Περικλής Βενιέρης, Ιδρυτής, Green Cola: Μόνο δικαιωμένοι μπορεί να αισθανόμαστε

Hαπαρχή της ιδέας για τη δημιουργία ενός διαφορετικού αναψυκτικού τύπου cola, «εντοπίζεται το 2011, όταν εξαγοράσαμε την ΕΠΑΠ στην Ορεστιάδα, την οποία και μετονομάσαμε σε Green Cola», απαντά ο κ. Π. Βενιέρης σε σχετική ερώτησή μας.

«Τότε επανεξετάζοντας την προοπτική του λανσαρίσματος μιας cola υγιεινότερης, που θα κάλυπτε όσους απέφευγαν να καταναλώνουν αναψυκτικά cola, διαπιστώσαμε πως υπάρχει χώρος στην αγορά για ένα προϊόν συνδεδεμένο με την καταναλωτική τάση για πιο υγιεινή διατροφή, αλλά με υψηλή γευστική αξία.

Η Green Cola κάλυψε, λοιπόν, το σημαντικό αυτό κενό. Εξ αρχής δεν θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα αντίστοιχο προϊόν εκείνων που ήδη υπάρχουν. Το ερώτημα που θέσαμε ήταν «μπορούμε να έχουμε μια διαφορετική και καλύτερη cola;».

Η διαφοροποίηση ήταν επιβεβλημένη. Όπως και η δημιουργία ενός brand που θα μπορούσε να σταθεί και σε αγορές του εξωτερικού. Η ιδέα για τη δημιουργία του brand από το μηδέν προέκυψε ύστερα από λεπτομερή αξιολόγηση της ευρύτερης αγοράς, βάσει της πολύχρονης εμπειρίας μου στον χώρο των αναψυκτικών. Επίσης, οφείλεται στο ένστικτό μας να διαβλέψουμε τη στροφή των καταναλωτών προς πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές.

Το όνομα προήλθε από την ίδια την φύση και ανταποκρίνεται στη στόχευση του νέου προϊόντος. Η Green Cola είναι η πρώτη ελληνική πράσινη cola. Νομίζω ότι πέντε χρόνια μετά μόνο δικαιωμένοι μπορεί να αισθανόμαστε, έχοντας ένα ποιοτικό καινοτόμο προϊόν και –ίσως το σημαντικότερο– μία μαχητική, δυναμική και παθιασμένη ομάδα συναδέλφων και συνεργατών, που πίστεψαν στο όραμά μας να δημιουργήσουμε κάτι ξεχωριστό στην Ελληνική –κι όχι μόνο– αγορά. Με σκληρή ομαδική δουλειά καταφέραμε να έχουμε συνεχή ανάπτυξη της εταιρείας μας και τη χαρά να βλέπουμε την Green Cola σε όλο και περισσότερα ελληνικά σπίτια».

Οδηγός μας η καινοτομία

σελφ σέρβις: Το προϊόν βασίζει την καινοτομία του στη χρήση φυτικών πρώτων υλών, με βασικότερη τη στέβια. Εξετάζετε άλλα καινοτόμα λανσαρίσματα;

Περικλής Βενιέρης: Το λανσάρισμα της Green Cola προ τετραετίας σηματοδότησε τη δημιουργία μιας νέας κατηγορίας αναψυκτικών, που απευθύνεται σε καταναλωτές που ζητούν προϊόντα με φυσικά συστατικά, χωρίς ζάχαρη ή υποκατάστατα ζάχαρης, αλλά με υψηλό γευστικό αποτέλεσμα. Η χρήση φυσικών πρώτων υλών αποτέλεσε τη βάση της σύνθεσης των συνταγών μας.

Η Green Cola είναι μία νέα πρόταση αναψυκτικού τύπου Cola που ξεχωρίζει, καθώς η μοναδικότητά της έγκειται στη μηδενική θερμιδική επιβάρυνσή της, εφόσον δεν περιέχει ζάχαρη και συντηρητικά, αλλά φυσικές αρωματικές ύλες και φυσική πηγή καφεΐνης, με βασική τη γλυκαντική ουσία στέβια.

Στην ίδια ακριβώς βάση –των αναψυκτικών, δηλαδή, που μπορεί να ενταχθούν στην υγιεινή διατροφή– θέσαμε και το λανσάρισμα της Pure Cola, η οποία δεν περιέχει ζάχαρη, καφεΐνη και συντηρητικά. Πρόκειται για μια ακόμα πρόταση της εταιρείας, για ένα αναψυκτικό τύπου cola με φυσικής προέλευσης εκχύλισμα από πράσινο τσάι, πλούσιο σε κατεχίνες, που είναι γνωστές για την αντιοξειδωτική τους δράση.

Τόσο το επαναλανσάρισμα της σειράς BLE όσο και το νέο λανσάρισμα της γκάμας μη αλκοολούχων αναψυκτικών ανταποκρίνονται σε κάποια μορφή καινοτομίας, που αναφέρεται είτε στη συνταγή είτε στην ίδια την ιδέα είτε στη συσκευασία τους. Βέβαια δεν σταματάμε εδώ. Σε λίγες μέρες λανσάρουμε μια νέα κατηγορία, που καλύπτει ένα νέο χώρο στην ευρύτερη κατηγορία των μη αλκοολούχων ποτών.

σ. σ.: Η Green Cola έχει αφήσει πίσω της την PepsiCo-HBH και κυνηγά την Coca-Cola. Σκέφτεστε στο μέλλον η cola με στέβια να αναδειχθεί ενδεχομένως market leader στα αναψυκτικά τύπου cola;

Π. Β.: Η Green Cola έχει συνεχώς ανοδική πορεία, κερδίζοντας όλο και μεγαλύτερο μερίδιο πωλήσεων στα αναψυκτικά τύπου cola στην οργανωμένη λιανική, συγκεντρώνοντας το 5%-7% της ελληνικής αγοράς. Δεν μπορούμε να πούμε ότι «κυνηγάμε την Coca-Cola», γιατί ο σκοπός μας είναι να μεγαλώσουμε την αγορά, λανσάροντας καινοτόμα προϊόντα, και γιατί ως εταιρεία δεν έχουμε τα ίδια μεγέθη, δεδομένα, πόρους και στόχους.

Όμως, ξεπηδήσαμε με την ορμή μιας start up επιχείρησης, προωθώντας κάτι απόλυτα καινοτόμο που δεν υπήρχε στην αγορά. Η πολυτέλεια αυτή δεν διακρίνει μια πολυεθνική επιχείρηση, της οποίας οι ρυθμοί, οι διαδικασίες και οι αποδώσεις έχουν παγκόσμιο εύρος. Η πρωτιά, όμως, είναι αναπόφευκτα ο σημαντικότερος στόχος μας, με έναν διαφορετικό, ωστόσο, τρόπο –υπό την έννοια του «να αναγνωριζόμαστε σαν η καλύτερη εταιρεία στον κόσμο για την ποιότητα και τα συστατικά που περιέχουν τα προϊόντα μας, καθώς και για την υψηλή γευστική αξία τους» κι όχι, δηλαδή, με την έννοια του μεριδίου αγοράς.

