Η συνεργασία του ECR Hellas με την ΕΥ, στο πλαίσιο του έργου «ECR-ESG Leading Towards a Value-Led Sustainability Journey», αποσκοπεί στην καταγραφή του βαθμού κατανόησης του ESG και της σχετικής ωριμότητας των επιχειρήσεων-μελών του ECR Hellas σε θέματα βιωσιμότητας. Μέσω της σχετικής έρευνας και ανάλυσης που παρουσιάζουμε στις σελίδες που ακολουθούν, δημιουργήθηκε ένα εγχειρίδιο-οδηγός, που θα λειτουργήσει ως πυξίδα για τις λιανεμπορικές και τις βιομηχανικές επιχειρήσεις του κλάδου των FMCG, ώστε να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις του περιβάλλοντος, προκειμένου να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει η βιώσιμη ανάπτυξη.

Στο σύγχρονο επιχειρηματικό κόσμο η στρατηγική ενός οργανισμού συνήθως καθορίζεται από την ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ζήτησης και τις απαιτήσεις της αγοράς. Ωστόσο, όταν αναφερόμαστε στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, απαιτείται η μετάβαση του καταναλωτικού μοντέλου και κατ’ επέκταση της ζήτησης προϊόντων και υπηρεσιών προς μια πιο βιώσιμη κατεύθυνση. Η υιοθέτηση στρατηγικών και πρακτικών του ESG (Environment, Social and Governance) από τις επιχειρήσεις του λιανεμπορίου και τους προμηθευτές τους δεν αφορά μόνο τη συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο (CSRD, EU Taxonomy κ.ά.). Αποτελεί μονόδρομο για τη βιώσιμη ανάπτυξη και προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για τη δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.

Η διαμόρφωση εταιρικής στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί τον καθορισμό μετρήσιμων δεικτών, καθώς επίσης και τον προσδιορισμό της συνεχούς επόπτευσης και βελτιστοποίησης τους. Επί της ουσίας αυτό είναι ένα ταξίδι που απαιτεί την συνεργασία των προμηθευτών και του λιανεμπορίου, με σκοπό την πλήρη ικανοποίηση των εξελισσόμενων καταναλωτικών συνηθειών για βιώσιμα προϊόντα και υπηρεσίες.

Το αντικείμενο της συνεργασίας του ECR Hellas με την ΕΥ
Το ECR Hellas δραστηριοποιείται ως μη κερδοσκοπικός φορέας, εστιασμένος στη βελτιστοποίηση των επιχειρηματικών διαδικασιών, στην ανάπτυξη και προώθηση βέλτιστων πρακτικών, στην πρόταση λύσεων και στην ανάδειξη ευκαιριών, μέσα από την προώθηση της εθελοντικής συνεργασίας μεταξύ των εταιρειών των FMCG (των σούπερ μάρκετ και των προμηθευτών τους) κατά μήκος της αλυσίδας αξίας, με στόχο την ικανοποίηση των απαιτήσεων των σύγχρονων καταναλωτών μέσα από ένα βιώσιμο πλαίσιο. Η συμμετοχή στο ECR Hellas παρέχει στις εταιρείες-μέλη του την πρόσβαση σε μοναδικά πρότυπα, εργαλεία και διαδικασίες που αφορούν τον κλάδο FMCG. Τα μέλη έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά σε ομάδες εργασίας, επιτροπές και συνέδρια υψηλού επιπέδου, ενώ παρέχεται εκπαίδευση στα ανερχόμενα στελέχη τους, μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων. Επιπλέον, ενημερώνονται και εκπαιδεύονται σε νέες τεχνολογίες, οδηγούς και βέλτιστες πρακτικές σχετικές με το αντικείμενο του ECR από τον παγκόσμιο χώρο.

