Η κλιματική αλλαγή προκαλεί σταδιακές αλλά σημαντικές μεταβολές στη διάρθρωση της ιταλικής γεωργικής παραγωγής, όπως αναφέρει η γενική σύμβουλος του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Μιλάνου, Παγώνα Λάρδα. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη γεωγραφική κατανομή των καλλιεργειών, τις ανάγκες σε νερό, τις μεθόδους καλλιέργειας. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσιεύσεις αρμόδιων φορέων, η Ιταλία εμφανίζει ήδη χαρακτηριστικά αναδιάταξης των παραγωγικών της ζωνών, με ορισμένες καλλιέργειες να μετακινούνται προς περιοχές και υψόμετρα που ανταποκρίνονται καλύτερα στις νέες κλιματικές συνθήκες.

Κατά την τελευταία εικοσαετία η έκταση καλλιέργειας καλαμποκιού στην Ιταλία έχει μειωθεί περίπου κατά 50%. Η παραγωγή αχλαδιών και ροδάκινων έχει καταγράψει σημαντικές μειώσεις, κατά 61% και 41%, σύμφωνα με την Ιταλική Στατιστική Υπηρεσία (Istat). Η ελαιοκαλλιέργεια έχει επεκταθεί προς τη λεκάνη του Πάδου, η αμπελοκαλλιέργεια εμφανίζει τάση μετακίνησης προς μεγαλύτερα υψόμετρα. Η ανάγκη προσαρμογής αποκτά ιδιαίτερη σημασία: Οι υψηλότερες θερμοκρασίες, οι περίοδοι ξηρασίας και τα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα αναμένεται να αυξήσουν τις πιέσεις στον αγροτικό τομέα. Η αντιμετώπιση των επιπτώσεων απαιτεί σχεδιασμό και ανάπτυξη ευέλικτων μηχανισμών προσαρμογής με ορίζοντα τις επόμενες δεκαετίες. Ο επικεφαλής της Εθνικής Συνομοσπονδίας Άμεσων Καλλιεργητών Coldiretti, Στέφανο Μαζίνι, επισημαίνει ότι η ιταλική γεωργία αποτελεί στρατηγικό τομέα αξίας άνω των 80 δισ. ευρώ και υπογραμμίζει την ανάγκη σημαντικών και διαρθρωτικών παρεμβάσεων. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η δημιουργία συστήματος μικρών και μεσαίων ταμιευτήρων για τη συγκράτηση μέρους των αυξημένων βροχοπτώσεων και ενίσχυση της επεξεργασίας και επαναχρησιμοποίησης του νερού. Μεταξύ των ενεργειακών λύσεων προτείνεται η εγκατάσταση πλωτών φωτοβολταϊκών σε επιφάνειες ταμιευτήρων, με στόχο τον περιορισμό της εξάτμισης και παράλληλα την παραγωγή καθαρής ενέργειας.

Βελτίωση εδαφών και υδατικής πίεσης
Η ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας και της ικανότητας του εδάφους να συγκρατεί νερό είναι επίσης υψηλή. Η πρόεδρος της Ιταλικής Ομοσπονδίας Βιολογικής και Βιοδυναμικής Γεωργίας FederBio, Μαρία Γκράτσια Μαμουτσίνι, επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση της υδατικής πίεσης θα πρέπει να συνδυαστεί με περιορισμό της ζήτησης, ενισχύοντας τη δυναμική της αγροοικολογικής προσέγγισης: Τα βιολογικά καλλιεργούμενα εδάφη διαθέτουν κατά 40% μεγαλύτερη ικανότητα συγκράτησης νερού. Η ενίσχυση της υγείας και της γονιμότητας του εδάφους συνδέεται επίσης με τη μείωση του κόστους παραγωγής. Σύμφωνα με τη FederBio, οι παραγωγοί βιολογικής γεωργίας δαπανούσαν ήδη πριν από την πρόσφατη άνοδο των τιμών των αγροτικών εισροών περίπου 38% λιγότερα για λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά προϊόντα σε σύγκριση με τη συμβατική γεωργία. Η αύξηση του κόστους συνθετικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων έχει διευρύνει περαιτέρω τη διαφορά. Μεταξύ των λοιπών προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνεται η ενίσχυση της βιοποικιλότητας με αύξηση δέντρων και φυτοφρακτών, οι οποίοι μπορούν να ενσωματώνονται στις καλλιέργειες, συμβάλλοντας στη σκίαση και κατ’ επέκταση, στη μείωση των αναγκών άρδευσης. Παράλληλα, μείγματα σπόρων έχουν αναπτυχθεί για να προσαρμόζονται σε μεταβαλλόμενες και περισσότερο ξηρές κλιματικές συνθήκες.

Ακολουθήστε μας σε LinkedIn & Facebook και γίνετε μέλος της μεγαλύτερης ελληνικής κοινότητας του κλάδου.