Με το δεξί έκανε ο Ιανουάριος ποδαρικό στην οργανωμένη λιανική. O κλαδικός τζίρος κινήθηκε ανοδικά, αν και επηρεάσθηκε αρνητικά από το άνοιγμα των εμπορικών καταστημάτων περίπου στα μέσα του μήνα, όπως και από τον αυστηρότερο περιορισμό, λόγω Covid-19, στο αριθμό των καταναλωτών ανά τμ στα εμπορικά καταστήματα.

αράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι ο μήνας δεν έκλεισε, βέβαια, στα επίπεδα ανόδου ενός 15% ή 17%, όπως τις παραμονές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς ή τις πρώτες ημέρες του 2021, αλλά ο ρυθμός ανάπτυξης του τζίρου κυμάνθηκε μεταξύ 7% και 10%. Όπως επισημαίνουν, ο περιορισμός στην επισκεψιμότητα στα καταστήματα σε ένα άτομο ανά 25τμ αναμφίβολα επέδρασε αρνητικά στο τζίρο, καθότι το αυστηρότερο όριο από το ξέσπασμα της υγειονομικής κρίσης ήταν το ένα άτομο στα 20τμ στο πρώτο lockdown, μέτρο το οποίο περιορίστηκε τον Ιούνιο στο ένα άτομο ανά 15τμ.

Μικρή ώθηση στις πωλήσεις τον Ιανουάριο έδωσαν οι δύο Κυριακές που επιτράπηκε η λειτουργία όλων των εμπορικών καταστημάτων, συνεπώς και των σούπερ μάρκετ (17 και 24 Ιανουαρίου), αν και οι πληροφορίες για την κίνηση της αγοράς είναι αντιφατικές, πέραν του ότι δεν λειτούργησαν τα καταστήματά τους όλες οι αλυσίδες.

Ειδικότερα, στις 17 Ιανουαρίου η εμπορική κίνηση ήταν εξαιρετικά υποτονική, κάποιοι κάνουν λόγο για επίπεδο ζήτησης κάτω της κάλυψης του λειτουργικού κόστους των καταστημάτων, ενώ τη δεύτερη Κυριακή το κλίμα ήταν σαφώς καλύτερο, πιθανώς διότι το ευρύ κοινό ήταν ενήμερο για τις προθέσεις των σούπερ μάρκετ, οπότε αρκετοί καταναλωτές συνδύασαν τις αγορές τους στα άλλα εμπορικά καταστήματα με των σούπερ μάρκετ.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ακόμη και οι αλυσίδες που λειτούργησαν τις Κυριακές δεν άνοιξαν όλα τα καταστήματά τους, αλλά μόνο όσα εδρεύουν στα εμπορικά στέκια των πόλεων, όπως και τα μικρά καταστήματα που βρίσκονται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Η ζήτηση φαίνεται ότι περιορίστηκε κυρίως στα φρέσκα προϊόντα και εστιάστηκε στην κάλυψη έκτακτων αναγκών των νοικοκυριών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι περισσότεροι «παίκτες» της αγοράς κράτησαν κατεβασμένα τα ρολά των καταστημάτων τους.

Προβληματισμοί για τις κυριακάτικες αγορές
Όπως αναφέρουν παράγοντες του κλάδου, για να είναι μερικώς αποδοτική η κυριακάτικη λειτουργία των σούπερ μάρκετ, πρέπει οι αλυσίδες να διαμορφώνουν εξειδικευμένα πλάνα προωθητικών ενεργειών για τους πελάτες τους, προσαρμοσμένα στη λογική της κυριακάτικης βόλτας στην αγορά. Ακόμη κι έτσι όμως, τα οφέλη θα είναι μάλλον περιορισμένα. Προφανώς γι’ αυτό οι επιχειρήσεις του κλάδου δεν επενδύουν στην κυριακάτικη λειτουργία, δεδομένης της ήδη υψηλής συγκέντρωσης της αγοράς του, τόσο ώστε καθιστά την κυριακάτικη λειτουργία μάλλον άσχημη υποθήκη για το μοίρασμα του τζίρου των έξι ημερών σε επτά εις βάρος του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων παρά ευκαιρία για την προσέλκυση περισσότερου τζίρου. Πάντως, η επαναφορά του click away και του click in shop στο εμπόριο, σε συνδυασμό με τη γενικότερη απαγόρευση λειτουργίας του εμπορίου τις Κυριακές, όπως αποφάσισε η κυβέρνηση λόγω της διασποράς του Covid-19, έδωσε τέλος στους όποιους προβληματισμούς των διοικήσεων των αλυσίδων σχετικά με τη σκοπιμότητα ή μη της λειτουργίας των καταστημάτων τους τις Κυριακές.

Σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις αναφορικά με την εξέλιξη των κλαδικών πωλήσεων, κατά το το πρώτο τρίμηνο του έτους καταγράφηκαν με θετικό πρόσημο, καθότι τα περιοριστικά μέτρα παραμένουν σε ισχύ ή εντείνονται, ενόσω η επαναλειτουργία των αγορών της μαζικής εστίασης και της αναψυχής φαντάζει μακρινή, οπότε τα σούπερ μάρκετ θα συνεχίσουν να έλκουν αντισταθμιστικά τον οβολό των καταναλωτών. Όλα αυτά όταν πέρυσι τέτοια εποχή η κανονικότητα ήταν το μέτρο της κοινωνικής και οικονομικής ζωής, άρα ο πήχης για τη σύγκριση των πωλήσεων με το 2020 θα είναι σαφώς χαμηλότερος, τουλάχιστον στις 75 πρώτες από τις 90 μέρες του πρώτου τριμήνου (θυμίζουμε πως τα πρώτα περιοριστικά μέτρα εφαρμόστηκαν περί τα μέσα Μαρτίου πέρυσι).