Φέτος ο όμιλος αγορών Ασπίδα συμπληρώνει εικοσιπέντε χρόνια από την ιδρυτική του συνέλευση στην Πάτρα το 1996, όταν φάνηκε να παίρνει σάρκα και οστά το όραμα κι η προσδοκία των δημιουργών του για ένα συλλογικό οργανωτή της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας του κλάδου, ικανό να εδραιώσει ανταγωνιστικά τη μικρή τοπική λιανεμπορική επιχείρηση απέναντι στους ισχυρούς του κλάδου. Δυόμισι δεκαετίες μετά ο όμιλος εξακολουθεί να αντιστέκεται πεισματικά στις διαρκώς απρόβλεπτες συγκυρίες δυσμένειας, που σαρώνουν με σφοδρότητα την οικονομία, «καταπίνοντας» τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.

Σήμερα στον όμιλο Ασπίδα είναι ενταγμένες περί τις εκατό τοπικές ΜμΕ λιανικής του κλάδου, δυναμικού 125 καταστημάτων σε όλη τη χώρα. Στο ρεπορτάζ που ακολουθεί, μιλούν επτά από τους επικεφαλής τους. Ο λόγος τους είναι απολογιστικός, γεμάτος ασφαλώς από την κόπωση 13 χρόνων οικονομικής κρίσης, μα και από νεανικό πείσμα με «βάθος ρίζας» τριών γενεών για επιβίωση με αξιοπρέπεια, χαμόγελο και σεβασμό στον πελάτη. Μαζί τους συζήτησε ο κ. Κώστας Νικολάου, υπεύθυνος επικοινωνίας του ομίλου, και μας εμπιστεύθηκε το σχετικό υλικό.

«Επιχειρησιακά ο Ασπίδα θα είχε κάνει τεράστια βήματα προόδου, εάν οι προσπάθειές του έβρισκαν ανταπόκριση από τους επιχειρηματίες που μετέχουν σε όλους τους άλλους ομίλους αγορών, δημιουργώντας έναν ενιαίο και σύγχρονο φορέα μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Πάντως, το μέλλον της μικρομεσαίας επιχείρησης στηρίζεται στις ίδιες αξίες, που έχει κάθε παραδοσιακή ελληνική οικογένεια», τονίζει ο κ. Αντώνης Κουρτάκης, πρωτοστάτης στην ίδρυση του ομίλου και πρόεδρός του στη διάρκεια της εικοσιπενταετούς πορείας του. Ο κ. Κουρτάκης από το 1990 βρίσκεται στο τιμόνι της οικογενειακής εταιρείας, που ιδρύθηκε το 1920 από τον Μανιάτη συνονόματο παππού του και πέρασε στον πατέρα του τη δεκαετία του ’60. Σκυταλοδρόμος της οικογενειακής επιχειρηματικής παράδοσης, δημιούργησε το σύγχρονο σούπερ μάρκετ των 600τμ στο Γύθειο, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί τμήμα τροφοδοσίας του Δήμου Γυθείου, του λιμανιού της πόλης και όλων των επιχειρήσεων μαζικής εστίασης της περιοχής. Σήμερα το εν λόγω κατάστημα «αντιμετωπίζει σαν ίσος προς ίσο, αν όχι από καλύτερη θέση, τους ανταγωνιστές του», λέει ο πρόεδρος του ομίλου.

