Σε συντηρητική αναδίπλωση των επιχειρηματικών τους σχεδίων και προβλέψεων υποχρεώνονται οι εταιρείες του οργανωμένου λιανεμπορίου, καθώς η μεγάλη πτώση κερδών και πωλήσεων που υπέστησαν στο α' εξάμηνο του 2009 συνεχίζεται, οπότε αναμένεται περαιτέρω επιδείνωση των οικονομικών τους στο 9μηνο που μόλις ολοκληρώθηκε. Η αγοραστική αδράνεια και οι προβλέψεις για πτώση του τζίρου κατά 15%-30% τον επόμενο μήνα αναγκάζουν αρκετές να προχωρούν ακόμα και σε μείωση των παραγγελιών τους, ώστε να περιορίσουν τον κίνδυνο του στοκαρίσματος αδιάθετων προϊόντων στο τέλος της σεζόν. Οι επιχειρηματίες εναποθέτουν πλέον τις ελπίδες τους στο τελευταίο τρίμηνο του έτους, καθώς παραδοσιακά στην διάρκειά του πραγματοποιείται ένα μεγάλο μέρος των ετήσιων πωλήσεων..

Η αγοραστική αδράνεια και οι προβλέψεις για πτώση του τζίρου κατά 15%-30% τον επόμενο μήνα αναγκάζουν αρκετές επιχειρήσεις να προχωρούν ακόμα και σε μείωση των παραγγελιών τους, ώστε να περιορίσουν τον κίνδυνο του στοκαρίσματος αδιάθετων προϊόντων στο τέλος της σεζόν. Οι επιχειρηματίες εναποθέτουν πλέον τις ελπίδες τους στο τελευταίο τρίμηνο του έτους, καθώς παραδοσιακά στην διάρκειά του πραγματοποιείται ένα μεγάλο μέρος των ετήσιων πωλήσεών τους.

Τουλάχιστον τον Ιούνιο ο κλάδος της ένδυσης και της υπόδησης, που θεωρητικά πλήττεται περισσότερο, έδειξε αντοχή, κυρίως λόγω των προσφορών την περίοδο αυτή. Το πλέον ανησυχητικό, όμως, είναι το πέρασμα της κρίσης και σε κλάδους που μέχρι πρότινος έδειξαν αντοχή, όπως ο κλάδος των σούπερ μάρκετ, που θεωρείται από τους πλέον “αμυντικούς” της οικονομικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΣΥΕ, στους επιμέρους κλάδους του λιανεμπορίου η μεγαλύτερη πτώση παρατηρείται στον κλάδο βιβλίου-χαρτικών-λοιπών ειδών δώρων, με κάμψη της τάξης του 34,2%. Ακολούθησε ο κλάδος επίπλων-ηλεκτρικών ειδών-οικιακού εξοπλισμού με πτώση 24,2%, τα μεγάλα καταστήματα τροφίμων με 9,4%, τα πολυκαταστήματα με 8,2%, τα καταστήματα τροφίμων-ποτών-καπνού με μείωση 6,9%, τα είδη ένδυσης-υπόδησης με κάμψη 1% και τα φαρμακευτικά-καλλυντικά με απώλειες 0,4%.

Χωρίς αποτελέσματα και ο 5ος γύρος προσφορών

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα του α’ εξαμήνου του 2009, που τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στις εισηγμένες έδειξε μείωση κερδών κατά 32,2%, αλλά και με βάση τα αρνητικά αποτελέσματα στις καλοκαιρινές εκπτώσεις, που ήταν μειωμένα από 15% έως και 30% σε σχέση με το 2008, συνολικά το λιανεμπόριο περνά την πιο δύσκολη περίοδο των τελευταίων ετών, αφού η κατανάλωση δεν μειώθηκε μόνο σε αξία, αλλά και σε όγκο. Μάλιστα, αν και οι λιανέμποροι προσπάθησαν να συγκρατήσουν ή να περικόψουν τα λειτουργικά τους έξοδα για να αντέξουν στη δυσμενή συγκυρία, περιορίζοντας, παράλληλα, τις επεκτάσεις και τις επενδύσεις τους, φάνηκε ότι αυτό δεν φτάνει.

