Το ρεπορτάζ σχετικά με την κατάσταση στα σούπερ μάρκετ υπό την απειλή της διασποράς του Covid-19, μετά την παρέμβαση του Συλλόγου Εμποροϋπαλλήλων Αθήνας, εκπρόσωποι του οποίου έθεσαν εμμέσως ζήτημα ασφάλειας του προσωπικού και των πελατών, έδειξε ότι όλοι οι εκπρόσωποι των αλυσίδων παραδέχονται ότι στις δομές τους υπήρξαν και συνεχίζουν να εκδηλώνονται κρούσματα της ασθένειας. Επισημαίνουν, πάντως, ότι συνολικά στον κλάδο τα ενεργά κρούσματα από την έναρξη της πανδημίας παραμένουν αναλογικά λιγότερα από τα εν συνόλω δηλωμένα στο γενικό σύνολο του πληθυσμού.

Οι καταγγελίες του συλλόγου ότι τα κρούσματα στις σάλες των σούπερ μάρκετ είναι πολλά και ότι οι διοικήσεις των αλυσίδων προσπαθούν να τα κρύβουν, μας ώθησε να τους απευθυνθούμε, προκειμένου να σχηματίσουμε άποψη, λαμβάνοντας υπόψιν και τη δική τους τοποθέτηση. Εξ αρχής η απορία μας ήταν πώς είναι δυνατόν υπό συνθήκες πανδημίας, εφόσον κάποιος –φυσικό ή νομικό πρόσωπο– τηρεί με τη δέουσα σχολαστικότητα τα μέτρα προστασίας του ΕΟΔΥ, να ενοχοποιείται ή να απολογείται για τον εντοπισμό κρουσμάτων της ασθένειας στο δημόσιο χώρο, όπου αναπτύσσει δράση.

Όλοι οι εκπρόσωποι των αλυσίδων παραδέχονται αβίαστα ότι στις δομές τους υπήρξαν και συνεχίζουν να υπάρχουν κρούσματα κορονοϊού, πράγμα εύλογο και αναμενόμενο. Κάποιοι, μάλιστα, δίνουν συγκεκριμένα στοιχεία για τον αριθμό όσων εργαζόμενων νόσησαν, όπως και για το πόσα καταστήματα υποχρεώθηκαν να κλείσουν για απολύμανση. Μιλούν, επίσης, για τα μέτρα προστασίας που λαμβάνουν, καθώς και για το πώς αντιμετωπίζουν τα μέλη του προσωπικού που νοσούν. Όλοι σημειώνουμε πως διαπίστωσαν ότι συνολικά στον κλάδο τα ενεργά κρούσματα από την έναρξη της πανδημίας παραμένουν αναλογικά λιγότερα από τα κρούσματα που εντοπίζει ο ΕΟΔΥ και οι δομές υγειάς, δημόσιες και ιδιωτικές, ως προς το γενικό σύνολο του πληθυσμού.

Τι λένε οι διοικήσεις
Σε ό,τι αφορά τα επιμέρους σχόλια των διοικητικών στελεχών του κλάδου, παράγοντες της ΕΥΣ δέχθηκαν ότι μέχρι σήμερα υπήρξαν κρούσματα Covid-19 στο προσωπικό και τόνισαν ότι η εταιρεία προς διασφάλιση της υγείας όλων, όπως ορίζει ο νόμος, έκλεισε καταστήματα στα οποία εντοπίσθηκαν υπάλληλοι θετικοί στο ιό, τα απολύμαναν, προχώρησαν σε ανασύνθεση του προσωπικού τους με υπαλλήλους άλλων καταστημάτων τους και τα επαναλειτούργησαν με απόλυτη ασφάλεια. Όπως είπαν, όσοι μέχρι σήμερα νόσησαν ή εκτέθηκαν στον ιό, έκαναν τα απαραίτητα τεστ και εφόσον βγήκαν αρνητικά, επέστρεψαν στους χώρους εργασίας, έχοντας παραμείνει προηγουμένως τις απαιτούμενες ημέρες σε κατ’ οίκον απομόνωση.
Στέλεχος της ΑΒ Βασιλόπουλος επισήμανε ότι «από την έναρξη της πανδημίας θέσαμε ως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητά μας την υγεία των εργαζομένων και των πελατών μας. Ενημερώνουμε και ενημερωνόμαστε από τους ανθρώπους μας διαρκώς για ό,τι προκύπτει και τηρούμε κατά γράμμα τα μέτρα προστασίας, με σκοπό τη διασφάλιση της υγείας όλων».

Παράγοντας της Lidl υπενθύμισε ότι η αλυσίδα ήταν η πρώτη από τον κλάδο, που ανακοίνωσε το κλείσιμο καταστήματός της, λόγω κρούσματος Covid-19 στο προσωπικό της. Πρόσθεσε δε ότι κάθε φορά που εντοπίζεται εργαζόμενος που νοσεί από κορονοϊό, το κατάστημα κλείνει για μια ημέρα, ειδικό συνεργείο το απολυμαίνει, ενώ όλα τα φρέσκα προϊόντα πετιούνται. Την επομένη το κατάστημα ανοίγει με προσωπικό, προερχόμενο από τα εγγύτερα καταστήματα της εταιρείας. Όπως επισήμανε, μέχρι σήμερα έχουν κλείσει αρκετά σούπερ μάρκετ της αλυσίδας, δίχως όμως οι σχετικές περιπτώσεις να είναι περισσότερες στη Βόρεια Ελλάδα, που το τελευταίο διάστημα πλήττεται σφοδρά από την πανδημία.

