rn

"Άγνωστη γη" αποτελεί για τους ξένους επενδυτές η Ελλάδα (ή μήπως "ανεπιθύμητος τόπος";), σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Ετήσιας Έκθεσης του ΟΗΕ “World Investment Report”, στην οποία παρουσιάζεται η εξέλιξη των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (ΞΑΕ) παγκοσμίως. “Σε μια συγκυρία έντονης επενδυτικής δραστηριότητας παγκοσμίως, η χώρα μας δεν μετέχει ενεργά στις διεργασίες”, τονίζει κομψά το ΙΟΒΕ, στην ανάλυσή του για τις ΞΑΕ στην Ελλάδα. Σύμφωνα με όλες τις μελέτες, υπογραμμίζει το ΙΟΒΕ, οι προοπτικές προσέλκυσης ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα θα εξακολουθήσουν να είναι δυσμενείς, στον βαθμό που τα μέτρα πολιτικής δεν συνιστούν ένα συνεκτικό πλέγμα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της οικονομίας και συνεχίζεται ο αποσπασματικός χαρακτήρας των θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Η ραγδαία υποχώρηση στη σχετική κατάταξη της Ελλάδας αναδεικνύει τον κίνδυνο της διατήρησης ενός status quo, ειδικά όταν ο περίγυρος -οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης- προχωρούν με ταχείς ρυθμούς σε μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αυξάνουν την ελκυστικότητά τους…

Από την Έκθεση του ΟΗΕ προκύπτει ότι: “Το 2005 οι παγκόσμιες ΞΑΕ ανήλθαν σε 916 τρισ. δολ., σημειώνοντας αύξηση 29% σε σχέση με το 2004, και διαμορφώθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών”. Την ίδια χρονιά στην Ελλάδα οι εισροές ΞΑΕ κατρακύλησαν από τα 2,1 δισ. δολ. το 2004 σε 607 εκατ. δολ. (κάμψη -71%)! Είναι χαρακτηριστικό, τονίζει το ΙΟΒΕ, ότι οι εισροές ΞΑΕ, ως ποσοστό των Ακαθάριστων Επενδύσεων Παγίου Κεφαλαίου, διαμορφώθηκαν στο 9,4% για τη διεθνή αγορά, στο 16,1% για την ΕΕ και μόλις στο 1,1% για τη χώρα μας. Σύμφωνα με όλες τις μελέτες, υπογραμμίζει το ΙΟΒΕ, οι προοπτικές προσέλκυσης ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα θα εξακολουθήσουν να είναι δυσμενείς, στον βαθμό που τα μέτρα πολιτικής δεν συνιστούν ένα συνεκτικό πλέγμα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της οικονομίας και συνεχίζεται ο αποσπασματικός χαρακτήρας των θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Η ραγδαία υποχώρηση στη σχετική κατάταξη της Ελλάδας αναδεικνύει τον κίνδυνο της διατήρησης ενός status quo, ειδικά όταν ο περίγυρος -οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης- προχωρούν με ταχείς ρυθμούς σε μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αυξάνουν την ελκυστικότητά τους…

Υπερδιπλάσιες οι επενδύσεις μας έξω

Σε ό,τι αφορά τη διεθνή επενδυτική δραστηριότητα των ελληνικών εταιρειών, η εικόνα είναι καλύτερη. Το 2005 οι εκροές ΞΑΕ από την Ελλάδα σημείωσαν αύξηση 41%, ανερχόμενες σε 1,4 δισ. δολ., από 1,03 δισ. δολ. το 2004. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών κατευθύνθηκε στα Βαλκάνια (Ρουμανία, Βουλγαρία, Αλβανία, ΠΓΔΜ, ΟΔ Γιουγκοσλαβίας), στη Βόρεια Αφρική (Αίγυπτος) και στις ΗΠΑ. Όπως υποστηρίζει το ΙΟΒΕ, τα πρώτα αποτελέσματα της σχετικής ανάλυσής του δείχνουν ότι οι επενδύσεις των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό επιδρούν θετικά στην εγχώρια οικονομία: “Συνοδεύονται από εντυπωσιακή αύξηση των εξαγωγών αυτών των επιχειρήσεων. Ενδεικτικά, την περίοδο 2001-2004 ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής των συνολικών εγχώριων εξαγωγών ήταν 17,9%. Το ίδιο διάστημα η μέση αύξηση των εξαγωγών των εγχώριων πολυεθνικών εταιρειών, που έχουν επενδύσει στο εξωτερικό, διαμορφώθηκε σε 169,4%”.

Θετικές είναι οι επιπτώσεις στην απασχόληση. Την περίοδο 2001-2005 σημειώθηκε θεαματική αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που απασχολούνται τόσο σε θυγατρικές εταιρείες όσο και σε μητρικές. Από το δείγμα που εξέτασε το ΙΟΒΕ προκύπτει ότι η απασχόληση διπλασιάστηκε: από 16.000 εργαζόμενους, που απασχολούνταν το 2001 σε θυγατρικές ελληνικών πολυεθνικών, σήμερα ο αριθμός προσεγγίζει τους 35.000. Πάντως, παρά τη δυναμική τους, οι εγχώριες επενδύσεις στο εξωτερικό παραμένουν σε χαμηλό επίπεδο σε σχέση με τις παγκόσμιες τάσεις, γεγονός που δείχνει ότι τα περιθώρια για την περαιτέρω ενίσχυση των εκροών ΞΑΕ παραμένουν μεγάλα. Το 2005 οι εκροές ΞΑΕ στη διεθνή αγορά ανέρχονταν στο 8,3% των Ακαθάριστων Επενδύσεων Παγίου Κεφαλαίου. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ ήταν 21,1% και στην Ελλάδα μόλις 2,7%.

Διεθνής κινητικότητα

Μεγάλη κινητικότητα παρουσιάστηκε το 2005 στην παγκόσμια αγορά και σε ό,τι αφορά τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές. Η συνολική αξία τους ανήλθε στα 716 τρισ. δολ., ποσό αυξημένο κατά 88% σε σχέση με το 2004. Πραγματοποιήθηκαν 141 συμφωνίες μεγάλου μεγέθους -άνω του 1 τρισ. δολ.- πλησιάζοντας το ρεκόρ του 2000, οπότε είχαν πραγματοποιηθεί 175 συμφωνίες τέτοιου μεγέθους. Οι εισροές επενδυτικών κεφαλαίων στις ανεπτυγμένες χώρες ανήλθαν σε 542 τρισ. δολ. (αύξηση 37%), ενώ οι εισροές στις αναπτυσσόμενες χώρες έφτασαν τα 334 τρισ. δολ. (αύξηση 22%). Οι περισσότερες εισροές παγκοσμίως κατευθύνονται στον τομέα των υπηρεσιών (τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, real estate), ενώ τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο σημείωσαν οι επενδύσεις σε τομείς φυσικών πόρων. Οι εκροές ΞΑΕ ανήλθαν σε 646,2 τρισ. δολ. στις αναπτυγμένες και 117,5 τρισ. δολ. στις αναπτυσσόμενες χώρες.