Νέα αύξηση του αριθμού των σούπερ μάρκετ που ανήκουν σε αλυσίδες διαπιστώθηκε πέρυσι καθώς έφτασαν τα 2.700 σε όλη την επικράτεια (και τα μεμονωμένα τα 2.546) έναντι 2.631 (και 2.513 μεμονωμένων) το 2020, σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έκδοσής μας «Το Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ 2022», που θα κυκλοφορήσει τον επόμενο μήνα. Επισημαίνουμε απλώς ότι τα σούπερ μάρκετ των αλυσίδων το 2009, δηλαδή λίγο πριν αρχίσει το μαρτύριο που στέρησε τη χώρα περίπου από το ένα τέταρτο των εισοδημάτων της, ήταν 2.614 (και 1.756 τα μεμονωμένα)…

Από τη χορεία, λοιπόν, των τοπικών αλυσίδων μέχρι είκοσι καταστήματα στα τέλη του 2021 ήδη πρέπει να αφαιρεθούν κάμποσα, τα οποία εξαγοράστηκαν φέτος από τους μικρότερους εκ των ισχυρών του κλάδου (τα μαγαζιά των τριών τελευταίων τοπικών αλυσίδων που άλλαξαν χέρια σε Χίο, κυρίως Βόρεια Ελλάδα και Κρήτη ανήκουν πλέον στις Market In και ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός). Στο μεταξύ, οι ιδιοκτήτες τεσσάρων ακόμα τοπικών αλυσίδων, όπως θα διαβάσει ο αναγνώστης στο παρόν τεύχος, φέρονται να διαπραγματεύονται στα σοβαρά την πώλησή τους…

Για να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, αν κάτι έχει εμποδίσει ως τώρα το ξεκλήρισμα της μεσαίας τοπικής επιχειρηματικότητας του κλάδου δεν είναι τόσο η αντίστασή της στον πειρασμό της πώλησης –όλοι «ψήνονται» λίγο-πολύ να ξεπουλήσουν πριν ανοίξει κάτω απ’ τα πόδια τους το βάραθρο της ύφεσης. Είναι κυρίως ο εκλεκτισμός των πολύ μεγάλων αλυσίδων στην επέκταση των δικτύων τους, που τις κωλύει να εξαγοράζουν μαγαζιά ασύμβατα με τα πρότυπά τους («τον κατιμά της πιάτσας» σε γλώσσα χύδην), οπότε ωθούνται στην οργανική ανάπτυξη παρ’ όλη την κάψα τους για επιθετική επέκταση.

Η «εναλλακτική» πρόταση του ισχυρού προς τον ευάλωτο τοπικό ανταγωνιστή του, πρόταση του τύπου «αν μου πουλήσεις τρία-τέσσερα από τα δεκαπέντε μαγαζιά σου, τ’ αγοράζω» ή «γίνε franchisee μου, για να επιβιώσεις», αντικρούεται κατά κανόνα ως προσβλητική. Έτσι, η πυρετώδης όρεξη των μικρότερων εκ των ισχυρών του κλάδου για παντί τρόπω μεγέθυνση του τζίρου τους αποβαίνει «μια κάποια λύσις» για μεσαίους τοπικούς «παίκτες», που δεν βλέπουν την ώρα να τα βροντήξουν κάτω πριν χάσουν τ’ αυγά και τα καλάθια, μαζί με την αξιοπρέπειά τους. Γενικώς όποιος «έχει τον τρόπο του» σήμερα, ψωνίζει ευκαιρίες μεριδίων τζίρου λιανικής και χονδρικής, που τις βγάζει στο φως η οικονομική άμπωτις της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού, μετά την προσοδοφόρο πλημμυρίδα της πανδημίας. Όσοι διατείνονται δε ότι «δεν είναι υγιές ο αριθμός των σούπερ μάρκετ στη χώρα να είναι τόσο μεγάλος! Η αγορά πρέπει να συγκεντρωθεί, το λέει και η Επιτροπή Ανταγωνισμού!», το κάνουν γιατί θεωρούν τη δική τους επέκταση ικανή και αναγκαία, κάτι σαν αγωγή θεραπείας πάσης νόσου του ανταγωνισμού.

Βέβαια, την Επιτροπή Ανταγωνισμού διόλου δεν την απασχολεί, εάν από το 2009 μέχρι σήμερα ο αριθμός των σούπερ μάρκετ αντί να μειωθεί, αυγατίζει ούτε αν αυτό σήμαινε και σημαίνει πακτωλούς χρήματος (αντλημένους εμμέσως και αμέσως από τον «βασιλιά καταναλωτή») για εξαγορές, ανακαινίσεις διπλοτριπλοεξαγορασμένων καταστημάτων και ιδρύσεις νέων, ούτε για το αν η μέση απόδοση του εμπορικού τους χώρου ανά τετραγωνικό μέτρο μειώνεται, με μόνο παράγοντα πλέον ανάσχεσης της μείωσής του τον πληθωρισμό. Την ενδιαφέρει απλώς ο «εξορθολογισμός» του αριθμού των καταστημάτων, «που θα προκύψει από τη συγκέντρωση του κλάδου» (!), η οποία, πάντως, ήδη τον έχει καταστήσει ολιγοπώλιο και άνευ εξορθολογισμού του αριθμού των καταστημάτων του, αφού έξι αλυσίδες νέμονται το 90% και βάλε του τζίρου του…!

Εντάξει τώρα, ας παραδοθεί όλος ο κλαδικός τζίρος λιανικής και χονδρικής σε τέσσερις-πέντε επωνυμίες αλυσίδων, ροδομάγουλες από την επιχειρηματική υγεία, να τελειώνουμε. Να συσκέπτονται οι εκπρόσωποί τους σε συγκυρίες εκτάκτου ανάγκης, προεδρεύοντος του επί του εμπορίου υπουργού Αναπτύξεως, συμφωνώντας αδέσμευτα μαζί του περί του «πώς;», του «πότε;» και του «ως πότε;» θα φτιάχνεται το «φτηνότερο καλάθι των πενήντα κωδικών» ανά αλυσίδα υπέρ πτωχών και αναξιοπαθούντων, λοξοκοιτώντας ο ένας τις τιμές ραφιού του άλλου και διορθώνοντας κατά μόνας ο καθένας τις δικιές του. Με περισσότερη υγεία ανταγωνισμού σκας, κρεπάρεις!