Ειρήνη Σαρπ, πρόεδρος, Επιτροπή Ανταγωνισμού, Νάσος Ράντος, γενικός εισαγγελέας, Δικαστήριο ΕΕ
Την εισαγωγή κατευθυντήριων γραμμών στο ευρωπαϊκό δίκαιο του ανταγωνισμού εκ μέρους της Κομισιόν περιέλαβε, μεταξύ άλλων, η ημερίδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΕΑ) για τις «εξελίξεις και προοπτικές» στην κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 29 Μαΐουστα κεντρικά γραφεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Το προηγούμενο κείμενο καθοδήγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με πρακτικές αποκλεισμού και προτεραιότητες επιβολής κυρώσεων, το 2009, γραμμένο κυρίως με γλώσσα οικονομολόγων, δεν κατάφερε να καλύψει το κενό, οπότε χρειάστηκε επικαιροποίηση υπό σκοπιά νομικών συγγραφέων. Το 2009, συν τοις άλλοις, δεν υπήρχε τόσο ισχυρά αναπτυγμένη νομολογία σχετικά με πρακτικές παραβίασης του ανταγωνισμού. Σκοπός των νέων κατευθυντήριων γραμμών είναι να ευθυγραμμίσουν την εφαρμογή του άρθρου 102 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης με την οικονομική σκέψη και να απεκδυθούν το φορμαλισμό τους.
Οι αντίρροπες τάσεις για βαθιές αναλύσεις στην έρευνα
Νωρίτερα, ο γενικός εισαγγελέας του Δικαστηρίου ΕΕ, Νάσος Ράντος, είχε αναφερθεί στις αντίρροπες τάσεις μεταξύ προσέγγισης σκέψης εξ αντικειμένου και προσέγγισης βάσει αποτελεσμάτων. Στην πρώτη προσέγγιση, οι Αρχές περί ανταγωνισμού αρκεί μνα αποδείξουν ότι η εξεταζόμενη πρακτική είναι δυνατό να αγάγει σε παραβίαση όρων του ανταγωνισμού. Ωστόσο, οι ελεγχόμενες εταιρείες επιδιώκουν να παρουσιάσουν βαθιές οικονομικές αναλύσεις προκειμένου να επιτύχουν να ελεγχθούν με οικονομοτεχνικούς όρους και τα αποτελέσματα της κάθε πρακτικής, κάτι που όμως είναι δύσκολο οι δικαστές να κατανοήσουν επί της ουσίας στο βάθος κάθε αγοράς. «Δεν πρέπει να περιμένουμε από το δικαστή να εξετάζει κάθε φορά και κατ’ ουσία πολύπλοκες οικονομοτεχνικές αναλύσεις, για τις οποίες δεν διαθέτει το γνωσιακό υπόβαθρο. Ωστόσο, αυτή η διαφορά προσέγγισης δημιουργεί κάθε φορά μια τύποις διελκυστίνδα μεταξύ ελεγκτών και ελεγχόμενων», είπε ο κ. Ράντος και πρόσθεσε: «Όταν το δικαστήριο τείνει σε βαθύτερο έλεγχο, ο έλεγχος γίνεται περισσότερο πολύπλοκος, επειδή είναι οι καταστάσεις που γίνονται πιο πολύπλοκες». Στην ημερίδα της ΕΑ εξειδικευμένοι ομιλητές αναφέρθηκαν ακόμη στη νομολογία που απαγορεύει τη συμπεριφορά περιορισμού πρόσβασης σε αναγκαίες υποδομές της κάθε αγοράς, κάτι που θεωρείται παραβίαση των όρων του ανταγωνισμού.
Οι ομιλητές αναφέρθηκαν και σε περιπτώσεις κατάχρησης των νομικών τεστ τιμής – κόστους σε συμπεριφορές ανταγωνισμού, στις περιπτώσεις δημιουργίας εμποδίων εισόδου στην αγορά από ανταγωνιστές, στους απροκάλυπτους περιορισμούς. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου II Pantheon Assas και εταίρος, της White & Case LLP, Μάκης Κομνηνός, ανέφερε ότι «τα μεγαλύτερα ζητήματα της αρχιτεκτονικής της ελληνικής αγοράς αφορούν κυρίως δημιουργία εναρμονισμένων πολιτικών (καρτέλ) και κάθετους περιορισμούς». «Οι περιπτώσεις κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης αφορούν μόλις το 30% των παραβιάσεων», είπε.