Η Green Cola πρόταξε τη δημιουργία μιας καινούργιας κατηγορίας προϊόντων –μεγαλώνει δηλαδή την πίτα της βιομηχανίας, έχοντας δημιουργήσει κάτι νέο. Έχει όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά για να είναι market leader στη δική της κατηγορία, πράγμα που φαίνεται πως το έχουμε πετύχει. Δεν είναι τυχαίο πως η πώλησή της σε χώρες του εξωτερικού δικαιολογεί επαυξημένη κατά 20%-40 % την τιμολογιακή πολιτική της, αφού απευθύνεται σε ειδικές κατηγορίες καταναλωτών και κρίνεται από αυτούς ως premium προϊόν, αποκλίνοντας από τη στρατηγική price parity στην Ελλάδα.

Αξιόπιστος εταίρος

σ. σ.: Με τον κ. Γιάννη Χήτο, εκτελεστικό πρόεδρο στην ΕΠΑΠ, η εταιρεία άνοιξε διόδους συνεργασίας με τη Χήτος ΑΒΕΕ και την νέα Ολυμπιακή Ζυθοποιία. Ποιες υπεραξίες ή ευκαιρίες δημιουργούνται;

Π. Β.: Η συνεργασία με τον κ. Χήτο επισφραγίζει πιο σίγουρα το επιχειρηματικό πλάνο της Green Cola για περισσότερες επενδύσεις και εξωστρέφεια. Άλλωστε, διαθέτει μεγάλη γνώση κι εμπειρία, γνωρίζοντας πολύ καλά τους ρυθμούς και τους συσχετισμούς της αγοράς, πράγμα που το δείχνει η πορεία του. Όταν αναζητήσαμε έναν στρατηγικό συνεργάτη για την υλοποίηση του συνεκτικού μας πλάνου, αναγνώρισα αμέσως στο πρόσωπο του κ. Χήτου έναν αξιόπιστο εταίρο, που θα μπορούσε να αναλάβει από ένα δικό του πλέον κομμάτι ευθύνης την ανάπτυξη της Green Cola.

Η επέκταση σε νέες αγορές του εξωτερικού, η διεύρυνση του δικτύου διανομής στην Ελλάδα και η δημιουργία νέων προϊόντων αποτελούν βασικούς στόχους της εταιρείας, στο πλαίσιο της από κοινού κατάρτισης του νέου επιχειρηματικού μας πλάνου σε ορίζοντα πενταετίας.

Εξωστρέφεια και επενδύσεις

σ. σ.: Η Green Cola εξάγεται σήμερα σε πολλές ξένες αγορές. Τι έπεται; Θα μπορούσε να εξαχθεί λχ και στις ΗΠΑ;

Π. Β.: Σήμερα η Green Cola βρίσκεται σε 20 αγορές του εξωτερικού σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Ασία και Αυστραλία. Φέτος θα ξεκινήσει η παραγωγή του προϊόντος σε 15 από τις χώρες στις οποίες απλώς διανέμεται, μέσω της σύναψης συνεργασιών με τοπικούς εμφιαλωτές.

Ήδη αυτό συμβαίνει σε Κύπρο, Βέλγιο και Σαουδική Αραβία. Με την πρόσφατη είσοδο στο διοικητικό και μετοχικό σχήμα της Green Cola του κ. Κωνσταντίνου Μαχαίρα, θέσαμε νέους στόχους αναφορικά με την περαιτέρω διεθνοποίηση μας. Η επιχειρηματική φιλοσοφία του κ. Μαχαίρα ανακλά απόλυτα τις νέες –μεγαλύτερες πλέον– ανάγκες της εταιρείας.

Σίγουρα ένας επόμενος στόχος μας είναι η Αμερική, ο Καναδάς και οι Αραβικές χώρες. Επόμενος στόχος μας είναι επίσης η διεύρυνση των εγκαταστάσεών μας με νέα παραγωγική μονάδα, παράλληλα προς τη βασική μας στην Ορεστιάδα, καθώς οι ανάγκες της παραγωγής μας μεγεθύνονται συνεχώς. Οι απαιτήσεις μεγαλώνουν κι οι ανάγκες εξίσου. Η εταιρεία μας βάσει της δυναμικής της πρέπει να εξετάζει συνεχώς τα όρια και τα νέα σχήματα συνεργασιών.

Αναψυκτικά – Κρύο Τσάι: Nέες προτάσεις ανακόπτουν την πτώση

Τα άλλοτε κυρίαρχα στην αγορά πλούσια σε ζάχαρη αναψυκτικά πλέον αποκλείονται σε μεγάλο βαθμό από το οικιακό ψυγείο, ενώ οι περισσότεροι γονείς αποτρέπουν τα παιδιά τους, που αποτελούν μείζον τμήμα του κοινού-στόχου της βιομηχανίας αναψυκτικών, από τη συχνή κατανάλωσή τους. Το 2015 οι πωλήσεις της κατηγορίας μειώθηκαν σε σχέση με το 2013 κατά 7,5 εκατ. λίτρα και οι απώλειες σε τζίρο αγγίζουν τα 12 εκατ. ευρώ.

Ο κλάδος έχει υποστεί τις αρνητικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, πάρα την ευελιξία των επιχειρήσεών του και ως προς τις τιμές, που είναι προσιτές, και ως προς την προσφορά προϊόντων, που ανταποκρίνονται στις νέες απαιτήσεις, σύμφωνα με τον κ. Πλάτωνα Μαρλαφέκα, αντιπρόεδρο της Λουξ και επικεφαλής του Μάρκετινγκ, των Εξαγωγών και της Μηχανογράφησης της εταιρείας.

Την τόλμη της Βίκος Ηπειρωτική Βιομηχανία Εμφιαλώσεων να μπει στην κατηγορία των αναψυκτικών, εν μέσω κρίσης επισημαίνει ο κ. Κωνσταντίνος Σεπετάς, διευθυντής Πωλήσεων και Μάρκετινγκ της εταιρείας, παρά το γεγονός ότι η αβεβαιότητα για την οικονομία έχει καταστήσει την κατανάλωση πολλών προϊόντων πολυτέλεια, όπως λέει. Το βέβαιο είναι ότι η δυναμική είσοδος στην κατηγορία της Βίκος και της Green Cola (η οποία σημειώνουμε ότι προτίθεται να δημιουργήσει παραγωγική μονάδα στην Αττική), «παικτών» με έντονες φιλοδοξίες, αλλάζουν τις ισορροπίες στην αγορά της.

Πολύ περισσότερο αυτό θα συμβεί στον βαθμό που επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες περί στρατηγικής συνεργασίας της Green Cola με τη Δέλτα στη διανομή, μέσω της οποίας η πρώτη θα τοποθετήσει τα προϊόντα της σε όλο το εύρος του δικτύου διανομής της Δέλτα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους λοιπούς τοπικούς ανταγωνιστές της που ίδρωσαν να αποκτήσουν εθνική διανομή… Από τη δική της σκοπιά η κ. Ελένη Μαχά, Senior Account Executive της IRI, σημειώνει ότι ούτε το 2016 ξεκίνησε με καλούς οιωνούς για την κατηγορία.

Ειδικότερα το πρώτο τετράμηνο του έτους οι πωλήσεις της εμφάνισαν περαιτέρω πτώση, με τα υπέρ μάρκετ να δέχονται τη δυσμενέστερη επιρροή, κυρίως λόγω των δικών τους επιχειρηματικών δυσκολιών. «Η μόνη υποκατηγορία που ξεχωρίζει είναι των mixers, η οποία ακολουθεί ανοδική πορεία. Η παρουσία των αναψυκτικών ιδιωτικής ετικέτας είναι αρκετά περιορισμένη και συρρικνώνεται. Οι πωλήσεις τους πέφτουν με ρυθμό μεγαλύτερο της συνολικής αγοράς», επισημαίνει.

