Για την πάταξη του φαινομένου της "ελληνοποίησης" εισαγόμενων κρεάτων, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προτείνει νομοθετική ρύθμιση που θα υποχρεώνει όλους τους λιανοπωλητές κρεοπώλες να αναγράφουν στις αποδείξεις των φορολογικών ταμειακών μηχανών (ΦΤΜ) τη χώρα προέλευσης κάθε προϊόντος κρέατος που πωλούν. Μια τέτοια παρέμβαση, χωρίς την τροποποίηση και του ΚΒΣ και του Ν. 1809, δεν είναι εφικτή. Φτάνει κανείς να αναλογιστεί ότι τα μεν κρεοπωλεία δεν τηρούν Βιβλίο Αποθήκης, άρα δεν έχουν τις εισαγωγές-εξαγωγές κατά είδος, τα δε σούπερ μάρκετ τηρούν Βιβλίο Αποθήκης κατά την εισαγωγή, αλλά δεν καταχωρίζουν αναλυτικά ή συγκεντρωτικά τις εξαγωγές-πωλήσεις κατά είδος.

Αν υιοθετηθεί μια τέτοια ρύθμιση, η διενέργεια των σχετικών ελέγχων στην αγορά θα ανήκει στα κλιμάκια του Υπουργείου Ανάπτυξης (ΥΠΑΝ), το οποίο φέρεται να αντιμετωπίζει θετικά την πρόταση. Ο συνδυαστικός έλεγχος των παραστατικών των αγορασθέντων ποσοτήτων από τρίτες χώρες και των πωλουμένων στη λιανική, λένε, θα βοηθήσει τους ελεγκτές “να κάνουν κλειστή αποθήκη” κρεάτων σε κάθε σημείο λιανικής πώλησης, εντοπίζοντας άμεσα τις αποκλίσεις. Η λύση φαίνεται απλή. Αλλά δεν είναι, και μόνο γιατί σε αυτήν εμπλέκονται τρία υπουργεία (ΥΠΑΑΤ, ΥΠΕΘΟ, ΥΠΑΝ)…

Το ισχύον φορολογικό πλαίσιο για τις ΦΤΜ και τις αποδείξεις λιανικής πώλησης ρυθμίζονται από α) τον ΚΒΣ (άρθρο 13), β) τον Ν. 1809/88 (άρθρο 18), γ) την ΠΟΛ 1314/98 και συμπληρωματικά από μερικές δεκάδες εγκυκλίους του ΥΠΕΘΟ.

Σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις, στις αποδείξεις λιανικής πώλησης, μεταξύ άλλων, αναγράφεται “Ο αντίστοιχος ΦΠΑ, δηλ. 4,5%, 9%, 19% ή 0%, στο δεξιό μέρος της αξίας του είδους”. Υποχρέωση αναγραφής της περιγραφής του είδους των πωλουμένων αγαθών δεν προκύπτει, εκτός των επιχειρήσεων που τηρούν Βιβλίο Αποθήκης (άρθρ. 13 ΚΒΣ) και των καταστημάτων που προσφέρουν φαγητό ή ποτό για επιτόπια κατανάλωση, τα οποία υποχρεούνται να αναγράφουν τα πωλούμενα είδη, τουλάχιστον κατά τις γενικές τους κατηγορίες.

Τα κρεοπωλεία δεν τηρούν Βιβλίο Αποθήκης, άρα και δεν έχουν τις εισαγωγές-εξαγωγές κατά είδος. Τα σούπερ μάρκετ τηρούν μεν Βιβλίο Αποθήκης κατά την εισαγωγή, αλλά δεν καταχωρίζουν αναλυτικά ή συγκεντρωτικά τις εξαγωγές-πωλήσεις κατά είδος. Επομένως, πριν από τη «ρύθμιση» απαιτείται τροποποίηση και του ΚΒΣ και του Ν. 1809.

Παρενέργειες λόγω αλλαγών

  • Δεν έχουν όλες οι ΦΤΜ τη δυνατότητα να εκδίδουν παραστατικά με την απαιτούμενη περιγραφή ή απλώς διαθέτουν περιορισμένο αριθμό χαρακτήρων (8 ως 10). Ετσι, η προσπάθεια “πλήρους περιγραφής” θα κατέληγε σε γρίφο.
  • Τίθενται, όμως, και τα εξής ερωτήματα: Τα κρεοπωλεία και τα σούπερ μάρκετ θα υποχρεωθούν κατ’ εξαίρεση σε τήρηση Βιβλίου Αποθήκης ή, μήπως, οι ελεγκτές θα συλλέγουν τις ποσότητες εισαγωγών από τα παραστατικά εισαγωγής; Τουλάχιστον για τα σούπερ μάρκετ, με τις μεγάλες διακινήσεις, τούτο είναι ανέφικτο.
  • Οι αλυσίδες ως γνωστόν κάνουν τις προμήθειές τους κεντρικά, στα συσκευαστήριά τους ή σε διαμετακομιστικά κέντρα, όπου γίνεται ο εξευγενισμός των κρεάτων -η αποστέωση, η απολίπωση, η αφαίμαξη, η συσκευασία- οπότε γίνεται η διανομή τους στα καταστήματα. Υπάρχουν φύρες (αίμα, κατάλοιπα, λίπη, κόκαλα), όπως άλλωστε και επιστροφές των ακατάλληλων προς πώληση. Θα υποχρεωθούν, τάχα, σε αναλυτικές καταχωρίσεις, με καρτέλες κατά είδος;
  • Αλλά θα απαιτείται και απογραφή των αποθεμάτων, ώστε να υφίσταται η σύγκριση με το λογιστικό υπόλοιπο, προκειμένου να εντοπίζονται οι πιθανές διαφορές!
  • Από την άλλη πλευρά, ο οποιασδήποτε επινόησης έλεγχος σε ό,τι αφορά το σούπερ μάρκετ δεν μπορεί να γίνεται επιτόπια, καθώς αυτό δεν διαθέτει αυτοτελές λογιστικό κύκλωμα. Τα παραστατικά τού κάθε καταστήματος αποστέλλονται στα κεντρικά κάθε επομένη ημέρα, όπως και όλων των καταστημάτων μιας αλυσίδας.

Με σύνεση

Συμφωνούμε απόλυτα με τους ταχείς, αποτελεσματικούς ελέγχους για την προστασία του καταναλωτή, την πάταξη των κερδοσκόπων και το δημόσιο συμφέρον. Ομως, η λύση που προτείνεται δημιουργεί πολλές παρενέργειες που θα εμπλέξουν τις επιχειρήσεις σε κυκεώνα γραφειοκρατίας, σε αύξηση του λειτουργικού τους κόστους και σε οπισθοδρόμηση.

Πριν από την τελική πρόταση “ρυθμίσεων” απαιτείται μεγάλη προσοχή και διάλογος με τους εκπροσώπους των κρεοπωλών και των σούπερ μάρκετ. Οχι βιασύνες. «Μηδενί δίκην δικάσης πριν άμφω μύθον ακούσεις» (Φωκυλίδης, Γνώμαι, 87).