Η συνεργασία του ECR Hellas με την ΕΥ, στο πλαίσιο του έργου «ECR-ESG Leading Towards a Value-Led Sustainability Journey», στοχεύει στην καταγραφή και κατανόηση του ESG και της ωριμότητας των επιχειρήσεων-μελών του ECR Hellas σε θέματα βιωσιμότητας. Μέσω της σχετικής ανάλυσης, δημιουργήθηκε ένα εγχειρίδιο-οδηγός που θα λειτουργήσει ως πυξίδα για τις επιχειρήσεις, ώστε να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις του περιβάλλοντος, να εντοπίσουν και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει η βιώσιμη ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε μια πρωτογενής έρευνα καταγραφής της ωριμότητας των επιχειρήσεων-μελών του ECR Hellas σε θέματα ESG, με τη παράλληλη μέριμνα της εκπαίδευσης των στελεχών τους αναφορικά με τις έννοιες της βιώσιμης ανάπτυξης και της κυκλικής οικονομίας, όπως και με την ανάλυση των σχετικών νομοθετικών πλαισίων και των βέλτιστων πρακτικών. Αυτές οι πρωτοβουλίες συνεισφέρουν στην κατανόηση του επιπέδου ωριμότητας των επιχειρήσεων του κλάδου και στη δημιουργία των αρχικών βάσεων για το εγχειρίδιο.

Στο εγχειρίδιο αναλύονται τα νομοθετικά πλαίσια σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο (όπως το CSRD, EU Taxonomy κ.λπ.) και παρέχεται καθοδήγηση στις επιχειρήσεις για την κατανόηση των θεμελιωδών εννοιών και των νομικών απαιτήσεων που σχετίζονται με το ESG. Επιπλέον, αναπτύσσεται ένα βασικό χρονοδιάγραμμα ενεργειών συμμόρφωσης στα πρότυπα και τα ρυθμιστικά πλαίσια του ESG, το οποίο περιλαμβάνει τα κύρια ορόσημα και τα κρίσιμα βήματα για την ενσωμάτωση των κριτηρίων στις επιχειρηματικές δραστηριότητες των εταιρειών.

Η εκπαίδευση των μελών και η παροχή πρακτικών εργαλείων και γνώσεων, μέσω του εγχειριδίου ESG, επιδιώκει να ενισχύσει τη γνώση όλων των εμπλεκομένων στελεχών και να τους προσφέρει εκείνα τα απαραίτητα εργαλεία, προκειμένου να μετατρέψουν τη θεωρία της βιώσιμης ανάπτυξης σε πράξη μέσα στις επιχειρήσεις τους.

Ποια είναι τα βασικά αποτελέσματα της πρωτογενούς έρευνας που διεξήχθη;
Η πρωτογενής έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις επιχειρήσεις-μέλη του ECR Hellas, ανέδειξε τον βαθμό κατανόησης εκ μέρους τους και ενσωμάτωσης του ESG, στο πλαίσιο της ανάλυσης των βασικών στρατηγικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη, των προκλήσεων και των ευκαιριών που προκύπτουν από την ενσωμάτωση των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης. Από την έρευνα προκύπτουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την αντίληψη και την ενσωμάτωση των αρχών ESG από τις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τα ευρήματα, κατά το 55% οι εταιρείες είναι ελάχιστα ενήμερες για τα θέματα του ESG, ενώ μόνο κατά το 29% διαθέτουν στελεχωμένα τμήματα Βιώσιμης Ανάπτυξης. Επιπλέον, μόνο μία στις τρεις επιχειρήσεις έχει ενσωματώσει τις αρχές ESG πέραν των νομικών της υποχρεώσεων, ενώ κατά το 40% οι εταιρείες του οργανωμένου λιανεμπορίου δεν έχουν καν υιοθετήσει τις βασικές αρχές του ESG.

Για τις μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις η ενσωμάτωση των αρχών ESG είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη στρατηγική τους και θεωρείται αναπόσπαστο μέρος της μακροπρόθεσμης ανάπτυξής τους. Αντίθετα, για τις μικρές επιχειρήσεις η ενσωμάτωση των αρχών ESG σχετίζεται κυρίως με την πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις και με την αύξηση των επενδύσεών τους παρά με τη στρατηγική τους κατεύθυνση.