Ενδιαφέρον είναι το γεγονός, πάντως, ότι το παγωμένο τσάι ως πιο υγιεινή λύση ποτού, αν και παρουσίασε πτώση σε όγκο και σε αξία πωλήσεων το 2015 σε σχέση με το 2014, το 2016 φαίνεται ότι ακολουθεί αντίθετη πορεία. Όπως παρατηρεί η κ. Μαχά, «σε αντίθεση με τα αναψυκτικά, το παγωμένο τσάι εμφάνισε ανοδικές πωλήσεις σε όγκο και σε αξία το πρώτο τετράμηνο του έτους, με το τσάι ιδιωτικής ετικέτας να ενισχύει ακόμη περισσότερο τη συμμετοχή του στη σχετική κατηγορία, η οποία φτάνει το 16,7% σε όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο τετράμηνο πέρυσι».

Αναψυκτικά: Όγκος πωλήσεων (σε χιλ. λίτρα)
2014 2015 α΄ τετράμηνο 2014 α΄ τετράμηνο 2015 Διαφορά
Συνολικά 160.071,7 155.091,6 48.445,4 43.346,1 -10,5%
Τύπου Κόλα 101.165,5 98.136 32.144,7 28.127,3 -12,5%
Flavor 37.928,6 36.902,7 10.065,7 9.336,1 -7,2%
Lemon Lime 11.086,1 9.558,4 3.054,7 2.535,5 -17,0%
Mixers 9.891,6 10.494,6 3.180,2 3.347,2 5,3%
Ιδιωτική ετικέτα 14.440,6 12.462,3 3.990,3 2.216,2 -44,5%
Πηγή IRI

Αναψυκτικά: Αξία πωλήσεων (σε χιλ. ευρώ)
2014 2015 α΄ τετράμηνο 2014 α΄ τετράμηνο 2015 Διαφορά
Συνολικά 167.860,8 162.493,5 50.679,8 46.225,2 -8,8%
Τύπου Κόλα 108.714,1 105.801,7 34.481,9 31.002,3 -10,1%
Flavor 36.499,9 35.927,7 9.735,1 9.180,2 -5,7%
Lemon Lime 11.083,2 9.611,1 3.052,5 2.598 -14,9%
Mixers 11.563,5 11.153 3.410,3 3.444,8 1,0%
Ιδιωτική ετικέτα 8.748,1 7.797,7 2.498,7 1.462,1 -41,5%
Πηγή IRI

Πιο υγιεινές επιλογές
Πέραν της στροφής των καταναλωτών τα τελευταία χρόνια στις value for money προϊοντικές επιλογές, ο κ. Μαρλαφέκας επισημαίνει τη σαφή προτίμησή τους πλέον για τα ελληνικά προϊόντα. Η Λουξ, η ΕΨΑ, η Βίκος είναι επιχειρήσεις που κατέχουν πλέον σημαντικό μερίδιο της αγοράς.

Η καλή σχέση ποιότητας/τιμής, η ελληνικότητα των προϊόντων, η γεύση και η διατροφική τους αξία θεωρούνται τα ισχυρά κριτήρια επιλογής αναψυκτικού που λαμβάνει υπόψη του ο καταναλωτής. «Η διατροφική αξία αποτελεί, ίσως, το σημαντικότερο, καθώς διαπιστώνουμε μια σαφή στροφή προς έναν πιο υγιεινό τρόπο διατροφής, με φυσικότερα προϊόντα, χαμηλότερων θερμίδων», τονίζει ο κ. Μαρλαφέκας, σχολιάζοντας ότι, ενώ και διεθνώς οι καταναλωτές αναζητούν προϊόντα χαμηλότερων θερμίδων, είναι επιφυλακτικοί με τα light προϊόντα, στα οποία χρησιμοποιούνται χημικά πρόσθετα, διαβάζουν πιο προσεκτικά τις ετικέτες και αναζητούν περισσότερες πληροφορίες στο διαδίκτυο.

«Η φυσικότητα ενός προϊόντος και η συμβατότητά του με τον υγιεινό τρόπο διατροφής έχουν ανέβει στις προτεραιότητες των καταναλωτών», επισημαίνει, ερμηνεύοντας την προσπάθεια γενικά της βιομηχανίας τροφίμων-ποτών να περιορίζει τη χρήση της ζάχαρης και να την αντικαθιστά από φυσικά ή φυσικότερα γλυκαντικά, όπως η στέβια κι η φρουκτόζη. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι ετικέτες πολλών προϊόντων, αναφορικά με τις πληροφορίες για τη φυσικότητα των πρώτων υλών τους και τα χρησιμοποιούμενα γλυκαντικά, εξακολουθούν να «κρύβουν αλήθειες» πίσω από την άγνοια των καταναλωτών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα πρωτοπόρου στρατηγικής στην καθοδήγηση της τάσης των καταναλωτών υπέρ ενός πιο υγιεινού διατροφικού προτύπου είναι αυτό της ΕΨΑ, η οποία χρησιμοποίησε πρώτη το γλυκαντικό στέβια στα αναψυκτικά και στο παγωμένο τσάι. Έτσι εξασφάλισε διψήφια ποσοστά ανόδου στα σχετικά προϊόντα της, παρά την ένταση των συνεπειών της οικονομικής κρίσης. Ταυτόχρονα, άνοιξε τον δρόμο για την επέκταση της εφαρμογής αυτής της καινοτομίας στην υπόλοιπη αγορά, σύμφωνα με το σχόλιο του κ. Παναγιώτη Μίλη, διευθυντή Μάρκετινγκ της εταιρείας.


Προσοχή σε υποσχέσεις και ισχυρισμούς
Το τσάι, βότανο με πολλές θεραπευτικές ιδιότητες επιβεβαιωμένες από τις έρευνες, ως φυσικό ρόφημα αποτελεί μια από τις καλύτερες επιλογές για όσους προσέχουν τη γραμμή τους. Ιδιαίτερα το πράσινο τσάι είναι πλούσιο σε κατεχίνες, ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες που βοηθούν στη μείωση του βάρους και την αύξηση του μεταβολισμού, εξηγεί η διατροφολόγος-διαιτολόγος κ. Μαριέττα Μιχαήλ.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε το American Journal of Clinical Nutrition, η κατανάλωση τεσσάρων φλιτζανιών πράσινου τσαγιού ημερησίως βοηθά στη μείωση του βάρους 2-3 κιλά σε διάστημα δύο μηνών. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κ. Μιχαήλ, πολλά από τα βιομηχανοποιημένα ροφήματα τσαγιού που προτείνονται ως εναλλακτική λύση στην κατανάλωση αναψυκτικών, είναι απλώς μια άλλη μορφή του αναψυκτικού. Σε ορισμένες περιπτώσεις μαρκών, μάλιστα, η περιεκτικότητα ζάχαρης είναι υψηλότερη ακόμα και από αναψυκτικά τύπου cola.

