Με πολλούς «αγνώστους Χ», που δυσκολεύουν τους μάνατζερ να λύσουν την εξίσωση των τάσεων του κλαδικού τζίρου, προχωρά το 2022. Ήδη ο Ιανουάριος έκλεισε με άσχημα μαντάτα.

Πράγματι, ο τζίρος ακούγεται πως μειώθηκε κατά τουλάχιστον 10% σε όγκο συγκριτικά με τον Ιανουάριο πέρυσι, ενώ οι προβλέψεις για την εξέλιξή του το πρώτο τρίμηνο του έτους είναι δυσοίωνες. Άλλωστε, και μόνο το γεγονός ότι το lockdown πέρυσι ώθησε τις κλαδικές πωλήσεις σε επίπεδο άπιαστο για φέτος, προμηνύει σημαντική ύφεση για τις επιχειρήσεις του κλάδου.
Για τα επόμενα τρία τρίμηνα του έτους το τοπίο είναι κυριολεκτικά ομιχλώδες.

Κανείς δεν γνωρίζει την τροπή της φονικής πανδημίας τους επόμενους μήνες και η στοιχειώδης σοβαρότητα επιβάλει την αγνόηση κάθε σχετικής επικοινωνιακής ελαφρότητας, δεδομένων αφενός των συνεχών διαψεύσεων σχετικά με την έξοδο από την κρίση στη δημόσια υγεία και αφετέρου του σκεπτικισμού των ειδικών επιστημόνων διεθνώς. Συνεπώς, ουδείς είναι σε θέση να εικάσει την επίδραση της πανδημίας στη ζωή της αγοράς, αλλά και στην τουριστική κίνηση το καλοκαίρι. Πολύ περισσότερο, κανείς δεν μπορεί να φανταστεί την τροπή της από το φθινόπωρο ως τα τέλη του έτους, ακόμα κι αν υποθέσει, βάσει των εμπειριών της τελευταίας διετίας, ότι τους θερμούς μήνες του χρόνου η απειλή της πανδημίας θα αμβλυνθεί και η αγορά θα ομαλοποιηθεί.

Αλλά στους «αγνώστους Χ» συμμετέχει πλέον με όλο και μεγαλύτερο ειδικό βάρος ο παράγων ακρίβεια. Ο πρωτόγνωρα υψηλός πληθωρισμός για τα δεδομένα της τελευταίας εικοσαετίας, το τσουνάμι των ανατιμήσεων και η ενεργειακή ακρίβεια που το φουσκώνει, σαρώνοντας τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών, είναι βέβαιο ότι θα έχει επίπτωση στη ζήτηση ακόμη και αγαθών καθημερινής ανάγκης. Επίσης, το καλοκαίρι ξεκινά το τελευταίο έτος του κοινοβουλευτικού βίου της παρούσας κυβέρνησης, εγκαινιάζοντας κατά το είθισται την προεκλογική περίοδο, στη διάρκεια της οποίας ο εκλογικός αιφνιδιασμός είναι πάντα βάσιμη πιθανότητα. Δεδομένου ό,τι οι ερχόμενες εκλογές θα διεξαχθούν με την απλή αναλογική, ουδείς είναι σε θέση να εικάσει τι μπορεί να σημαίνει για την αγορά τόσο η προεκλογική όσο και η μετεκλογική εμπειρία, εφόσον τις ζήσουμε φέτος…

Συνυπολογίζοντας όλους αυτούς τους παράγοντες απροσδιοριστίας, μάνατζερ και ειδικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το 2022 ο κλαδικός τζίρος στην καλύτερη των περιπτώσεων θα παραμείνει στάσιμος. Φυσικά, το αρνητικό πρόσημο στο ποσοστό του είναι το πιθανότερο ενδεχόμενο. Άλλοι το προσδιορίζουν μεταξύ του -1,5% και του -1,7% σε σχέση με πέρυσι, άλλοι μεταξύ του -1% και του -2%. Όλοι, πάντως, προσθέτουν το «με κάθε επιφύλαξη» στο τέλος της κουβέντας τους…

