομης προστασίας, τη διαφάνεια υπέρ των καταναλωτών στις διαδικτυακές αγορές, την επέκταση της προστασίας των καταναλωτών στις ψηφιακές υπηρεσίες και τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις εμπορικές επιχειρήσεις κατά την επικοινωνία τους με τους καταναλωτές.

Εμπόδιο η πανδημία για νέες εξαγορές

Μικρή ανάσχεση των τάσεων περαιτέρω συγκέντρωσης των επιχειρήσεων του κλάδου, με εστίαση στο μεσαίο δυναμικό του, φαίνεται πως προκαλεί η πανδημική κρίση. Μετά από ένα δύσκολο καλοκαίρι, οι μικροί της αγοράς άρχισαν να κερδίζουν ρευστότητα, ελπίζοντας ότι θα επιβιώσουν, ενόσω ο κλαδικός τζίρος εξελίσσεται με ανάπτυξη 9%, οπότε δύσκολα πείθεται κάποιος να διαπραγματευθεί την πώληση της εταιρείας του. Ακόμη κι όσοι από τους μικρομεσαίους είχαν προ πανδημίας απώλειες εσόδων, εμφανίζουν σήμερα ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 3%-4%.

Τα περιοριστικά μέτρα στις μετακινήσεις και ο φόβος μετάδοσης του ιού λειτουργούν επίσης ανασταλτικά για τυχόν διαπραγματεύσεις μεταξύ διοικήσεων των αλυσίδων. Έτσι, οι περισσότεροι μεταθέτουν τις διαβουλεύσεις εν ευθέτω χρόνο. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι «πάγωσαν» τα πάντα. Κάποιου είδους συζητήσεις ήδη γίνονται και θα συνεχίσουν να γίνονται, όμως οι συνθήκες δεν ευνοούν τη συμφωνία νέων deals. Η συμφωνία πώλησης της OLA, για παράδειγμα, καθυστέρησε τουλάχιστον τέσσερις μήνες λόγω της πανδημίας, αφού, όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, επρόκειτο αρχικά να υπογραφεί από την Πέντε στις αρχές του καλοκαιριού. Τελικά ολοκληρώθηκε το φθινόπωρο.

Υψηλόβαθμοι παράγοντες του κλάδου αναφέρουν ότι το ενδεχόμενο πώλησης των εταιρειών τους εξετάζουν κυρίως οι επιχειρηματίες που μπήκαν στον κλάδο μετά το ξέσπασμα της κρίσης δημόσιου χρέους. Τουλάχιστον τριάντα «εντάξεις» στο δυναμικό του κλάδου έγιναν την εν λόγω περίοδο. Δεν ήταν λίγοι οι εργολάβοι, οι έμποροι άλλων κλάδων της οικονομίας, όπως κι οι χονδρέμποροι τροφίμων, που θέλησαν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στον ανθεκτικό κλάδο της εμπορίας αγαθών καθημερινής ανάγκης.

Ωστόσο, φαίνεται ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν είχαν σταθμίσει σωστά τη δυσκολία να δουλεύεις με χαμηλά περιθώρια κέρδους, ενώ υπερεκτίμησαν τις αντοχές τους έναντι των ισχυρών του κλάδου, με αποτέλεσμα σήμερα οι περισσότεροι να αναζητούν έξοδο διαφυγής. Ορισμένοι εκτιμάται ότι θα καταλήξουν σε συμφωνίες πώλησης, αρκετοί, ωστόσο, θα βρεθούν στο κενό και θα εγκαταλείψουν, λένε οι ίδιοι παράγοντες.

Η όχθη των δυνητικών αγοραστών
Στην όχθη των ισχυρών, η ΕΥΣ φαίνεται πως στην παρούσα φάση οι εξαγορές δεν είναι στις προτεραιότητές της. Η προσοχή της είναι στραμμένη στις ανακαινίσεις καταστημάτων και στο e-shop της, ενώ το γεγονός ότι κάθε χρόνο ενισχύει κατά 300 εκατ. ευρώ τις συνολικές πωλήσεις της, εξασθενεί το σχετικό ενδιαφέρον της.

Για την ΑΒ Βασιλόπουλος το πεδίο των εξαγορών αποτελεί μονόδρομο, στο βαθμό που επιδιώκει να «μαζέψει» τη διαφορά που τη χωρίζει από τον leader του κλάδου. Η εταιρεία κρατά κλειστά τα χαρτιά της, είναι βέβαιο όμως ότι το ενδιαφέρον της παραμένει ζωντανό, όπως και ότι τα στελέχη της «σκανάρουν» συνεχώς το χάρτη με τα καταστήματα των ανταγωνιστών της.

Από το στρατόπεδο της Metro τονίζεται ότι η εταιρεία δεν είναι αρνητική σε ενδεχόμενα εξαγορών, όμως, υποχρεούται να κινηθεί προσεκτικά και να λειτουργεί επιλεκτικά. Άλλωστε, οι περισσότεροι όσων προσφέρονται προς εξαγορά, λειτουργούν μικρά καταστήματα, τα οποία παρουσιάζουν δυσκολίες στη διαχείρισή τους ώστε να καταστούν αποδοτικά. Κατά συνέπεια για τη Metro το εύρος των ευκαιριών είναι εξ αρχής στενό.

Η Μασούτης συνεχίζει να δηλώνει ότι διατηρεί ζωντανό το ενδιαφέρον της για εξαγορές, αν και θεωρεί ότι σε αυτή τη φάση, λόγω της πανδημίας, δύσκολα κάποιος παζαρεύει την πώληση της εταιρείας του.