Από τις 26 διαφορετικές ποικιλίες παγωμένου τσαγιού που προσφέρονται στην αγορά των ΗΠΑ, μόλις πέντε έδειξε η ανεξάρτητη έρευνα ότι μπορεί να θεωρηθούν «φύλακες» για τον καταναλωτή. Η βιομηχανία οφείλει συνεπώς να είναι εξαιρετικά προσεκτική με τις υποσχέσεις της στον καταναλωτή και τη διατύπωση των ισχυρισμών της, καθώς η δύναμη των ανεξάρτητων ερευνών μπορεί να έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, αναπαραγόμενη ως πληροφορία από ευαισθητοποιημένους και καλά διαβασμένους καταναλωτές…

Προτάσεις υγιεινού lifestyle
Νέα προϊόντα, νέα συστατικά, νέοι συνδυασμοί υλικών και νέες γεύσεις εμφανίζονται στην αγορά με μεγάλη συχνότητα από τις περισσότερες εταιρείες, δείγμα της ταχείας εξέλιξης του κλάδου και του συγχρονισμού του βηματισμού της βιομηχανίας με τις νέες καταναλωτικές ανάγκες και τάσεις. Οι καταναλωτές σήμερα έχουν μία πληθώρα επιλογών ως αποτέλεσμα της ευρύτατης προϊοντικής γκάμας που τους προσφέρει η βιομηχανία.

Η Λουξ λανσάρει τη νέα σειρά ολιγοθερμιδικών αναψυκτικών Λουξ Plus & Light, μόνο με φυσικά καινοτόμα γλυκαντικά, φρουκτόζη και ζάκχαρα φρούτων που δημιουργούν «τη νέα γενιά υγιεινών αναψυκτικών light, με έμφαση στην προστιθέμενη αξία και την απόλαυση του καταναλωτή», σημειώνει ο κ. Μαρλαφέκας, συμπληρώνοντας ότι η σειρά θα προσφέρει 60% λιγότερες θερμίδες, χωρίς έκπτωση στη γεύση, χωρίς χημικά πρόσθετα και με πρόσθετη βιταμίνη C στα αναψυκτικά εσπεριδοειδών.

Η κ. Νεκταρία Μητράκου, διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας και Εταιρικών Υποθέσεων της Coca-Cola Hellas, σημειώνει ότι η εταιρεία διαθέτει για όλα τα βασικά αναψυκτικά της επιλογές με λίγες ή καθόλου θερμίδες, όπως είναι η Coca-Cola Zero, η Coca-Cola Light, η Coca-Cola Zero Caffeine Free, η Fanta Light, η Sprite Zero, τα Nestea Free Λεμόνι και Nestea Free Passionfruit με εκχύλισμα πράσινου τσαγιού και η νέα γεύση Nestea Free Λευκό Ροδάκινο, με εκχύλισμα μαύρου τσαγιού.

«Μειώσαμε στην Ελλάδα κατά μέσο όρο τις θερμίδες που περιέχονται στα αναψυκτικά μας σχεδόν κατά 20% ανά 100ml τα τελευταία δέκα χρόνια» λέει η κ. Μητράκου, προσθέτοντας: «Αναγράφονται ξεκάθαρες πληροφορίες διατροφικής σήμανσης στη μπροστινή όψη των συσκευασιών μας, με στόχο να διευκολύνουμε τους καταναλωτές μας ώστε να κάνουν υπεύθυνες διατροφικές επιλογές».

Τα αναψυκτικά Βίκος, σημειώνει ο κ. Σεπετάς, «χάρη στην ποιοτική τους σύσταση, τη χαμηλή περιεκτικότητά τους σε ζάχαρη, τους φυσικούς ελληνικούς τους χυμούς και τα αγνά συστατικά τους, σέβονται το υγιεινό lifestyle που απαιτούν οι σύγχρονοι καταναλωτές… Είμαστε οι μόνοι στην Ελλάδα και την Ευρώπη που χρησιμοποιούμε για την παραγωγή των αναψυκτικών μας νερό προερχόμενο από την πηγή, από την οποία αντλούμε το φυσικό μεταλλικό νερό που εμφιαλώνουμε με την επωνυμία μας».

Η ΕΨΑ συνεχίζει στον δρόμο της καινοτομίας, κάνοντας προσεκτικά βήματα, απευθυνόμενη στο νεανικό κοινό με προτάσεις που συνδυάζουν το υγιεινό με το lifestyle. Το νέο προϊόν της, που έχει μεγάλη ανταπόκριση σύμφωνα με τον κ. Μίλη, είναι το Pink Lemonade. Με λεμόνι και Pink Grapefruit, ο συνδυασμός του χρώματος και της γεύσης του το καθιστά ιδανικό και για κοκτέιλ, ενώ τα 20 διαφορετικά καπάκια του το κάνουν κατά κάποιον τρόπο συλλεκτικό.

Στο «φυσικό» και το «υγιεινό» εμμένει και η Lipton, παρουσιάζοντας νέα προϊόντα που συνδυάζουν το τσάι με γεύσεις φρούτων. Απευθύνεται κυρίως στο νεανικό κοινό με προϊόντα όπως το Mojito και το Τσάι με βατόμουρο, αφαιρώντας τη ζάχαρη από πολλά είδη της.

Η Tuborg, της Ολυμπιακής Ζυθοποιίας, ηγέτης στην κατηγορία των mixers/Adult Soft Drinks, με γνώμονα την ανάγκη των καταναλωτών για προϊόντα Pure & Natural, λανσάρει την Tuborg Lemon Soda, ένα δροσερό και γευστικό ανθρακούχο αναψυκτικό, με φυσικό χυμό λεμονιού, χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Η νέα πρότασή της δημιουργεί μία νέα υποκατηγορία στον τομέα των ανθρακούχων αναψυκτικών, διευρύνοντας και τις περιστάσεις κατανάλωσής τους και τη βάση των καταναλωτών της Tuborg.

Διαφήμιση και προωθήσεις
Σύμφωνα με τον κ. Μίλη, οι πιο αποτελεσματικές προωθητικές ενέργειες τα τελευταία χρόνια είναι οι εκπτωτικές. Ωστόσο, για να έχει μεγάλη επιτυχία μια ενέργεια που αφορά στην τιμή του προϊόντος πρέπει να υποστηρίζεται από διαφήμιση, κυρίως τηλεοπτική.

Η Λουξ, πέρα από τις τιμές και προσφορές, δίνει μεγάλη έμφαση στην επικοινωνία της γευστικής και ποιοτικής αξίας των προϊόντων της. Στο πλαίσιο αυτό, έχει συνεχή παρουσία στα παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας, αλλά αξιοποιεί πλέον την ψηφιακή διαφήμιση και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που καταλαμβάνουν συνεχώς σημαντικότερη θέση στην επικοινωνιακή πολιτική της, όπως επίσης τις χορηγίες, οι οποίες της ανοίγουν ένα σημαντικό κανάλι επικοινωνίας με το κοινό, αφήνοντας ταυτόχρονα ένα θετικό κοινωνικό αποτύπωμα.

Η Βίκος το τελευταίο διάστημα έχει ενισχύσει την πολιτική των προσφορών και των προωθητικών ενεργειών, έτσι ώστε να είναι ανταγωνιστική στις τιμές της. Για την Coca Cola φέτος ήταν χρονιά-ορόσημο σε ό,τι αφορά την προώθηση των προϊόντων της, καθώς παρουσίασε τη νέα της παγκόσμια διαφημιστική καμπάνια «Taste the Feeling», που προβάλει τις βασικές αξίες του διασημότερου αναψυκτικού, τη γεύση και την απόλαυση.

«Για πρώτη φορά στην ιστορία μας ενώνουμε όλα τα προϊόντα της οικογένειας Coca-Cola σε μια καμπάνια. Πλέον, οι Coca-Cola, Coca-Cola Zero και η Coca-Cola Light επικοινωνούνται παντού κάτω από ένα ενιαίο brand: την Coca-Cola. Σήμερα, η επικοινωνία της μάρκας σε έντυπα, μέσα στα καταστήματα, σε outdoor και digital επίπεδο, απαθανατίζουν καθημερινές στιγμές ανθρώπων που απολαμβάνουν μια παγωμένη Coca-Cola», τονίζει η κ. Μητράκου.

