Ενώ γραφόταν το ρεπορτάζ, εκκρεμούσε η εξειδίκευση των νέων μέτρων σχετικά με την αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ στα τρόφιμα, πιθανότατα στα σερβιριζόμενα και την επιβολή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα αναψυκτικά. Η ολιγωρία προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία, σύγχυση και έντονο προβληματισμό στους εκπροσώπους της βιομηχανίας, ιδιαίτερα του κλάδου των αναψυκτικών και του εμφιαλωμένου νερού, με τους οποίους μιλήσαμε.

Tο γεγονός ότι δεν έχει προσδιοριστεί επακριβώς σε ποια προϊόντα θα επιβληθεί ο ΕΦΚ και πόσο ευρείες ή περιορισμένες θα είναι οι προϊοντικές ομάδες στις οποίες θα αφορά το μέτρο επαυξάνει τον εκνευρισμό, καθώς οι επιχειρήσεις, έχοντας επίγνωση των δυσμενέστατων συνεπειών της επιβολής του ΕΦΚ στη διαμόρφωση των παραγγελιών τους και κατ’ επέκταση στα οικονομικά τους μεγέθη, επείγονται να οργανώσουν στρατηγικές εκτάκτου ανάγκης σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων και των σχέσεών τους.

Έτσι, λοιπόν, ακόμη μια φορά το βάρος των φοροεισπρακτικών μέτρων της κυβέρνησης βαραίνει τους ώμους της βιομηχανίας και κυρίως των μεσαίων στρωμάτων, τα εισοδήματα των οποίων τον τελευταίο χρόνο στην καλύτερη περίπτωση μειώθηκαν και στη χειρότερη, ελέω της ανεργίας, εκμηδενίστηκαν.

Εν μέσω του εκρηκτικού μείγματος «συρρίκνωση εισοδημάτων, εργασιακή ανασφάλεια, απογοήτευση, νέα αύξηση της έμμεσης φορολογίας», ο παραγωγικός ιστός της χώρας καλείται να βρει διέξοδο και μια άμεση, βιώσιμη λύση στο αδιέξοδο, για την υποδοχή της επόμενης ημέρας που δεν θα μοιάζει σε τίποτε με τη σημερινή.

Ο ένας μετά τον άλλο οι εκπρόσωποι του κλάδου των αναψυκτικών κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, αφήνοντας ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και της εξόδου τους από τη χώρα, αν όχι της παραγωγικής τουλάχιστον της εμπορικής. Από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν ότι η επιβολή ΕΦΚ στα προϊόντα του κλάδου πέραν του ότι θα πιέσει τις σχετικές αγορές, θα φέρει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα εκείνων που επιθυμεί το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, δηλαδή αντί αύξησης εσόδων θα υπάρξει συρρίκνωση.

Ντόμινο δυσμενών επιπτώσεων
Ενδεικτική του κλίματος που επικρατεί, άλλωστε, στους κόλπους της βιομηχανίας είναι η πρόσφατη βαρύνουσα τοποθέτηση του προέδρου της Coca Cola 3Ε, κ. Γιώργου Δαυίδ, από το βήμα της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης της εταιρείας. Όπως τόνισε, η υιοθέτηση ΕΦΚ στα προϊόντα του κλάδου ή η αύξηση του συντελεστή του ΦΠΑ σε αυτά, θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην κατανάλωση, με νέα πτώση της ζήτησης, την οποία θα κληθούν να πληρώσουν ποικιλοτρόπως οι εταιρείες του κλάδου.

Ειδικότερα, ο κ. Δαυίδ, αφού υπογράμμισε την αντίθεση της εταιρείας του στην επιβολή του ΕΦΚ, εξήγησε ότι, αν τελικά δεν αποφευχθεί, θα υπάρξει ένα ντόμινο δυσμενών επιπτώσεων, εκφρασμένων στην πτώση της ζήτησης, στην αύξηση του πληθωρισμού, στις ζημιές στις επιχειρήσεις του κλάδου και στην αύξηση της ανεργίας στο πλαίσιό του.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, κ. Δώρος Κωνσταντίνου, αφού τόνισε ότι η εταιρεία δραστηριοποιείται σε 28 χώρες κι όχι μόνο στην Ελλάδα, όπως η συντριπτική πλειονότητα των υπολοίπων εταιρειών του κλάδου, αναφέρθηκε σε μελέτη του ΙΟΒΕ, σύμφωνα με την οποία η αύξηση της φορολογίας κατά μία ποσοστιαία μονάδα επιφέρει μείωση κατά 1,5% στις πωλήσεις.


Απόδραση στο εξωτερικό
Στο ίδιο μήκος κύματος εκπέμπουν τα μηνύματά τους και οι υπόλοιποι «παίκτες» της εν λόγω αγοράς. Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις προς το σελφ σέρβις του κ. Γιάννη Μαρλαφέκα, προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της αχαϊκής εταιρείας Λουξ Μαρλαφέκας,. Όχι μόνο εκφράζει την πλήρη αντίθεσή του στη νέα φοροεπιδρομή της κυβέρνησης, αλλά εκτιμά ότι το μέτρο «θα λειτουργήσει ως μπούμερανγκ στους υπολογισμούς της, καθώς η κατανάλωση θα υποχωρήσει περαιτέρω».

