Από την επεξεργασία των στοιχείων των ισολογισμών 74 επιχειρήσεων σούπερ μάρκετ, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της ετήσιας έκδοσής μας «Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ 2009», που κυκλοφορεί τον ερχόμενο Οκτώβριο, προκύπτει πως τα συνολικά μικτά κέρδη, στο σύνολο του δείγματος, παρουσίασαν βελτίωση κατά 9,74%, με αποτέλεσμα αξιόλογη για τα δεδομένα του κλάδου βελτίωση του αντίστοιχου περιθωρίου κατά 20,34% (από 21,62% το προηγούμενο έτος), το λειτουργικό κόστος αυξήθηκε και, εν τέλει, τα καθαρά κέρδη και η απόδοση των ιδίων κεφαλαίων παρουσίασαν σημαντικές αρνητικές μεταβολές. Κι όλα αυτά σημειώνονται σε ένα ασταθές οικονομικό περιβάλλον, το οποίο φέρει έντονα τα σημάδια της κρίσης, η οποία ξέσπασε τον Σεπτέμβρη του 2008.

Εθνικά μεγέθη

Πριν αναφερθούμε στις εξελίξεις στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, θα υπενθυμίσουμε ορισμένα μεγέθη εθνικής κλίμακας, που επηρεάζουν άμεσα και τον κλάδο. Ο πληθωρισμός παρουσίασε μεγάλες διακυμάνσεις μέσα στον χρόνο, προσεγγίζοντας το 5-5,5% τον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2008 για να καταλήξει στο 2% τον Δεκέμβριο. Ο μεσοσταθμικός δείκτης διαμορφώθηκε στο 4,2%. Για τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά ο μεσοσταθμικός δείκτης ανήλθε στο 5,37% και ο ονομαστικός του Δεκεμβρίου στο 3,95%. Το δε ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο 2,9%.

Μεγέθη και δείκτες κλάδου σούπερ μάρκετ

Πωλήσεις: Στο δείγμα των 74 εταιρειών που αναφέρεται στο «Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ 2009» (Ισολογισμοί 2008), οι πωλήσεις σημείωσαν θετική μεταβολή 8,04%. Αρκετές, όμως μικρομεσαίες αλυσίδες είχαν πωλήσεις με αρνητικό πρόσημο. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μεσοσταθμικός πληθωρισμός για τα τρόφιμα ανήλθε στο 5,37%, είναι προφανές ότι η μεταβολή δεν είναι εντυπωσιακή. Επίσης, πρέπει να σημειωθεί πως στη μεταβολή πωλήσεων έχουν συμβάλει σημαντικά τα νέα σημεία πώλησης, καθώς και η επέκταση του δικτύου των αλυσίδων με τη μορφή franchise. Τα δεδομένα αυτά σηματοδοτούν ότι πολλές αλυσίδες, συμπεριλαμβανομένων και μεγάλων, θα είχαν μειωμένες πωλήσεις με αρνητικό πρόσημο σε συγκρίσιμα μεγέθη σε όγκο, ακόμα και σε ονομαστικές τρέχουσες τιμές.

Συνολικά μικτά κέρδη: Η άνοδός τους, κατά 9,74%, ήταν ταχύτερη αυτής των πωλήσεων. Παρά τη συγκράτηση, ακόμα και την πτώση των τιμών (συμφωνίες κυρίων με το ΥΠΑΝ και ΥΠΟ), το συνολικό μικτό περιθώριο σημείωσε άνοδο 22 μονάδων βάσης. Αυτό σημαίνει ότι οι προμηθευτές «συμμετείχαν» κατά μεγάλο μέρος στη μείωση και τη συγκράτηση του πληθωρισμού.

Λειτουργικό κόστος: Σημείωσε θετική μεταβολή κατά 10,01%, που σημαίνει πως υπήρξε αρνητική επίπτωση στα αποτελέσματα. 

Καθαρά αποτελέσματα προ φόρων: Αρνητική μεταβολή -0,97%, που εκτιμάται ως ιδιαίτερα σημαντική και οφείλεται στην αύξηση του λειτουργικού κόστους σε ρυθμό μεγαλύτερο της αύξησης των μεικτών κερδών.

Απόδοση ιδίων κεφαλαίων: Συνεπεία των παραπάνω, η απόδοση των ιδίων κεφαλαίων περιορίστηκε σε 13,58% από 15,56%.

Το άρθρο δημοσιεύεται στο τεύχος 386 (Ιούλιος-Αύγουστος 2009) του περιοδικού «σελφ σέρβις» (Εκδόσεις Comcenter).