Εξάλλου, η εταιρεία τα τελευταία χρόνια αντιμετώπισε σοβαρούς σκοπέλους –όπως την ενοχοποίηση της κατανάλωσης των αναψυκτικών, κυρίως τύπου Cola, ως ανθυγιεινής συνήθειας και την πρόσκληση σε μποϊκοτάζ των προϊόντων της εκ μέρους των εργαζομένων σε μονάδες της στη Βόρειο Ελλάδα, τις οποίες αποφάσισε να κλείσει–, που την υποχρεώνουν σε έντονη διαφημιστική και προωθητική κινητοποίηση.

Αυτό που ζητά η βιομηχανία από το λιανεμπόριο, τονίζει ο κ. Μαρλαφέκας, είναι να στηρίζει τις τεράστιες προσπάθειες που κάνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου να προσφέρουν ποιοτικά προϊόντα. «Μακροπρόθεσμα το λιανεμπόριο έχει όφελος, δεδομένου ότι η στήριξη της ελληνικής επιχειρηματικότητας έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη στην ελληνική οικονομία και κατ’ επέκταση στο ίδιο το λιανεμπόριο», εξηγεί.

Συμφωνώντας ο κ. Σεπετάς, τονίζει: «Συνεργαζόμαστε στενά με τους πελάτες μας ώστε να ανταποκρινόμαστε καλύτερα και άμεσα στις ανάγκες τους. Άλλωστε, αυτοί γίνονται ο πρώτος δέκτης των τάσεων της αγοράς και αξιολογούν τις ανάγκες των τελικών καταναλωτών. Η συνεχής ενημέρωση της βιομηχανίας από το λιανεμπόριο είναι δυνατόν να οδηγεί σε επιλογές που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των καταναλωτών, αυξάνοντας τις πωλήσεις».

Αλλαγή ισορροπιών
Η εισαγωγή νέων «παικτών» στην αγορά αλλάζει τις ισορροπίες «όχι ιδιαίτερα προς όφελος του καταναλωτή», πιστεύει ο κ. Μίλης «κι όλα αυτά στην πιο ασταθή λιανεμπορική αγορά που έχουμε δει ποτέ!», τονίζει με νόημα, ενώ υποσημειώνει ότι μετά από τόσα χρόνια κρίσης και χωρίς προοπτικές απτής βελτίωσης στο άμεσο μέλλον, το κόστος παραγωγής συνεχίζει ν’ αυξάνεται, όπως και η φορολόγηση, αποστερώντας τις επιχειρήσεις από πολύτιμους πόρους για την ανάπτυξη τους…

«Η καινοτομία και η εξωστρέφεια θα αποτελέσουν τα κλειδιά για τη βιωσιμότητα του κλάδου», σύμφωνα με τον κ. Μαρλαφέκα, ο οποίος τονίζει ότι «η Λουξ έχει καταφέρει να διατηρήσει την ανοδική της πορεία, σημειώνοντας συνεχή αύξηση των πωλήσεων και του μεριδίου της. Αναμένουμε δυσκολίες, αλλά η επέκταση του πανελλαδικού μας δικτύου διανομής, η σταθερή αύξηση των εξαγωγών μας και οι νέες σειρές των καινοτόμων προϊόντων μας θα βοηθήσουν να διατηρήσουμε την ανοδική μας πορεία».

Ο κ. Σεπετάς εκφράζει την αισιοδοξία του πως η κατηγορία θα ανακάμψει δυναμικά και ότι η αγορά της θα μεγαλώσει, δίνοντας ώθηση στις ελληνικές επιχειρήσεις, εξηγώντας ότι σε αυτή την προοπτική συμπράττουν η εγχώρια πλούσια παραγωγή φρούτων για χυμοποίηση, το παρατεταμένο καλοκαίρι που ευνοεί την κατανάλωση σχετικών προϊόντων, όπως και η έντονη τουριστική κίνηση όλο το χρόνο.

«Πιστεύουμε ακράδαντα ότι υπάρχουν ευκαιρίες και όταν αυτές συνδυαστούν με στρατηγικό σχεδιασμό και καινοτόμες ιδέες, δύσκολα αποτυγχάνουν», υποστηρίζει, επισημαίνοντας, όμως, ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές, καθώς ο κλάδος διάγει περίοδο έντονων και καθημερινών αλλαγών υπό συνθήκες οικονομικής αβεβαιότητας για τη χώρα και τους πολίτες της.

Σε ελεύθερη πτώση και φέτος η αγορά

Δεδομένων των μέτρων που έχουν ήδη νομοθετηθεί από τη Βουλή, στο πλαίσιο του τρίτου μνημονίου, τα περισσότερα από τα οποία (έμμεσοι φόροι) τέθηκαν ήδη σε εφαρμογή από 1ης Ιουνίου, θεωρείται αναμενόμενη η περαιτέρω μείωση του λιανικού τζίρου. Βέβαιη την κάνουν προκαταβολικά οι αυξημένες δόσεις φόρου για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν το 2015…

Το πόσο κακό έχει προκληθεί στην αγορά πριν ακόμη εκδηλωθούν πρακτικά οι επιπτώσεις των νέων μέτρων, καταγράφεται στα στοιχεία της Nielsen, τα οποία αφορούν στο διάστημα από την 1η Ιανουάριου έως την 7η Μαΐου, στοιχεία απόλυτα συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα του 2014, καθότι στο εξεταζόμενο διάστημα έχουν περιληφθεί και οι πωλήσεις των περιόδων του Πάσχα, όπως και των τριών Κυριακών ανά έτος που λειτούργησαν τα εμπορικά καταστήματα.

Σύμφωνα με αυτά, οι πωλήσεις στο σύνολο της αγοράς (δεν περιλαμβάνονται τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, ενώ συνυπολογίζονται οι πωλήσεις της Lidl), κατέγραψαν μείωση κατά 4,5% τις πρώτες 18 εβδομάδες του έτους έναντι του αντίστοιχου περυσινού διαστήματος. Η εξέλιξη του τζίρου παρουσιάζει έντονες αυξομειώσεις ανά εβδομάδα.

Οι μεγαλύτερες αναφέρονται στα τέσσερα τελευταία επταήμερα της εξεταζόμενης περιόδου, πράγμα που οφείλεται στις πωλήσεις του Πάσχα, που αναφέρονταν σε διαφορετικές εβδομάδες το 2015 και 2016. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι η τάση είναι αρνητική, δεδομένου ότι σε σύνολο 18 εβδομάδων μόλις οι πέντε κινήθηκαν φέτος ανοδικά.

Κατανέμοντας τις μετρήσεις της Nielsen σε τρεις ευρείες κατηγορίες προϊόντων, τα ταχυκίνητα αγαθά, τα φρέσκα και τα είδη bazaar, διαπιστώνεται ότι τη μεγαλύτερη πτώση κατέγραψαν τα είδη bazaar, με απώλειες της τάξης του 9,4%, αλλά με μικρή συμμετοχή στο σύνολο των πωλήσεων.

Πτωτικά κινήθηκαν και οι άλλες δύο κατηγορίες προϊόντων, τα μεν ταχυκίνητα κατά 4% τα δε φρέσκα προϊόντα κατά 4,9%, γεγονός που επιβεβαιώνει πως η αγορά είναι «κάτω» σε όλα τα ράφια.