Ο πληθωριστικός τζίρος
Το κλειδί όλων των εκτιμήσεων είναι ασφαλώς το μέγεθος του «πληθωριστικού τζίρου», ο οποίος υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθεί φέτος σε μέσο επίπεδο γύρω στο 3%. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι σε τι βαθμό το ποσοστό αυτό θα αντισταθμίσει την ανάσχεση της ζήτησης εξαιτίας της ακρίβειας σε όλο το φάσμα της οικονομίας. Ήδη οι καταναλωτές ανασυνθέτουν το «καλάθι» τους, επιλέγοντας φθηνότερα προϊόντα, στο πλαίσιο των προσπαθειών τους να περιορίζουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών τους. Τον Ιανουάριο φαίνεται ότι το πέτυχαν, μειώνοντας κατά 1,5 μονάδα το αυξημένο κόστος αγορών.

Νέος κύκλος εξαγορών εν όψει…
Ενδιαφέρον έχει το πώς θα κινηθεί φέτος κάθε αλυσίδα χωριστά. Ο leader του κλάδου, η ΕΥΣ, πιθανώς θα έχει εκ νέου άνοδο εσόδων, θέτοντας υπό το έλεγχό του περίπου το ένα τρίτο του συνολικού τζίρου του κλάδου. Βέβαιο θεωρείται ότι πολλές από τις αλυσίδες θα εμφανίσουν έντονα συμπτώματα ύφεσης πωλήσεων, με ό,τι μπορεί αυτό να συνεπάγεται για την υγεία των οικονομικών τους. Διότι απλά, αν υποθέσουμε ότι η κλαδική αγορά εμφανίσει ετήσια κάμψη τζίρου -2% σε συνθήκες ανόδου των εσόδων της ΕΥΣ Χ%, η διαφορά [Χ%-(-2%)] θα προσδιορίσει τις απώλειες των ανταγωνιστών της. Το ίδιο θα συμβεί για κάθε αλυσίδα, που οι επιδόσεις της θα είναι καλύτερες του γενικού μέσου όρου επιδόσεων του κλάδου. Συνεπώς τέτοια εποχή του χρόνου, που οι αλυσίδες θα έχουν «κάνει ταμείο» για το 2022, θα ξέρουμε τους κερδισμένους και τους χαμένους, γνωρίζοντας προκαταβολικά ότι οι χαμένοι θα είναι η πλειοψηφούσα ομάδα.

Όπως είναι φυσικό, μια τέτοια εξέλιξη θα «ανανεώσει» τα αισθήματα ανασφάλειας στον κλάδο, ωθώντας ορισμένους στη λύση της εξόδου από αυτόν ή, αλλιώς, στη αναζήτηση αγοραστών των εταιρειών τους. Πιθανώς λοιπόν το 2022 ν’ ανοίξει ένας νέος κύκλος εξαγορών μικρότερων «παικτών» από ισχυρότερους, πράγμα που διαφαίνεται, άλλωστε, στις αναφορές των στελεχών συγκεκριμένων αλυσίδων στη συνέχεια του ρεπορτάζ.

Ανεξάρτητα από τις όποιες δυσκολίες της χρονιάς φέτος, τουλάχιστον ένα κομμάτι της αγοράς, που μοιράζεται σε πολλές αλυσίδες, φαίνεται πως έχει λόγους να ελπίζει σε ημέρες ανακούφισης. Πρόκειται για τα καταστήματα που εδρεύουν σε τουριστικές περιοχές, τα οποία, παρακολουθώντας τους ρυθμούς ανάπτυξης της τουριστικής αγοράς και της μαζικής εστίασης, που θεωρητικώς θα κινηθούν καλύτερα από πέρυσι, θα εμφανίσουν υψηλότερες επιδόσεις σε συγκρίσιμη βάση.
Ας δούμε, όμως, πώς αντιμετωπίζουν το 2022 οι ισχυροί του κλάδου, ποιοι είναι οι σχεδιασμοί τους και τι επενδυτικές κινήσεις κάνουν.

Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης
Με στόχο η εταιρεία να κλείσει το έτος με αύξηση τζίρου και μεριδίων αγοράς, αντιμετωπίζει η διοίκηση της ΕΥΣ το 2022. Ο επενδυτικός σχεδιασμός της φέτος προβλέπει τη διάθεση περίπου 50 εκατ. ευρώ για την ίδρυση νέων καταστημάτων και την ανακαίνιση παλαιότερων –κυρίως στην Αττική. Ήδη στο πλάνο της εγγράφονται η λειτουργία ενός υπέρ μάρκετ στο ακίνητο που απέκτησε πρόσφατα στον κόμβο της Renault, ενός ακόμη σούπερ μάρκετ στη Γλυφάδα κι ενός τρίτου καταστήματος στη Μυτιλήνη. Θα υπάρξουν κι άλλα νέα σούπερ μάρκετ σε περιοχές, όπου σήμερα η αλυσίδα δεν έχει ισχυρή παρουσία. Παράλληλα, τα στελέχη της συνεχίζουν να αναζητούν κατάλληλο οικόπεδο για τη φιλοξενία στεγασμένων χώρων περίπου 100.000τμ, στο οποίο θα οργανωθεί μια mega αποθηκευτική εγκατάσταση. Σημειώνουμε ό,τι η εξαγορά τοπικών δικτύων σούπερ μάρκετ είναι μέσα στα ενδιαφέροντα της διοίκησης της ΕΥΣ υπό τον όρο, βέβαια, ότι οι υποδομές τους εξυπηρετούν συμπληρωματικά το δίκτυό της. Κύκλοι της διοίκησης της εταιρείας αναφέρουν χαρακτηριστικά στο «σελφ σέρβις»: «Πιστεύουμε ότι το 2022 θα μας γίνουν σχετικές προτάσεις. Είμαστε μέσα στο «παιχνίδι». Ακούμε τα πάντα και τα αξιολογούμε…».

ΑΒ Βασιλόπουλος
Το θετικό πρόσημο στην εξέλιξη του τζίρου της ως το τέλος του 2022 είναι το βασικό μέλημα φέτος της διοίκησης της ΑΒ Βασιλόπουλος, προβάλλοντας την πεποίθηση ότι η χρονιά θα κλείσει για την εταιρεία με τζίρο άνω των 2 δισ. ευρώ. Πάντως, η αποχώρηση από την ηγεσία της το τελευταίο διάστημα ιστορικών στελεχών της, με τελευταία και πιο θορυβώδη του κ. Βασίλη Σταύρου, συζητείται έντονα στην αγορά, φουσκώνοντας τα πανιά κάθε είδους φημολογίας σχετικά με υποτιθέμενα σχέδια της μητρικής της εταιρείας. Αυτό δεν εμποδίζει σε τίποτα, όμως, την εξέλιξη του επενδυτικού της προγράμματος φέτος, η αξία του οποίου προσδιορίζεται στα 60 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για κεφάλαια που θα διατεθούν κατά κύριο λόγο στο δίκτυο πωλήσεων της εταιρείας. Φέτος η εταιρεία σχεδιάζει να εγκαινιάσει περισσότερα από 15 καταστήματα όλων των τύπων, ενώ θα επιδιώξει τη σύναψη νέων συμβάσεων δικαιόχρησης για 40 έως 50 νέα καταστήματα συνεργατών. Σημειώνουμε, εξάλλου, ότι η εταιρεία αναζητά το κατάλληλο ακίνητο για την εγκατάσταση και νέου αποθηκευτικού κέντρου, με έδρα το πιθανότερο την Μάνδρα Αττικής ή τον Ασπρόπυργο. Στο βαθμό που τελεσφορήσει η σχετική αναζήτηση, θεωρείται βέβαιο ότι ο πήχης των επενδύσεών της θα ανέβει υψηλότερα των προϋπολογισμένων δαπανών, όσο χρειαστεί.