Η Πέντε, μετά την εξαγορά της OLA, επιμένει να αναζητεί ανάλογες ευκαιρίες. Ήδη το «σελφ σέρβις» έχει καταγράψει ότι διερευνά δύο περιπτώσεις στο Νομό Ιωαννίνων, ωστόσο, στελέχη της αλυσίδας τονίζουν ότι καμία δεν έχει προχωρήσει κατά τρόπο που να προδιαγράφει κάποιου είδους συμφωνία.

Τις αντένες της για την ενσωμάτωση στο δυναμικό της νέων μικρομεσαίων σχημάτων του κλάδου έχει ανοικτές η ΑΝΕΔΗΚ-Κρητικός, ενώ η Market In αναζητά κυρίως ευκαιρίες διεκδίκησης «ελεύθερων» καταστημάτων και λιγότερο το ενδεχόμενο εξαγορών.

Όλο το σχέδιο της ΕΥΣ για τις ψηφιακές πωλήσεις

Νέο κύκλο επενδύσεων ανοίγει για την ΕΥΣ η πιλοτική ενεργοποίηση του eMarket sklavenitis.gr στην Αθήνα. Η προτεραιότητά της τώρα είναι η Θεσσαλονίκη, όπου η εταιρεία ήδη αναζητεί δομές για την οργάνωση ενός τοπικού e-hub, ώστε η δραστηριότητα του ψηφιακού καταστήματος, το οποίο λάνσαρε στην Αττική στα τέλη του Νοεμβρίου, να επεκταθεί αρχικά στα όρια της πόλης και εν ευθέτω χρόνο σε κοντινές σε αυτήν περιοχές.

ληροφορίες αναφέρουν ότι το sklavenitis.gr θα είναι σε θέση να σερβίρει τους Θεσσαλονικείς εντός του 2021, πιθανότατα στο πρώτο εξάμηνο του έτους, ενώ μετά την ενεργοποίηση του πρώτου e-hub η αλυσίδα θα εξετάσει το ενδεχόμενο οργάνωσης κι ενός δεύτερου. Τα επόμενα βήματα θα φέρουν το e-shop της ΕΥΣ και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας, με την προοπτική σε βάθος διετίας να εξασφαλίζει από τις ψηφιακές πωλήσεις κατ’ ελάχιστο περί τα 90-100 εκατ. ευρώ ετησίως ή έως το 3% του συνολικού τζίρου της εταιρείας.

Η ΕΥΣ θα διευρύνει τη γκάμα των προϊόντων που διακινεί ψηφιακά πέραν των 9.000 κωδικών που διαθέτει σήμερα, εντάσσοντας σε αυτή και είδη ένδυσης, υπόδησης, είδη σπιτιού, εποχικά και ηλεκτρικά είδη, παιχνίδια, είδη βιβλιοχαρτοπωλείου κ.ά. Σκοπός της είναι να προσφέρει στον καταναλωτή μια ολοκληρωμένη πρόταση προϊόντων μέσω του e-shop. Όσο για την πολιτική τιμών, ο καταναλωτής αγοράζει στις ίδιες τιμές, είτε προμηθεύεται αγαθά από τα φυσικά καταστήματα του δικτύου είτε από το sklavenitis.gr, είτε από το e-food.gr, με το οποίο συνεργάζεται η εταιρεία. Ανάλογη πολιτική θα ακολουθηθεί από τα τρία δίκτυα και σε ό,τι αφορά τις παρεχόμενες στο κοινό προσφορές.

Σημειώνεται ότι η ΕΥΣ θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με το e-food.gr, προσφέροντας 3.500 κωδικούς προϊόντων από τους 9.000 που διαθέτει το sklavenitis.gr, σε περιοχές και πόλεις όπως η Αττική, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, τα Ιωάννινα, η Λάρισα και ο Βόλος, ενώ θα επεκτείνει τη δράση της και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας. Μοναδική περίπτωση διακοπής της εν λόγω συνεργασίας θα υπάρξει, μόνον εφόσον το sklavenitis.gr «κανιβαλίσει» τις πωλήσεις του e-food.gr, πράγμα το οποίο ενδεχομένως θα συμβεί, αλλά στο μακρινό μέλλον.

Σε πλήρη ανάπτυξη ως τον Μάρτιο
Το sklavenitis.gr θα τεθεί σε πλήρη ανάπτυξη το πρώτο τρίμηνο του 2021, καλύπτοντας σε αυτή τη φάση το μεγαλύτερο μέρος της Αττικής. Το eMarket της αλυσίδας λειτουργεί όλες τις ημέρες της εβδομάδας, με δωρεάν παραδόσεις για αγορές άνω των 30 ευρώ ανά παραγγελία, ενώ για αγορές κάτω των 30 ευρώ προβλέπεται κόστος παράδοσης, υπολογιζόμενο με βάση τη χιλιομετρική απόσταση του σημείου παραλαβής που επιλέγει ο πελάτης. Οι παραδόσεις των παραγγελιών γίνονται από τη Δευτέρα έως και το Σάββατο, από τις 7 το πρωί έως τις 11 το βράδυ και οι πληρωμές γίνονται με όλους τους τρόπους που ισχύουν στα φυσικά καταστήματα.

