Μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων σε πωλήσεις εταιρειών του κλάδου σημειώνονται μεγάλες και σημαντικές διαφορές. Τη μεγαλύτερη αύξηση πωλήσεων είχε η Ι. & Σ. Σκλαβενίτης ΑΕ (14,77%). Ωστόσο, οι μεγάλες μεταβολές είναι επηρεασμένες από τις εξαγορές και τα νέα καταστήματα. Τις μικρότερες μεταβολές σε πωλήσεις είχαν η Dia Hellas (3,63%) και η Ατλάντικ (3,88%). Και οι δύο κατέληξαν σε ζημιογόνο αποτέλεσμα (να σημειωθεί πως η αναφορά στις 10 μεγαλύτερες εταιρείες αφορά στις μητρικές εταιρείες και όχι στα ενοποιημένα αποτελέσματα των ομίλων).

Συνολικό μικτό περιθώριο κέρδους: Το 2007 η μέση μεταβολή του συνολικού μικτού μεικτού κέρδους (σύνολο αποτελεσμάτων εκμετάλλευσης), ύψους 11,58%, κινήθηκε σε απόλυτα μεγέθη στην ίδια κατεύθυνση με τη μεταβολή των πωλήσεων, την οποία υπερέβη κατά 2,84%. Θετική, μικρή αλλά σημαντική μεταβολή 0,55% παρουσίασε και ως ποσοστό επί των πωλήσεων. Σε απόλυτα μεγέθη η μεταβολή ανήλθε σε 217,4 εκατ. ευρώ.

Η βελτίωση αυτή σημειώθηκε παρά την πίεση του ανταγωνισμού. Προφανώς, οι προμηθευτές πιέστηκαν να επωμιστούν ένα μέρος του κόστους, δίνοντας την ευκαιρία στον κλάδο να πάρει μια μικρή ανάσα. Παρά τα όσα λέγονται και γράφονται, υπάρχουν ακόμα περιθώρια να προσεγγισθεί μια ικανοποιητική απόδοση, ανάλογη των ευρωπαϊκών αλυσίδων.

Το λειτουργικό κόστος: Η μεγέθυνση των πωλήσεων, οφειλόμενη σε μεγάλο μέρος στα νέα καταστήματα και τις εξαγορές, αλλά και η αύξηση των υπηρεσιών, επέφεραν μια μεταβολή στο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων κατά 10,69% σε σχέση με το 2006, μεγαλύτερη της μεταβολής των πωλήσεων κατά 1,95%. Η κατάσταση αυτή δεν είναι υγιής, καθώς εξανεμίζει τη θετική μεταβολή του περιθωρίου μικτού κέρδους κατά 2,84%. 

Αποτελεί κανόνα επιβίωσης η αύξηση των πωλήσεων να έχει ως συνέπεια τις οικονομίες κλίμακας, με φθίνουσα ποσοστιαία επίπτωση του λειτουργικού κόστους επί των πωλήσεων. Αυτό είχε παρατηρηθεί για μερικές χρονιές, και είχαν φανεί δείγματα ορθολογιστικής διαχείρισης. ‘Ομως το 2007 η τάση αυτή ανεκόπη. Η μεταβολή των συνολικών δαπανών ως ποσοστό επί των πωλήσεων κατά 0,34% δεν αποτελεί θετική εξέλιξη.

Το λειτουργικό αποτέλεσμα: Η μεταβολή του λειτουργικού αποτελέσματος σε απόλυτους αριθμούς κατά 20,60% είναι μεγάλη και οφείλεται κυρίως στη μεταβολή των πωλήσεων και του μικτού κέρδους. Η μεταβολή κατά 0,21% του δείκτη, που αντιστοιχεί στο λειτουργικό αποτέλεσμα ως ποσοστό επί των πωλήσεων, είναι μικρή μεν αλλά ουσιαστική. Πρόκειται για τον δείκτη, ο οποίος κυρίως υποδηλώνει τη δυναμικότητα των επιχειρήσεων και την αντικειμενική δυνατότητα να υπολογίζει ο κλάδος σε βιώσιμη προοπτική.