Στο επίκεντρο των δράσεων ESG σε όλους τους κλάδους βρίσκονται η κυκλική οικονομία, η απανθρακοποίηση, η υγεία και τα δικαιώματα των εργαζομένων, με την κλιματική αλλαγή να αποτελεί προτεραιότητα. Στον τομέα του λιανεμπορίου οι επιχειρήσεις ακολουθούν κυρίως το νομοθετικό πλαίσιο αναφορικά με την ενσωμάτωση των αρχών του ESG, χωρίς να αναγνωρίζουν πλήρως τα οφέλη που μπορεί να προκύψουν από τις σχετικές πρακτικές. Από την άλλη πλευρά, οι προμηθεύτριες εταιρείες μη τροφίμων προϊόντων δείχνουν να μην αντιλαμβάνονται την επιχειρηματική αξία που προσφέρει η ενσωμάτωση των αρχών του ESG. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις τροφίμων-ποτών βλέπουν την ενσωμάτωση των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης ως πηγή ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και ως παράγοντα προσέλκυσης επενδύσεων. Οι εν λόγω εταιρείες κατανοούν ότι η εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών μπορεί να βελτιώσει την εικόνα τους στην αγορά και να ενισχύσει τις σχέσεις τους με τους επενδυτές και τους καταναλωτές.
Ωστόσο, ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ενσωμάτωση των αρχών του ESG σε όλους τους κλάδους είναι το κόστος. Πολλές επιχειρήσεις διστάζουν να επενδύσουν σε βιώσιμες πρακτικές, λόγω του υψηλού αρχικού κόστους και των απαιτούμενων πόρων. Παρά την αναγνώριση των μακροπρόθεσμων ωφελειών η άμεση οικονομική επιβάρυνση παραμένει σημαντικό εμπόδιο.

Συνολικά η έρευνα καταδεικνύει την ανάγκη για περισσότερη εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση σχετικά με τα οφέλη των αρχών του ESG, καθώς και την ανάγκη για πολιτικές και κίνητρα που θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να υπερβούν τα οικονομικά εμπόδια και να υιοθετήσουν βιώσιμες πρακτικές.

Ποια είναι η προστιθέμενη αξία της εφαρμογής των αρχών ESG για τις επιχειρήσεις;
Η ενσωμάτωση των αρχών του ESG στις επιχειρήσεις προσφέρει πολυδιάστατη αξία και είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία τόσο των μικρών όσο και των μεγάλων επιχειρήσεων. Καταρχάς συμβάλλει στην επιχειρηματική ανθεκτικότητα, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν κρίσεις και αλλαγές με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ευελιξία και να διασφαλίσουν τη συμμόρφωσή τους με το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο.

Επιπρόσθετα, η ενσωμάτωση των αρχών του ESG προάγει την ευαισθητοποίηση και την επιμόρφωση των καταναλωτών, ενθαρρύνοντας παράλληλα την επιβράβευσή τους για τις βιώσιμες επιλογές τους. Οι επιχειρήσεις αποκτούν σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, αφού τα προϊόντα και οι υπηρεσίες τους, γίνονται πιο ελκυστικά για τους καταναλωτές που αναζητούν βιώσιμες και υπεύθυνες επιλογές, ενισχύοντας παράλληλα την εταιρική φήμη τους.

