Η άνοδος των εμπορικών πωλήσεων στη Ρουμανία είναι απόρροια της βελτίωσης των μέσων μισθολογικών αποδοχών των εργαζομένων, αλλά και της δραστηριοποίησης διεθνών αλυσίδων υπέρ μάρκετ στην εγχώρια αγορά. Οι αλυσίδες αυτές, στις οποίες περιλαμβάνονται μεγάλα ονόματα του παγκόσμιου λιανεμπορίου, όπως Carrefour, Kaufland, Selgros κά, αναμένεται φέτος να εγκαινιάσουν ακόμη 150 έως 170 νέα καταστήματα σε ένα επενδυτικό μπαράζ ύψους έως 1 δισ. ευρώ.

Το 2007 εγκαινιάστηκαν περί τα 100 νέα καταστήματα των οργανωμένων δικτύων λιανικής σε όλη τη ρουμανική επικράτεια, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό του δυναμικού τους στα 370, πράγμα που αντιστοιχεί σε μια ανάπτυξη της τάξης του 36%, σε σχέση με το 2006. Την ίδια περίοδο επενδυτική επέλαση έγινε και από τις αλυσίδες discount, οι οποίες δημιούργησαν 69 νέα καταστήματα το 2007, ήτοι 6 τέτοιες μονάδες κάθε μήνα.

Η ρουμανική πρωτεύουσα, το Βουκουρέστι, σύμφωνα με έρευνα του διεθνούς οίκου Cushman & Wakefield, αναρριχήθηκε κατά δύο θέσεις στη διεθνή κατάταξη προτίμησης για επέκταση των μεγάλων λιανεμπορικών επιχειρήσεων τα επόμενα πέντε χρόνια, φτάνοντας στην 7η θέση μεταξύ 20 προτεινόμενων προορισμών. Η δυναμική ανάπτυξης του λιανεμπορίου, ιδιαίτερα στο Βουκουρέστι, είναι τόσο μεγάλη, ώστε, όπως εκτιμούν στελέχη της τοπικής αγοράς, μπορεί να “σηκώσει” τη λειτουργία 22 ή 23 νέων υπέρ μάρκετ, δηλαδή διπλάσιου αριθμού σε σχέση με σήμερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 60% των κατοίκων της πόλης κάνουν τα ψώνια τους από τα υπέρ μάρκετ, τα οποία ήδη έχουν αρχίσει να υιοθετούν τη λογική της 24ωρης λειτουργίας.

Δεδομένου ότι οι Ρουμάνοι καταναλωτές, όπως δείχνουν οι έρευνες, επιθυμούν να καλύπτουν τις αγοραστικές ανάγκες τους κάτω από την ίδια στέγη, η τάση ανάπτυξης των επιχειρήσεων του κλάδου θα συνεχιστεί την επόμενη πενταετία τουλάχιστον. Την ίδια περίοδο το μεγάλο λιανεμπόριο θα επεκταθεί και περιφερειακά των αστικών κέντρων, εκτιμούν Ρουμάνοι αναλυτές.

Αδιάψευστος μάρτυρας της αύξησης της κατανάλωσης είναι τα διψήφια ποσοστά διεύρυνσής της που καταγράφονται από χρόνο σε χρόνο -το 2004 24%, το 2005 20% και το 2006 19%-, όπως και η άνοδος της παραγωγής της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών κατά 15,2% το 2006 ή της βιομηχανίας ηλεκτρικών συσκευών και εξοπλισμού κατά 11,6% την ίδια χρονιά σε σχέση με την προηγούμενη.

Οι ελληνικές επενδύσεις

Η μεγάλη αγορά της Ρουμανίας προσελκύει και το ενδιαφέρον ελληνικών εμπορικών επιχειρήσεων, οι οποίες αναπτύσσουν σταδιακά τα δίκτυά τους. “Πρώτη διδάξασα” ήταν η θυγατρική του ομίλου ΕΛΓΕΚΑ, Elgeka-Ferfelis Romania, η οποία διείσδυσε στη ρουμανική αγορά και “έκτισε” δίκτυο διανομών, εξαγοράζοντας αποθηκευτικά συγκροτήματα και υλοποιώντας συνεργασίες με σημαντικούς διεθνείς προμηθευτικούς οίκους.

Εμπορική -και όχι μόνο- δραστηριότητα στη βόρεια βαλκανική χώρα έχει αναπτύξει και ο όμιλος Σαράντη, με έμφαση στον τομέα των καλλυντικών, ενώ παρούσα στην αγορά τόσο εμπορικά όσο και παραγωγικά είναι η Coca-Cola Τρία ‘Εψιλον.

Οι ελληνικές επενδύσεις στη Ρουμανία ανέρχονται σήμερα συνολικά στα 3 δισ. ευρώ. Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία οι ελληνικές μητρικές εταιρείες κατεύθυναν στη Ρουμανία, μέσω θυγατρικών εταιρειών τους στην Κύπρο, στην Ολλανδία, στο Λουξεμβούργο και σε άλλες χώρες. ‘Οπως εκτιμάται, η Ελλάδα είναι πιθανόν η 3η ή 4η στη σειρά κατάταξης των χωρών με τις μεγαλύτερες επενδύσεις στη Ρουμανία.