Σε ό,τι αφορά το επενδυτικό κόστος του ανοίγματος της αλυσίδας στις ηλεκτρονικές πωλήσεις (υποδομές, εφαρμογές, προσωπικό κ.ά.), όπως δηλώνεται στο «σελφ σέρβις», αποτελεί μέρος των περίπου 50 εκατ. ευρώ, τα οποία διαθέτει ετησίως η εταιρεία, στο πλαίσιο του προγράμματος ανακαίνισης των παλαιότερων καταστημάτων της. Αναφορικά με την κερδοφορία της από το συγκεκριμένο πεδίο δραστηριοτήτων, φαίνεται ότι δεν έχουν προβλεφθεί συγκεκριμένοι στόχοι. Προτεραιότητα της ΕΥΣ είναι η κάλυψη της online πελατείας ιδιαίτερα την περίοδο αυτή, που η κρίση στη δημόσια υγεία διαφοροποιεί έντονα τις ανάγκες του καταναλωτικού κοινού.

ΑΒ Βασιλόπουλος: Πανδημία, e-shop και νέα καταστήματα στηρίζουν τον τζίρο

Θετικό αναμένεται το αποτύπωμα του 2021 στις πωλήσεις της ΑΒ Βασιλόπουλος. Οι έκτακτες συνθήκες, λόγω πανδημίας, με τη γενικότερη ώθηση που έδωσαν στο συνολικό τζίρο της αγοράς, οι αναβαθμίσεις των καταστημάτων της και η εγκαινίαση της λειτουργίας νέων, που θα φθάσουν φέτος περίπου τα 25, αλλά και το e-shop της εταιρείας εξασφαλίζουν ανοδική τάση στα έσοδά της.

H διοίκηση της εταιρείας, δεσμευόμενη από τη μητρική της AholdDelhaize, αποφεύγει να δώσει συγκεκριμένο στίγμα για την εξέλιξη των πωλήσεων του 2020. Ωστόσο, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι η ΑΒ Βασιλόπουλος «βλέπει» φέτος αυξημένα τα μεγέθη της. Σε αυτό συμβάλλει και η έκρηξη της ζήτησης μέσω του e-shop, το οποίο εξελίσσεται φέτος με ανάπτυξη 150% έναντι του 2019, με συμμετοχή στον ετήσιο τζίρο της αλυσίδας κοντά στο 2% έναντι 0,5% προ της κρίσης στη δημόσια υγεία. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το ψηφιακό κατάστημα της ΑΒ Βασιλόπουλος θα τζιράρει φέτος κατ’ ελάχιστο 40 εκατ. ευρώ. Εκλαμβάνοντας μάλιστα ως δεδομένο ότι οι online πωλήσεις θα εξακολουθήσουν να αυξάνουν το μερίδιό τους τα επόμενα χρόνια, αν και όχι με το ρυθμό του 2020, η ΑΒ Βασιλόπουλος επιμένει επενδυτικά στον τομέα. Ήδη έθεσε σε λειτουργία το πρώτο Home Shop Center της εταιρείας στην Αττική και, όπως αναφέρουν στελέχη της, πλέον «έχουν θεραπευτεί όλες οι παιδικές του ασθένειες», οπότε η μονάδα ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες της ζήτησης. Σύμφωνα με τη σχετική επίσημη ανακοίνωση, η επένδυση στο Home Shop Center φθάνει ήδη τα 10 εκατ. ευρώ και αναμένεται να τα ξεπεράσει. Εξυπηρετεί αποκλειστικά τις ηλεκτρονικές παραγγελίες στην Αττική, ενώ διαθέτει ποικιλία 11.000 προϊόντων, μια ποικιλία που καθημερινά εμπλουτίζεται. Απασχολεί 260 νέους εργαζόμενους, που αναμένεται να γίνουν 400.

Σχέδια για μια δεύτερη ανάλογη μονάδα υπάρχουν στον ορίζοντα, αλλά δεν αναμένεται να υλοποιηθούν άμεσα. Σε αυτή τη φάση η διοίκηση της ΑΒ Βασιλόπουλος θεωρεί ότι οι υπάρχουσες υποδομές (ένα Home Shop Center, 26 καταστήματα διανομής και 60 ΑΒ collect points), σε συνδυασμό με τη συνεργασία της με το delivery.gr, επαρκούν για να καλύψουν τη σημερινή και ως ένα βαθμό τη μελλοντική ζήτηση.

Σε ό,τι αφορά το δίκτυο καταστημάτων της εταιρείας, φέτος θα ενισχυθεί με επτά έως οκτώ νέα εταιρικά σούπερ μάρκετ και 15-20 franchise. Ο τελικός απολογισμός των νέων καταστημάτων της χρονιάς θα γίνει στο τέλος του έτους, καθώς στις αρχές του Δεκεμβρίου δεν ήταν ακόμα ξεκάθαρο πόσα από τα νέα σούπερ μάρκετ της αλυσίδας θα προλάβαιναν τελικά να ανοίξουν τις πόρτες τους στο κοινό μέχρι την τελευταία ημέρα του χρόνου.

Επενδυτικά η ΑΒ Βασιλόπουλος θα έχει διαθέσει φέτος ως το τέλος του χρόνου συνολικά 50-55 εκατ. ευρώ, ενώ το 2021 προβλέπει τη διάθεση ακόμη 50 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος του επενδυτικού κεφαλαίου θα διατεθεί στην επέκταση του δικτύου της εταιρείας και στις ανακαινίσεις παλιότερων καταστημάτων της. Οι επενδύσεις της ΑΒ Βασιλόπουλος φαίνεται πως αποδίδουν. Έτσι, η διοίκησή της αισιοδοξεί ότι η φετινή χρονιά θα κλείσει εντός του πλαισίου των αναθεωρημένων –μετά το ξέσπασμα της πανδημίας– στόχων της. Όπως σημειώνουν στελέχη της, τα πρώτα μηνύματα τον Δεκέμβριο ήταν θετικά. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει πώς θα συμπεριφερθεί αγοραστικά το καταναλωτικό κοινό τις δύο εβδομάδες των εορτών, λόγω των περιοριστικών μέτρων που παραμένουν σε ισχύ, αλλά και του άσχημου ψυχολογικού κλίματος –κυρίως του διάχυτου φόβου για την εξάπλωση του ιού.