Χειρότερη η εικόνα χωρίς τη Lidl
Η εικόνα της αγοράς γίνεται χειρότερη, όταν εξαιρούνται τα στοιχεία πωλήσεων του discounter του κλάδου, της Lidl. Ειδικότερα, οι πωλήσεις καταγράφουν απώλεια της τάξης του 6,6% τις πρώτες 18 εβδομάδες του έτους, έναντι του αντίστοιχου περυσινού διαστήματος. Και στην περίπτωση αυτή, οι τρεις ευρείες κατηγορίες προϊόντων κινούνται πτωτικά, με πολύ υψηλότερα ποσοστά. Τα ταχυκίνητα προϊόντα χάνουν το 6,3% του τζίρου τους, τα φρέσκα αγαθά το 5,9% και τα είδη μπαζάρ το 13,4%.

Πού χάνονται οι πωλήσεις στα FMCG
Μελετώντας αναλυτικότερα τα στοιχεία, προκειμένου να φανεί ακριβέστερα τι συμβαίνει με τους ταχυκίνητους κωδικούς των προϊόντων, διαπιστώνεται ότι (συνυπολογιζομένων των στοιχείων πωλήσεων της Lidl) τις σημαντικότερες απώλειες της τάξης του 4,4% καταγράφει η κατηγορία των τροφίμων και ποτών, με τα ποτά να έχουν υποστεί πραγματική καθίζηση εσόδων.

Οι απώλειές τους φθάνουν το 11,2%, ποσοστό πολύ υψηλό για μια από τις δυναμικότερες κατηγορίες προϊόντων του οργανωμένου λιανεμπορίου, ενώ ειδικά στα τρόφιμα οι απώλειες περιορίζονται στο 2,6%. Μείωση τζίρου έχουν υποστεί και άλλες δύο κατηγορίες ταχυκίνητων προϊόντων: τα προϊόντα ομορφιάς και υγείας που χάνουν το 2,4% και τα προϊόντα καθαρισμού του σπιτιού, των οποίων τα έσοδα μειώθηκαν κατά 2,8%.

Χειρότερη, όπως αναμένει κανείς, είναι η επιμερισμένη εικόνα των πωλήσεων στα FMCG, εφόσον εξαιρεθεί του δείγματος η Lidl. Πιο συγκεκριμένα, τα τρόφιμα και ποτά εμφανίζουν και πάλι τις μεγαλύτερες απώλειες, της τάξης του 6,9%, με τα ποτά να χάνουν το 12,8% του τζίρου τους (!) και τα τρόφιμα χάνουν ποσοστό 5,4%. Στο ίδιο δείγμα, τα προϊόντα ομορφιάς και υγείας μετρούν απώλειες σε ποσοστό 3,3% και οι κωδικοί που αντιστοιχούν στα προϊόντα καθαρισμού σπιτιού χάνουν το 5,2% των εσόδων τους.

Χαμένοι-κερδισμένοι στο ράφι των FMCG
Έντονες διαφοροποιήσεις παρουσιάζουν τα στοιχεία που αφορούν στην εξέλιξη του τζίρου ανά κατηγορία προϊόντων σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2015.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Nielsen, τα οποία καταγράφουν τις πωλήσεις στις δέκα πρώτες κατηγορίες προϊόντων σε τζίρο στο σύνολο των ταχυκίνητων κατηγοριών (FMCG) για το σύνολο της χώρας (εξαιρουμένων των νήσων, αλλά συνυπολογιζομένων των στοιχείων πωλήσεων της Lidl), στην περίοδο από την αρχή του έτους έως τις 23 Απριλίου 2016 έναντι του διαστήματος 1ης Ιανουαρίου-25ης Απριλίου 2015, το ψυγείο με τα γάλατα και τα αναψυκτικά φαίνεται πως δέχεται τις μεγαλύτερες πιέσεις, δεδομένου ότι το μεν γάλα χάνει φέτος 10,7% του τζίρου του τα δε αναψυκτικά 12,6%, ενώ αρνητικό πρόσημο (-4,2%) καταγράφεται στις πωλήσεις και των συσκευασμένων αλλαντικών, του χαρτιού υγείας (-2,6%), του συσκευασμένου τυριού (-2%) και του γιαουρτιού (-1,1%).

Στον αντίποδα, ανοδικά κινήθηκαν οι πωλήσεις στις κατηγορίες των μπισκότων, κατά 9,2%, τα δημητριακά και τις μπάρες δημητριακών, κατά 4,9%, καθώς και στις σοκολάτες και το συσκευασμένο ψωμί, όπου σημειώθηκε οριακή αύξηση, της τάξης του 0,6%. Σημειώνουμε ότι οι μετρήσεις της περιόδου δεν είναι απόλυτα συγκρίσιμες με του 2014, καθότι δεν περιλαμβάνουν τη Μεγάλη Εβδομάδα, η οποία φέτος έπεσε την τελευταία εβδομάδα του Απριλίου. Κατά συνέπεια οι επιδόσεις σε συγκρίσιμη βάση εκτιμάται ότι θα παρουσιάσουν μικρή διόρθωση.

Κάτι ανάλογο ισχύει για τις μετρήσεις των πωλήσεων χωρίς τη Lidl, που τοποθετούν και πάλι τα γάλατα και τα αναψυκτικά στους μεγάλους χαμένους, με απώλειες 12% και 13,7% αντίστοιχα. Μεγάλη πτώση καταγράφουν τα χαρτιά υγείας, που χάνουν το 10,1% του τζίρου τους. Η διαφορά ποσοστού από την προαναφερόμενη μέτρηση, όπου λαμβάνονται υπόψιν οι πωλήσεις της Lidl, οφείλεται στο γεγονός ότι η γερμανική αλυσίδα έχει υψηλές πωλήσεις στα προϊόντα χαρτιού.

Απώλειες κατέγραψαν και το συσκευασμένο τυρί (-6,6%), οι σοκολάτες (-3,1%), τα απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων (-2,2%), το γιαούρτι (-2,9%) και το συσκευασμένο ψωμί (-1,8%). Αντίθετα, άνοδο πωλήσεων στην εξεταζόμενη περίοδο εμφάνισαν μόνο τα μπισκότα (2,7%) και τα δημητριακά κι οι μπάρες δημητριακών (2,6%).

Συνεργασία Tesco – El Corte Inglés

Η Tesco θα προμηθεύει με βρετανικά προϊόντα, όπως τσάι, μπισκότα και δημητριακά, περίπου 15 ισπανικά καταστήματα, ενώ προϊόντα της El Corte Inglés, όπως ξύδι Sherry, τεμαχισμένο κρέας και έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, θα τοποθετηθούν στα ράφια της Tesco.

Μπύρα και Brexit!

Η Little Valley κυκλοφόρησε αυτές τις συσκευασίες σε περιορισμένο αριθμό προϊόντων, δηλώνοντας ως στόχο της να ενθαρρυνθεί ο διάλογος για το σημαντικό θέμα του δημοψηφίσματος. Και οι τρεις εκδοχές της μπύρας είναι ale, με διαφορετική γεύση, ανάλογα με το μήνυμα που δίνει η ετικέτα τους, όπως δηλώνει η εταιρεία. Ειδικότερα με την τρίτη εκδοχή, δηλαδή της ετικέτας «Δεν ξέρω», η ζυθοποιία στοχεύει σε ένα κοινό αναποφάσιστων, που εκτιμάται από τους ερευνητές πως αγγίζει τα 10 εκατ.

