Το θέμα του περιορισμού της χρήσης του πλαστικού απασχολεί έντονα την παγκόσμια κοινότητα, πλην όμως τίποτα δεν καταφέρνει να μετριάσει τη χρήση του. Αν και παραδόξως η σχετική προσπάθεια στον τόπο μας επικεντρώνεται στην πλαστική σακούλα που προσφέρει η λιανική στους πελάτες της (!), είναι αξιέπαινες οι προσπάθειες διαφόρων φορέων για τον περιορισμό της. Τέτοια ήταν και η πρωτοβουλία του δήμαρχου Αθήνας, κ. Ν. Κακλαμάνη, που κάλεσε σε σύσκεψη τους εκπροσώπους των σούπερ μάρκετ της πρωτεύουσας, θέτοντας το θέμα προς συζήτηση για την αναζήτηση λύσεων. Αλλά τέτοιες μεμονωμένες και ευκαιριακές, απροετοίμαστες και εν μέρει επικοινωνιακού χαρακτήρα προσπάθειες, δεν καρποφορούν.

Το θέμα απασχολεί εντονότατα την παγκόσμια κοινότητα, πλην όμως τίποτα δεν καταφέρνει να μετριάσει τη χρήση του πλαστικού. Οι προσπάθειες ανακύκλωσης απλώς περιορίζουν κατά τι το πρόβλημα -η ανακύκλωση προσφέρει μεν μια μερική διέξοδο, αλλά ως μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα βαίνει στην ίδια κατεύθυνση της… ανακύκλωσης του προβλήματος, που διαιωνίζεται.

Αν και παραδόξως η προσπάθεια της μείωσης της χρήσης του πλαστικού στον τόπο μας επικεντρώνεται στην πλαστική σακούλα που προσφέρει η λιανική στους πελάτες της (!), είναι αξιέπαινες οι προσπάθειες διαφόρων φορέων για τον περιορισμό της χρήσης της. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η πρωτοβουλία του δήμαρχου Αθήνας, κ. Ν. Κακλαμάνη, που κάλεσε σε σύσκεψη τους εκπροσώπους των σούπερ μάρκετ της πρωτεύουσας, θέτοντας το θέμα προς συζήτηση για την αναζήτηση λύσεων. Πρότεινε, μάλιστα, την αντικατάσταση της πλαστικής σακούλας από πάνινη, η οποία θα πωλείται από τα καταστήματα και που θα μπορεί να επαναχρησιμοποιεί ο πελάτης, προτάσσοντας ως επιχείρημα το παράδειγμα του Λονδίνου, όπου έγινε ανάλογη προσπάθεια.

Επισημαίνουμε, λοιπόν, κάποια πράγματα που ακούστηκαν στη σύσκεψη, αλλά που, επίσης, περιέργως δεν βγήκαν παραέξω:

Οι εκπρόσωποι των σούπερ μάρκετ, γνωρίζοντες πολύ καλά το θέμα, επεσήμαναν στον κ. Κακλαμάνη κάποιες σημαντικές πλευρές του. Για παράδειγμα, του είπαν ότι το “πείραμα του Λονδίνου” δεν εστέφθη από επιτυχία, γι’ αυτό και δεν έτυχε ευρύτερης αποδοχής, ότι η ανθεκτική επαναχρησιμοποιούμενη πλαστική σακούλα, που δοκιμάστηκε προ εικοσιπενταετίας στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, αλλά και στη χώρα μας (από τα σούπερ μάρκετ Μαρινόπουλος), “δεν δούλεψε”, ότι η χάρτινη μεγάλης αντοχής σακούλα είναι απαγορευτικά ακριβή κι ότι ως πλέον κατάλληλη λύση εξετάζεται διεθνώς η χρήση της “βιοδιασπώμενου” πλαστικού σακούλας, αλλά η λύση ούτε ορατή είναι ούτε μπορεί να προωθηθεί μεμονωμένα από μια χώρα.