Η πρώτη σκέψη που γίνεται είναι ότι ο μεγάλος όγκος των πωλήσεων δεν θα συγκεντρωθεί σε τέσσερις-πέντε ημέρες, όπως συνήθως συμβαίνει στις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, αλλά οι καταναλωτές θα τον μοιράσουν σε περισσότερες ημέρες.

Η Metro επενδύει στον ψηφιακό μετασχηματισμό της

Artificial Intelligence, voice speaking, business apps, thermal printers, tablets, webinars, ATMs και e-ζυγοί είναι μερικά μόνο από τα εργαλεία στα οποία επενδύει τελευταία η Metro, εντείνοντας το ενδιαφέρον της για τις νέες τεχνολογίες και κυρίως προσβλέποντας στον ψηφιακό μετασχηματισμό της, με στόχο την ενίσχυση της πολιτικής κατάκτησης μεγαλύτερων μεριδίων αγοράς και απώτερο σκοπό την τόνωση της αποδοτικότητας και την αύξηση της κερδοφορία της.

Γνωρίζοντας ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν κατακτιέται άμεσα, αλλά σε βάθος χρόνου, με στοχευμένες επενδύσεις και σταδιακή αλλαγή της κουλτούρας του προσωπικού, η διοίκηση της Metro έχει ήδη ανοίξει ένα νέο επενδυτικό “file”, εντάσσοντας στις υποδομές της προηγμένα εργαλεία διαχείρισης χρόνου, διαδικασιών και πληροφοριών.

Μόνο φέτος για εξοπλισμό και μηχανήματα η εταιρεία διέθεσε κεφάλαια συνολικής αξίας 2,5 εκατ. ευρώ. Το 2021 εκτιμάται ότι θα διαθέσει ακόμη 4 εκατ. ευρώ, ενώ οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις την επόμενη πενταετία υπολογίζεται ότι θα φθάσουν τα 15 εκατ. ευρώ, δίχως να περιλαμβάνονται στο ποσό αυτό οι επενδύσεις για software και για το e-shop.

Η εταιρεία «κυνηγά» τζίρο μέσω και της ψηφιοποίησης, θεωρώντας ότι οι επιδόσεις της θα ενταθούν. Η χρονιά φέτος θα κλείσει ανοδικά γι’ αυτήν κατά 5,5% στα 1,33 δισ. ευρώ. Ειδικότερα οι πωλήσεις του δικτύου των My market εξελίσσονται με το μέσο ρυθμό της αγοράς κοντά στο 9%-10%, ενώ των cash & carry εμφανίζουν μια περίπου σταθεροποιημένη έως οριακά ανοδική πορεία, κερδίζοντας από τη μικρή λιανική, αλλά χάνοντας από την αγορά Ho.Re.Ca., λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας.

Φέτος η κερδοφορία της Metro, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε πρόσφατα ο CEO της εταιρείας, κ. Αριστοτέλης Παντελιάδης, θα είναι πολύ βελτιωμένη έναντι του 2019, που ήταν η τελευταία χρονιά στη διάρκεια της οποίας το καθαρό αποτέλεσμα της εταιρείας επιβαρύνθηκε από έκτακτα κόστη σχετικά με την ενσωμάτωση της εξαγορασθείσας Αφοί Βερόπουλοι. Μεγαλύτερη αναμένεται η άνοδος της καθαρής κερδοφορίας της εταιρείας το 2021.

35 εκατ. ευρώ φέτος σε υποδομές
Η Metro, που σήμερα λειτουργεί 227 σούπερ μάρκετ και 50 cash & carry καταστήματα και απασχολεί 11.000 εργαζόμενους, επενδυτικά κινήθηκε φέτος χαμηλότερα του αναμενόμενου, λόγω των γενικότερων δυσλειτουργιών που προκάλεσε η πανδημία στο Δημόσιο και τη λειτουργία της αγοράς.

Τα κεφάλαια που διέθεσε ανήλθαν σε 35 εκατ. ευρώ και αφορούσαν την επέκταση της αποθήκης της στη Γέφυρα Θεσσαλονίκης, στην έναρξη των εργασιών για το τέταρτο logistics center στον Ασπρόπυργο. Θα ακολουθήσει η επέκταση κατά 20.000τμ των εγκαταστάσεών της στα Οινόφυτα, η οποία θα ξεκινήσει μετά την ολοκλήρωση των έργων στη Γέφυρα. Στο μεταξύ, φέτος το πρόγραμμα επέκτασης του δικτύου των σούπερ μάρκετ περιέλαβε τέσσερα νέα καταστήματα –μεταξύ αυτών, του νέου πρότυπου καταστήματος στην Κηφισιά–, ενώ για το 2021 σχεδιάζεται η λειτουργία έξι έως οκτώ νέων σούπερ μάρκετ.
Σχετικά με την ανάληψη δράσης της εταιρείας στον τομέα του franchise, σε λίγους μήνες θα είναι έτοιμο το πρώτο σούπερ μάρκετ. Επίσης, στην Κύπρο όπου ο Covid-19 προκάλεσε στην οικονομία πολύ περισσότερα προβλήματα από ό,τι στην Ελλάδα, η πορεία του πρώτου εταιρικού καταστήματος κρίνεται ικανοποιητική.

Στο πεδίο των ψηφιακών πωλήσεων το e-shop της εταιρείας φέτος δέχθηκε τέσσερις-πέντε φορές περισσότερες παραγγελίες από την προ Covid-19 περίοδο. Οι υποδομές του ενισχύθηκαν με νέα οχήματα και περισσότερο προσωπικό, οπότε σταδιακά η διαδικασία των παραδόσεων των παραγγελιών ομαλοποιήθηκε. Πλέον οι περισσότερες παραδίδονται σε μια έως δύο ημέρες και κάποιες λίγες σε τρεις ημέρες. Την άνοιξη του 2021, όπως ανακοινώθηκε, θα είναι έτοιμο το e-shop για τις πωλήσεις χονδρικής της Metro, το οποίο σχεδιάζεται κατά τρόπο, ώστε να καλύπτει κάθε ιδιαίτερη ανάγκη των επαγγελματιών.

Οι επενδύσεις στην τεχνολογία
Στον τομέα των νέων τεχνολογιών, η Metro επενδύει στη χρήση μιας σειράς καινούργιων εφαρμογών και μηχανημάτων, όπως:

Αλγόριθμος AI: Χρησιμοποιείται για τη βελτίωση των διαδικασιών παραγγελιοδοσίας στα κέντρα διανομής. Ο αλγόριθμος δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το ΕΜΠ, στη λογική του artificial Intelligence, προκειμένου να  καταστεί ορθολογικότερη η παραγγελία προϊόντων από τους προμηθευτές, στους οποίους αποστέλλεται πληροφοριακό υλικό σχετικά με την κατάσταση των αποθεμάτων, των χαρακτηριστικών που έχουν τα αγαθά, της ζήτησης που παρουσιάζουν κ.ά. Τα στοιχεία αυτά αναλύονται και εν συνεχεία το πρόγραμμα προτείνει αυτόματα τα ποσοτικά δεδομένα των προς διακίνηση αγαθών. Με τον αλγόριθμο αυτό μειώνονται τα αποθέματα στις αποθήκες και αυξάνεται το service level στα καταστήματα. Το εν λόγω μοντέλο ήδη εφαρμόζεται για το 50% των κωδικών προϊόντων και εν ευθέτω χρόνο θα επεκταθεί περαιτέρω η κάλυψή του.

Voice speaking: Πρόκειται για εφαρμογή που επιτρέπει τη φωνητική καθοδήγηση των παραγγελιών. Με ένα φορητό τερματικό, που έχει αντικαταστήσει τα φορητά tablets, ο εργαζόμενος έχει τα χέρια και τα μάτια του «ελεύθερα» να καταγράφει ποσότητες και να δίνει εντολές ή να καθοδηγεί τους συνεργάτες του, μειώνοντας έτσι τα λάθη του και αυξάνοντας την ασφάλεια και την ορθότητα των επιλογών του. Η εφαρμογή ήδη χρησιμοποιείται στην αποθήκη της Γέφυρας στη Θεσσαλονίκη. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη σταδιακή χρήση της στα υπόλοιπα κέντρα διανομής της εταιρείας.

Thermal printers: Πρόκειται για θερμικούς εκτυπωτές, οι οποίοι επιτρέπουν την ψηφιακή λήψη και αποστολή παραστατικών, μειώνοντας τις εκτυπώσεις, το χαρτί και κατ’ επέκταση το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εταιρείας. Τα εν λόγω πολυμηχανήματα χρησιμοποιούνται κυρίως στα cash & carry καταστήματα.

Posto: Πρόκειται για εφαρμογή η οποία εγκαθίσταται σε φορητά tablets, που χρησιμοποιούνται κυρίως στα τμήματα με τα φρέσκα προϊόντα. Επιτρέπει τις αυτόματες ενημερώσεις από τα κεντρικά γραφεία, χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές φόρμες για τη συγκέντρωση και την αποστολή πληροφοριακού υλικού και δίνει τη δυνατότητα μεταφοράς φωνητικών μηνυμάτων, αλλά και εικόνας. Σύντομα οι σχετικές συσκευές θα δοθούν προς χρήση και στους διευθυντές των καταστημάτων του δικτύου, ώστε να επικοινωνούν απευθείας με το διοικητικό κέντρο της εταιρείας, τα στελέχη του οποίου θα έχουν έτσι ανά πάσα στιγμή ζωντανή εικόνα από τους χώρους πωλήσεων.

Ηλεκτρονικά ζυγιστικά συστήματα: Ήδη η εταιρεία αντικαθιστά τις παλαιές ζυγιστικές μηχανές της με ζυγούς-ηλεκτρονικούς υπολογιστές, οι οποίοι είναι συνδεδεμένοι με το e-shop, δέχονται παραγγελίες, υπολογίζουν το βάρος τους και τις τιμολογούν. Με τις νέες αυτές συσκευές εξοικονομείται χρόνος για την προετοιμασία της ψηφιακής παραγγελίας, ενώ καθίσταται ταχύτερη κι η εξυπηρέτηση του καταναλωτή.

Εκπαιδευτικά webinars: Βασίζονται στη χρήση ψηφιακής πλατφόρμας για την εκπαίδευση του προσωπικού, στο πλαίσιο των εξ αποστάσεως σεμεναρίων, τα οποία οργανώνονται ανά ομάδες και ειδικότητες εργαζομένων. Η Metro είχε ήδη πριν την πανδημία συμπεριλάβει στα πλάνα της την επένδυση στην ψηφιακή εκπαίδευση, ωστόσο η κρίση στη δημόσια υγεία επιτάχυνε τη σχετική εξέλιξη.