Συνοψίζοντας, η ενσωμάτωση των αρχών του ESG στις επιχειρήσεις δεν είναι απλώς μια ηθική επιλογή ή μία ρυθμιστική υποχρέωση, αλλά μια στρατηγική κίνηση που προάγει την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη καθεμιάς επιχείρησης. Προσφέρει πολυάριθμα οφέλη που μπορούν να οδηγήσουν σε μακροπρόθεσμη επιτυχία και να δημιουργήσουν αξία για όλες τις πλευρές που εμπλέκονται. Το τελικό όφελος, ωστόσο, το λαμβάνει ο καταναλωτής, ο οποίος απολαμβάνει ποιοτικά προϊόντα και υπηρεσίες που προέρχονται από μία αλυσίδα αξίας με μειωμένο περιβαλλοντικό αντίκτυπο, συμβάλλοντας στην πρόοδο μίας πιο βιώσιμης κοινωνίας. Η προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών από επιχειρήσεις που ενσωματώνουν τις αρχές του ESG στις διαδικασίες τους, συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της υγείας, της ασφάλειας και της ευημερίας των καταναλωτών, δημιουργώντας έναν θετικό κύκλο βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής υπευθυνότητας.

Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι επιχειρήσεις;
Οι επιχειρήσεις καλούνται να ενσωματώσουν τις αρχές του ESG στη στρατηγική τους, όχι μόνο σύμφωνα με τις ισχύουσες νομοθεσίες αλλά και ως μέρος της συνολικής τους προσέγγισης για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Για να επιτύχουν αυτόν τον στόχο, πρέπει να θεσπίσουν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα, τα οποία θα τους επιτρέψουν να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στον επιχειρηματικό ορίζοντα. Πρώτα απ’ όλα πρέπει να ξεκινήσουν με μια ανάλυση των ισχυουσών νομοθεσιών και των κανονιστικών απαιτήσεων που σχετίζονται με τα κριτήρια ESG. Στη συνέχεια είναι απαραίτητο να θέσουν συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιαγράμματα, να ευαισθητοποιήσουν και να εκπαιδεύσουν το προσωπικό τους, και να δημιουργήσουν συστήματα παρακολούθησης και αξιολόγησης της προόδου τους, παρακολουθώντας τακτικά συγκεκριμένους και στοχευμένους δείκτες.

Σημαντικός παράγοντας επιτυχίας στην κατεύθυνση της υιοθέτησης των αρχών του ESG από τις εταιρείες-μέλη του ECR Hellas είναι ο εντοπισμός των πεδίων συνεργασίας τους και η ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ τους. Αυτές οι συνέργειες συμβάλλουν –με γνώμονα τη γνώση και την αξιοποίηση των σχετικών εργαλείων– στην άρτια κατανόηση των αναγκών και την ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών, προκειμένου οι επιχειρήσεις να επιτυγχάνουν οικονομίες κλίμακας κατά την υλοποίηση των διαδικασιών ενσωμάτωσης των αρχών του ESG. Μία τέτοια προσέγγιση οδηγεί τις επιχειρήσεις στη βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητάς τους, ώστε να επιτυγχάνουν γρηγορότερα τους στόχους τους, να ανταποκρίνονται σε μελλοντικές προκλήσεις και να ικανοποιούν τις ανάγκες των καταναλωτών που συνδέονται με τη βιωσιμότητα και την αειφορία.

Συνοψίζοντας, οι επιχειρήσεις πρέπει να ακολουθήσουν μια πολυδιάστατη προσέγγιση για την ενσωμάτωση των αρχών του ESG, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους και να αξιοποιήσουν επιχειρηματικά τις ευκαιρίες με όρους βιωσιμότητας. Η υιοθέτηση από τις επιχειρήσεις πρακτικών και στρατηγικών ESG, δηλαδή για το Περιβάλλον (Environment), τη Κοινωνία (Social) και την Εταιρική Διακυβέρνηση (Governance), δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά μονόδρομο για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο προσφέρει τα εργαλεία, που δημιουργούν τις ευκαιρίες για την απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος στην αγορά, μέσω της ικανοποίησης των συνεχώς μεταβαλλόμενων προτιμήσεων των καταναλωτών για βιώσιμες επιλογές προϊόντων και υπηρεσιών.

Η ΕΥ διαθέτει ισχυρή ομάδα έμπειρων συμβούλων βιώσιμης ανάπτυξης, που υποστηρίζουν τις πρωτοπόρες εταιρείες του κλάδου στο ταξίδι τους για τη βιώσιμη ανάπτυξη.