Αντιμέτωποι με νέα «καταιγίδα» ανατιμήσεων είναι οι επιχειρήσεις του κλάδου κι οι πελάτες τους, αν κρίνουμε από τις ανατιμήσεις στους τελευταίους τιμοκαταλόγους χονδρικής που ανακοίνωσαν οι προμηθευτές τον Μάϊο-Ιούνιο και από το 48,8% του δείκτη τιμών χονδρικής μηνός Απριλίου της ΕΛΣΤΑΤ.

Αντιμέτωποι με νέα «καταιγίδα» ανατιμήσεων είναι οι επιχειρήσεις του κλάδου κι οι πελάτες τους, αν κρίνουμε από τις ανατιμήσεις στους τελευταίους τιμοκαταλόγους χονδρικής που ανακοίνωσαν οι προμηθευτές τον Μάϊο-Ιούνιο και από το 48,8% του δείκτη τιμών χονδρικής μηνός Απριλίου της ΕΛΣΤΑΤ. Οι αποκλειστικές πληροφορίες του «σελφ σέρβις» δείχνουν ότι και στο επόμενο δίμηνο ο πληθωρισμός θα εξακολουθήσει να εξελίσσεται ξέφρενα, σε επίπεδο υψηλότερο του Μαΐου, οπότε ο γενικός μέσος πληθωρισμός έφτασε στο 11,3%, υποσκελίζοντας κάθε πρόβλεψη για τη στάθμη του φέτος, που κατά την τελευταία πρόβλεψη του ΟΟΣΑ θα έχει ένδειξη 8,8%.

Tον ΔΤΚ Μαΐου πίεσαν ανοδικά το φυσικό αέριο (172,7%), ο ηλεκτρισμός (80,2%), το πετρέλαιο θέρμανσης (65,1%) και τα καύσιμα και λιπαντικά (36,6%). Βαριές ήταν και οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα, όπου καταγράφηκαν αυξήσεις 14,1% στα γαλακτοκομικά, 13,4% στο ψωμί και τα δημητριακά, 13,8% στα κρέατα και 23,2% στα έλαια. Γενικά ο δείκτης της κατηγορίας «διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» παρουσίασε άνοδο 12,1% τον Μάιο σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021.

Σύμφωνα με αποκλειστικά στοιχεία του «σελφ σέριβς», για τον Ιούνιο έχουν ήδη αναγγελθεί από τις προμηθεύτριες εταιρείες ανατιμήσεις έως και 6,5% στα τυροκομικά, 4% στα αλλαντικά, έως 12% στα snacks, έως 17% στα προϊόντα ζύμης, 6% στα παγωτά και από 15% ως 19% στα απορρυπαντικά, όπως ανακοίνωσαν δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου. Επίσης, καταιγισμός ανατιμήσεων εκδηλώνεται και στα γαλακτοκομικά. Ειδικότερα, τέσσερις γνωστές εταιρείες γαλακτοκομικών ανακοίνωσαν αυξήσεις τιμών από 4% έως 6,5% η πρώτη, από 5,5% έως 10% η δεύτερη, από 3% έως 8,5% η τρίτη και 6,5% η τέταρτη.

Κάτι περισσότερο από γενναίες είναι και οι ανατιμήσεις που γνωστοποίησαν για τον Ιούνιο τρεις από τις μεγαλύτερες χαρτοποιίες της χώρας. Οι δύο εξ αυτών προώθησαν στην οργανωμένη λιανική αυξήσεις τιμοκαταλόγων χονδρικής έως 10%, ενώ η τρίτη ανακοίνωσε αυξήσεις έως 3,5%. Όμως και στα εμφιαλωμένα νερά και αναψυκτικά δύο γνωστές εταιρίες, αλλά όχι από τις ισχυρότερες του κλάδου, ανατίμησαν τα προϊόντα τους η μία από 5,5% έως 9,5% και η δεύτερη κατά 7%.