Η διοίκηση της Metro ως τα τέλη του Νοεμβρίου κατέγραψε 102 ενεργά κρούσματα σε σύνολο 11.000 εργαζόμενων. Σε κάθε περίπτωση κρούσματος, όπως μας ειπώθηκε, διενεργείται απολύμανση των χώρων εργασίας, γίνονται τεστ σε όλους τους εργαζόμενους που ήλθαν σε επαφή με τον ασθενή ή φορέα της νόσου, ο θετικός στο ιό εργαζόμενος παραμένει σπίτι του τις προβλεπόμενες ημέρες και το κατάστημα είτε κλείνει είτε συνεχίζει τη λειτουργία του με «δανεικό» προσωπικό από κοντινά σούπερ μάρκετ της αλυσίδας. Σύμφωνα με τη διοίκηση της Metro, ως τα τέλη του Νοεμβρίου η διαδικασία της αντιμετώπισης κρουσμάτων του ιού εφαρμόσθηκε 68 φορές. Επίσης τονίστηκε ότι η εταιρεία στο εννιάμηνο είχε δαπανήσει περίπου 1,5 εκατ. ευρώ για την εφαρμογή όλων των μέτρων προστασίας, που προβλέπει ο νόμος και επιβάλλει ο ΕΟΔΥ.

Ανώτατος παράγοντας της Μασούτης δήλωσε ότι η αλυσίδα εφαρμόζει ένα πολύ αυστηρό πρόγραμμα απολυμάνσεων στο δίκτυο, ότι μέχρι σήμερα λόγω Covid-19 έκλεισαν πέντε καταστήματα και ότι το σούπερ μάρκετ της επωνυμίας της στο Πλωμάρι Λέσβου ήταν το πρώτο στον κλάδο που ανέστειλε τη λειτουργία του εξαιτίας κρούσματος. Εξάλλου, υπενθύμισε ότι η διοίκηση της Μασούτης έχει δεσμευθεί πως φέτος θα διανείμει το 30% των κερδών της στο προσωπικό, αναγνωρίζοντας την αυταπάρνηση με την οποία εργάζεται καθ’ όλη την περίοδο της κρίσης στη δημόσια υγεία.

Από την Πέντε δηλώθηκε ότι μέχρι σήμερα η εταιρεία δεν έκλεισε κάποιο κατάστημά της, εφόσον δεν εντοπίστηκαν κρούσματα. Σε μια μόνο περίπτωση, που νόσησε ένα μέλος του προσωπικού, όσοι συμμετείχαν στη βάρδιά του παρέμειναν για κάποιες μέρες σε απομόνωση στα σπίτια τους. Τις τελευταίες ημέρες η Πέντε προχώρησε σε αυστηρότερα μέτρα προστασίας, καθιερώνοντας, μεταξύ άλλων, τη θερμομέτρηση όλων των προσερχόμενων στα καταστήματα πελατών της, ενώ έκανε αυστηρότερο το πρόγραμμα απολύμανσης των καταστημάτων.
Το κόστος της πανδημίας
Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, τους τελευταίους μήνες οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ έχουν επωμιστεί το διαχειριστικό κόστος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, το οποίο συνολικά υπερβαίνει τα 100 εκατ. ευρώ. Όπως ενδεικτικά επισημαίνεται, μέχρι τον Οκτώβριο προσλήφθηκαν περισσότεροι από 7.000 εργαζόμενοι για έκτακτες ανάγκες, ενώ χρησιμοποιήθηκαν περισσότερες από 2,83 εκατ. μάσκες, 8,62 εκατ. ζευγάρια γάντια και 302 χιλ. συσκευασίες αντισηπτικών.

Εξάλλου, σύμφωνα με πρόσφατη πανελλήνια έρευνα του Ινστιτούτου αναφορικά με το αίσθημα ασφάλειας του καταναλωτικού κοινού στους χώρους των σούπερ μάρκετ, μόλις το 8% των αγοραστών φοβούνται να επισκέπτονται τα καταστήματα του κλάδου, μόλις το 14% δεν πιστεύουν ότι στα σούπερ μάρκετ λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας, ενώ μόνο κατά το 5% δεν πιστεύουν ότι τα σούπερ μάρκετ έχουν επαρκή αποθέματα προϊόντων.

Κατά το ΙΕΛΚΑ τους τελευταίους μήνες όλες οι μεγάλες αλυσίδες έχουν επενδύσει σημαντικά κεφάλαια στις εξ αποστάσεως αγορές και στα ηλεκτρονικά́ καταστήματα. Το σχετικό κόστος τους εκτιμάται περίπου στα 8 εκατ. ευρώ, αν και μόνο το 5% των πελατών τους χαρακτηρίζουν το ηλεκτρονικό σούπερ μάρκετ ως «κύριο κανάλι αγορών τροφίμων».