Lidl
Σε άνοδο των πωλήσεών της προσβλέπει φέτος η Lidl, έχοντας σχεδιάσει το νέο ετήσιο επενδυτικό της προϋπολογισμό, ύψους 100-120 εκατ. ευρώ, που θα διατεθούν προς ενίσχυση του δικτύου και της ανταγωνιστικότητάς της. Ο σχεδιασμός της εταιρείας προβλέπει την επέκταση του δικτύου της με νέα καταστήματα κυρίως σε κεντρικές περιοχές των μεγάλων πόλεων της χώρας και μάλιστα με αίθουσες πωλήσεων μικρότερης έκτασης από το καθιερωμένο πρότυπο των Lidl. Στο πεδίο των τιμών αναμένεται ότι θα κινηθεί επιθετικά, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα το χαρτοφυλάκιο των προϊόντων της με προϊόντα που ξεφεύγουν από το σύνηθες πλαίσιο της ποικιλίας των σούπερ μάρκετ.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, το 2021 ο τζίρος της Lidl κυμάνθηκε στο μέσο επίπεδο της αγοράς των κλασικών σούπερ μάρκετ. Ειδικότερα στοιχεία αναμένονται, όμως, στη σχετική ανακοίνωση του νέου CEO της αλυσίδας, μετά τη λήξη της εταιρικής της χρήσης στα τέλη του Φεβρουαρίου. Το βέβαιο είναι ότι οι πληθωριστικές πιέσεις και η ακρίβεια δημιουργούν τις προϋποθέσεις να γίνουν ελκυστικότερα τα καταστήματά της στο ευρύ κοινό.

Metro
Σύμφωνα με στελέχη της Metro, το 2022 αναμένεται αύξηση των πωλήσεών της. Ωστόσο, δηλώνουν ότι επί του παρόντος δεν είναι εύκολος ο προσδιορισμός του ρυθμού ανάπτυξης του εταιρικού τζίρου έναντι του 2021, εκφράζοντας, πάντως, την πεποίθηση ότι η εταιρεία θα κερδίσει νέα μερίδια σε μια αγορά, που απ’ ότι φαίνεται στην καλύτερη περίπτωση θα παραμείνει στάσιμη.

Η Metro για την τρέχουσα χρήση σχεδιάζει επενδύσεις 35-40 εκατ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα διατεθεί για την οργάνωση και λειτουργία έξι ή επτά νέων σούπερ μάρκετ, αν και, όπως επισημαίνεται εκ μέρους στελέχους της, πιθανώς η πανδημία να καθυστερήσει κάποιες από τις διαδικασίες ανέγερσης των καταστημάτων. Παράλληλα, η Metro προγραμματίζει και αρκετές ανακαινίσεις παλαιότερων εμπορικών μονάδων της, ριζικές ή μη ανάλογα με την παλαιότητα της εκάστοτε μονάδας.

Σε ό,τι αφορά τις εταιρικές αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, η επέκταση των δομών εκείνης στη Γέφυρα Θεσσαλονίκης σχεδιάζεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του Απριλίου ή το αργότερο στα τέλη του πρώτου εξαμήνου του έτους. Παράλληλα, αναζητείται ακίνητο στην περιοχή του Ασπροπύργου έκτασης περίπου 120 στρεμμάτων, για την αύξηση της αποθηκευτικής ικανότητας της αλυσίδας και την αναδιάρθρωση των σχετικών δομών της. Το συνολικό κόστος της επένδυσης υπολογίζεται ότι θα υπερβεί τα 50 εκατ. ευρώ, ενώ πρόθεση της εταιρείας είναι το έργο να ξεκινήσει φέτος. Στους νέους χώρους logistics θα συνενωθεί η αποθήκη της Μάνδρας έκτασης 20.000τμ, η μικρή αποθήκη κατάψυξης στον Ασπρόπυργο 4.000τμ και ένα μέρος των αποθηκών των Οινοφύτων.

Μασούτης
Μια δυναμική χρονιά από άποψη επενδύσεων αναμένεται το 2022 για τη βορειοελλαδίτικη αλυσίδα Μασούτης. Η διοίκησή της έχει προγραμματίσει φέτος την επέκταση του δικτύου της με 30-40 νέα σούπερ μάρκετ, τα οποία θα προστεθούν στα 333 που ελέγχει σήμερα. Παράλληλα, η Μασούτης αναζητεί οικόπεδο στο οποίο θα εγκαταστήσει ένα νέο κέντρο διανομών στην Αττική, δεδομένου ότι οι σημερινές εγκαταστάσεις δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις μελλοντικές ανάγκες της. Ο επενδυτικός σχεδιασμός της αλυσίδας προβλέπει φέτος τη διάθεση κεφαλαίων πολύ υψηλότερων του 2021, οπότε επένδυσε περί τα 25 εκατ. ευρώ. Σχετικά με την πορεία του τζίρου της, η διοίκησή της τονίζει ότι είναι πολύ νωρίς για προβλέψεις, αλλά εκτιμά ότι τα έσοδά της θα κινηθούν ανοδικά, έστω οριακά, έναντι ετήσιου τζίρου 883 εκατ. ευρώ το 2021.

