Το λιανεμπόριο τροφίμων στην προσπάθειά του να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των καταναλωτών, των νομοθετικών αλλαγών και των επενδυτών, καλείται να παρουσιάσει έργο και αποτελέσματα στα πεδία της βιωσιμότητας και των λειτουργιών του στην εφοδιαστική αλυσίδα. Μάλιστα, η πίεση που δέχεται θέτει προκλήσεις στους οργανισμούς μας, καθώς απαιτείται να λειτουργούμε με διαφάνεια και υπευθυνότητα.

Είναι σαφές ότι οι παραδοσιακές προσεγγίσεις του τρόπου λειτουργίας μας δεν είναι πια βιώσιμες. Πρέπει να προσαρμοστούμε όχι μόνο για λόγους συμβατότητας με τα νέα κανονιστικά πλαίσια, αλλά για να επιτύχουμε στους αναγκαίους στόχους βιωσιμότητας.

Σύμφωνα με την έρευνα «Τι πιστεύουν οι Έλληνες» της «διαΝΕΟσις», η τρίτη σημαντικότερη απειλή για το μέλλον της Ελλάδας είναι η κλιματική αλλαγή (οι οικονομικοί κίνδυνοι και το δημογραφικό κατέλαβαν τις πρώτες θέσεις). Οι πολίτες θεωρούν ότι παγκοσμίως η κλιματική αλλαγή είναι η σημαντικότερη απειλή, ενώ κατά το 88% πιστεύουν ότι ήδη επηρεάζει ή θα επηρεάσει αρνητικά τη ζωή τους. Πράγματι πρόκειται για μία από τις βασικές προκλήσεις παγκοσμίως όχι μόνο για τον καθένα μας, αλλά και για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες τροφίμων. Είναι σημαντικό ως μέλη της ΕΣΕ να παίξουμε ενεργό ρόλο στην προώθηση της βιωσιμότητας, αναλαμβάνοντας δράση στα πεδία της διαχείρισης των προϊόντων και των υπολειμμάτων τους, της μείωσης των εκπομπών θερμοκηπίου, της εργασιακής και της επισιτιστικής ασφάλειας, όπως και της διαφάνειας.

Από το 2022 είναι σε ισχύ ο κλιματικός νόμος, που αποσκοπεί στην κλιματική ουδετερότητα της χώρας μέχρι το 2050. Η Ελλάδα έχει υιοθετήσει σε εθνικό επίπεδο τον σχετικό στόχο, με ενδιάμεσους στόχους τη μείωση των καθαρών εκπομπών κατά 55% το 2030 και κατά 80% το 2040, με έτος βάσης το 1990, οπότε η χώρα μας είχε περίπου 103,4 εκατ. τόνους εκπομπών ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα, οι οποίοι το 2020 είχαν μειωθεί στους 74,8 εκατ. τόνους. Σύμφωνα με τον στόχο, το 2030 πρέπει να μειωθούν στους 46,5 εκατ. τόνους και το 2040 μόλις στους 20,7 εκατ. τόνους. Ο νόμος ήδη επιβάλει περιορισμούς, που μας επηρεάζουν όλους. Από πέρυσι οι αιτήσεις έκδοσης οικοδομικών αδειών νέων κτιρίων ή προσθηκών άνω των 500τμ προαπαιτούν την τοποθέτηση συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ το 2025 θα απαγορευτεί η πώληση κι εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης. Από φέτος τουλάχιστον το 1/4 των νέων εταιρικών ΙΧ οχημάτων πρέπει να είναι αμιγώς ηλεκτρικά ή υβριδικά εκπομπής έως 50 gCO2/km, ενώ από το 2028 θα απαγορευτεί η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από στερεά ορυκτά καύσιμα.

Είναι σημαντικό να πρωτεύσουμε στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, θέτοντας όλοι μαζί τα θεμέλια για μια ανθεκτικότερη εφοδιαστική αλυσίδα. Πώς; Υιοθετώντας μεθόδους εξοικονόμησης των φυσικών πόρων, στρατηγικές βιωσιμότητας, πρακτικές κυκλικής οικονομίας και προωθώντας τις σχετικές συνέργειες λιανεμπόρων-προμηθευτών. Σε ό,τι αφορά τις μεθόδους εξοικονόμησης φυσικών πόρων, οι τεχνολογίες πλέον μας επιτρέπουν να γινόμαστε πιο παραγωγικοί, χωρίς σπατάλες νερού και τροφίμων και χωρίς τη χρήση φυτοφαρμάκων. Πρέπει να εκπαιδεύσουμε τους συνεργάτες μας παραγωγούς να βελτιωθούν στους σχετικούς δείκτες και τους πελάτες μας να έχουν πιο βιώσιμες επιλογές. Αντίστοιχα η ενσωμάτωση βιώσιμης στρατηγικής στους οργανισμούς μας σημαίνει την ευθυγράμμιση όλων των τμημάτων μας με σκοπούμενα όπως η εξοικονόμηση πόρων, είτε αναφερόμαστε στην κατανάλωση ενέργειας είτε στη μείωση των εκπομπών θερμοκηπίου. Ομοίως στο πεδίο της κυκλικής οικονομίας μπορεί να επιτύχουμε πολλά, είτε προσφέροντας νέα ανακυκλώσιμα υλικά συσκευασιών είτε παρέχοντας κίνητρα στους πελάτες μας να ανακυκλώνουν, ενώ η περαιτέρω ανάπτυξη των σχετικών συνεργασιών με τους προμηθευτές μας είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την πρόοδο όλων μας, εφόσον όλοι μας είμαστε αλληλένδετοι κρίκοι μιας μεγάλης ενιαίας αλυσίδας. Εδώ βασικό ρόλο παίζει η διαφάνεια παντού, καθώς η απουσία ηθικών πρακτικών έστω και σ’ ένα μόνο κρίκο της αλυσίδας αρκεί για τη σπίλωση της φήμης της.

Μία βιώσιμη εφοδιαστική αλυσίδα πρέπει να ενσωματώνει όλα τα προαναφερόμενα, με όρους προστασίας της κερδοφορίας της. Για να υπάρχουμε και να λειτουργούμε πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχει πλανήτης Β.