Στο λιανεμπόριο του 2026, το παραδοσιακό «ράφι» έχει μετασχηματιστεί ριζικά. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της NIQ, το ψηφιακό ράφι δεν περιορίζεται πλέον σε μια απλή σελίδα προϊόντος, αλλά αποτελεί το κέντρο κάθε αγοραστικής διαδρομής, επηρεάζοντας τις αποφάσεις των καταναλωτών είτε αυτές ολοκληρώνονται online, είτε στο φυσικό κατάστημα. Το ψηφιακό ράφι ορίζεται πλέον ως το σύνολο των ψηφιακών σημείων επαφής, από την αναζήτηση και τις κριτικές, μέχρι τα social media και τις εφαρμογές των λιανεμπόρων.
«1-to-1» marketing με εξατομικευμένα ράφια και ΑΙ προτάσεις
Σύμφωνα με τη NIQ, η ορατότητα αποτελεί πλέον το βασικό πεδίο ανταγωνισμού, καθώς το 80% των αγορών προέρχεται από τα πρώτα 10 αποτελέσματα αναζήτησης. Οι αλγόριθμοι καθορίζουν την κατάταξη βάσει στοιχείων όπως οι τίτλοι, οι αξιολογήσεις και η διαθεσιμότητα, καθιστώντας την ψηφιακή παρουσία εξίσου σημαντική με τη θέση στο φυσικό ράφι.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) επιταχύνει τη μετάβαση αυτή, προσφέροντας υψηλό βαθμό εξατομίκευσης. Σύμφωνα με τη μελέτη, στα περιβάλλοντα που καθοδηγούνται από AI (γνωστό ως «agentic commerce»), οι επιλογές περιορίζονται συχνά σε 1-2 προϊόντα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του χρήστη. Η εξέλιξη αυτή μετατοπίζει το λιανεμπόριο από το μαζικό στο «1-to-1» marketing, με προσφορές προσαρμοσμένες στις προτιμήσεις κάθε καταναλωτή.
Το παράδειγμα των ελληνικών σούπερ μάρκετ
Στην Ελλάδα, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ υιοθετούν ήδη αυτές τις τεχνολογικές τάσεις, ενσωματώνοντας το ψηφιακό ράφι στην καθημερινή εμπειρία του πελάτη. Για παράδειγμα, η αλυσίδα Μασούτης έχει αναπτύξει εξατομικευμένες προβολές στα φυσικά της καταστήματα γύρω από τη θεματολογία των συνταγών, μια προσέγγιση που έχει πλέον μεταφερθεί και στο ηλεκτρονικό της περιβάλλον. Συγκεκριμένα, ο ιστότοπος της εταιρείας προσφέρει ηλεκτρονικές προτάσεις συνταγών που συνδέονται με διάφορα προϊόντα, ενώ πρόσφατα υλοποίησε στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης ένα εγχείρημα παροχής προτάσεων μαγειρικής μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Επιπλέον, η ΑΒ Βασιλόπουλος αναμένεται να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση των ραφιών της, στοχεύοντας σε μια νέα ισορροπία πωλήσεων πρωτεϊνών, με το 50% να προέρχεται από φυτικές πηγές και το υπόλοιπο 50% από ζωικές, με την εταιρεία να ενσωματώνει στα σχέδιά της τη δημιουργία ενός «AI βιώσιμου καλαθιού» στο e-shop της, προβάλλοντας την ελληνική διατροφή ως την ιδανική επιλογή. Αυτό το AI εργαλείο στοχεύει να διευκολύνει τον καταναλωτή στη λήψη πιο βιώσιμων αγοραστικών αποφάσεων και να ενισχύσει τη στροφή προς τη μεσογειακή διατροφή, αποτελώντας μέρος της στρατηγικής συνεργασίας της αλυσίδας με τη WWF Ελλάς.
Οι πρωτοβουλίες αυτές αποτυπώνουν τη μετάβαση του ψηφιακού ραφιού από μια απλή λίστα προϊόντων, σε ένα δυναμικό σημείο επιρροής. Καθώς οι καταναλωτές χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο εργαλεία AI για εξατομικευμένες συστάσεις και αναζήτηση πληροφοριών, αυξάνεται η ανάγκη για δομημένα και σαφή δεδομένα από τα brands, σύμφωνα με τη NIQ. Στο περιβάλλον του agentic commerce, η επιτυχία συνδέεται με την ψηφιακή ορατότητα και την παροχή προσωποποιημένων εμπειριών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του σύγχρονου καταναλωτή.