Ο «τυφώνας Μάιος»
Χειρότερη ήταν, όμως, η εικόνα των ανατιμήσεων που ανακοινώθηκαν το μήνα Μάιο. Μία μακρά λίστα μεγάλων προμηθευτών του κλάδου γνωστοποίησαν ανατιμημένους τιμοκατάλογους. Πρόκειται για μεταβολές τιμών που ήδη άρχισαν να περνούν στο ράφι και που, όπως θα δούμε ευθύς αμέσως, σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούν κάθε προηγούμενο.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, στα τυροκομικά τρεις γνωστές εταιρείες ανατίμησαν τα προϊόντα τους έως 7% η μία, πάνω από 6% η δεύτερη και ως και 20% η τρίτη. Στα αλλαντικά ένας εκ των γνωστότερων παραγωγών προχώρησε σε αυξήσεις τιμών μεταξύ 9% και 22%, ενώ στα ζυμαρικά βασικός «παίκτης» του κλάδου ανακοίνωσε ανατιμήσεις χονδρικής κοντά στο 6,5%.

«Βαριές» ήταν οι ανατιμήσεις και στα έλαια, όπου μία εκ των γνωστότερων εταιρειών του κλάδου ανακοίνωσε ανατίμηση στο αραβοσιτέλαιο έως 23%, ενώ στους καφέδες γνωστός, αλλά όχι από τους ισχυρότερους «παίκτες» της αγοράς, ανατίμησε τα προϊόντα του κοντά στο 15%.

Μένοντας στην κατηγορία των τροφίμων, μια εταιρεία παραγωγής αυγών ανατίμησε τα προϊόντα της κατά 8%, άλλη εταιρεία διακίνησης αγροτικών προϊόντων αύξησε τις τιμές της κατά 20%, μια γνωστή οινοποιητική εταιρεία προέβη σε αύξηση τιμών 4% και στα γαλακτοκομικά δύο εταιρείες προχώρησαν σε ανατιμήσεις 5% η καθεμία.
Στην αγορά των καλλυντικών μία από τις γνωστότερες εταιρείες εισαγωγής προέβη σε ανατιμήσεις κοντά στο 5%, στα απορρυπαντικά δύο ισχυροί «παίκτες» του κλάδου προχώρησαν σε αυξήσεις τιμών ο μεν πρώτος κοντά στο 6,5% ο δε δεύτερος από 5% έως 9%, ενώ στα χαρτικά γνωστή εταιρεία αύξησε τις τιμές της κατά 10% έως 15%.

Απογοητευτικές προγνώσεις
Τι μπορεί να σημαίνει για την αγορά αυτός ο καταιγισμός των ανατιμήσεων, που δεν έχει προηγούμενο; Το σημαντικότερο όλων είναι ότι γενικότερα η οικονομία «κατεβάζει ταχύτητα» ανάπτυξης. Ενώ στις αρχές του έτους προβλεπόταν μια ανάπτυξη φέτος του ΑΕΠ κατά 5,5%, οι τελευταίες εκτιμήσεις της κυβέρνησης μιλούν για 3,5%, ενώ σε πρόσφατη έκθεση της Eurobank γίνεται λόγος για ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ 1% και 3%. Με άλλα λόγια, η οικονομία βρίσκεται φέτος ενόψει σοβαρού κινδύνου εκδήλωσης στασιμοπληθωρισμού. Ασφαλέστερα συμπεράσματα, πάντως, θα εξαχθούν από τον Σεπτέμβριο και μετά, οπότε θα είναι ήδη γνωστές οι επιδόσεις της τουριστικής αγοράς φέτος και η επίδρασή τους γενικά στην οικονομία. Όμως, το τελευταίο τετράμηνο του έτους προδιαγράφεται δύσκολο για όλο το εμπόριο, καθώς ως τότε οι πληθωριστικές πιέσεις θα έχουν ξεπεράσει κάθε φαντασία, ενόσω τα νοικοκυριά εκείνη την περίοδο θα καταβάλουν, όπως κάθε χρόνο, τους φόρους τους.