Το φάσμα των κλάδων της ρουμανικής οικονομίας που έχουν απορροφήσει ελληνικά επενδυτικά κεφάλαια είναι ευρύτατο. Η ποσοστιαία κατανομή των ελληνικών επενδύσεων στη Ρουμανία κατά κλάδους είναι η ακόλουθη: Υπηρεσίες (τηλεπικοινωνίες, τράπεζες κλπ) 31,4%, βιομηχανία (τρόφιμα-ποτά, κλωστοϋφαντουργία, εξόρυξη μεταλλευμάτων ) 27,7%, χονδρεμπόριο 23,3%, λιανεμπόριο 3,5%, κατασκευές 7,5% και γεωργία 4,2%.

Πόλος έλξης της γαλακτοβιομηχανίας

Στη Ρουμανία έχουν εισέλθει και πολλές βιομηχανίες τροφίμων από άλλες χώρες της ΕΕ, μέσω εξαγορών ή δημιουργίας καινούργιων παραγωγικών μονάδων. Η γερμανική Meggle, κορυφαίος παραγωγός βουτύρου στην Ευρώπη, άνοιξε γραφείο στο Βουκουρέστι, το οποίο χειρίζεται τις εμπορικές δραστηριότητες της.

Η δανέζικη εταιρεία παραγωγής λευκού τυριού Nordex Food προχώρησε σε συμφωνία για την απόκτηση μονάδας γαλακτοκομικών στην περιοχή Campulung. Η συνεταιριστική Friesland βρίσκεται στη ρουμανική αγορά από το 2004, έχοντας εξαγοράσει την Napolact, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου στη χώρα. Μέσω εξαγορών εισήλθε, εξάλλου, στη ρουμανική αγορά και ο γερμανικός όμιλος Hochland, αποκτώντας δύο μονάδες στην Τρανσυλβανία.

Επενδυτικός ανταγωνισμός

Ο μεγαλύτερος “παίκτης” της οργανωμένης λιανικής στη χώρα είναι η γαλλική Carrefour, η οποία κατέγραψε πέρσι αύξηση πωλήσεων κατά 61,5%, φτάνοντας τα 866 εκατ. ευρώ, ενώ, όπως εκτιμάται, ο τζίρος της τη φετινή χρονιά θα υπερβεί το ένα δισ. ευρώ.

Με ένα δίκτυο 11 υπέρ μάρκετ στη Ρουμανία, η αλυσίδα καλύπτει με 5 από αυτά την πρωτεύουσα, το Βουκουρέστι και με τα υπόλοιπα τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας. Εντός της διετίας 2008-2009 η Carrefour θα δημιουργήσει ακόμη 9 υπέρ μάρκετ, από τα οποία δύο ακόμη στην πρωτεύουσα. Σημειώνουμε ότι κάθε νέα μονάδα Carrefour στη Ρουμανία αντιπροσωπεύει κατά μέσο όρο μία επένδυση της τάξεων περίπου των 20 εκατ. ευρώ.

‘Οπως επισήμανε πρόσφατα σε δηλώσεις του στα ρουμανικά ΜΜΕ ο γενικός διευθυντής της Carrefour Romania, κ. Jacobo Caller Celestino, η είσοδος της χώρας στην ΕΕ προκάλεσε εμπορική έκρηξη και μαζικές εισαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Ενδεικτικό είναι ότι το 2007 η ποσότητα των πωληθέντων LCD τηλεοράσεων διευρύνθηκε κατά 1.000% και των συσκευών αναπαραγωγής MP3 κατά 1.200%!

Κατά τη διάρκεια του περσινού έτους η Carrefour πραγματοποίησε και την εξαγορά της αλυσίδας Artima, επενδυτικού κόστους 55 εκατ. ευρώ, υλοποιώντας την μεγαλύτερη εξαγορά στην αγορά της λιανικής τροφίμων.

Εκτεταμένο πλάνο ανάπτυξης εφαρμόζει και η αλυσίδα σούπερ μάρκετ Selgros, η οποία ήδη έχει θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο δημιουργίας 21 νέων καταστημάτων. Το 2007 η εταιρεία πρόσθεσε στο δίκτυό της στη Ρουμανία 3 νέα καταστήματα, οπότε αυτό αριθμεί 16 μονάδες.

Με τουλάχιστον 4 νέα καταστήματα σε διαφορετικές περιοχές της χώρας αναμένεται ότι θα εμπλουτίσει την παρουσία της στη ρουμανική αγορά και η γερμανική αλυσίδα υπέρ μάρκετ Kaufland, η οποία σχεδιάζει επενδύσεις στο logistic center που διαθέτει στο Πλοϊέστι.

Σε ανάλογες πρωτοβουλίες έχει προχωρήσει και η αλυσίδα υπέρ μάρκετ Real, συμφερόντων του γερμανικού ομίλου Metro. Με ένα δίκτυο 15 καταστημάτων σε όλη τη χώρα, η εταιρεία δίνει τώρα προτεραιότητα στην ανάπτυξή της στη ρουμανική περιφέρεια.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος 370 του περιοδικού των εκδόσεών μας, “σελφ σέρβις”.