Στο σύνολό της η αγορά προχώρησε σε μείωση των περιθωρίων κέρδους, ακολουθώντας πολιτικές προσφορών ακόμη και πριν από τις εκπτώσεις. Από την αρχή της χρονιάς η αγορά διανύει ήδη τον 5ο γύρο πρόσφορων, χωρίς όμως ουσιαστικά αποτελέσματα στα ταμεία των επιχειρήσεων.

Αναπροσαρμογή σχεδίων και πολιτικής

Σε τέτοιες συνθήκες οι λιανεμπορικές επιχειρήσεις, μικρές και μεγάλες, προσπαθούν να δημιουργούν «αναχώματα», μεταβάλλουν τη στρατηγική και τα σχέδιά τους, αναζητούν παράλληλα αγορές, που μπορεί να τονώσουν τις πωλήσεις και να μειώσουν τις απώλειες των κερδών τους. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρουμε ενδεικτικά: 

  • Στρατηγική αύξησης του μεριδίου του στην εγχώρια αγορά επέλεξε ο όμιλος Sprider, ο οποίος στο α’ εξάμηνο της χρήσης παρουσίασε αύξηση πωλήσεων 20,1%. Αν και στην παρούσα χρήση έχει προσθέσει στο δίκτυό του μόλις 6 νέα καταστήματα, φέτος καρπώνεται τη σταδιακή ωρίμαση της περυσινής ανάπτυξης, που πρόσφερε περίπου 30 νέα σημεία πώλησης. Σε επίπεδο αποτελεσμάτων, παρότι το μικτό κέρδος του παρουσίασε κάμψη κατά 6,5% μονάδες ως αποτέλεσμα της απόφασής του να μειώσει τις τιμές λιανικής, ο όμιλος παρουσίασε αύξηση κερδών 46,3%, ενώ διατήρησε χαμηλά τα λειτουργικά του έξοδα. Σε επίπεδο προ φόρων κερδών η αύξηση για τη Sprider άγγιξε το 35,8% και στα μετά από φόρους κέρδη η ανάπτυξη έφτασε το 16,8%.
  • Αύξηση πωλήσεων 6,7% παρουσίασε στο α’ εξάμηνο και ο όμιλος Elmec Sport, υποβοηθούμενος κυρίως από τη λειτουργία των outlet στο αεροδρόμιο και στην οδό Πειραιώς, αλλά και του νέου Golden Attica στο εμπορικό κέντρο Golden Hall. Αντίθετα, η υπόλοιπες δραστηριότητες του ομίλου στην λιανική υποχώρησαν κατά 5% και στη χονδρική κατά 13%. Τα κέρδη του EBITDA μειώθηκαν κατά 16%, επηρεασμένα και από τη σημαντική υποτίμηση του νομίσματος στη Ρουμανία, όπου έχει δράση η εταιρεία.
  • Κάμψη τζίρου κατά 5,2% παρουσίασε ο όμιλος Fashion Box, ο οποίος περιόρισε τις πωλήσεις χονδρικής, σε μια προσπάθεια εξυγίανσης του πελατολογίου του, ώστε να αποφύγει στο μέτρο του δυνατού την αύξηση των επισφαλειών. Μάλιστα, τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων του ομίλου στο α’ εξάμηνο του 2009 σημείωσαν πτώση 26,3%, ενώ το περιθώριο EBITDA διαμορφώθηκε στο 7,5% έναντι 9,6% πέρυσι. Τα ενοποιημένα κέρδη μετά από φόρους και δικαιώματα μειοψηφίας μειώθηκαν κατά 35%. Σύμφωνα με τη διοίκηση της Fashion Box, τα χαρακτηριστικά της ύφεσης εξακολουθούν να κυριαρχούν στις αγορές όπου δραστηριοποιείται. Τα όποια σημάδια ανάκαμψης παρατηρήθηκαν κατά τις εκπτωτικές περιόδους δεν είχαν συνέχεια, ενώ οι ασφυκτικές συνθήκες χρηματοδότησης στην αγορά υψώνουν πρόσθετα εμπόδια στις όποιες προσπάθειες ανάκαμψης. Μάλιστα, όπως εκτιμά, ιδιαίτερα κρίσιμο αναμένεται φέτος, περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, το τελευταίο τρίμηνο της χρήσης, που θα δώσει μια ουσιαστική ένδειξη για τη μεσοπρόθεσμη πορεία του κλάδου, επομένως και για τη στρατηγική στο εξής του ομίλου.