Social media: Μέσω των κοινωνικών δικτύων η εταιρεία επιλέγει να ενισχύσει την διαδραστικότητά της με τον πελάτη. Όπως αναφέρουν στελέχη της, τα post και likes που ανταλλάσσει καθημερινά είναι κατά πολύ περισσότερα απ’ όσα της αναλογών βάσει του μεγέθους της.

Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή δεν είναι πολυτέλεια

Στον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές βοηθούν την αγορά να αφομοιώνει το ταχύτερο τις αλλαγές, που συμβαίνουν στις ανάγκες των καταναλωτών, αναφέρονται στην κοινή συνέντευξή τους στο «σελφ σέρβις» η κ. Έλενα Αθανασσούλα- Κυρνασσίου, MA Communications Policy Vice-President & Group Executive Director της Stirixis Group και o κ. Σωτήρης Ράγκος, διευθυντής πωλήσεων retail της Bizerba Hellas.

Όπως τονίζουν οι δύο συνομιλητές, σήμερα η νέα γενιά στελεχών της οργανωμένης λιανικής κατανοεί με μεγαλύτερη σαφήνεια την αξία της μετάβασης στην ψηφιακή εποχή που, όπως τονίζουν, δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση για την επιβίωση κάθε επιχείρησης.

Ερώτηση: Ποιο είναι το πλαίσιο συνεργασίας των δύο εταιρειών;
Σωτήρης Ράγκος: Στρατηγικός μας στόχος στη Bizerba είναι να παρέχουμε μοναδικές λύσεις για μοναδικούς ανθρώπους, Unique solutions for unique people. Η συνεργασία μας με μια καταξιωμένη εταιρεία στο χώρο της δημιουργίας και ανάπτυξης εμπορικών concept, όπως είναι η Stirixis Group, με πετυχημένα έργα στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αποσκοπεί στο να διαθέσουμε την πλατφόρμα υπηρεσιών off line και on line Scale my Bizness, που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να ανταποκρίνονται με επιτυχία στην ανάγκη μετάβασής τους στην νέα ψηφιακή εποχή.

Έλενα Αθανασούλα-Κυρνασσίου: Όταν ξεκίνησε η πανδημία, έγινε επιτακτική η προσφορά εξειδικευμένων και πολύ αποτελεσματικών λύσεων στο λιανεμπόριο. Ουσιαστικά η νέα πλατφόρμα Scale My Bizness, με την ένωση των δυνάμεων των δύο εταιρειών, προσφέρει τη δυνατότητα στους πελάτες μας να αξιοποιήσουν στο μέγιστο τις έξυπνες ζυγαριές Bizerba και την τεχνογνωσία της Stirixis Group σε concept λιανικής, με σκοπό την αύξηση των πωλήσεων, την αύξηση των μεριδίων αγοράς και την υψηλή αναγνωρισιμότητα. Όλα αυτά επιτυγχάνονται με συγκεκριμένα εργαλεία, όπως το instore marketing, οι υπηρεσίες branding, τα προγράμματα πιστότητας πελατών και η ενίσχυση των digital media.

Ερ.: Ποια ήταν η αφορμή της συνεργασίας σας;
Ε.Α-Κ.: Η συνεργασία μας ξεκίνησε το 2016, στο πλαίσιο της δημιουργίας των γραφείων της Bizerba Hellas σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, με σκοπό τη δημιουργία γραφειακών χώρων και επισκέψιμων showrooms για την προβολή των υπερσύγχρονων προϊόντων της. Η άριστη επαγγελματική σχέση μας διατηρήθηκε ζωντανή, καθώς η προσέγγιση και φιλοσοφία των εταιρειών μας είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένη ως προς το πώς τα προϊόντα και οι υπηρεσίες της Bizerba μπορεί να μεγιστοποιούν την απόδοση των επενδύσεων των πελατών της.

Σ.Ρ.: Γνωριστήκαμε στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, στο πλαίσιο των συμμετοχών μας στην Euroshop. Το εξαιρετικό αποτέλεσμα του project της ανακαίνισης των γραφείων της Bizerba Hellas απέφερε στη Stirixis Group τις διακρίσεις «Most Outstanding Business Concept Creation & Design» στο διαγωνισμό Architecture Awards 2017 και «Office Interior Design Award» στο διαγωνισμό European Property Awards 2017-2018. Φέτος συναντηθήκαμε ακόμα μια φορά τον Φεβρουάριο στο Ντίσελντορφ, στη Euroshop 2020, πριν η πανδημία ταρακουνήσει συθέμελα την παγκόσμια κοινότητα. Γνωρίζαμε ότι έχουμε τα κατάλληλα εργαλεία και την απαραίτητη γνώση, οπότε ήταν η κατάλληλη στιγμή να προσφέρουμε την πλατφόρμα υπηρεσιών Scale My Bizness στους συνεργάτες μας.

Τι προσφέρει η πλατφόρμα Scale My Bizness 

Ερ.: Τι προσφέρει στη λιανική η πλατφόρμα Scale My Bizness; 
Σ.Ρ.: Προσεγγίζοντας ολιστικά μια σύγχρονη εταιρεία λιανικής, η πλατφόρμα αρχικά καλύπτει την ανάγκη αξιοποίησης των συστημάτων Bizerba PC Scales ως εργαλείο προωθητικών ενεργειών. Επιπλέον παρέχει τις μελέτες, ώστε να επιτυγχάνεται η δημιουργία εταιρικής ταυτότητας και η στρατηγική μάρκας, η απόκτηση και διατήρηση πιστών πελατών κι η αύξηση του ψηφιακού αποτυπώματος της επιχείρησης. Σήμερα η στενή παρακολούθηση των τάσεων της αγοράς και η εναρμόνιση με αυτές είναι απαραίτητη, ώστε να επιτυγχάνεται η μεγιστοποίηση της απόδοσης της επιχείρησης και η βιωσιμότητά της μακροπρόθεσμα.

