Gerd Müller-Pfeiffer

Έχοντας διαγράψει μια πορεία σχεδόν τριών δεκαετιών στις διεθνείς αγορές FMCG και διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη παγκόσμιων brands της Nestlé, όπως τα Nescafé Dolce Gusto και Starbucks at Home, ο Gerd Müller-Pfeiffer γνωρίζει τον κλάδο του καφέ όσο λίγοι. Σήμερα, από τη θέση του CEO της International Coffee Consulting, αναλύει τις μετατοπίσεις στην κατανάλωση, τις προκλήσεις του κόστους και το στοίχημα της βιωσιμότητας, εξηγώντας γιατί το ελληνικό retail διαθέτει πλεονεκτήματα που δεν χρειάζεται να αντιγράψει τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Ξεκινώντας από τις σπουδές του στη διοίκηση επιχειρήσεων, το marketing και το international management, ο Gerd Müller-Pfeiffer χτίζει εδώ και τρεις δεκαετίες μια ισχυρή παρουσία στον διεθνή κλάδο του καφέ. Τα πρώτα του βήματα έγιναν στην Kraft Jacobs Suchard στη Γερμανία, για να ακολουθήσει μια διαδρομή άνω των 20 ετών στη Nestlé, όπου κατείχε διευθυντικές θέσεις υψηλής ευθύνης σε Γερμανία, Σκανδιναβία και λοιπές ευρωπαϊκές χώρες, διαχειριζόμενος χαρτοφυλάκια με τζίρο από 200 εκατ. έως 1,5 δισ. ευρώ. Η πολυετής τριβή του με το λανσάρισμα παγκόσμιων brands διαμόρφωσε μια σαφή οπτική για τα συστατικά της επιτυχημένης καινοτομίας: βαθιά κατανόηση του καταναλωτή, εμπορική πειθαρχία και άρτια εκτέλεση.

Αυτή την τεχνογνωσία και την πολυετή ηγετική του εμπειρία αξιοποίησε το 2025 με την ίδρυση της International Coffee Consulting, μιας ανεξάρτητης συμβουλευτικής εταιρείας για την παγκόσμια βιομηχανία καφέ. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στους τομείς της στρατηγικής ανάπτυξης, του εμπορικού μετασχηματισμού, της εισόδου σε νέες αγορές, καθώς και στις διαδικασίες εξαγορών, συγχωνεύσεων (M&A) και due diligence. Το πελατολόγιο και οι συνεργασίες της εκτείνονται από εταιρείες καφέ και επιχειρήσεις specialty coffee, έως χρηματοοικονομικούς επενδυτές, hedge funds, κλαδικούς οργανισμούς και ερευνητικά ιδρύματα. Παράλληλα με τις μελέτες αγοράς, την αξιολόγηση επενδύσεων και τη συμμετοχή σε διοικητικά συμβούλια, ο Gerd Müller-Pfeiffer εστιάζει στην ανάλυση του μεταβαλλόμενου τοπίου του κλάδου, αναλαμβάνοντας τακτικά ομιλίες γύρω από τις καταναλωτικές τάσεις, τη βιωσιμότητα, την τεχνολογία και την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά του καφέ.

σελφ σέρβις: Πώς διαμορφώνεται η ισορροπία πωλήσεων μεταξύ retail και horeca διεθνώς και πώς συγκρίνεται η Ελλάδα με αυτό το μοντέλο;

Gerd Müller-Pfeiffer: Η σύγκριση ανάμεσα στο λιανεμπόριο και το food service απαιτεί μια προσεκτική ανάγνωση, καθώς οι μελέτες της αγοράς υιοθετούν διαφορετικούς δείκτες, από τον όγκο κατανάλωσης και την αξία πωλήσεων μέχρι την τελική καταναλωτική δαπάνη. Σε διεθνές επίπεδο, το οργανωμένο λιανεμπόριο απορροφά τη μερίδα του λέοντος σε όγκο κατανάλωσης, ωστόσο το food service υπερέχει συντριπτικά σε οικονομική αξία, λόγω της αισθητά υψηλότερης τιμής ανά φλιτζάνι. Στην ελληνική πραγματικότητα, η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της European Coffee Federation, το food service συγκεντρώνει περίπου το 53% του συνολικού όγκου κατανάλωσης καφέ, αφήνοντας το 47% στο λιανεμπόριο -με άλλες εκτιμήσεις του κλάδου να τοποθετούν την κατανάλωση αποκλειστικά στα coffee shops κοντά στο 40%.