Ως ποσοστά επί των πωλήσεων, οι επιδόσεις τη διετία 2006-2007 (1,89% και 2,09% αντίστοιχα) δεν είναι ικανοποιητικές, δεδομένου ότι η επίπτωση του χρηματοοικονομικού κόστους και των ανόργανων/διαφόρων εσόδων-εξόδων επιδρούν αρνητικά, εξανεμίζοντας τη θετική μεταβολή του λειτουργικού αποτελέσματος.

Το καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων: Σε απόλυτους αριθμούς, το καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων παρουσίασε μεταβολή 14,79% (ήτοι αύξηση κατά 22,4 εκατ. ευρώ) και ως ποσοστό επί των πωλήσεων (1,80% έναντι 1,71% το 2006) 0,09% –μεταβολή ασήμαντη για έναν όγκο πωλήσεων, ο οποίος καλύπτει σχεδόν το 55% της καταναλωτικής δαπάνης στα άμεσα καθημερινά είδη πρώτης ανάγκης.

Επί σειρά ετών, το μέσο καθαρό αποτέλεσμα είναι καθηλωμένο κάτω του 2%, με διαχρονικές διακυμάνσεις γύρω στο 1,50%-1,80%. Ωστόσο, έστω και μικρής κλίμακας, η θετική πορεία είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, χωρίς βεβαίως να είναι ικανή να διασκεδάσει την αβεβαιότητα και τους κλυδωνισμούς.

Η μακροχρόνια καθήλωση στις μικρές αποδόσεις είναι που σηματοδοτεί τις παθογένειες του κλάδου, οι οποίες επί δεκαετίες δεν ξεπεράστηκαν, καθιστώντας τον ευπαθή έναντι των εγχώριων και διεθνών κλυδωνισμών.

Τα ίδια κεφάλαια και η απόδοσή τους: Συνέπεια των παραπάνω ήταν η θετική μεταβολή των ιδίων κεφαλαίων των εταιρειών του κλάδου κατά 7,46%. Η απόδοση των ιδίων κεφαλαίων ανήλθε στο 15,67%, έναντι 14,66% το 2006, με μεταβολή 1,12% -θετική μεν, αλλά αναιμική εξέλιξη, με δεδομένο ότι πριν από μερικά χρόνια είχε προσεγγίσει το 18,50%.

Η διαμόρφωση των ιδίων κεφαλαίων επηρεάζεται από τη πολιτική της διανομής κερδών κάθε εταιρείας. Στις μεγάλες αλυσίδες είναι παγιωμένο να μη μοιράζονται μεγάλα ποσά ως μερίσματα, αλλά τα κέρδη να αποθεματοποιούνται για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξής τους.

Με επενδυτικά κριτήρια, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ δεν είναι από τους επίζηλους για επενδυτές και κεφαλαιούχους. Εν τούτοις, δεδομένου ότι απορροφά τεράστια ποσά της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης, επηρεάζει σημαντικά τις οικονομικές εξελίξεις. ‘Oμως, το μικρό μέγεθος της εγχώριας αγοράς σε σχέση με τη διεθνή δεν αφήνει στον κλάδο πολλά περιθώρια δράσης και επιρροής καθιστώντας τον παθητικό ουραγό των διεθνών κολοσσών. Εξ ου και οι περιοδικές διακυμάνσεις και αναταράξεις στη αγορά. Η εκτίμηση για την ύπαρξη προοπτικής καλύτερων ημερών και ομαλοποίησης θα ήταν άκαιρη και αφελής.

Το Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ 2008 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Comcenter. Για παραγγελίες: κα Φαίη Βλάχου, τηλ: 210 2828 282 ή συμπληρώνοντας το ειδικό κουπόνι παραγγελίας που θα βρείτε ΕΔΩ..