Στην αγορά της οργανωμένης χονδρικής εκτιμάται ότι η ζήτηση φέτος θα είναι εμφανώς καθοδική σε όγκους. Ήδη οι καταναλωτές είναι πολύ συγκρατημένοι και προσεκτικοί στις επιλογές τους, έχοντας κατά νου τις οικονομίες δυνάμεων, καθώς γνωρίζουν ότι η επίθεση που θα δεχθεί το πορτοφόλι τους θα είναι σαφώς μεγαλύτερη όταν ψυχράνει ο καιρός. Ήδη στην αγορά καταγράφεται μείωση στους διακινούμενους όγκους της τάξης του 4%-5% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.

Οι αλυσίδες του κλάδου για την ώρα διατηρούν τον τζίρο τους σταθερό, ίσως και οριακά αυξημένο ορισμένες, έχοντας στο τετράμηνο μέσο εσωτερικό πληθωρισμό κοντά στο 6%. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις σχετικά με την πορεία του πληθωρισμού των σούπερ μάρκετ είναι άκρως απογοητευτικές, καθώς όλα τα στελέχη του κλάδου ομολογούν ότι ήδη τον Ιούνιο ο κλαδικός πληθωρισμός πλησιάζει το 10%. Κι αν οι ανατιμητικές στάσεις συνεχιστούν –που θα συνεχιστούν–, προφανώς θα αυξηθεί περαιτέρω, ό,τι κι αν αυτό σημαίνει για την ανταπόκριση της ζήτησης.

Σημείο των καιρών αποτελεί και η αυξημένη ζήτηση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας από μεγάλη μερίδα καταναλωτών, που επιδιώκουν να μειώσουν το κόστος των καθημερινών αγορών τους, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι, λόγω της αυξημένης ζήτησής τους, ανατιμώνται, όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, πολύ υψηλότερα απ’ ό,τι τα αντίστοιχα επώνυμα προϊόντα.

Η πλήρης ανατροπή στην εξέλιξη του τζίρου των σούπερ μάρκετ θα προκαλέσει, με τη σειρά της, σοβαρό κλονισμό σε ένα μεγάλο κομμάτι της κλαδικής αγοράς. Εταιρείες που, είτε δεν έχουν αυξημένο περιθώριο ρευστότητας είτε δεν έχουν ισχυρό προφίλ στην αγορά, θα οδηγηθούν πιθανώς σε αδιέξοδο ή σε αναζήτηση εξόδου από τον κλάδο κατόπιν πώλησής τους. Η σχετική κινητικότητα αναμένεται ότι θα ενταθεί μετά το κλείσιμο της χρονιάς, οπότε η αγορά θα «κάνει ταμείο» και κάθε αλυσίδα θα πάρει τις αποφάσεις της, όσο δύσκολες κι αν είναι.

Στασιμοπληθωριστικά μαντάτα
Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί για μια τοξική δεκαετία προσεχώς, που θα θυμίζει έντονα εκείνη της δεκαετίας του ‘70, με υψηλό πληθωρισμό και αναιμική ανάπτυξη. Σύμφωνα με τις δυσοίωνες προβλέψεις της, από το 2021 έως το 2024 ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας θα συρρικνωθεί κατά 2,7 ποσοστιαίες μονάδες. Μια τέτοια μείωση θα είναι υπερδιπλάσια εκείνης που είχε καταγραφεί στην πιο δύσκολη φάση της δεκαετίας του ‘70, δηλαδή μεταξύ 1976 και 1979. Στο μεταξύ, τα μηνύματα του ΟΟΣΑ για την πορεία των επτά πλουσιότερων εθνών της Δύσης είναι επίσης πολύ ανησυχητικά. Ειδικά για την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, του Ηνωμένου Βασιλείου, η κατάσταση προδιαγράφεται ζοφερή. Η βρετανική οικονομία μπορεί να καταγράφει ανάπτυξη φέτος, λόγω κεκτημένης ταχύτητας, αλλά ουσιαστικά θα «ακινητοποιηθεί», όπως αναμένεται, τον επόμενο χρόνο.