Την 1η Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά το 13ο συνέδριο του ΙΕΛΚΑ, με θέμα «The Agile Retail Era:Doing Business in extreme environment». Στο πλαίσιό του μίλησαν περί τους είκοσι εισηγητές. Στο ρεπορτάζ που ακολουθεί δίνουμε ενδεικτικά μια ιδέα των προβληματισμών του συνεδρίου, που έγινε με την υποστήριξη της BOUSSIAS, μέσω της συνοπτικής παρουσίασης πέντε εισηγήσεων, που ανταποκρίνονται ευθέως στην έννοια «extreme environment» του θέματος της διοργάνωσης.

Aπευθυνόμενος στις διοικήσεις των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης, υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, προειδοποίησε ότι οι έλεγχοι για την ορθή εφαρμογή του «Καλαθιού του Νοικοκυριού» θα ενταθούν τις γιορτές, τονίζοντας πως η διαφύλαξη της δυνατότητας του πολίτη να προμηθεύεται τα απαραίτητα για το νοικοκυριό του με βιώσιμο κόστος, θα κρίνει την «κοινωνική και οικονομική ευστάθεια της χώρας». Σε ένα μάλλον διπλό μήνυμα προς τις αλυσίδες και τη βιομηχανία σημείωσε πως, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, οι τιμές παραγωγού αυξάνονται λιγότερο έντονα από τις τιμές λιανικής. Εξάλλου, όπως είπε, το ΥΠΑΝ εξετάζει αν θα δημοσιοποιεί τις επωνυμίες όσων αλυσίδων διαπιστώνεται κατά τους ελέγχους ότι παρατυπούν ως προς την εφαρμογή του πλαφόν για το περιθώριο κέρδους που ισχύει από το Σεπτέμβριο του 2021. Πρόσθεσε δε ότι εξετάζει το να δημοσιοποιούνται οι επωνυμίες ακόμη και όσων λάβουν πρόστιμα μέχρι το όριο των 50.000 ευρώ παρότι, σύμφωνα με την ισχύουσα διάταξη, δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο.

Όροι υπό τους οποίους θα συντηρηθεί η κατανάλωση
Ιδιαίτερη νευρικότητα στην αγορά καταγράφει η NielsenIQ παρά την τάση συγκράτησης των πραγματικών πωλήσεων (σε όγκο) το τελευταίο τρίμηνο. H μείωση των πωλήσεων δεν φαίνεται, για την ώρα τουλάχιστον, να έχει ευθέως ανάλογη σχέση προς την αύξηση των τιμών. Όπως είπε ο κ. Βάιος Δημοράγκας, επικεφαλής της εν Ελλάδι NielsenIQ, στην παρουσίασή του με τίτλο «Riding the Inflation Waves», οι μετρήσεις της εταιρείας δείχνουν ότι όλοι οι Έλληνες καταναλωτές (ποσοστό 99%) έχουν αντιληφθεί τις επιπτώσεις του πληθωρισμού στις τιμές των FMCG. Αυτό έχει επιπτώσεις στην καταναλωτική συμπεριφορά τους, καθώς αναζητούν επίμονα προωθητικές και προσφορές. Χαρακτηριστικό είναι ότι η κινητικότητα των καταναλωτών μεταξύ των αλυσίδων καταγράφει ιστορικό υψηλό, με την τελική επιλογή να καθορίζεται κατά βάση από τις προσφορές της εκάστοτε αλυσίδας: Μέχρι το 2010 λιγότερο από το 10% των Ελλήνων καταναλωτών άλλαζαν καταστήματα αλυσίδων, το 2020 το ποσοστό αυτό έφτασε το 22%, το 2021 αυξήθηκε στο 24%, ενώ τώρα είναι πλέον στο 29%! Πρόσθεσε ότι επτά στους δέκα καταναλωτές (69%) σήμερα ψωνίζουν μόνον τα απαραίτητα από το σούπερ μάρκετ (έναντι 60% το 2021), ενώ ένας στους τρεις (34%) ψωνίζει λιγότερα προϊόντα συνολικά (έναντι 27% ένα χρόνο πριν). Το μήνυμα στη βιομηχανία, όπως είπε, είναι ότι μέσω των προσφορών μπορούν να ενισχύσουν τη δέσμευση των καταναλωτών με τα brands, όπως αυτή κατοχυρώθηκε υπό συνθήκες πανδημίας. Τόνισε πως πρέπει κάθε brand να έχει ξεκάθαρη αντίληψη σχετικά με την πρότασή του στον καταναλωτή και να επαναξιολογεί τακτικά το brand equity, ώστε να προβαίνει σε αποτελεσματικές καμπάνιες υπενθύμισης στον καταναλωτή γιατί αξίζει να πληρώσει παραπάνω για την επωνυμία και το προϊόν. Είπε, επίσης, πως οι εταιρείες πρέπει να μεριμνούν να έχουν προϊόντα σε προσιτές τιμές, αλλά να μην αμελούν την προσφορά premium σειρών και κωδικών, ώστε να διατηρήσουν τη μερίδα πελατών που έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν γι’ αυτά.

