Οι γενικότερες τάσεις αλλά και οι πρόσφατες εξελίξεις στην κυπριακή αγορά λιανεμπορίου επιβεβαιώνουν την παραπάνω άποψη. Γι’ αυτό και θεωρούμε πως η παρουσίαση των καταναλωτικών συνηθειών, όπως διαμορφώνονται σήμερα στην Κύπρο, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Η ACNielsen Κύπρου, πραγματοποίησε έρευνα με στόχο την καταγραφή των συνηθειών των Κυπρίων καταναλωτών, σε σχέση με το πού, πώς και πόσο συχνά ψωνίζουν από λιανεμπορικά καταστήματα προϊόντων ευρείας κατανάλωσης. Η παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας έγινε από τον κ. Μάριο Μαύρο, research manager, client sales and service department της ACNielsen Κύπρου κατά τη διάρκεια του 4ου Συνεδρίου Λιανικού Εμπορίου της IMH.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι Κύπριοι καταναλωτές σε ποσοστό άνω του 50% είναι πιστοί σε ένα λιανεμπορικό κατάστημα. Συγκεκριμένα, το 52% των ερωτηθέντων επισκέφθηκε ένα συγκεκριμένο κατάστημα σε διάστημα ενός μήνα, ενώ δύο καταστήματα επισκέφθηκε για τις αγορές του ένα ποσοστό 30%. Στο σύνολο των απαντήσεων διαπιστώνεται μια σαφής προτίμηση για την αγορά τροφίμων στα υπέρ μάρκετ. Ομως, για προϊόντα όπως φρέσκα φρούτα και λαχανικά, κρέας, γάλα και ψωμί, η προτίμηση συγκεντρώνεται στα αντίστοιχα εξειδικευμένα καταστήματα. Ειδικότερα, για ψωμί και γάλα οι Κύπριοι καταναλωτές επισκέπτονται σε ποσοστό 86% και 57% αντίστοιχα τους φούρνους, για τα φρέσκα φρούτα κατά 42% το μανάβικο και για είδη κρεοπωλείου κατά 45% τα κρεοπωλεία.
Ως προς το φύλο των πελατών των αλυσίδων από την έρευνα προκύπτει πως τέσσερις στους πέντε πελάτες είναι γυναίκες, ηλικίας κυρίως μεταξύ 35 και 65 ετών. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός πως η συνήθεια φαίνεται να είναι ο βασικός λόγος επιλογής κάποιου καταστήματος για την πραγματοποίηση των αγορών.

Στα υπέρ μάρκετ και για τα non-food

Τα υπέρ μάρκετ υπερτερούν στην προτίμηση των καταναλωτών και για την αγορά non-food προϊόντων. Μοναδική εξαίρεση, όπως ήταν άλλωστε αναμενόμενο, αποτελούν τα τσιγάρα. Τα είδη περιποίησης αγοράζονται κυρίως από τα υπέρ μάρκετ (37%), και σε ποσοστό μόλις 15% από τα σούπερ μάρκετ. Προϊόντα οικιακού καθαρισμού, απορρυπαντικά πλυντηρίου και οδοντόκρεμες είναι οι κατηγορίες στις οποίες τα υπέρ μάρκετ υπερτερούν σημαντικά έναντι των υπολοίπων τύπων καταστημάτων με ποσοστό αγοραστών που προτιμούν να κάνουν τις αγορές τους από καταστήματα αυτού του τύπου σε ποσοστό 55% για τις δύο πρώτες και 51% για την τελευταία κατηγορία.

Συχνότητα επίσκεψης

Τα παραδοσιακά καταστήματα τροφίμων κατέχουν τη μερίδα του λέοντος σε επισκέψεις καταναλωτών. Οι καταναλωτές επισκέπτονται τα υπέρ μάρκετ και σούπερ μάρκετ μία φορά την εβδομάδα (4 φορές τον μήνα κατά μέσο όρο), ενώ τα αρτοπωλεία πάνω από τέσσερις φορές, τα περίπτερα περίπου κάθε δύο μέρες και τα παραδοσιακά καταστήματα τροφίμων όπως και τα μανάβικα μία φορά κάθε τρεις μέρες. Από την έρευνα προκύπτει επίσης πως στα υπέρ και σούπερ μάρκετ πηγαίνουν οι Κύπριοι καταναλωτές για τις βασικές τους αγορές, ενώ στα αρτοπωλεία και τα περίπτερα για συμπληρωματικές.