Η Ελλάδα διαθέτει μια εξαιρετικά δυναμική αγορά καφέ εκτός σπιτιού, με τα μεγέθη της να εκτινάσσονται πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21%. Μπορεί κατά την πανδημία τα σούπερ μάρκετ να διεύρυναν προσωρινά τα ποσοστά τους, όμως η επανεκκίνηση της εστίασης και η ισχυρή ανάκαμψη του τουρισμού επανέφεραν τις ισορροπίες. Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, δεν μιλάμε για μια μονοδιάστατη μετατόπιση από το ένα κανάλι στο άλλο. Οι καταναλωτές πλέον κινούνται ευέλικτα ανάμεσα σε διαφορετικές περιστάσεις, επιλέγοντας πότε το café και πότε το σπίτι. Αυτή η ρευστότητα δημιουργεί σημαντικές προοπτικές και για τις δύο πλευρές, με την προϋπόθεση ότι το λιανεμπόριο θα αποκωδικοποιήσει σε βάθος τις ιδιαίτερες ανάγκες που διαμορφώνουν κάθε καταναλωτική στιγμή.

ΟΤΑΝ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ Η ΝΕΑ «ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ»

σ.σ.: Πού υπερέχει το ελληνικό σούπερ μάρκετ έναντι των ευρωπαϊκών αλυσίδων και σε ποιους τομείς χρειάζεται να επιταχύνει τον μετασχηματισμό του;

G. M-P.: Το οργανωμένο λιανεμπόριο στην Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα ωρίμανσης. Οι μεγάλες αλυσίδες διαθέτουν βαθιά γνώση του Έλληνα καταναλωτή και δραστηριοποιούνται σε ένα απαιτητικό περιβάλλον, με υψηλή ευαισθησία στις τιμές και έντονο τουρισμό. Σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές αλυσίδες, ωστόσο, υπάρχει περιθώριο για ταχύτερη αξιοποίηση των δεδομένων πιστότητας, των category analytics, της αυτοματοποιημένης αναπλήρωσης ραφιών και την περαιτέρω ανάπτυξη του omnichannel μοντέλου. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι να αντιγράψουν οι ελληνικές αλυσίδες τα ευρωπαϊκά retail groups, κατά τη γνώμη μου, κάτι τέτοιο θα ήταν λάθος. Το πραγματικό πλεονέκτημα είναι η βαθιά γνώση της τοπικής αγοράς. Η μεγάλη ευκαιρία έγκειται στο να παντρέψουν αυτή την εγχώρια διορατικότητα με μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη αποφάσεων, προηγμένη ανάλυση δεδομένων και εμπορική πειθαρχία στην εκτέλεση. Στη σημερινή αγορά, το μέγεθος προσφέρει αναμφίβολα οικονομίες κλίμακας, όμως η ταχύτητα με την οποία ένας οργανισμός αφομοιώνει τη γνώση, προσαρμόζεται και μετατρέπει τα δεδομένα σε άμεση επιχειρησιακή δράση είναι εξίσου καταλυτική. Αυτό ακριβώς είναι το πεδίο στο οποίο το ελληνικό retail καλείται να πραγματοποιήσει το επόμενο ποιοτικό άλμα.

σ.σ.: Πώς θα επηρεάσουν οι νέοι ευρωπαϊκοί κανονισμοί βιωσιμότητας, όπως ο EUDR, τις στρατηγικές προμηθειών και τις σχέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα;

