Όταν διάβαζα το ρεπορτάζ του παρόντος τεύχους με τον τίτλο «Πέντε παρεμβάσεις για τις τιμές» (έχει όντως μεγάλο ενδιαφέρον, κυρίως για όσα αναιρούν την είδηση) διερωτήθηκα: Είναι ποτέ δυνατόν το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων να προτίθεται να υποχρεώσει δια νόμου τις προμηθεύτριες εταιρείες ως κατόχους των brands να συμμετέχουν με τα προϊόντα τους στο «Καλάθι του Νοικοκυριού» και την ίδια στιγμή ανώτατο στέλεχός του να εξηγεί ότι «στο βαθμό που αυτό δεν γίνει εφικτό, το μέτρο της υποχρεωτικής συμμετοχής των επωνύμων προϊόντων στη λίστα των χαμηλής τιμής αγαθών προφανώς θα αποσυρθεί»; Δηλαδή τι; Αίρεται ο νόμος προ της θέσπισής του ή η υποχρεωτικότητα του νόμου συναρτάται με την εκ των υστέρων ανταπόκριση μιας, ας πούμε, «κρίσιμης μάζας» υπόχρεων επιχειρήσεων στην εφαρμογή του; Τι είδους θεσμική πιρουέτα είναι τούτη πάλι, που κάνει φύλλο φτερό με τόση ευέλικτη ελαφρότητα όλα όσα οφείλει να εννοεί ο καθείς, ειδήμων ή μη, περί της ισχύος και της εφαρμογής των νόμων; Για να σοβαρευτούμε, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί στον εκάστοτε νομοθέτη, είναι να τον πάρουν στο ψηλό οι υπόχρεοι εφαρμογής των νόμων που φτιάχνει, όπως τον Χότζα, ο οποίος έχτισε το φούρνο του πάνω σε αραμπά, για να του αλλάζει προσανατολισμό και θέση ανάλογα με την προτίμηση καθενός καλού και απαιτητικού πελάτη…

Μιλούμε για το «Καλάθι του Νοικοκυριού», για το οποίο το 84% των καταναλωτών δήλωσαν αβίαστα στους ερευνητές του ΙΕΛΚΑ ότι αντί αυτού προτιμούν τη μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα. Και οι εφτά στους δέκα δήλωσαν ότι προτιμούν περισσότερες προσφορές και εκπτώσεις στο ράφι, ενώ οι πέντε στους έξι είπαν ότι δεν άλλαξαν μαγαζί για να βρουν προϊόντα του «Καλαθιού». Γιατί; Τους περισσεύουν, μήπως; Όχι δα! Αποδεικνύεται ότι είναι τελικά μεγάλος πονοκέφαλος να πείσεις τον καταναλωτή ότι είναι προς το συμφέρον του αυτό το εκνευριστικό ψάξε-τρέξε-πρόλαβε να βρεις τι και ποιος πουλάει φθηνότερα τα χρειώδη για το νοικοκυριό του. Υπάρχουν όμως κάτι ξεσκολισμένοι στον ωφελιμισμό του Μπένθαμ, που υποθέτουν την άνοδο της διαθεσιμότητας των ανθρώπων να κυνηγούν –εξ ενστίκτου, άραγε, ή από ιδεολογική φαγούρα;– τις ανάγκες τους από μαγαζί σε μαγαζί, για να γεμίσουν μια δυο σακούλες πράγματα κατά το δυνατόν φθηνότερα. Αλλά η υπόθεση είναι τραγικά απλή: Όσοι αναγκάζονται να κάνουν καθημερινά ασκήσεις ακριβείας για την εξοικονόμηση μερικών δεκάλεπτων του ευρώ, είναι ακριβώς εκείνοι που στάζουν την περισσότερη χολή. Διότι σου λένε, «οι μεγάλοι της αγοράς δεν χάνουν, οι πάροχοι ενέργειας κερδίζουν, τα διυλιστήρια τρίβουν τα χέρια τους, οι τράπεζες κάνουν πάρτι! Εμείς μείναμε μόνο να τρέχουμε ξεπαραδιασμένοι να προλάβουμε τη φτήνια». Ο Μπένθαμ τους μάρανε…

Μιλάμε για το «Καλάθι του Νοικοκυριού», που «…χτύπησε ανελέητα τον μικρό επιχειρηματία… Η κυβέρνηση οδηγεί τον τζίρο των μικρών επιχειρήσεων του κλάδου στις πέντε μεγάλες»! Τάδε έφη ο κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθήνας. «Θα έπρεπε να παρέμβει Επιτροπή Ανταγωνισμού. Το «Καλάθι του Νοικοκυριού» έχει και προϊόντα ακριβότερα από άλλα στο ράφι… Αν γίνονταν έλεγχοι, θα μαθαίναμε γιατί τα μήλα ξεκινούν από 30 λεπτά στο χωράφι και φτάνουν 1,85 στο ράφι», είπε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη. Και κατέληξε «το «Καλάθι του νοικοκυριού» δίνει δύναμη στις αλυσίδες να ανεβοκατεβάζουν τις τιμές κατά το δοκούν…». Έχουν βγει για τα καλά, λοιπόν, τα μαχαίρια…

Το γιατί βγήκαν τα μαχαίρια το εξηγούν τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Σύμφωνα με αυτά, ο τζίρος των σούπερ μάρκετ αυξήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο συγκριτικά με τον Νοέμβριο του 2021 κατά 9,9%, αλλά οι πωλήσεις τους σε όγκο υποχώρησαν κατά 3,7%. Την ίδια στιγμή η πτώση του όγκου πωλήσεων από μήνα σε μήνα, δηλαδή μεταξύ του Νοεμβρίου και του Οκτωβρίου πέρυσι, ήταν της τάξης του 7,7% παρότι το «Καλάθι του Νοικοκυριού» λανσαρίστηκε τον Νοέμβριο. Αντίστοιχη ήταν η τάση στα μεμονωμένα καταστήματα ειδών διατροφής: Σε ετήσια βάση ο τζίρος τους αυξήθηκε μόλις κατά 2,7%, αλλά οι πωλήσεις τους σε όγκο «βούτηξαν» σε ποσοστό διψήφιο, 13,2%…! Πώς να μην χάσει τ’ αυγά και τα καλάθια ο Χότζας;

Νικόλας Παπαδημητρίου
Αρχισυντάκτης