Αυτή η εξέλιξη, απόλυτα θετική για τον κλάδο, παγιώθηκε -τουλάχιστον μέχρι σήμερα- παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες των προμηθευτών, κυρίως των μεγάλων πολυεθνικών, που στόχευσαν στη μείωση των πιστώσεων (μείωση του χρόνου πληρωμής), παρέχοντας μεγαλύτερες εκπτώσεις. Ταυτόχρονα, τα σούπερ μάρκετ πλαγιοκοπήθηκαν από την οδηγία της ΕΕ και τον νόμο που ψήφισε η ελληνική βουλή για την θεμελίωση του δικαιώματος του προμηθευτή να απαιτεί την καταβολή τόκων, όταν παραβιάζεται ο συμβατικός χρόνος πληρωμής ή παρατείνεται πέραν των 60 ημερών. Το εγχείρημα δεν έφερε αποτέλεσμα. Η αγορά το αντιπαρήλθε!

Η επιδίωξη των προμηθευτών για μείωση των ημερών πίστωσης έχει μόνο προσωρινά ανασταλεί. Οι μεγάλοι πολυεθνικοί κολοσσοί, βιομηχανίες και χονδρέμποροι, με μεγάλη δύναμη και μακροχρόνιες στρατηγικές, εφαρμόζουν χρηματοοικονομικά μοντέλα παγκόσμιας εμβέλειας, διαφοροποιούμενα συγκυριακά κατά περιφέρεια και χώρα. Εντύπωσή μας είναι ότι το θέμα, αργά ή γρήγορα, με άλλη ευκαιρία, ξαναζεσταμένο, θα σερβιριστεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με στόχο τη σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, που αντιπροσωπεύουν πολύ κατώτερους των δικών μας μέσους όρους. Να σημειωθεί πως ένα από τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την άσκηση πίεσης προς τα σούπερ μάρκετ είναι και οι έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν το 2005 σε μεγάλο πλήθος λιανεμπορικών επιχειρήσεων από όλους τους κλάδους, και που έδειξαν πως:

  • Ο μέσος χρόνος εξόφλησης των λογαριασμών ήταν 156 ημέρες. 
  • Ο μέσος χρόνος είσπραξης των λογαριασμών (Πελατών – Χρεωστών) ήταν 132 ημέρες.

Προφανώς, οι έρευνες ήταν προσανατολισμένες στις βιομηχανίες και τους χονδρέμπορους  -ή έγιναν κατά παραγγελία τους- γι’ αυτό και τα αποτελέσματά τους δεν συμπίπτουν με τα αποτελέσματα των εταιρειών σούπερ μάρκετ. Η πραγματικότητα που ισχύει στον κλάδο των σούπερ μάρκετ είναι γνωστή. Το ζήτημα, όμως, των ημερών εξόφλησης των λογαριασμών έχει πολλές παραμέτρους και γι’ αυτόν τον λόγο μια μονομερής ανάλυσή του οδηγεί σε πρόχειρα και μονοδιάστατα αποτελέσματα.

Τα αποθέματα

Οι πιστώσεις προμηθευτών είναι σκόπιμο να εξετάζονται σε συνδυασμό με τα αποθέματα. Τα σούπερ μάρκετ είναι υποχρεωμένα, λόγω του τρόπου λειτουργίας τους, να διατηρούν μεγάλα αποθέματα. Αύξηση των αποθεμάτων σημαίνει έμμεση αύξηση των πιστώσεων, εφόσον διατηρείται ισορροπία πωλήσεων, αποθεμάτων και πιστώσεων.

Τα αποθέματα για το συνολικό δείγμα των 87 επιχειρήσεων το 2006 διαμορφώθηκαν στις 45,4 ημέρες, με αμελητέα μεταβολή -1,5 ημέρες. Το 2005 είχαν αυξηθεί οριακά κατά 0,4 ημέρες.