Ε.Α.-Κ.: Η νέα αυτή υπηρεσία προσφέρει ξεκάθαρες λύσεις στο λιανέμπορο. Δεν προσφέρουμε one fits all solutions, αλλά αντιθέτως προσαρμόζουμε τις λύσεις που προσφέρουν τα προϊόντα της Bizerba με το know how και την εξειδίκευση της Stirixis Group. Σκοπός μας είναι να βοηθούμε στην αύξηση των πωλήσεων και στην ενίσχυση των brands, που αυξάνουν και την αναγνωρισιμότητα των πελατών μας.
 
Η επίδραση στις σχέσεις λιανεμπορίου-προμηθευτών

Ερ.: Πώς επιδρά η πλατφόρμα στις σχέσεις λιανεμπορίου-προμηθευτών; Πώς μια προβολή σε συντονισμό με τον προμηθευτή (ειδικές προσφορές, νέα προϊόντα, cross selling κ.ά.) μπορεί να φέρει αύξηση πωλήσεων και βελτίωση της εικόνας του; 
Σ.Ρ.: Εντός καταστήματος υλοποιούμε ένα πλήθος από διαφορετικές προωθητικές ενέργειες, που εκτελούνται πάνω στα ζυγιστικά συστήματα, με σκοπό την αύξηση του «καλαθιού». Αυτό επιτυγχάνεται όχι μόνο σε αξία, αλλά στοχευμένα ως προς τα προϊόντα που η επιχείρηση θέλει να προωθήσει. Έτσι, ο προμηθευτής βλέπει έμπρακτα την αποτελεσματικότητα του καναλιού διάθεσης και ανταποδίδει με καλύτερες προσφορές και πιο κερδοφόρες συμφωνίες.
E.A.-Κ.: Προσεγγίζουμε τους πελάτες με έναν ολιστικό τρόπο, με σκοπό οι προωθητικές ενέργειες να εντάσσονται σ’ ένα συνολικό ετήσιο επικοινωνιακό πλάνο, με τη μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα για τους προμηθευτές, την αύξηση των πωλήσεων για τον λιανέμπορο και την ικανοποίηση του καταναλωτή.

Ερ.: Τι προκλήσεις δημιουργεί για την αγορά η πανδημία και σε τι βαθμό η πλατφόρμα Scale my Bizness βοηθά τις επιχειρήσεις να ανταπεξέρχονται;

E.A.-Κ.: Η αγοραστική εμπειρία του πελάτη στο φυσικό ή το ηλεκτρονικό κατάστημα είναι καθοριστικός παράγων προτίμησης ενός brand και σύστασής του σε φίλους. Η πανδημία έφερε πολλές αλλαγές στη λιανική, όπως τη σημαντική αύξηση των online αγορών, πιο συνετές αγορές από τα φυσικά καταστήματα και την εισαγωγή αυτοματοποιημένων υπηρεσιών στον τομέα των ψηφιακών πληρωμών. Οι δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες κι ο γρήγορος ρυθμός αφομοίωσής τους ακόμη και από παλαιότερες γενιές ανθρώπων, δημιουργούν προσδοκίες από τους καταναλωτές και ευκαιρίες για τους επαγγελματίες. Η έννοια του phygital καταστήματος είναι πλέον γνώριμη και οι έμποροι αναγνωρίζουν την σημαντικότητα της αρμονικής συνύπαρξης φυσικού και ηλεκτρονικού καταστήματος.  Σκοπός του Scale My Bizness είναι η εύκολη σύζευξή τους, η δυνατότητα σύνδεσης όλων των καναλιών επικοινωνίας κι η διαφοροποίηση από τον ανταγωνισμό.

ΣΡ: Οι λιανεμπορικές επιχειρήσεις κλήθηκαν σχεδόν βίαια να υπηρετήσουν ένα νέο μοντέλο λειτουργίας. Τα όρια μεταξύ φυσικού και ψηφιακού καταστήματος έγιναν πιο δυσδιάκριτα, έπρεπε γρήγορα να δημιουργηθούν νέα κανάλια διανομής, ενώ αναδύθηκε ένα νέο πρότυπο καταναλωτή. Κάποιοι που είχαν τις υποδομές, αποκόμισαν σημαντικές ωφέλειες σε αξιοπιστία, αναγνωρισιμότητα, ενίσχυση της πιστότητας και της κερδοφορίας. Οι περισσότεροι αιφνιδιάστηκαν και προσπάθησαν κάπως άναρχα ν’ ανταποκριθούν, με αμφίβολα αποτελέσματα. Η πλατφόρμα Scale My Bizness, λοιπόν, προσφέρει τη μέγιστη απόδοση σε επενδύσεις μη αξιοποιούμενες κατάλληλα ως τώρα και να δημιουργήσει και συντηρήσει τις υποδομές, οι οποίες θα υπηρετούν τις σύγχρονες ανάγκες της επιχείρησης.