Πέντε
Χρονιά επιστροφής στην ανάπτυξη του εταιρικού τζίρου χαρακτηρίζεται το 2022 από τη διοίκηση της Πέντε. Υπενθυμίζουμε ότι τα έσοδα της εταιρείας το 2021 διαμορφώθηκαν στα 505 εκατ. ευρώ. Η αλυσίδα δρομολογεί φέτος επενδύσεις της τάξης των 30 εκατ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα διατεθεί στο δίκτυο των καταστημάτων της. Ειδικότερα, σχεδιάζει, πρώτον, την οργάνωση και λειτουργία έξι νέων σούπερ μάρκετ, που θα εγκατασταθούν σε ιδιόκτητα εταιρικά ακίνητα, και τις ανακαινίσεις 30-35 παλαιότερων, και δεύτερον, την εκκίνηση των εργασιών οικοδόμησης του μεγάλου εμπορικού κέντρου της στη Σαλαμίνα. Όπως πληροφορούμαστε, το σχετικό σχέδιο έχει αναπροσαρμοστεί αναφορικά με την κατανομή των χώρων πώλησης. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε τη λειτουργία του εμπορικού κέντρου περίπου στα τέλη του έτους, αλλά όπως εκτιμάται σήμερα, η αποπεράτωση όλων των εργασιών θα απαιτήσει μια διετία.

Παράλληλα με τα προαναφερόμενα, η Πέντε βρίσκεται σε αναζήτηση εταιρείας, η οποία θα αναλάβει το σχεδιασμό, την υλοποίηση και την υποστήριξη του ηλεκτρονικού της καταστήματος. Η αλυσίδα μελετά από πέρυσι την ανάπτυξη δομών ψηφιακών πωλήσεων, ωστόσο, λόγω καθυστερήσεων εξαιτίας της πανδημίας, το εγχείρημα θα υλοποιηθεί φέτος.

ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός
Χρονιά έντονης επενδυτικής δραστηριότητας αναμένεται να είναι το 2022 και για την ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, η οποία σχεδιάζει την επέκταση του δικτύου της με νέα σημεία πώλησης, superettes και mini καταστήματα, όπως και την πραγματοποίηση ανακαινίσεων σε ένα σημαντικό αριθμό παλαιότερων σούπερ μάρκετ του δικτύου.
Ο στόχος της εταιρείας είναι η ταχύτερη δυνατή καθιέρωση της νέας εταιρικής της ταυτότητας, ο εμπλουτισμός της σειράς ιδιωτικού σήματος προϊόντων «Θησαυροί της Ελληνικής Γης» με νέους κωδικούς και η δημιουργία του πρώτου της dark store. Σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του τζίρου της, αναμένεται to 2022 να είναι της τάξης του 5%-6% σε ενοποιημένη (δηλ. της Κρητικός και της CRM, που διαμορφώθηκε στα 416 εκατ. ευρώ το 2021, με ανάπτυξη 6,6% έναντι του 2020)..

Συνεργαζόμενοι Παντοπώλες
Αδύνατη θεωρούν τα στελέχη τής Συνεργαζόμενοι Παντοπώλες την οποιαδήποτε πρόβλεψη για την εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών της εταιρείας φέτος έναντι του 2021. Δηλώνουν, πάντως, την πρόθεσή τους να επιδιώξουν νέες εξαγορές, όπως και τη δημιουργία νέων καταστημάτων, εταιρικών και κυρίως franchise. Σημειώνουμε ότι το 2021 η εταιρεία πρόσθεσε στο δυναμικό της 49 καταστήματα και το 2020 συνολικά 28. Επισημαίνεται πως, σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του τζίρου, πολλά θα κριθούν από τις τάσεις στην τουριστική αγορά, καθώς η ανάπτυξη κατά 8,5% των πωλήσεών της το 2021 προήλθε σε μεγάλο βαθμό από την ανάκαμψή της. 