Η αχίλλειος πτέρνα
«Η ίδρυση του ομίλου αναπτέρωσε το ηθικό μας, οδηγώντας μας στο δρόμο της συνεργασίας και των απαιτήσεων, τόσο από εμάς τους ίδιους όσο και από τους προμηθευτές, με προσδοκία οικονομικής και τεχνικής ενδυνάμωσης, αφού η τοποθέτηση προϊόντων, που ως τότε δεν έφταναν στο ράφι μας, έγινε ευκολότερη», λέει ο κ. Κώστας Καλαβρυτινός, ιδιοκτήτης του ομώνυμου καταστήματος της Σπάρτης. Όπως διαπιστώνει, «αρχικά οι επιδιώξεις του ομίλου σε μεγάλο βαθμό απέδωσαν, καθιστώντας τον υπολογίσιμη δύναμη. Αλλά η πάροδος του χρόνου και κυρίως η οικονομική κρίση έφεραν στασιμότητα. Έτσι, δεν μπορέσαμε να εξελιχθούμε, προχωρώντας με κοινό βηματισμό… Όσες επιχειρήσεις, πάντως, καταφέρνουν ν’ ακολουθούν τις εξελίξεις, μη αφήνοντας τα καταστήματά τους στο έλεος, περιμένοντας ένα θαύμα, έχουν λόγο ύπαρξης. Η δική μας έχει έναν λόγο περισσότερο να προσδοκά ότι θ’ αντέξει στο χρόνο και την πίεση των «μεγάλων» κι αυτός είναι ότι η διαχείρισή της βρίσκεται πια στα χέρια νέων ανθρώπων με όρεξη, της τρίτης γενιάς της οικογενειακής μας παράδοσης. Συμπληρώνοντας πενήντα χρόνια δράσης, θέλουμε να προχωρήσουμε γρήγορα και σταθερά».
«Η αχίλλειος πτέρνα του ομίλου μας», λέει ο κ. Ανδρέας Κόλλιας, ιδιοκτήτης της ομώνυμης τριπολιτσιώτικης εταιρείας σούπερ μάρκετ, «ήταν η εισροή πολλών νέων μελών, που δεν είχαν τις ίδιες προδιαγραφές και τον ίδιο ιδεαλισμό με τα ιδρυτικά μέλη του, κάνοντας τον όμιλο δυσκίνητο». Ωστόσο, όπως τονίζει, «ο όμιλος βοήθησε την επιχείρησή μας στη βελτίωση και της ανταγωνιστικότητάς της και των σχέσεών μας με τους προμηθευτές». Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1986 ως μετεξέλιξη του παραδοσιακού τυροκομείου και καταστήματος τροφίμων, που δημιούργησε μεταπολεμικά ο πατέρας του κ. Κόλλια, και ανήκει στις εταιρείες-ιδρυτικά μέλη του ομίλου. Το 1998 εγκαινίασε ένα σούπερ μάρκετ στην αρκαδική πρωτεύουσα, επεκτεινόμενη και στην τροφοδοσία μαζικών πελατών, ενώ το 2015 ανέλαβε τη διοίκησή της η τρίτη γενιά της οικογένειας, δημιουργώντας ένα δεύτερο κατάστημά της στην πόλη. «Η διάδοχη γενιά είναι ικανή να συνεχίσει την οικογενειακή επιχειρηματική παράδοση, προοδεύοντας», καταλήγει ο κ. Κόλλιας.

Το μέλλον είναι στο χέρι μας
Όπως σχολιάζει ο κ. Γιάννης Γαβρίλας, επικεφαλής της ομώνυμης γιαννιώτικης εταιρείας σούπερ μάρκετ, «ο όμιλος Ασπίδα ιδρύθηκε με σκοπό την ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας των ΜμΕ του κλάδου έναντι των μεγάλων αλυσίδων. Παρά την ένταση του ανταγωνισμού τα κατάφερε ικανοποιητικά, μέσω των κεντρικών συμφωνιών, των PL, της ιστοσελίδας του, των φυλλαδίων προσφορών, των τηλεοπτικών σποτ και της παρουσίας του στα social media. Σχετικά σύντομα απέκτησε ισχύ, κερδίζοντας την εκτίμηση των μελών του –που προ της οικονομικής κρίσης πέρασαν τα διακόσια– και το σεβασμό των προμηθευτών. Ωστόσο, η κρίση έπληξε την πλειονότητα των ΜμΕ, έφερε λουκέτα, μείωση τζίρου και κρίση ρευστότητας στο δυναμικό του ομίλου.

