Σαν να βρίσκονται σε “ασανσέρ” που ανεβοκατεβαίνει στους ορόφους του πλούτου αισθάνονται τους τελευταίους μήνες οι Ελληνες. Και σαν να άρχιζαν να ζαλίζονται λιγάκι, ενώ όλο και περισσότερο τους μπαίνει στο μυαλό ότι “τώρα που πέρασαν οι εκλογές ετοιμάζεται το σκηνικό για νέους φόρους, για νέους στενωπούς και νέα σφιξίματα”.

Πριν από λίγους μήνες η Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΣΥΕ) αποφάσιζε ότι ήμασταν κατά 25,7% πλουσιότεροι απ’ ότι νομίζαμε. Βρισκόμασταν στο μέσον μιας μακράς προεκλογικής περιόδου τότε, και αυτομάτως με την “γενναιόδωρη” αναθεώρηση του ΑΕΠ δινόταν η εντύπωση ότι κάτι θα περίσσευε από τα… υπόλοιπα της δημοσιονομικής πειθαρχίας και για τους “μη έχοντες”. Ακουγόταν λογικό αυτό, μιας και το έλλειμμα ως ποσοστό επί του αναθεωρημένου -και συνεπώς πολύ διογκωμένου ΑΕΠ- απομακρυνόταν σημαντικά από το κρίσιμο 3%. Παράλληλα, η κατάρτιση ισοσκελισμένων προϋπολογισμών μέχρι το 2010 -και με τις κάποιες παροχές- φάνταζε ως κάτι δύσκολο μεν αλλά εφικτό, λόγω του “αέρα” που έδινε το υψηλό ΑΕΠ.

Και έφθασε η προεκλογική περίοδος, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται ιδιαίτερα “χαλαρή” ως προς τα δημοσιονομικά, και τους μακροοικονομικούς δείκτες να ευημερούν. Η ανεργία προεκλογικά διαμορφώθηκε στα κατώτερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας. Ο πληθωρισμός, ακόμη καλύτερα, έπεσε σε επίπεδα που δεν είχε ξαναπέσει τα τελευταία 30-40 χρόνια.

“Τα κεφάλια μέσα!”

Οι εκλογές πέρασαν και “όλως τυχαίως” η ανεργία αρχίζει να αυξάνει και πάλι, ενώ ο πληθωρισμός πήρε κι αυτός την ανηφόρα. Κι όχι μόνο: Οι δύο ταχύτητές του, με τη μεγαλύτερη να πλήττει τα ασθενέστερα στρώματα του πληθυσμού, έγιναν ιδιαίτερα εμφανείς και απειλούν να ρίξουν έξω τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών. Κυριολεκτούμε, γιατί το ράλι των διεθνών τιμών των καυσίμων από τη μία και η διεθνής κρίση των σιτηρών από την άλλη ναρκοθετούν τον σκληρό πυρήνα του πληθωρισμού, καθώς βάζουν φωτιές στις τιμές των αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, διογκώνουν τα κόστη παραγωγής και μεταφοράς, βάζουν “φτερά” στην τιμή του προϊόντος-συμβόλου του λαού μας, του ψωμιού.

Και το “κερασάκι” στην τούρτα ήρθε με τη συμπλήρωση τριών εβδομάδων από τις εκλογές: Η Eurostat, δηλαδή η κοινοτική Στατιστική Υπηρεσία, αποφάσισε ότι στην πραγματικότητα είμαστε κατά 9,6% πλουσιότεροι απ’ ότι νομίζουμε κι όχι 25,7% που ήθελε η κυβέρνησή μας. Με την ανακοίνωση της απόφασης ήταν πολλοί αυτοί που μίλησαν για “κόλαφο” και για νέα πολιτική ήττα του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης στις Βρυξέλλες.

Τα κυβερνητικά στελέχη από την πρώτη στιγμή, βέβαια, προσπάθησαν να προβάλουν τα “καλά του ψαλιδίσματος”. Με την εξέλιξη αυτή, λένε, θα περιοριστούν στα 800 εκατ. ευρώ τα ποσά που θα πρέπει να καταβάλει αναδρομικά η χώρα μας στην ΕΕ, αντί των 2 δισ. ευρώ που ήταν οι αρχικές εκτιμήσεις, ως αυξημένες εισφορές στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Επίσης, λένε, θα μειωθούν από 500 σε 200 εκατ. ευρώ τα ποσά που θα πρέπει να καταβάλουμε επιπλέον ως εισφορές στα κοινοτικά ταμεία τα επόμενα χρόνια.