G. M-P.: Ο ευρωπαϊκός κανονισμός EUDR αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, μετατρέποντας την ιχνηλασιμότητα, τον γεωεντοπισμό και την τεκμηριωμένη δέουσα επιμέλεια σε αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για την αγορά. Η κατεύθυνση είναι σαφής. Οι εταιρείες καφέ καλούνται να αποκτήσουν πλήρη ορατότητα σε όλο το εύρος της εφοδιαστικής αλυσίδας, οικοδομώντας παράλληλα πιο σταθερές, μακροπρόθεσμες συμμαχίες με τους παραγωγούς στις χώρες προέλευσης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συγκέντρωση των προμηθευτών, ενέχοντας τον κίνδυνο αποκλεισμού μικροκαλλιεργητών που δεν διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές. Η ευθύνη δεν μπορεί απλώς να μετακυλιστεί στους παραγωγούς. Καβουρδιστές, traders και retailers οφείλουν να συνεργαστούν στενά, μοιραζόμενοι δεδομένα, επενδύσεις και το κόστος προσαρμογής. Για το λιανεμπόριο, αυτό σημαίνει ότι η αξιολόγηση των προμηθευτών αλλάζει. Η τιμή και η ποιότητα παραμένουν βασικές, αλλά πλέον συνυπολογίζονται η ιχνηλασιμότητα, η ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας και η συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

«ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΙΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ»

σ.σ.: Πώς μπορούν retailers και προμηθευτές να περάσουν από τη στείρα διαπραγμάτευση τιμών σε μια ουσιαστική στρατηγική ανάπτυξης της κατηγορίας;

G. M-P.: Οι διαπραγματεύσεις έχουν γίνει πιο απαιτητικές, καθώς η αύξηση του κόστους ανάγκασε και τις δύο πλευρές να κολλήσουν σε ένα συνεχές «παζάρι» για την τιμή αγοράς. Πρόκειται για μια αναμενόμενη αντίδραση, η οποία όμως δεν παράγει ανάπτυξη. Το ουσιαστικό Κοινό Επιχειρηματικό Σχέδιο (Joint Business Planning) ξεκινά όταν λιανεμπόριο και προμηθευτές πάψουν να αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον ως «αντίπαλο» στο τραπέζι και ευθυγραμμιστούν γύρω από έναν κεντρικό στόχο, την από κοινού διεύρυνση της αγοράς. Αντί να αναλώνεται η ενέργεια αποκλειστικά στη διαμάχη για τις τιμές, οι δύο πλευρές κάθονται στο ίδιο τραπέζι και συνδιαμορφώνουν τη στρατηγική τους. Εστιάζουν σε καινοτομίες και προωθητικές ενέργειες με μετρήσιμη απόδοση, διασφαλίζουν την άρτια παρουσία και τη διαθεσιμότητα των προϊόντων στο ράφι, ενώ παράλληλα συντονίζουν τον βηματισμό τους στο e-commerce και την προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις βιωσιμότητας. Η αλλαγή νοοτροπίας είναι απλή. Ξεφεύγουμε από το «πώς θα μοιράσουμε την πίτα που υπάρχει σήμερα» και πάμε στο «πώς θα συνεργαστούμε για να φτιάξουμε μια μεγαλύτερη πίτα για το αύριο».

σ.σ.: Ποιες στρατηγικές τιμολόγησης ενδείκνυνται για τη διαχείριση της αυξημένης τιμής των πρώτων υλών χωρίς να πληγεί ο όγκος πωλήσεων;

G. M-P.: Οι οριζόντιες, γενικευμένες αυξήσεις τιμών στο σύνολο του χαρτοφυλακίου αποτελούν ξεπερασμένη τακτική. Η ενδεδειγμένη απάντηση συμπυκνώνεται σε μια πειθαρχημένη στρατηγική Revenue Growth Management (RGM): επιλεκτικές αναπροσαρμογές ανά προϊόν και κανάλι, ορθολογική αρχιτεκτονική τιμών και συσκευασιών, στοχευμένη διαχείριση των προωθητικών ενεργειών, απλοποίηση της γκάμας και ουσιαστική διαφοροποίηση. Ταυτόχρονα, είναι κρίσιμο να διατηρούνται προσιτές επιλογές ως σημεία εισόδου στην κατηγορία, δίνοντας παράλληλα ξεκάθαρα κίνητρα στον καταναλωτή να μετακινηθεί σε προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Οι μικρότερες συσκευασίες μπορούν να λειτουργήσουν ως ανάχωμα για τη διατήρηση της προσβασιμότητας, αρκεί να υιοθετούνται με διαφάνεια ώστε να μην καλλιεργούν το αίσθημα της παραπλάνησης. Πάνω απ’ όλα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να διαχωρίσουν την προσωρινή μεταβλητότητα των πρώτων υλών από τις διαρθρωτικές αυξήσεις του κόστους. Η πλήρης απορρόφηση των αυξήσεων υπονομεύει την κερδοφορία, ενώ η άκριτη μετακύλιση όλου του κόστους στον καταναλωτή πλήττει τη ζήτηση. Στη σημερινή συγκυρία, η τιμολόγηση δεν συνιστά μια παθητική αντίδραση στο κόστος, αλλά το κεντρικό τιμόνι της στρατηγικής ανάπτυξης.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΡΑΠΕ ΣΤΑ PREMIUM ΟΙΚΙΑΚΑ ΧΑΡΜΑΝΙΑ