Ενα μέτρο-πολλά σταθμά

Αναδεικνύοντας το θέμα από διαστάσεις που συνήθως αποσιωπώνται, συμπληρώνουμε:

Το θέμα του περιορισμού της χρήσης του πλαστικού είναι λίγο περίεργο να εστιάζεται μόνο στις πλαστικές σακούλες του λιανεμπορίου! Δεν νομίζετε; Γιατί δεν ακούγεται τίποτα για την κατά πολύ εκτενέστερη χρήση του πλαστικού σε αυτοκίνητα, σε παντός είδους συσκευές και οικιακά σκεύη, σε παιχνίδια, στην ένδυση και στις παντός είδους συσκευασίες των εμπορευμάτων;

Εστω ότι βρέθηκε υποκατάστατο για τις πλαστικές σακούλες της λιανικής. Τι θα γίνει με την πλαστικούρα όλων των άλλων κλάδων της οικονομίας;

Θα πείτε, “αφού δεν μπορεί να βρεθεί μια συνολική λύση για το πλαστικό, να μην προσπαθήσουμε καν για κάποιες επί μέρους λύσεις;”. Οχι μόνο πρέπει να γίνουν επί μέρους προσπάθειες, αλλά να ενταθούν μάλιστα! Αλλά, πώς να το κάνουμε, όταν τέτοιες προσπάθειες γίνονται μεμονωμένα, απροετοίμαστα και είναι εν μέρει επικοινωνιακού χαρακτήρα, δεν καρποφορούν.

Οταν τα οικολογικά προβλήματα που απειλούν τον πλανήτη είναι ήδη διαπιστωμένα (πχ στην παγκόσμια διάσκεψη του Κιότο), αλλά οι μεγάλες βιομηχανικές χώρες αρνούνται τις “πράσινες” πολιτικές για καθαρά οικονομικούς λόγους, τι να σου κάνουν οι μεμονωμένες πρωτοβουλίες που καταδικάζονται έτσι να πέφτουν στο κενό;

Οταν το οικολογικό κίνημα είτε κατασυκοφαντείται και διώκεται, συχνά ταυτιζόμενο με τους “αναρχικούς” και τους “συνοδοιπόρους”, είτε, αποκτώντας πολιτική έκφραση (οι “πράσινοι”), ενίοτε αφομοιώνεται από το σύστημα των μεγάλων πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων και αδρανοποιείται, για ποια “κοινωνική πίεση” να συζητήσουμε;

Οταν η “οικολογική αγωγή” απουσιάζει από τα σχολικά προγράμματα, τι είδους οικολογική συνείδηση από την κοινή γνώμη να περιμένουμε;

Ο κ. Αλ Γκορ επαξιώνεται με το Νόμπελ ειρήνης για την οικολογική του εκστρατεία (και μπράβο του!), ωστόσο αποσιωπάται ότι την εποχή της θητείας του στην αντιπροεδρία των ΗΠΑ η χώρα του αρνήθηκε να υπογράψει τη σύμβαση του Κιότο. Ο κάθε καλόπιστος, λοιπόν, αναρωτιέται: “Γιατί τότε δεν βγήκε να δηλώσει τις αντιρρήσεις του και σαν έντιμος άνθρωπος να παραιτηθεί”; Περίμενε -ίσως- να αναλάβει δράση ως πρόεδρος. Το ‘ξεραν, γι’ αυτό δεν του ‘καναν τη χάρη -ίσως. Το σίγουρο είναι ότι το οικονομικό ιερατείο της χώρας του τον άφησε να δοξαστεί με ένα Νόμπελ. Σκασίλα τους!

Ασφαιρες μπαλοθιές

Καλή η πρωτοβουλία του κ. δήμαρχου της Αθήνας, αλλά είναι άσφαιρη «μπαλοθιά». Απαιτείται η γενικότερη κινητοποίηση: της τοπικής αυτοδιοίκησης, των οικολογικών κινημάτων, των καταναλωτικών οργανώσεων, της εκπαίδευσης, των πολιτιστικών φορέων. Απαιτείται συντονισμένη πίεση στις κυβερνήσεις να αποδεχτούν λύσεις, που θα προάγουν έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, πιο ισορροπημένο, απαλλαγμένο από τη λογική του οικονομικού κέρδους για το κέρδος.

Κάτι ακόμα: Εδώ οι δημόσιοι άρχοντες δεν κατάφεραν ακόμα να συνεννοηθούν και να λύσουν το θέμα των χωματερών, που είναι και οξύτερο και καθαρά θέμα πολιτικής βούλησης, θα δώσουν οικολογικές λύσεις για το πλαστικό; Να μην τρελαθούμε!