Ομως, η ουσία βρίσκεται κάπου αλλού, και μάλλον τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά όσο προσπαθούν κάποιοι να μας πείσουν. Η απόρριψη από την Κοινότητα περίπου των 2/3 της αναθεώρησης του ΑΕΠ καθιστά πιο απαιτητικό το πλαίσιο για τη δημοσιονομική προσαρμογή τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να μηδενιστούν τα ελλείμματα ως το 2010, από ότι θα ήταν, εάν εγκρινόταν το σύνολο της αναθεώρησης. Το κοινοτικό “ψαλίδισμα”, λοιπόν, περιορίζει δραστικά τα περιθώρια ελιγμών και παρεκκλίσεων του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης από τους στόχους που έχουν τεθεί στο σχέδιο του προϋπολογισμού. Και βεβαίως, καθιστά περισσότερο ορατό το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων μέτρων, στην περίπτωση που τα πράγματα δεν πάνε τελικώς κατ’ ευχήν. Δηλαδή, αντί για τις προεκλογικές παροχές, βρισκόμαστε και πάλι αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο νέων φορολογικών επιβαρύνσεων, περαιτέρω μείωσης της αγοραστικής δύναμης των εισοδημάτων, περιορισμένων μισθολογικών αυξήσεων κλπ.

Συστάσεις Αλμούνια για “νέες θυσίες”

Αλλωστε, ο ίδιος ο κοινοτικός Επίτροπος, κ. Χ. Αλμούνια, φρόντισε να μην αποκλείσει κανένα ενδεχόμενο, χαρακτηρίζοντας “φιλόδοξο” τον στόχο που έχει θέσει η κυβέρνηση για υποχώρηση του ελλείμματος στο 1,7% του ΑΕΠ το 2008 και κρίνοντας αναγκαίες τις νέες “οικονομικές θυσίες”, στις οποίες πρέπει να υποβληθούν οι Ελληνες το νέο έτος, προκειμένου να υλοποιηθούν οι κυβερνητικοί στόχοι.

Μάλιστα, πηγές προσκείμενες στον κ. Αλμούνια εξέφραζαν την εκτίμηση ότι η υλοποίηση των στόχων του προϋπολογισμού προϋποθέτει την εξεύρεση νέων πηγών εισόδων από την κυβέρνηση, όπως λχ μέσω της αύξησης του ΦΠΑ, της σφιχτής δημοσιονομικής πολιτικής και της συγκράτησης των μισθών. Αλλωστε και ο κ. Γ. Αλογοσκούφης, μετά την περιορισμένη αναθεώρηση του ΑΕΠ, απέφυγε με επιμέλεια να αποκλείσει ρητά το ενδεχόμενο αύξησης του ΦΠΑ μέσα στο 2008…

Συστάσεις Γκαργκάνα για “διαρκή λιτότητα”

Το καμπανάκι του κινδύνου σε ό,τι αφορά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας έκρουσε και η Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ). Στην ενδιάμεση έκθεσή της αναφέρει ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών αναμένεται ως το τέλος του 2007 να φθάσει στα πρωτοφανή επίπεδα του 14% του ΑΕΠ ή στα 29 δισ. ευρώ, έναντι 12,1% του ΑΕΠ πέρσι. «Πρόκειται για ύψος ρεκόρ που θα πρέπει να μας προβληματίσει», υποστήριξε ο διοικητής της ΤτΕ, κ. Ν. Γκαργκάνας. “Ως κοινωνία”, συνέχισε, “ζούμε πέρα από τα μέσα μας. Τρώμε το ψωμί του αύριο, καθώς η αύξηση των υποχρεώσεων συνεπάγεται άνοδο των πληρωμών για τόκους που αφαιρούνται από το εθνικό εισόδημα…”.

Ο κ. Γκαργκάνας δεν έκρυψε τις ανησυχίες του και για τις πληθωριστικές πιέσεις, συστήνοντας συγκρατημένες μισθολογικές αυξήσεις και -αναφερόμενος στο δημόσιο χρέος- “διαρκή λιτότητα μέχρι να επέλθει δημοσιονομική ισορροπία”.

Κατά τις εκτιμήσεις της ΤτΕ, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός θα υποχωρήσει φέτος σε σχέση με το 2006, αλλά ο “πυρήνας” του θα αυξηθεί στο 3,1% από 2,9% το 2006.