Τα πλάνα των αλυσίδων
Με επενδύσεις σε νέα καταστήματα και στην ενεργειακή αναβάθμιση των εγκαταστάσεων του δικτύου, αλλά και με την αξιοποίηση της συμφωνίας με το ΣΥΝΚΑ επιδιώκει η Μασούτης να μετριάσει τις επιπτώσεις της πολυπαραγοντικής κρίσης ακρίβειας, σύμφωνα με το πλάνο που παρουσίασε ο κ. Θεόδωρος Γεροστεργιούδης, COO της βορειοελλαδίτικης αλυσίδας. Το ετήσιο επενδυτικό πλάνο της εταιρείας για το 2023 αγγίζει τα 26 εκατ. ευρώ. Με στόχο την περαιτέρω διείσδυσή της στην αγορά των νοτίων προαστίων της Αθήνας, η Μασούτης θα εγκαινιάσει το νέο έτος το υπέρ μάρκετ της στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, έκτασης άνω των 2.500τμ. Εξάλλου, απέκτησε νέο ιδιόκτητο κατάστημα στην περιοχή Τρεις Γέφυρες, ενώ αναζητά χώρους για δυο μεγάλα καταστήματα στην περιοχή της πρωτεύουσας. Όπως είπε ο κ. Γεροστεργιούδης, η εταιρεία θα επενδύσει άμεσα στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στην μονάδα αποθήκευσης και κεντρικών γραφείων της στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης, με την προοπτική να γίνει ιδιοπαραγωγός ηλεκτρικού ρεύματος για την κάλυψη των αναγκών της. Σχετικά με την πρόσφατη συμφωνία της με τον ΣΥΝΚΑ στην Κρήτη, η Μασούτης την εντάσσει στο ευρύτερο πλάνο της ανάπτυξής της στις αγορές της νότιας Ελλάδας και των τουριστικών προορισμών.
Περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας της σε όλη τη χώρα, με έμφαση στην αγορά του convenience μέσω του σχήματος franchise, περιλαμβάνει το αναπτυξιακό πλάνο της Metro. Στόχος της εταιρείας είναι μέχρι το 2025 να αριθμεί στο δίκτυό της περί τα 85 καταστήματα My market Local και σε βάθος δεκαετίας τα 280. Η διοίκησή της διαβλέπει μεγάλη ευκαιρία στα κατά τόπους convenient stores.