Όπως τονίζει, κανένας δεν κοιτάει την ανάπτυξη. Αντιθέτως έχει δημιουργηθεί ένα αφιλόξενο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις, αρκετές εκ των οποίων θα αναγκαστούν να διώξουν μέρος των δραστηριοτήτων τους εκτός Ελλάδος, με πιθανότερο το σενάριο να «εξάγουν» σε πρώτη φάση τα εμπορικά τους τμήματα.

Μια τέτοια εξέλιξη, όπως εκτιμά, «θα προκαλέσει αιμορραγία στα κρατικά έσοδα από τη μη είσπραξη του ΦΠΑ». Σε ό,τι αφορά την πολιτική που προτίθεται να ακολουθήσει η εταιρεία του αναφέρει ότι «σε αυτόν τον πόλεμο πρέπει να δώσουμε τη μάχη, στην οποία οι επιχειρήσεις θα κληθούμε να πληρώσουμε ένα νέο βαρύ “φόρο αίματος”, καθώς όχι μόνο θα αναγκαστούμε να απορροφήσουμε ακόμη μια φορά τη νέα αύξηση των φόρων, αλλά και να θυσιάσουμε την κερδοφορία και τον τζίρο μας».

«Θα φάμε από τις σάρκες μας»
Ο κ. Βασίλης Χήτος, αντιπρόεδρος της εταιρείας Χήτος ΑΒΕΕ, σε σχόλιό του προς το σελφ σέρβις σημειώνει ότι η επιβολή ΕΦΚ στα εμφιαλωμένα νερά, εάν εντέλει εφαρμοστεί, «συνιστά μέτρο όχι μόνο απαράδεκτο, αλλά και χωρίς καμμία λογική, καθώς θα φέρει αρκετές επιχειρήσεις στο χείλος του γκρεμού, κυρίως τις μικρές του κλάδου, οι οποίες δεν θα αντέξουν εύκολα μια νέα πίεση στην κατανάλωση εξαιτίας και του γεγονότος ότι δεν έχουν το πλεονέκτημα των οικονομιών κλίμακος». Πριν το «λουκέτο», όπως εξάλλου εκτιμά, θα υπάρξουν απολύσεις.

Ο κ. Χήτος τονίζει ότι ο κλάδος βρίσκεται σε τέλμα, πράγμα που το πιστοποιεί και η πορεία των πωλήσεών το πρώτο τρίμηνο του έτους. Επικαλούμενος σχετικές μετρήσεις, αναφέρει ότι η πτώση των πωλήσεων στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων και δη στα εμφιαλωμένα μεταλλικά νερά, ξεπερνά πλέον το 20%, ενώ συνολικά στον κλάδο των τροφίμων η κάμψη των πωλήσεων άγγιξε το εξεταζόμενο χρονικό διάστημα το 13%. Συμφωνεί με τους ομολόγους του πως η «νέα φοροεισπρακτική καταιγίδα» -κατά τον χαρακτηρισμό του- αντί της τόνωσης των κρατικών εσόδων θα οδηγήσει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, σε αντίθετα αποτελέσματα και σε κρίση αναποτελεσματικότητας στόχων.

Ως προς τις αντιδράσεις της εταιρείας του, ξεκαθαρίζει ότι κόντρα στο ρεύμα που θέλει αρκετές επιχειρήσεις «να κοιτάζουν προς τα έξω», θα παραμείνει στην Ελλάδα, με διάθεση όχι παραίτησης αλλά πάλης. Εν τούτοις, δηλώνει ότι γνωρίζει καλύτερα απ’ όλους πώς για να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας -σύμφωνα με τη δέσμευσή του όσον αφορά στη Χήτος ΑΒΕΕ- και να παραμείνουν μάχιμες οι εταιρείες κόντρα στη διαφαινόμενη πτώση του τζίρου τους, θα αναγκαστούν να θυσιάσουν την κερδοφορία τους. Όπως λέει χαρακτηριστικά, «θα φάμε από τις σάρκες μας». Στο πλαίσιο αυτό, το βασικό μέλημα των επιχειρήσεων είναι να μειώνουν τα έξοδά τους και να επιχειρούν περαιτέρω οικονομίες κλίμακας.

Αντίδραση του Συνδέσμου Εμφιαλωτών Μεταλλικού Νερού
Στο θέμα της ενδεχόμενης επιβολής ΕΦΚ στα εμφιαλωμένα νερά έχει τοποθετηθεί και ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εμφιαλώσεως Ελληνικού Φυσικού Μεταλλικού Νερού, το επίσημο όργανο εκπροσώπησης των Εταιρειών Εμφιαλώσεως Φυσικού Μεταλλικού Νερού.

Όπως έχει επισημάνει σε ανακοίνωσή του, με βάση τις εκτιμήσεις και μελέτες περί ελαστικότητας της ζήτησης, καθώς και τα στατιστικά ιστορικά στοιχεία, μια πιθανή επιβολή ΕΦΚ στα εμφιαλωμένα νερά θα έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση στην κατανάλωση, στον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων και στις θέσεις εργασίας, με αποτέλεσμα τη μείωση αντί την αύξηση των εσόδων του κράτους.

Επισημαίνεται δε, ότι τα εμφιαλωμένα νερά είναι προϊόντα πρώτης ανάγκης, άρρηκτα συνδεδεμένα με τη διατήρηση της καλής υγείας. «Η διείσδυση των εμφιαλωμένων νερών στα ελληνικά νοικοκυριά αγγίζει το 40%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελούν τη μοναδική επιλογή για τους καταναλωτές», αναφέρεται σχετικά.