Τα μέτρα του Οκτωβρίου 1985 στην οικονομία μας είχαν ως κύριο χαρακτηριστικό τον περιορισμό της ζήτησης. Ειδικότερα ο πληθωρισμός από τον Σεπτέμβριο 1985 έως τον Δεκέμβριο 1986 πλησίασε το 34% και οι αποδοχές των εργαζομένων αυξήθηκαν πολύ λιγότερο, κατά 18%, με αποτέλεσμα να μειωθεί το πραγματικό εισόδημά τους και η ζήτηση. Ταυτόχρονα η ανεργία αυξήθηκε... Η μείωση της ρευστότητας συνέβαλε και αυτή στη μείωση της ζήτησης και της προσφοράς και είχε ως λογικό επακόλουθο την αύξηση των ακάλυπτων επιταγών και των πτωχεύσεων...

Τελικά, όμως, το 1986 δεν ήταν τόσο δύσκολο έτος […], δεν ήταν μια κακή οικονομικά χρονιά στην αγορά των τροφίμων και ποτών. Κατά κύριο λόγο αυτό οφείλεται στο ότι δεν είχαμε προβλέψει ότι ο κόσμος θα μείωνε την αποταμίευσή του στην έκταση που το έκανε. Πραγματικά, αμέσως μετά την υποτίμηση ο κόσμος απέσυρε μεγάλα ποσά για να προβεί σε αγορές και να διαφυλάξει την αγοραστική δύναμη των αποταμιεύσεών του. Αλλά και στη συνέχεια δεν αναπλήρωσε τις αποταμιεύσεις του, αλλά συνέχισε να δαπανά ολόκληρο σχεδόν το εισόδημά του.

Η μείωση της αποταμίευσης εξουδετέρωσε σε μεγάλο βαθμό τα μέτρα της κυβέρνησης, που στόχευαν στον περιορισμό της ζήτησης. Ταυτόχρονα έριξαν στην αγορά τα χρήματα που αποσύρθηκαν με τα εξάμηνα περιθώρια, την αύξηση των φόρων και τη μείωση των δαπανών. Στη μείωση των αποταμιεύσεων συνέβαλε και η μεγάλη πτώση της ζήτησης στην οικοδομή. Πολλές οικογένειες διαπίστωσαν ότι η αγορά στέγης κατέστη σχεδόν αδύνατη, γιατί αφενός τα δάνεια (όσα λίγα δόθηκαν) παρέμειναν στα ίδια επίπεδα του ’85 και του ’84 (ενώ οι τιμές των διαμερισμάτων ανέβηκαν απότομα) και ταυτόχρονα τα επιτόκια αυξήθηκαν.

Στον τομέα των τροφίμων σημειώθηκε και μια απρόσμενη αύξηση των πωλήσεων μετά το ατύχημα του Τσερνομπίλ. Η αύξηση αυτή σημειώθηκε σε μια εποχή που λογικά αναμενόταν καθίζηση στην αγορά, που ακολουθεί την υψηλή αγοραστική κίνηση του Πάσχα.

Τέλος ένας νέος κύκλος αύξησης των αγορών άρχισε τις τελευταίες εβδομάδες από όσους θέλησαν να προλάβουν τις ανατιμήσεις, που θα σημειωθούν με την επιβολή του ΦΠΑ από την 1η του έτους.

Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω είχε ως αποτέλεσμα να διατηρηθούν οι πωλήσεις το 1986 σε ικανοποιητικά επίπεδα…

Ήταν Δεκέμβριος του 1986 («σέλφ σέρβις», τεύχος 128, σελ. 20), όταν η… αυτορύθμιση της ζήτησης αποδεικνυόταν ισχυρός παράγοντας… απορρύθμισης των κυβερνητικών οικονομικών μέτρων, που απέβλεπαν στη μείωση της ζήτησης.

Τα τρόφιμα έσωσαν τον τιμάριθμο του Ιουνίου
…Παρά τις θετικές εξελίξεις του τιμάριθμου κατά το πρώτο εξάμηνο συνολικά φέτος, πολλοί αναλυτές ανησυχούν για τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας να επιτύχει τις προδιαγραφές της ΟΝΕ στο μέτωπο του πληθωρισμού μέχρι το τέλος του έτους. Όπως είναι γνωστό, το μέτρο με το οποίο θα κριθεί η ελληνική οικονομία για την ένταξή της στην ΟΝΕ είναι ο μέσος μηνιαίος πληθωρισμός σε 12μηνη βάση και το μέγεθος αυτό έκλεισε στο 3,8% στις 30 Ιουνίου φέτος.

Για να ικανοποιηθούν τα κριτήρια του Μάαστριχτ πρέπει μέχρι το τέλος του έτους ο μέσος αυτός όρος να μειωθεί στο 2%-2,5% και κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πιθανό, αν δεν ληφθούν πρόσθετα μέτρα, όπως συνέβη και τον Οκτώβριο του 1998. Να θυμίσουμε ότι πέρυσι πριν τα τέλη του έτους η κυβέρνηση έλαβε ένα πολύ σημαντικό πακέτο μέτρο μείωσης των έμμεσων φόρων στα καύσιμα, τα καινούρια αυτοκίνητα και τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος.

Στο πλαίσιο των μέχρι τώρα εξελίξεων, λοιπόν, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να επαναλάβει ακριβώς το ίδιο πακέτο μέτρων και μάλιστα κατά τον ίδιο ακριβώς μήνα, τον Οκτώβριο. Ο λόγος της χρονικής επιλογής για την εφαρμογή του νέου πακέτου μέτρων φέτος έγκειται στο γεγονός ότι τότε εκπνέουν και οι μειωτικές επί του τιμαρίθμου επιπτώσεις από το περυσινό πακέτο…

Ήταν Αύγουστος του 1999 («σελφ σέρβις», τεύχος 271-2, σελ. 45), όταν τα κυβερνητικά μέτρα, που θα οδηγούσαν τη χώρα στην «ασφάλεια του σκληρού ευρωνομίσματος», αποσκοπούσαν στην τιθάσευση του πληθωρισμού δια της αποκλιμάκωσης της έμμεσης φορολογίας…