Λιανεμπόριο και σόγια

Στις επιχειρήσεις του κλάδου λιανικού εμπορίου τροφίμων και εστίασης, στη λίστα εκείνων που «οδηγούν τις εξελίξεις» στο συγκεκριμένο θέμα βρίσκονται επικεφαλής οι σουηδικές ICA Sverige, Axfood και CO-OP Sweden, ενώ στο σύνολο 8 εταιρειών που βρίσκονται σε αυτή την ενότητα οι 5 είναι σουηδικές και οι 3 ολλανδικές. Ακολουθεί η επόμενη ενότητα, με τις επιχειρήσεις που βρίσκονται σε καλό δρόμο (well on the path), όπου παρουσιάζονται οι βρετανικές M&S και Waitrose. H ICA δηλώνει χρήση 21.700 τόνων σόγιας συνολικά, 100% υπεύθυνης καλλιέργειας και η Waitrose 33.574 τόνους σόγιας, με το 65% να είναι υπεύθυνα παραγόμενη.

Για τη συμπλήρωση του σχετικού ερωτηματολογίου στον τομέα του λιανικού εμπορίου τροφίμων η WWF απευθύνθηκε σε 48 εταιρείες και έλαβε απαντήσεις από 29. Από αυτές, 19 δήλωσαν πως δεσμεύονται στη χρήση σόγιας που παράγεται με μεθόδους που δεν προϋποθέτουν αποψίλωση δασών, ενώ 23 είναι μέλη του RTRS. Η σόγια αποτελεί για πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής μονοκαλλιέργεια, με τις γνωστές συνέπειες για την οικονομία τους, ενώ για την καλλιέργειά της αποψιλώνονται τεράστιες εκτάσεις δασών. Να σημειωθεί πως η καλλιέργεια σόγιας σχεδόν μονοπωλείται από γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες, όπως η Roundup Ready – RR, που έχει τροποποιηθεί, ώστε να είναι ανθεκτική στο αντίστοιχο -τοξικότατο- ζιζανιοκτόνο.

Παράδοση με ταξί από τη Wal-Mart

Σύμφωνα με δηλώσεις του Global E-commerce COO, Michael Bender, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί μέρος της απόφασης της αλυσίδας να δοκιμάζει νέες πρακτικές και να αφήνει τους πελάτες της να την καθοδηγούν στην τελική απόφαση. Η Wal-Mart είναι αποφασισμένη να απαντήσει δυναμικά στην εκρηκτική ανάπτυξη της Amazon.

Τα τελευταία δύο χρόνια επένδυσε περίπου 1,8 δισ. ευρώ στην ανάπτυξη των online πωλήσεων με κύριο στόχο αρχικά την επέκταση των click & collect σημείων. Τώρα, προσθέτει μια σειρά υπηρεσιών που αφορούν στη γρήγορη παράδοση προϊόντων στο σπίτι, μπαίνοντας έτσι σε ευθύ ανταγωνισμό με την Amazon.

Ήσυχο καλοκαίρι-καυτό φθινόπωρο!

Kυρίαρχη αίσθηση εντός και εκτός Ελλάδας είναι ότι η οικονομία, εγχώρια και διεθνής, κινείται σε ομιχλώδες περιβάλλον. Τελούμε εν αναμονή σημαντικών γεγονότων που μπορεί να ανατρέψουν δεδομένα δεκαετιών, ακόμη και να μεταβάλλουν τη δομή και τη λειτουργία μηχανισμών, όπως η ευρωζώνη. Όταν συντασσόταν αυτό το άρθρο αναμενόταν ένα από τα πιο κρίσιμα δημοψηφίσματα της κοινοτικής-ενωσιακής ιστορίας, καθώς οι Βρετανοί όδευαν προς την κάλπη της 23ης Ιουνίου, για να πουν «ναι» ή «όχι» στο Brexit τρεις μόλις ημέρες πριν την ιδιαίτερα κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση στην Ισπανία.

Τα δύο αυτά γεγονότα, κυρίως το πρώτο, ήταν ο βασικός λόγος που οι Ευρωπαίοι συναίνεσαν και συνεργάστηκαν στο να κλείσει η αξιολόγηση για την Ελλάδα τον Μάιο, με κάποιες παραχωρήσεις στο θέμα του χρέους.

«Πριν το δημοψήφισμα στη Βρετανία, δεν πρέπει να κουνιέται φύλλο», παραδέχονταν σε πηγαδάκια στις Βρυξέλλες ξένοι τεχνοκράτες ήδη από τον Απρίλιο, ερμηνεύοντας τη σπουδή των Ευρωπαίων να κλείσουν την αξιολόγηση με την Αθήνα. Σε αυτή την «παρτίδα» και με πιεστικά χρονοδιαγράμματα ενόψει και των υψηλών ομολογιακών λήξεων του Ιουλίου, η Ελλάδα αποδέχθηκε νέα μέτρα λιτότητας.

Οι Ευρωπαίοι έβαλαν στην ατζέντα επισήμως και με δεσμεύσεις το θέμα του χρέους υπό την πίεση του ΔΝΤ, το οποίο επιμένει στην αναδιάρθρωση των ευρωπαϊκών δανείων, ώστε να διασφαλίσει πως θα πάρει πίσω τα χρήματα του, ωθώντας, ταυτόχρονα, σε άμβλυνση τις σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του και την κριτική που δέχεται ακόμα για την αποτυχία του να χειριστεί επιτυχώς την ελληνική κρίση.

Διελκυστίνδα… Τιτάνων
«Οι Γερμανοί δεν έκαναν πάλι τη δουλειά, προχώρησαν όμως αρκετά», παραδέχεται ξένος τεχνοκράτης, αποτιμώντας τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. Για το επόμενο –και ουσιαστικό σκέλος– τα πράγματα ίσως αποδειχθούν πιο περίπλοκα. Γερμανία και Γαλλία αντιμετωπίζουν εκλογές το 2017, σε ταραγμένους καιρούς, με τα άκρα να ενισχύονται και τα κυβερνητικά κόμματα να δέχονται ισχυρές πιέσεις υπό το βάρος του μεταναστευτικού, της λιτότητας αλλά και των προωθούμενων μεταρρυθμίσεων, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής ορθοδοξίας, στην οποία εμμένει το Βερολίνο.

Τα κέντρα εξουσίας εντός της Ευρώπης εμφανίζονται επιεικώς μοιρασμένα, με την ένταση για παράδειγμα στις σχέσεις μεταξύ του Μάριο Ντράγκι και του “γέροντα” του Eurogroup, όπως αποκαλούν τον Β. Σόιμπλε στους κύκλους των υπουργών, να είναι ανοικτή και δημόσια. Την ίδια ώρα στο παρασκήνιο επαναχαράσσονται εμπορικοί και ενεργειακοί οδοί, ζώνες εξουσίας των παραδοσιακά μεγάλων δυνάμεων, ενώ ορισμένοι έμπειροι αναλυτές δεν αποκλείουν μέσα στους επόμενους μήνες να γίνουμε μάρτυρες μεγάλων αλλαγών σε πρόσωπα και συσχετισμούς διεθνώς…

Το κρίσιμο στοίχημα για την Ελλάδα σε αυτό το γεωπολιτικό τοπίο είναι πώς θα μπορέσει να αποκομίσει οφέλη, ενόσω βρίσκεται σε ανάπτυξη η πολυεπίπεδη αντιπαράθεση μεταξύ… Τιτάνων. Είναι θέμα επιλογών, διορατικότητας, αλλά και στρατηγικού σχεδιασμού –τρίπτυχο στο οποίοι οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών, ειδικά της μνημονιακής περιόδου, έμειναν / μένουν μετεξεταστέες.