Η ζήτηση «τρώει» από τα έτοιμα ή δανείζεται
Αποταμιεύσεις και δανεικό χρήμα χρησιμοποιούν πλέον οι Έλληνες για να καλύπτουν το κόστος των αγορών τους, καθώς μεσοσταθμικά οι ελληνικές οικογένειες ξοδεύουν μηνιαίως 25% περισσότερο από το εισόδημά τους, τόνισε ο κ. Γεώργιος Δουκίδης, καθηγητής του ΟΠΑ και διευθυντής του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου και Ηλεκτρονικού Επιχειρείν ELTRUN. Όπως προκύπτει από τη μελέτη «Ο Παράγοντας Καταναλωτής στις Δυναμικές Εξελίξεις του Ελληνικού Λιανεμπορίου», που παρουσίασε στο συνέδριο, το 43% των καταναλωτών αναφέρουν ως βασική αιτία επιβάρυνσης του κόστους διαβίωσης την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους και κατά 36% τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα. Σημειωτέον ότι κατά το 84% πιστεύουν ότι η άνοδος των τιμών οφείλεται σε κερδοσκοπικές πρακτικές. Εξάλλου, κατά το 84% δηλώνουν ότι κυνηγούν περισσότερο τις προσφορές και τις εκπτώσεις, κατά το 75% αγοράζει οικονομικότερες ή φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις προϊόντων, κατά το 67% έχουν μειώσει τις αγορές τροφίμων και ειδών παντοπωλείου, κατά το 27% μαγειρεύουν περισσότερο απ’ όσο πριν την ενεργειακή κρίση και κατά το 15% έχουν μεριμνήσει γι’ απόθεμα ειδών σούπερ μάρκετ στα νοικοκυριά τους.

Σχετικά με την απήχηση του «Καλαθιού του Νοικοκυριού», όπως είπε ο κ. Δουκίδης, τουλάχιστον ένας στους δυο καταναλωτές αγοράζει προϊόντα από το «καλάθι», ενώ για έναν στους πέντε (ποσοστό 20%) τουλάχιστον το 10% της αξίας των αγορών τους προέρχεται από προϊόντα του «καλαθιού».

Οι ελλείψεις στο ράφι «τιμωρούνται»
Τα πολύ μικρά (κάτω των 400τμ) και τα πολύ μεγάλα (άνω των 2.500τμ) σούπερ μάρκετ είναι οι «κερδισμένοι» του 2022, σύμφωνα με την κ. Δήμητρα Κατσίπη, διευθύντρια πωλήσεων της IRI Hellas. Τα καταστήματα έως 400τμ πέτυχαν αύξηση πωλήσεων 10,4% (YTD Οκτώβριος 2022), ενώ τα άνω των 2.500τμ, αντίστοιχα, 6,2%. Η σχετική τάση μπορεί να αποδοθεί, κατά την ομιλήτρια, στις συνήθειες που διαμόρφωσε η πανδημία.
Η μεγαλύτερη αύξηση πωλήσεων σε επίπεδο περιφερειών διαπιστώθηκε στη νησιωτική Ελλάδα (10,7%) και την Κρήτη (8,9%) σε ευθέως ανάλογη σχέση με την ενίσχυση του τουρισμού φέτος. Εξάλλου, όπως δείχνει η έρευνα IRI OmniConsumer™ Survey Solutions (στοιχεία Οκτωβρίου), η ποικιλία των διαθέσιμων προϊόντων αποτελεί κατά το 79% των ερωτηθέντων το υπ’ αριθμόν ένα κριτήριο επιλογής καταστήματος για αγορές FMCG.

Στο ίδιο πλαίσιο, η κ. Κατσίπη επισήμανε ότι το 52% των συμμετεχόντων στην έρευνα δήλωσαν ότι προτιμούν τις online αγορές, γιατί αυτό τους βοηθά στην εξοικονόμηση χρημάτων, αφού δεν ψωνίζουν παρορμητικά. Πρόσθεσε ότι η έλλειψη ειδών φαίνεται ότι «τιμωρείται» από τους καταναλωτές, καθώς κατά το 32% επισκέπτονται άλλο κατάστημα, ενώ επτά στις δέκα φορές τα άδεια ράφια οδηγούν σε απώλεια τζίρου, αφού ο πελάτης είτε φεύγει είτε δεν αγοράζει εναλλακτικό προϊόν ελλείψει του προϊόντος πρώτης προτίμησής του.