Περισσότερο του 1/3 των λιανικών πωλήσεων χάθηκαν στο απύθμενο πηγάδι της ύφεσης στην οποία έχει βυθιστεί η Ελλάδα την τελευταία πενταετία. Το λιανικό εμπόριο πληρώνει σχεδόν εις διπλούν τη ζημιά, καθώς ο όγκος λιανικών πωλήσεων το 2012 μειώθηκε κατά 34,5% σε σχέση με το 2008. Την ίδια περίοδο το ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε σε σταθερές τιμές κατά 20%...

Τα στοιχεία αυτά δεν προέρχονται από εκτιμήσεις κάποιων φορέων ή οργανισμών, αλλά δίνονται με τον πλέον επίσημο τρόπο από την ΕΛΣΤΑΤ.

Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτήν:
* To 2012  το ΑΕΠ περιορίστηκε στα 168,4  δισ. ευρώ από 210,4 δισ. ευρώ το 2008, χάνοντας συνολικά 42 δισ. ευρώ ή το 20% του προ πενταετίας εθνικού πλούτου!
* Το ίδιο διάστημα ο όγκος των λιανικών πωλήσεων μειώθηκε κατά 34,5%, με το ρεκόρ «κατρακύλας» να το κατέχει ο κλάδος καυσίμων και λιπαντικών αυτοκινήτων (-53,8%) και τα καταστήματα επίπλων, ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού να τον ακολουθούν σε μικρή απόσταση (-47,8%).

Ενδεικτικό του «πρεσαρίσματος» που δέχονται οι λιανεμπορικές επιχειρήσεις της χώρας είναι το ότι ακόμα και στις πλέον ανελαστικής ζήτησης αγορές προϊόντων (τρόφιμα και προϊόντα νοικοκυριού άμεσης κατανάλωσης), δηλαδή στα σούπερ μάρκετ, οι πωλήσεις μειώθηκαν σε σταθερές τιμές κατά 21,3%, δηλαδή πάνω από το 1/5. Στην «ελαστική» ένδυση-υπόδηση η πτώση έφτασε το 42,2%… Η δημοσιοποίηση από την ΕΛΣΤΑΤ των στοιχείων των λιανικών πωλήσεων για το σύνολο του 2012, δίνει τη δυνατότητα να εξετάσουμε σε βάθος χρόνου τα αποτελέσματα της ύφεσης στον κλάδο. Το βασικό συμπέρασμά μας είναι ότι το λιανικό εμπόριο έχει οπισθοχωρήσει στη δεκαετία του ’90.

Έπεται συνέχεια… στην όπισθεν. Πιο συγκεκριμένα:
* Το 2012 ο όγκος των λιανικών πωλήσεων αντιστοιχούσε στο 73,9% του αντίστοιχου μεγέθους του 2005, δηλαδή η συρρίκνωση ξεπερνά το ¼ των προ οκταετίας πωλήσεων.
* Όμως, το πιο εντυπωσιακό είναι ότι το 2000 ο αντίστοιχος δείκτης ήταν 80,3%, δηλαδή περίπου 6,5 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος από το 2012. Η διαφορά αυτή στέλνει το λιανικό εμπόριο στον προηγούμενο αιώνα, με αντίστοιχες επιπτώσεις και στην απασχόληση, η οποία έχει υποχωρήσει σε επίπεδα χαμηλότερα του 1998.

Κυριολεκτικά υπό κατάρρευση βρίσκεται ο κλάδος της ένδυσης και υπόδησης, του οποίου οι πωλήσεις σε όγκο έχουν περιοριστεί στο 55,7% των πωλήσεων του 2005. Ακολουθούν  τα καύσιμα με 58,1%, τα έπιπλα και ηλεκτρικά είδη με 62,7%, τα εξειδικευμένα καταστήματα τροφίμων, ποτών και καπνού με 65,4% και τα βιβλία- χαρτικά με 66,2%. Πιο «ανθεκτικά» εμφανίζονται τα μεγάλα καταστήματα τροφίμων (σούπερ μάρκετ), τα οποία εμφανίζονται να κρατούν το 90% των όγκου των πωλήσεων που πραγματοποίησαν το 2005.

Οι πωλήσεις τους το 2012 κυμάνθηκαν στα επίπεδα του 2003, δηλαδή και στην περίπτωση αυτή η υποχώρηση καλύπτει μία δεκαετία.Ανάλογη εικόνα εμφανίζουν και τα πολυκαταστήματα, τα οποία «κρατούν» το 94,4% των πωλήσεων του 2005, υποχωρώντας και αυτά σε επίπεδο ανάλογο του 2003. Σε σύγκριση με το 2011, ο όγκος πωλήσεων των εμπορικών καταστημάτων μειώθηκε το 2012 κατά 12,22%. Ιδιαίτερα υψηλή, -9%, εμφανίζεται η πτώση των πωλήσεων στον κλάδο της διατροφής, ενώ στα καύσιμα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν -15% και στους λοιπούς κλάδους -15,2%.