Το μεγάλο στοίχημα του φθινοπώρου
Η χώρα αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις εμφανώς αποδυναμωμένη, μετά την παρωδία του 2015 και τα βαριά σημάδια που έχουν αφήσει στην οικονομία οι επιλογές όλων των κυβερνήσεων στα χρόνια των μνημονίων, καθώς δεν κατάφεραν να «διορθώσουν» με παραγωγικό τρόπο την πορεία δεκαετιών, που έφερε την οικονομία στο χείλος της χρεοκοπίας το 2009.

Κατά το καλό σενάριο, σύμφωνα με το οποίο όλα θα εξελιχθούν ομαλά το καλοκαίρι, κυρίως αναφορικά με το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος (δεδομένου ότι ένα Brexit θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες για την ίδια την ευρωζώνη), το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία θα παιχτεί το φθινόπωρο. Τότε η χώρα θα κληθεί να νομοθετήσει ένα δεύτερο σετ προαπαιτούμενων, ώστε να λάβει τη δεύτερη υποδόση των 2,8 δισ. ευρώ, η οποία σε σημαντικό βαθμό θα διοχετευθεί για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τρίτους, παρέχοντας πολύτιμη ένεση ρευστότητας στην αγορά.


Στο νέο πακέτο περιλαμβάνονται κατά πληροφορίες δύσκολα μέτρα, όπως ο προσδιορισμός των ισοδύναμων μέτρων –αποδεκτών από το «κουαρτέτο»– προκειμένου να αποφευχθεί το διετές πάγωμα των ωριμάσεων στα ειδικά μισθολόγια, αλλά και κάποιες κινήσεις στο μέτωπο των αποκρατικοποιήσεων.

Ενδεχομένως, όμως, η κυβέρνηση να βρεθεί αντιμέτωπη με την υποχρέωση επιβολής νέων δημοσιονομικών μέτρων, στο πλαίσιο ειδικότερα της κατάρτισης του προσχεδίου του προϋπολογισμού του 2017 τον Οκτώβριο, εάν η πορεία των εσόδων και του ΑΕΠ ως τότε κριθούν εκτός στόχου. Ξένοι αξιωματούχοι δεν αποκλείουν σημαντικές καθυστερήσεις στην έναρξη της δεύτερης αξιολόγησης, την οποία τοποθετούν ακόμη και στις αρχές του 2017. Στο πλαίσιό της το κύριο μενού για την κυβέρνηση θα είναι τα εργασιακά, με μέτρα «καυτά» όπως οι ομαδικές απολύσεις.

Σενάρια θέλουν στο τραπέζι να πέφτει και το ενδεχόμενο αλλαγών στον 13ο και τον 14ο μισθό. Αίσθηση, πάντως, προκαλεί το ότι πηγές προσκείμενες στην πλευρά των πιστωτών, σπεύδουν σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις να πάρουν σαφείς αποστάσεις, επισημαίνοντας πως, εάν υπάρξουν «παρεμβάσεις» στον 13ο και τον 14ο μισθό, θα υπονομευτεί το δύσκολο εγχείρημα της ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, δίνοντας ενδεχομένως το έναυσμα για σοβαρές κοινωνικές αντιδράσεις.

Οι ίδιες πηγές, διαβλέποντας καθυστερήσεις στη δεύτερη αξιολόγηση, εκτιμούν πως ίσως αποδειχθεί χρονοβόρα η διαδικασία των προαπαιτούμενων του Σεπτεμβρίου, καθώς, μεταξύ άλλων, δεν θα υπάρχει η ιδιαίτερη πίεση της εξόφλησης ανελαστικών πληρωμών της χώρας προς το εξωτερικό.

Με ενδιαφέρον αναμένεται η στάση που θα τηρήσουν οι Γερμανοί, πχ στις συζητήσεις του Σεπτεμβρίου, όπως και κατά τη δεύτερη αξιολόγηση. Εφόσον το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος δεν δημιουργήσει «ευρωπαϊκό σεισμό» και με επόμενο σταυροδρόμι τις γερμανικές εκλογές, πιθανώς η Άνγκελα Μέρκελ να σκληρύνει τη στάση της για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης, αυξάνοντας την πίεση στην Ελλάδα για μεταρρυθμίσεις και μέτρα και καθυστερώντας τη μορφοποίηση του σχεδίου για το χρέος…

Άλλωστε, όλες οι αποφάσεις για το θέμα αυτό έχουν ήδη πάρει αναβολή για τα τέλη του έτους, προθεσμία εντός της οποίας το ΔΝΤ έχει δεσμευθεί να παρουσιάσει νέα έκθεση βιωσιμότητας για το ελληνικό χρέος, στη βάση της οποίας θα πρέπει να συμφωνηθεί το εύρος των νέων μέτρων ελάφρυνσης, από τα οποία θα εξαρτηθεί πότε και εάν το Ταμείο θα εισέλθει στο τρίτο πακέτο στήριξης για την Ελλάδα.

Ανάκαμψη: πιθανή ναι, βέβαιη όχι! Η αδυναμία των πιστωτών να δώσουν πιο σαφείς λύσεις στο ελληνικό ζήτημα, προτιμώντας να κερδίσουν πολιτικό χρόνο, διατηρεί την αβεβαιότητα γύρω από τη δυναμική ανάκαμψης της οικονομίας. Θεωρητικά, η δυνατότητα επιστροφής στην ανάπτυξη στο β’ εξάμηνο του έτους είναι εφικτή, αλλά δεν μπορεί να θεωρείται βέβαιη.

Κινήσεις όπως η έναρξη παροχής φθηνότερης ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες από την ΕΚΤ και η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης είναι σημαντικές και μπορεί να δρομολογηθούν, η πρώτη άμεσα κι η δεύτερη σχετικά σύντομα. Κύριο όφελος: η βελτίωση του κλίματος για την ελληνική οικονομία, που προσβλέπει στη σταδιακή απεξάρτηση από τα μνημόνια, με έξοδο των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων και του Δημοσίου στις αγορές.

Η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου στο β’ εξάμηνο του έτους, θα δώσει μια πρόσθετη βοήθεια, ενώ πολλά εξαρτώνται από την εξέλιξη των εσόδων και την εξέλιξη της τουριστικής κίνησης. «Πρέπει να δούμε εάν οι θετικές κινήσεις που δρομολογούνται θα αποδειχθούν επαρκές αντιστάθμισμα στα μέτρα λιτότητας που λήφθηκαν, ώστε να πετύχουμε ένα νέο σημείο ισορροπίας και να περάσουμε τελικά σε θετικό πρόσημο στο δεύτερο εξάμηνο», σχολίασε κυβερνητικό στέλεχος, περιγράφοντας τις δυσκολίες, αλλά όχι ανέφικτο του πράγματος, υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Ήπειρος ΑΒΕΕ: Ανάπτυξη στο Ην. Βασίλειο

Το 2015 εμφάνισαν σύνολο πωλήσεων 377.000 ευρώ και ελαφρά κερδοφορία. Το πρώτο 4μηνο του 2016 καταγράφηκε ανάπτυξη πωλήσεων κατά 250% σε σχέση με το αντίστοιχο 4μηνο του 2015.