Brand loyalty

Η πιστότητα σε συγκεκριμένες μάρκες είναι πολύ χαμηλή, όπως τουλάχιστον προκύπτει από την συγκεκριμένη έρευνα. Οι καταναλωτές δηλώνουν πρόθυμοι να αγοράσουν μια άλλη μάρκα στην περίπτωση που στο κατάστημα από το οποίο πραγματοποιούν τις αγορές τους δεν υπάρχει η μάρκα του προϊόντος που προτιμούν, με εξαίρεση τις κατηγορίες του καφέ και της μπίρας. Αντίστοιχα, τη μικρότερη πιστότητα παρουσιάζουν οι κατηγορίες των μπισκότων και της σοκολάτας. Ενδιαφέρον είναι το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνουν διατεθειμένοι να αγοράσουν μια άλλη μάρκα γάλακτος, αν δεν βρουν αυτή της προτίμησής τους (83%).

Σε ό,τι αφορά τα non-food προϊόντα, η κατηγορία περιποίησης δέρματος με ποσοστό 52% φθάνει σε πιστότητα τον καφέ και τη μπίρα, ακολουθώντας σε ποσοστό τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη, τα τσιγάρα (83%). Αντίθετα, στα καθαριστικά οικιακής χρήσης και τα απορρυπαντικά πλυντηρίου, τα ποσοστά των καταναλωτών, που δηλώνουν διατεθειμένοι να αγοράσουν άλλη μάρκα προϊόντος στην περίπτωση έλλειψης της δικής τους, είναι πολύ υψηλά (85% και 73% αντίστοιχα).

Store Equity Index

Η ACNielsen έχει δημιουργήσει τον δείκτη Store Equity, βάσει του οποίου μετράται η δύναμη που έχει μια επιχείρηση σούπερ μάρκετ ως προς την ικανότητά της να έχει πιστούς πελάτες, να διαθέτει τα προϊόντα της σε υψηλές τιμές και να προσελκύει πελάτες από την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή των καταστημάτων της. Τα καταστήματα βαθμολογούνται σε μια κλίμακα από 0 έως 10. Οσο υψηλότερος είναι ο δείκτης, τόσο πιο ισχυρό είναι το κατάστημα. Σε αγορές με υψηλό ανταγωνισμό ένας δείκτης που κυμαίνεται από 3 και πάνω θεωρείται πολύ καλός.

Μεταξύ των αποτελεσμάτων ιδιαίτερη εντύπωση προκαλούν τα στοιχεία που δείχνουν τη διάσταση μεταξύ των παραμέτρων, οι οποίοι σύμφωνα με τους καταναλωτές θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές στην αξιολόγηση ενός καταστήματος, και σε εκείνες που στην πραγματικότητα τους οδηγούν στην επιλογή ενός καταστήματος. Για παράδειγμα, οι καταναλωτές δήλωσαν στη συγκεκριμένη έρευνα ως πολύ σημαντικούς παράγοντες επιλογής καταστήματος την καλή σχέση αξίας/τιμής στα προϊόντα του καταστήματος, την ευκολία να βρουν τα προϊόντα μέσα στο κατάστημα, την καθαριότητα και την υψηλή ποιότητα των φρέσκων προϊόντων, και ως λιγότερους σημαντικούς τις χαμηλές τιμές και το καλό σέρβις. Ομως η επεξεργασία των στοιχείων έδειξε πως οι πιο σημαντικοί παράγοντες ήταν η ευκολία πρόσβασης στο κατάστημα και η απόστασή του από το σπίτι του πελάτη.

Τα κυπριακά καταστήματα

Την πρώτη θέση στην κυπριακή αγορά κατέλαβε η αλυσίδα υπέρ μάρκετ Ορφανίδης, με δείκτη Store Equity 3,5. Στη δεύτερη θέση, με δείκτη 1,9 βρέθηκε η Chris Cash & Carry του ομίλου Carrefour. Η ACNielsen μέτρησε τον σχετικό δείκτη στη Λευκωσία, τη Λεμεσό, τη Λάρνακα, την Πάφο και τη Φαμαγκούστα. Η αλυσίδα Ορφανίδης είχε τον υψηλότερο δείκτη στη Λεμεσό (4,1 έναντι 3,2 της Chris Cash & Carry-Carrefour). Στη Φαμαγκούστα την πρώτη θέση κατέλαβε η Chris Cash & Carry-Carrefour με 3,6, ενώ στην Πάφο την πρώτη είχε η αλυσίδα Παπαντωνίου με δείκτη 4,6.