Συμβολή στη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή

Ερ.: Είναι εξοικειωμένα τα στελέχη του λιανεμπορίου με τις νέες τεχνολογίες και το ψηφιακό μάρκετινγκ; 

E.A.-Κ.: Το λιανεμπόριο πολύ γρήγορα, λόγω συνθηκών, ενσωμάτωσε τις ψηφιακές τεχνολογίες στην αυτοματοποίηση των πληρωμών, στην εξυπηρέτηση των πελατών και στο e-commerce. Το Scale My Bizness βοηθά στη σχετική μετάβαση. Π.χ. μέσω των digital media ο πελάτης μπορεί να αυξάνει το ψηφιακό του αποτύπωμα, να επικοινωνεί άμεσα με τους καταναλωτές, να αποκτά πολύτιμα data και πολλά άλλα. Από τις επαφές με πελάτες μας διαπιστώνουμε ότι αναγνωρίζουν την επιτακτική ανάγκη ψηφιοποίησης των επιχειρήσεών τους και εισαγωγής των τεχνολογιών. Το Scale My Bizness, λοιπόν, απαντά στη σχετική τάση με καινοτόμες λύσεις για σούπερ μάρκετ, μίνι μάρκετ ή άλλα καταστήματα τροφίμων κι όχι μόνο.

Σ.Ρ.: Η υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών στην εγχώρια αγορά στηρίχθηκε παραδοσιακά στο κανονιστικό πλαίσιο της πολιτείας. Το ψηφιακό μάρκετινγκ συνήθως αντιμετωπίζεται ως «αναγκαίο κακό» και ουσιαστικά υποστηρίζεται ελάχιστα, αφού οι προσδόκιμες ωφέλειες είναι ελάχιστες. Ωστόσο, σήμερα μια νέα γενιά στελεχών της λιανικής κατανοεί ότι η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση της επιχειρηματικής επιβίωσης. Η επιλογή των κατάλληλων συνεργατών, που θα σχεδιάσουν και θα υλοποιήσουν αυτή τη μετάβαση, θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία της.

Coca-Cola: Φέτος τα Χριστούγεννα το καλύτερο δώρο είσαι εσύ!

Η Coca-Cola παρουσίασε τη νέα της τηλεοπτική καμπάνια με κεντρικό μήνυμα «Αυτά τα Χριστούγεννα το καλύτερο δώρο είσαι εσύ». Το τηλεοπτικό spot της καμπάνιας, σκηνοθετημένο από τον βραβευμένο με Όσκαρ Taika Waititi, διηγείται το ταξίδι που κάνει ένας πατέρας για να κάνει πραγματικότητα τη χριστουγεννιάτικη ευχή της αγαπημένης του κόρης. Η φετινή χριστουγεννιάτικη καμπάνια της εταιρείας ζωντανεύει και μέσα από τις νέες θεματικές συσκευασίες Coca-Cola, με εορταστικό εικαστικό τον Άγιο Βασίλη.

Παράλληλα, μέσα από το Coca-Cola Application, η Coca-Cola οδηγεί τους χρήστες σε ένα παιχνίδι που τους δίνει τη δυνατότητα να κερδίσουν δώρα, με τον κωδικό που βρίσκουν στο καπάκι ή το δαχτυλίδι ανοίγματος των προϊόντων. Ο χρήστης μπορεί να συμβάλει και στη δράση που αναπτύσσει η εταιρεία σε συνεργασία με την Ένωση «Μαζί για το Παιδί», δωρίζοντας ακόμη και μόλις 1 μόλις Coin. Για κάθε Coin που δωρίζεται, η Coca-Cola διπλασιάζει την αξία του, με στόχο να προσφέρει 70.000 ευρώ στα σωματεία – μέλη της Ένωσης, για την υλοποίηση συγκεκριμένων σκοπών, σχετικών με την καλύτερη πρόσβαση σε εκπαιδευτικές διαδικασίες 5.500 παιδιών και εφήβων.

Αγρόκηπος Χαλβατζή: Η χαρά της δημιουργίας για όλη την οικογένεια

Με ένα νέο τηλεοπτικό σποτ γίνεται, μετά από ένα σύντομο διάλειμμα, η επανεκκίνηση της 8χρονης συνεργασίας της Χαλβατζής-Μακεδονική με την Kevin+Marshall, για τις υπηρεσίες 360° επικοινωνίας. Πηγή έμπνευσης στο νέο TV spot Αγρόκηπος Χαλβατζή είναι η ελληνική φύση και η υψηλή διατροφική αξία των προϊόντων που προέρχονται από αυτή. Το σποτ είναι βασισμένο στο concept «Τίποτα πιο φυσικό». «Μια καθημερινή ελληνική οικογένεια που αγαπά την υγιεινή διατροφή και τα προϊόντα της ελληνικής γης, ζωντανεύει στις οθόνες μας και επιλέγει τα λαχανικά και τις σαλάτες οσπρίων της σειράς «Αγρόκηπος Χαλβατζή».

Τον ρυθμό δίνει η μητέρα της οικογένειας και από κοντά ο πατέρας με το παιδί. Παντζάρια που κόβονται, κολοκύθες που αλέθονται, ρόκες από καλαμπόκια που χοροπηδάνε στη φωτιά και ρεβίθια που ίπτανται, συνθέτουν ένα πολύχρωμο μαγειρικό κρεσέντο. Όλα δημιουργούνται εύκολα, απλά, πολύ γρήγορα και με πολύ διασκέδαση. Η ταινία καταλήγει στο μεγάλο οικογενειακό τραπέζι με ένα νόστιμο συνδυασμό πιάτων τόσο λαχταριστών, που εξαφανίζονται στο λεπτό!», περιγράφει το σποτ η εταιρεία, η παραγωγή του οποίου έγινε από την Pickcodes.