Χωρίς ανάσα
Η περίοδος των γιορτών δεν φαίνεται να έδωσε «ανάσες» στον κλάδο, καθώς οι πωλήσεις τον Δεκέμβριο ήταν μειωμένες κατά 8,5% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2011.  Στα καταστήματα διατροφής καταγράφηκε πτώση της τάξης του -5,7%, ενώ το ποσοστό μείωσης στα λοιπά καταστήματα ήταν -11,1%.Όμως, ούτε η συνέχεια ήταν καλύτερη. Σύμφωνα με έρευνα της ΕΣΕΕ, ο τζίρος των εμπορικών καταστημάτων κατά την περίοδο των χειμερινών εκπτώσεων ήταν μειωμένος κατά μέσο όρο 32% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2012, με την πτώση στην Αθήνα να κυμαίνεται από 20%-30%, στη Θεσσαλονίκη από 15%-30%, στον Πειραιά γύρω στο 40% και σε πολλές επαρχιακές πόλεις να ξεπερνά και το 50%.

Κάνοντας έναν πρώτο απολογισμό των εκπτώσεων, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, κ. Β. Κορκίδης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Οι χειμερινές εκπτώσεις αφήνουν το εμπόριο σε χειμερία νάρκη. Οι Έλληνες έμποροι αποχαιρετούν τις εκπτώσεις, λέγοντας «καλό μήνα» στις προσφορές…». Κι επειδή «η καλή ημέρα από το πρωί φαίνεται», όλα δείχνουν ότι οι υποτονικές εκπτώσεις ήταν απλώς η πρώτη πράξη του νέου δράματος που θα βιώσουν οι εμπορικές επιχειρήσεις το 2013. Ένα δράμα όμοιο με αυτά των προηγούμενων ετών, αλλά ακόμη πιο οδυνηρό, καθώς οι συνέπειες της κρίσης έχουν φτάσει πλέον στο κόκαλο…

Αποκαρδιωτικές προβλέψεις
Η Κομισιόν ανακοίνωσε πρόσφατα τις νέες, αναθεωρημένες επί τα χείρω εκτιμήσεις της για την ελληνική οικονομία. Η ύφεση, λέει, το 2012 «κάθισε» στο  -6,4% αντί του -4,7% που προέβλεπε μόλις τον περασμένο Νοέμβριο. Ανάλογη ήταν και η… ακρίβεια των προβλέψεών της για την ανεργία: Προέβλεπε 24%, έφτασε το 25%!Δυσμενέστερες σε σχέση με τις προβλέψεις της τον περασμένο Νοέμβριο είναι και οι πιο «φρέσκες» για το 2013. Η ύφεση, εκτιμά η Κομισιόν, θα φτάσει φέτος το -4,4% έναντι -4,2% που προέβλεπε τον Νοέμβριο, ενώ η ανεργία θα αγγίξει το 2% (προέβλεπε 24%), ενώ κατά τη νέα πρόβλεψή της θα «περιοριστεί» στο 25,7% το 2014, οπότε θα αυξηθεί ελαφρώς και το ΑΕΠ της χώρας κατά 0,6%…

Βέβαια, άλλες αναθεωρήσεις προβλέψεων θα προλάβουν τη διάψευση των νέων προβλέψεων της Κομισιόν, η οποία, αν κρίνουμε από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα, είναι το πιθανότερο σίγουρη…Ανάλογες είναι και οι προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία εκτιμά ότι η ύφεση το 2013 θα φτάσει το -4,5%, ενώ προειδοποιεί ότι η ελληνική οικονομία και κοινωνία δεν αντέχει καμία νέα αύξηση της φορολογίας. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ΤτΕ, στο διάστημα 2008-2013 το ΑΕΠ της χώρας θα μειωθεί συνολικά κατά 24,6%, ενώ η μείωση του κόστους εργασίας το 2012-2014 θα φτάσει το 17,6%, με μνημονιακή δέσμευση το 15%.

Την περίοδο 2010-2013 οι μέσες ακαθάριστες αποδοχές στο σύνολο της οικονομίας σημείωσαν πτώση -20,6%, ενώ το 2012 καταγράφηκε μείωση των μισθών κατά 10%-40% μέσω επιχειρησιακών συμβάσεων και κατά -21,7% κατά μέσο όρο σε 40.297 επιχειρήσεις όπου υπογράφηκαν ατομικές συμβάσεις.Εξάλλου, σύμφωνα με έρευνα της ΕΣΕΕ, οι έμποροι θεωρούν ως τρίτο σημαντικότερο πρόβλημα τη χαμηλή καταναλωτική ζήτηση, με τις καταφατικές απαντήσεις να φθάνουν το 47% του συνόλου. Η έλλειψη ρευστότητας είναι το σημαντικότερο πρόβλημα για το 62% των εμπόρων και ακολουθεί η υψηλή φορολόγηση με 56%.

Από την ίδια έρευνα προκύπτει ότι το 67% των καταναλωτών τάσσονται κατά της λειτουργίας των καταστημάτων την Κυριακή –το αντίστοιχο ποσοστό στους εμπόρους ανέρχεται σε 71%. Από ανάλογη έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ προκύπτει ότι το 81,5% των εμπόρων είναι αντίθετο με τη λειτουργία των καταστημάτων την Κυριακή, το 85% εκτιμά ότι δεν θα υπάρξει θετική επίπτωση στην αγορά από κάτι τέτοιο και επίσης το 85% δεν περιμένει θετική επίπτωση στην απασχόληση.