  • Σημαντική κάμψη σε επίπεδο καθαρών αποτελεσμάτων παρουσίασε στο εξάμηνο και η εταιρεία Ridenco, καθώς οι ζημίες της αυξήθηκαν. Ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών της σημείωσε μείωση 6,3%, τα κέρδη EBITDA παρουσίασαν πτώση 98,7%, ενώ τα αποτελέσματα μετά από φόρους διαμορφώθηκαν σε ζημίες ύψους 3,2 εκατ. ευρώ, έναντι κερδών 212 χιλ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν τη διοίκηση της εταιρείας σε νέα τιμολογιακή πολιτική και σε προσφορές εμπορευμάτων σε τακτές περιόδους, στη διάθεση νέων εμπορικών σημάτων, στον περιορισμό των πάσης φύσεως εξόδων και στην εκλογίκευση των παραγγελιών της.
  • Με ζημιές 5,7 εκατ. ευρώ έκλεισε η δωδεκάμηνη χρήση που ολοκληρώθηκε στα τέλη Ιουνίου για την Ηλεκτρονική Αθηνών. ‘Οπως ανακοίνωσε η εταιρεία, εκτιμά ότι οι πωλήσεις του ομίλου για το οικονομικό έτος (ως τις 30/6/2009) θα κυμανθούν περίπου στα 190 εκατ. ευρώ (227 εκατ. ευρώ πέρυσι), το ΕΒΙΤDΑ υπολογίζεται σε 1 εκατ. ευρώ (18 εκατ. ευρώ το 2008). Η διοίκηση του ομίλου αποδίδει την πτώση του τζίρου του στο αρνητικό κλίμα λόγω της κρίσης, στο τραπεζικό «φρένο» στις εκδόσεις καταναλωτικών δανείων και στο ότι οι πελάτες του προέρχονται κυρίως από τη μεσαία τάξη, που έχει υποστεί εμφανή μείωση εισοδήματος. Εκτιμά, επίσης, ότι η κερδοφορία επλήγη από τον «πόλεμο» των προσφορών, από το μικρότερο σε αξία καλάθι της νοικοκυράς, από τα περιορισμένα πριμ που έλαβε η εταιρεία από τους προμηθευτές της, σε σχέση με προηγούμενες χρήσεις και από την εφάπαξ μείωση των τιμών της στα αποθέματα χαμηλότερα από τις τιμές κτήσης.
  • Πτώση πωλήσεων 5,9% εμφάνισε στο εξάμηνο και η αλυσίδα Βάρδας, τα μικτά κέρδη της οποίας περιορίστηκαν κατά 9,8%, ενώ τα κέρδη μετά από φόρους διαμορφώθηκαν στο 0,401 εκατ. ευρώ, έναντι 1,674 εκατ., μειωμένα σε ποσοστό 76%. Η διοίκηση της εταιρείας περιόρισε τα κόστη (ενοίκια, εργαζομένους, προώθηση, διαφήμιση), μείωσε το περιθώριο κέρδους της και προέβη σε προσφορές και σε επιθετική τιμολογιακή πολιτική, ενώ περιόρισε τις προμήθειές της για την προσεχή περίοδο, προσαρμοζόμενη σε περιβάλλον πτωτικής ζήτησης. Θεωρεί, ωστόσο, ότι το τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς ίσως αποτελέσει θετική έκπληξη, αν και εφόσον δεν υπάρξουν έκτακτα γεγονότα, και οι επιχειρήσεις έχουν ήδη περιορίσει την έκθεσή τους σε αρνητικούς παράγοντες.