σ.σ.: Ποιες είναι οι βασικές διαφορές της ελληνικής αγοράς καφέ σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη και ποιες τάσεις αναμένεται να επικρατήσουν τα επόμενα χρόνια;

G. M-P.: Η Ελλάδα διαθέτει μία από τις πλέον ιδιαίτερες και αναγνωρίσιμες κουλτούρες καφέ στην Ευρώπη. Ο παραδοσιακός ελληνικός διατηρεί αλώβητη την παρουσία του, ενώ ο στιγμιαίος κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο, κυρίως μέσα από το φαινόμενο του φραπέ. Την ίδια στιγμή, τα κρύα ροφήματα με βάση τον espresso αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Στην Ελλάδα, ο καφές είναι μια βαθιά κοινωνική τελετουργία, άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατανάλωση εκτός σπιτιού, στοιχείο που διαχωρίζει αισθητά την τοπική αγορά από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Τα επόμενα χρόνια προβλέπω περαιτέρω δυναμική στα premium χαρμάνια σε κόκκους, στις κάψουλες υψηλής ποιότητας, στον specialty coffee, στα κρύα ροφήματα, αλλά και στις πιο εξελιγμένες προτάσεις ιδιωτικής ετικέτας. Παράλληλα, κερδίζουν έδαφος τα προϊόντα που συνδυάζουν ποιότητα, ευκολία και μια αναβαθμισμένη εμπειρία στο σπίτι. Ωστόσο, οι διεθνείς τάσεις δεν πρόκειται να εκτοπίσουν τις εγχώριες συνήθειες. Αντίθετα, οι καινοτομίες που θα ξεχωρίσουν θα είναι εκείνες που θα παντρέψουν τις παγκόσμιες εξελίξεις με τα τοπικά καταναλωτικά rituals και τις ιδιαίτερες γευστικές απαιτήσεις του Έλληνα.

σ.σ.: Πώς μπορούν τα σούπερ μάρκετ να αξιοποιήσουν τη στροφή προς την κατανάλωση «café-quality» καφέ στο σπίτι για να αυξήσουν το μέσο καλάθι;

G. M-P.: Τα σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζουν πλέον τον καφέ ως κατηγορία δημιουργίας αξίας και όχι απλώς ως ένα προϊόν ευρείας κατανάλωσης με υψηλούς όγκους πωλήσεων. Η πραγματική πρόκληση, και ταυτόχρονα η μεγαλύτερη ευκαιρία, εντοπίζεται στη δομή της κατηγορίας. Το ράφι οφείλει να σχεδιάζεται γύρω από τις διαφορετικές περιστάσεις κατανάλωσης και τις μεθόδους εκχύλισης, ξεπερνώντας την παραδοσιακή τοποθέτηση με βάση μόνο τις μάρκες ή τα μεγέθη. Παράλληλα, οι retailers έχουν τη δυνατότητα να πλαισιώσουν τον καφέ με συμπληρωματικά προϊόντα, όπως οικιακό εξοπλισμό, φυτικά ροφήματα, σιρόπια και αξεσουάρ. Μια τέτοια προσέγγιση δεν εκτοξεύει απλώς τη μέση αξία του καλαθιού, αλλά επιτρέπει στον καταναλωτή να αναπαραγάγει στο σπίτι μια αυθεντική εμπειρία café. Με απλά λόγια, το στοίχημα για το λιανεμπόριο δεν είναι απλώς η πώληση περισσότερων συσκευασιών, αλλά η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος γύρω από την απόλαυση του καφέ.

Ακολουθήστε μας σε LinkedIn & Facebook και γίνετε μέλος της μεγαλύτερης ελληνικής κοινότητας του κλάδου.