Η μη ταυτοποίηση όλων των καταστημάτων με την επωνυμία «Ασπίδα», η χαμηλή διείσδυση των PL του ομίλου σε πολλά από τα καταστήματά του, το έλλειμμα ενιαίας στρατηγικής σε ό,τι αφορά τα φυλλάδια προσφορών –ένα όπλο που μένει ανεκμετάλλευτο από πολλά μέλη μας–, αλλά και η απουσία μιας ομιλικής Bonus Card είναι θέματα, που πρέπει να αντιμετωπίσουμε». Ο κ. Γαβρίλας εκφράζει την πεποίθησή του ότι όσες επιχειρήσεις φροντίζουν για την αναβάθμισή τους με εμπλουτισμό των συλλογών προϊόντων και σύγχρονο εξοπλισμό, ώστε να στηρίζουν αποτελεσματικά το τρίπτυχο «ποιότητα-χαμόγελο-χαμηλές μόνιμα σταθερές τιμές», έχουν μέλλον. «Διαφορετικά αποδυναμώνονται και παρακμάζουν. Είναι στο χέρι μας να αξιοποιήσουμε την εμπιστοσύνη και την εκτίμηση του πελάτη στον παντοπώλη της γειτονιάς του, στον οποίο απευθύνεται με το μικρό του όνομα και τον υπολογίζει σαν δικό του άνθρωπο». H Γαβρίλας Σούπερ Μάρκετ ιδρύθηκε το 1974 στα Ιωάννινα. Το 1983 μετεξελίχθηκε σε Γαβρίλας Λεωνίδας & Υιός ΟΕ, ενώ από το 1990 πέρασε στους αδερφούς Γιάννη και Απόστολο Γαβρίλα, οι οποίοι την μετεγκατέστησαν σε δικό τους ακίνητο, στην περιοχή Σταυράκι Ιωαννίνων. Το 2014, μετά την είσοδο στην εταιρεία ενός μέλους της τρίτης γενιάς της οικογένειας, εγκαινιάστηκε ένα νέο σούπερ μάρκετ στην περιοχή Λακώματα των Ιωαννίνων, επωνυμίας Γαβρίλας Ιωάννης & Υιός ΟΕ.

Ποτέ δεν είναι αργά
Η οικογενειακή παραδοσιακή επιχείρηση των αδελφών Περαντάκου λειτουργεί στον ιστορικό Δήμο Πύργου Τήνου από το 1965. Το 1992 το κατάστημά τους μεγάλωσε και η διοίκησή του πέρασε στην επόμενη γενιά, στους γιους του ενός εκ των δύο αδερφών, τους Γιώργο και Φορμόζη Περαντάκο, οι οποίοι ενέταξαν την εταιρεία τους στον όμιλο τη χρονιά της ίδρυσής του. Όπως λένε, «πιστεύουμε ότι χωρίς τον Ασπίδα, πιθανώς θα ασχολούμασταν με άλλες δραστηριότητες. Χάρις στον όμιλο, όμως, η επιχείρησή μας γνώρισε ανοδική πορεία. Το 2006 δημιουργήσαμε το υποκατάστημά μας στον Πάνορμο και το 2018 ανακαινίσαμε ολικά το κεντρικό μας κατάστημα, πράγμα που μας έδωσε νέα προοπτική. Ως πιστά και σταθερά μέλη του ομίλου υλοποιούμε όλες τις ενέργειες που μας ενισχύουν έναντι του ανταγωνισμού. Πιστεύουμε ότι, αν όλα τα μέλη του Ασπίδα δρούσαν με συνέπεια, ο όμιλος θα γινόταν προς όφελος όλων πιο αποτελεσματικός. Είμαστε βέβαιοι ότι τα παιδιά μας θα συνεχίσουν την οικογενειακή μας επιχειρηματική παράδοση, με τις ίδιες αρχές και αξίες».

«Οι δυνατότητες των ΜμΕ είναι τεράστιες, αλλά οι επιχειρήσεις όλων των ομίλων αγορών αναλώθηκαν στα πολύ λίγα και σε περιορισμένη δράση. Όμως, ποτέ δεν είναι αργά», λέει ο κ. Γ. Γιαννικόπουλος, συνιδιοκτήτης του καταστήματος Γιαννικόπουλου-Στρατικόπουλου, που εδρεύει στην Κυπαρισσία. Το κατάστημά τους, ιδρυμένο το 1923 και ενταγμένο στον όμιλο από τη σύστασή του, μετά την πρόσφατη ανακαίνισή του, δίνει τη μάχη του στο ανταγωνιστικά σκληρό πεδίο της Μεσσηνίας.

Σημειώνουμε ότι τα μέλη του Ασπίδα υπό το ζόφο της πανδημίας υποχρεώθηκαν να αναβάλουν την προγραμματισμένη γενική τους συνέλευσή για τον Οκτώβριο…