Σε γενική εκτίμηση, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις διατηρούν μεγαλύτερα αποθέματα και απολαμβάνουν μεγαλύτερων πιστώσεων εκ μέρους των προμηθευτών, οι οποίοι συνεκτιμούν συγκεκριμένους  παράγοντες που χαρακτηρίζουν την κάθε επιχείρηση αλλά και τις αντικειμενικές συνθήκες ανεφοδιασμού τους, καθώς οι μικρομεσαίες αλυσίδες δραστηριοποιούνται κυρίως στην περιφέρεια. Αλλά και οι μικρομεσαίες εταιρείες παρουσιάζουν βελτιώσεις ικανοποιητικές, εκ των οποίων μερικές είναι εντυπωσιακές. Δεν λείπουν και οι ακραίες περιπτώσεις, που παρουσιάζουν μεγάλα ή ανεξήγητα μικρά αποθέματα.

Διαφορική Πίστωση Προμηθευτών (ΔΠΠ)

Την εικόνα της πραγματικής χρηματοδότησης των επιχειρήσεων σούπερ μάρκετ από πλευράς προμηθευτών μάς δίνει η τελική διαφορά: πιστώσεις προμηθευτών – αποθέματα = διαφορική πίστωση προμηθευτών. Από χρηματοδοτικής άποψης, αλλά και πιστωτικής πολιτικής προμηθευτών/λιανεμπόρων, η διαφορική πίστωση σε ημέρες πωλήσεων και το διαφορικό κεφάλαιο που συνεπάγονται οι διαφορικές ημέρες, είναι το μέγεθος που έχει τη πιο βαρύνουσα αξία.

Οι μέσες ημέρες διαφορικών πιστώσεων το 2006 ήταν 59,5 ημέρες, με σχετικά μικρή μεταβολή 1,7 ημερών. Το 2005 η μεταβολή ήταν 1,1 ημέρες. Επομένως, και εδώ ως τελικό αποτέλεσμα παρατηρείται μια τάση σταθεροποίησης. Η διαφορική πίστωση στις περισσότερες των περιπτώσεων τροφοδοτεί τη χρηματοδότηση επενδύσεων ή μειώνει το δανειακό κεφάλαιο κίνησης, μια τακτική που έχει μεν αλλάξει τα τελευταία χρόνια, αλλά που δεν έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της.

Τα συνολικά μεγέθη παρουσιάζουν την παρακάτω εικόνα :

  • Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις είναι σε πιο καλή θέση. Έχουν μεγαλύτερη διαφορική πίστωση προμηθευτών και σε ημέρες και σε ποσοστό των πωλήσεων.
  • Υπάρχουν εταιρείες με καλή θέση στην κατάταξη σε σχέση με τις ημέρες πιστώσεων αλλά σε κακή θέση στα αποθέματα και, επομένως, σε χαμηλή θέση στις διαφορικές ημέρες πιστώσεων και ως % των πωλήσεων.
  • Πολλές επιχειρήσεις διατηρούν μεγάλα αποθέματα και άλλες πολύ μικρά. Οι τελευταίες, αν αυτό είναι προϊόν καλής διαχείρισης και δεν υποδηλώνει παθογένειες παντός είδους, μπορούμε να πούμε ότι κινούνται σε αξιοζήλευτα επίπεδα.

Οι εταιρείες με τα μικρότερα αποθέματα σε ημέρες πωλήσεων παρουσιάζουν δείκτες που κυμαίνονται από 21,0 έως 30,9. Οι δείκτες αυτοί είναι πολύ καλοί για τον κλάδο, δεδομένου ότι αναφέρονται όλες σε μικρές επιχειρήσεις. Είναι πολύ πιθανό να μην είναι αυτοί που θα επιθυμούσαμε. Γιατί τα μικρά αποθέματα, αν δεν είναι αποτέλεσμα σωστής διαχείρισης σε σχέση με τις πωλήσεις, δημιουργούν ελλείψεις προϊόντων στα ράφια, επιφέρουν απώλεια πωλήσεων και μειώνουν την πιστότητα των πελατών.