Του Παναγιώτη Γεωργιάδη, κτηνιάτρου ζώνης γάλακτος, μέλους του Ινστιτούτου Ελληνικού Γάλακτος
Η 1η Ιουνίου κάθε έτους έχει καθιερωθεί από τον Διεθνή Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) ως η «Παγκόσμια Ημέρα Γάλακτος», που σκοπό έχει να αναδείξει την τεράστια αξία του γάλακτος στην υγεία, αλλά και την ανάπτυξη και εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού. Μια τέτοια μέρα, οι προβολείς πέφτουν πάνω στους πραγματικούς πρωταγωνιστές αυτής της παραγωγικής διαδικασίας, δηλαδή τους κτηνοτρόφους. Δυστυχώς, συχνά ως κοινωνία τους θεωρούμε δεδομένους, υποτιμώντας λίγο ή πολύ αυτή την τόσο σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα, που αναπτύσσουν με πείσμα εκείνοι, ακόμη και σε συνθήκες ύφεσης.

Στην περίπτωση της ελληνικής γαλακτοπαραγωγού αγελαδοτροφίας, το 2014 καταγράφονταν 3.451 αγελαδοτρόφοι στη χώρα, ενώ το 2023 ο αριθμός τους μειώθηκε σε 1.994. Θα περίμενε κανείς πως αυτή η μείωση, κατά περίπου 42%, θα είχε και άμεση επίπτωση στην γαλακτοπαραγωγή της Ελλάδας, όμως αυτό δεν έγινε. Πράγματι, η συνολική γαλακτοπαραγωγή για το έτος 2014 ήταν 618.251 τόνοι ενώ το 2023 έφτασε τους 636.580 τόνους, κάτι που δείχνει ότι στη δεκαετία μας πέρασε, οι φάρμες μειώθηκαν σε αριθμό, όμως η γαλακτοπαραγωγή σημείωσε αύξηση κατά 3%. Η συγκεκριμένη αύξηση θα ήταν πολύ μεγαλύτερη, εάν δεν μεσολαβούσε η πανδημία και η παρελκόμενη οικονομική κρίση, με τις αντίστοιχες μεταπανδημικές συνέπειες.

Σύγχρονες μέθοδοι εκτροφής
Πλέον, το αγελαδινό γάλα παράγεται από λιγότερες φάρμες, οι οποίες όμως είναι πολύ μεγαλύτερες σε μέγεθος και εφαρμόζουν σύγχρονες μεθόδους εκτροφής. Ταυτόχρονα, υιοθετούν οικονομίας κλίμακας. Οι συγκεκριμένες φάρμες εξελίχτηκαν από «οικογενειακές επιχειρήσεις» σε «εκτροφές επιχειρηματικού τύπου». Αυτή ήταν και η μόνη οδός οικονομικής επιτυχίας των παραγωγών κτηνοτρόφων, οι οποίοι δεν σταμάτησαν να επενδύουν σε γνώση, αλλά και νέες τεχνολογίες.

Η τάση της οικονομικής διεύρυνσης των μονάδων διαφαίνεται ότι θα συνεχίσει και στην επόμενη δεκαετία που έχει ξεκινήσει. Καθώς όμως οι φάρμες μεγαλώνουν, οι ανάγκες σε εργατικό δυναμικό αυξάνονται. Αν και η χρήση αυτοματισμών και νέων τεχνολογιών είναι πλέον παρούσα στις σύγχρονες φάρμες, δεν έχουμε φτάσει στο επίπεδο όπου «ένα ρομπότ θα τα κάνει όλα σε μια φάρμα». Αλλά ακόμη και αυτό να γινόταν, πάλι θα υφίστατο η ανάγκη εργατών και υπαλλήλων με εξειδικευμένη και αναβαθμισμένη γνώση.

Ελλείψεις στις υποδομές και επόμενες επενδύσεις
Επιστρέφοντας στο σήμερα, στις φάρμες, ως προς την τρέχουσα υποδομή τους, διαπιστώνεται έλλειψη αρμεκτών, ταϊστών, σταβλιτών, ζωοτεχνών, κτηνιάτρων και βεβαίως, λογιστών και οικονομολόγων. Η τεκμαρτή εργασία από πλευράς του κτηνοτρόφου σε μια μεγάλη σύγχρονη φάρμα στην πράξη δεν μπορεί να καλύψει τις διευρυμένες και εξειδικευμένες εργασιακές ανάγκες. Ο σύγχρονος αγελαδοτρόφος, ουσιαστικά αναλώνεται -και ορθώς- στη διοικητική μέριμνα και σπαταλά χρόνο για το σχεδιασμό των επόμενων επενδύσεων της φάρμας. Αν αναλογιστούμε πως τέτοιες επιχειρήσεις μπορούν να φθάνουν σε επίπεδα ετήσιου κύκλου εργασιών μεταξύ 2 εκατ. ευρώ και 10 εκατ. ευρώ, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τη σημασία του ρόλου που αποδίδεται στον ιδιοκτήτη κτηνοτρόφο.

Ελληνική αγελαδοτροφία και εργατικό δυναμικό
Το εργασιακό πλαίσιο σε μια σύγχρονη φάρμα απέχει πλέον «έτη φωτός», σε σχέση με αυτό που είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε και να εργαζόμαστε τα παλαιότερα χρόνια. Εκτός των υψηλότερων αμοιβών σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά εργασίας, που πλέον βρίσκονται μεταξύ €1.200 και €1.300 καθαρών αποδοχών για τον εργάτη, οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε εντός ενός υγιούς και διαρκώς εξελισσόμενου -προς το βέλτιστο- εργασιακού περιβάλλον με «κυλιόμενα» ρεπό, άδειες, εκπαίδευση ακόμη και πριμ παραγωγικότητας.

Συμπερασματικά, τα δεδομένα στην κτηνοτροφία και ειδικά στην αγελαδοτροφία έχουν αλλάξει. Οι νέοι και νέες αξίζει να συνειδητοποιήσουν ότι υπάρχει πλέον και αυτή η σεβαστή επιλογή. Πρόκειται για επαγγελματική επιλογή που θα δώσει στους ίδιους αξιοπρεπή καλοπληρωμένη εργασία και αντίστοιχα, στους κτηνοτρόφους την αναγκαία δεξαμενή εργατών και υπαλλήλων που θα βοηθήσει στην εξέλιξη της επιχείρησής τους. Ως Ινστιτούτο Ελληνικού Γάλακτος, το συστήνουμε ανεπιφύλακτα και ευχόμαστε, λόγω της ημέρας, χρόνια πολλά σε όλους τους κτηνοτρόφους μας.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter