Με νέα όπλα στη μάχη κατά των ανατιμήσεων ρίχνεται η Επιτροπή Ανταγωνισμού, προκειμένου να εντοπίζει και να αντιμετωπίζει τα φαινόμενα αισχροκέρδειας, τα οποία ως συνήθως βρίσκουν γόνιμο έδαφος σε περιόδους έκτακτων συνθηκών στη λειτουργία της αγοράς, όπως οι παρούσες, λόγω των επιπτώσεων της κρίσης στη δημόσια υγεία, τις οποίες εκτραχύνει ο συνδυασμός ενεργειακής κρίσης, ρωσο-ουκρανικού πολέμου και αχαλίνωτου πληθωρισμού.

Ένα από τα νέα εργαλεία παρακολούθησης της αγοράς που διαθέτει η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή στοχεύει στον εντοπισμό των απροσδόκητων κερδών, των windfall profits, των κερδών, δηλαδή, που βγάζουν ορισμένες εταιρείες συγκυριακά, στην προκειμένη περίπτωση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Για τέτοιες περιπτώσεις που επιδρούν οριζόντια στην αγορά, επηρεάζοντας τον ανταγωνισμό κατά κλάδο εις βάρος των καταναλωτών, η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτείνει στην κυβέρνηση την επιβολή πλαφόν στις τιμές, θεωρώντας ότι παρότι δεν συνάδει η παρέμβασή της με την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική, την εισηγείται προς εφαρμογή υπό προϋποθέσεις και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Ένα δεύτερο μέτρο που εφαρμόζει, είναι η χαρτογράφηση των κερδών ανά κλάδο της αγοράς, κατά τρόπο ώστε να φαίνεται άμεσα ποιοι κρίκοι της κερδίζουν τις υψηλότερες συμμετοχές στη συνολική κερδοφορία κάθε προϊόντος. Στόχος τού εν λόγω μέτρου είναι η δημοσιοποίηση των σχετικών συμπερασμάτων ως μέσο πίεσης των επιχειρήσεων, προκειμένου να περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους τους, αποφεύγοντας τις συνέπειες της δημόσιας έκθεσής τους. Η όλη διεργασία γίνεται μέσω εξειδικευμένης πλατφόρμας, της HCC Economic Intelligence Platform, που υποστηρίζει ομάδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού και στην οποία «κουμπώνουν» τα στοιχεία της πλατφόρμας e-katanalotis της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Καταναλωτή, τα δεδομένα του e-fuels και τα στοιχεία του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών και Αλιείας (ΟΚΑΑ) σχετικά με την τιμολόγηση των προϊόντων κρέατος και των αλιευμάτων στη χονδρική.

Τέρμα στη δημοσίευση ανατιμητικών προθέσεων
Στα νέα εργαλεία παρακολούθησης των τιμών περιλαμβάνεται και το price signalling, για το οποίο έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενο δημοσίευμά μας. Πρόκειται για έναν μηχανισμό, που θα τεθεί σε εφαρμογή φέτος από το δεύτερο εξάμηνο της χρονιάς, ο οποίος ουσιαστικά αποβλέπει στην αποθάρρυνση κάθε δημόσιας ομολογίας των επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων περί μελλοντικής αύξησης των τιμών τους, η οποία εμμέσως παρακινεί τους ανταγωνιστές τους να πράξουν αντίστοιχα. Ο στόχος είναι, δηλαδή, μέσω της αποτροπής τέτοιου είδους ανακοινώσεων, να αποφευχθούν τα «σινιάλα» προς ανταγωνιστές του τύπου «επωφεληθείτε παρομοίως»… Η σχετική διάταξη (ν.4886/2022) δίδει το περιθώριο στην αγορά να αυτο-προσαρμόζεται, ενώ εκκρεμεί και σχετικό έγγραφο της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που θα καθοδηγεί τις επιχειρήσεις. Στη διάταξη αυτή εμπίπτουν επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 50 εκατ. ευρώ και προσωπικό άνω των 250 εργαζομένων, αφορά δηλαδή μεγάλες εταιρείες, η τιμολογιακή πολιτική των οποίων επηρεάζει τον ανταγωνισμό του κλάδου τους.

Σημειώνεται, τέλος, ότι πέραν των προαναφερόμενων η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεχίζει να παρεμβαίνει και να ελέγχει την αγορά με αυτεπάγγελτες έρευνες, με εισηγήσεις της προς τα αρμόδια υπουργεία και με κανονιστικές πράξεις, όπως έπραξε και στην περίοδο της μεγάλης έξαρσης της υγειονομικής κρίσης, οπότε οι ανατροπές στη λειτουργία του εμπορίου ήταν πρωτοφανείς. Εξάλλου, η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή αυτή την εποχή διερευνά τις συνθήκες ανταγωνισμού σε περισσότερους από 15 κλάδους της οικονομίας. Όπως εκτιμάται, μετά την παρέλευση τουλάχιστον ενός έτους θα είναι σε θέση να ανακοινώσει τις πρώτες σχετικές αποφάσεις της.