Η διετία της πανδημίας άλλαξε πολλές από τις συνήθειες του καταναλωτή, μεταξύ αυτών και τις διατροφικές. Η άνθιση της σπιτικής μαγειρικής συνυπήρξε με τη ραγδαία άνοδο του delivery και της ηλεκτρονικής παραγγελίας, ενώ το αγαπημένο comfort food του Έλληνα, τα παραδοσιακά κρεατοσκευάσματα, το σουβλάκι κι ο γύρος, πιάνοντας για τα καλά θέση στα ψυγεία του σούπερ μάρκετ και ως επώνυμο είδος, μπήκε στην οικιακή κουζίνα. Παράλληλα, τα vegan meat alternatives –προϊόντα των οποίων οι φυτικές πρωτεΐνες υποκαθιστούν εκείνες του κρέατος– διεκδικούν με αξιώσεις μεγαλύτερα μερίδια της αγοράς, καθώς η τάση των «flexitarians» μεγαλώνει γρήγορα.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα δύο τελευταία χρόνια πολλαπλασιάστηκαν στα ψυγεία και τις καταψύξεις των σούπερ μάρκετ οι κωδικοί συσκευασμένων προϊόντων κρέατος, φέρνοντας στις κουζίνες των σπιτιών μας γεύσεις και μυρωδιές του ψητοπωλείου της γειτονιάς, που δεν μπορούσαμε να το επισκεπτόμαστε λόγω πανδημίας. Ελληνικές επιχειρήσεις επεξεργασίας κρέατος, εδραιωμένες στο χώρο του HoReCa, αναπτύχθηκαν δυναμικά στην οργανωμένη λιανική, στην προσπάθειά τους να καλύψουν το κενό της υπολειτουργίας του επισιτιστικού και τουριστικού κλάδου.

Μια άλλη τάση, που συνυπάρχει με την επέκταση των εταιρειών παραγωγής κρεατοσκευασμάτων στη λιανική, είναι η στροφή σε πιο υγιεινές επιλογές, που δεν αποκλείουν από το διατροφικό μενού το κρέας, αλλά αναζητούν και φυτικές εναλλακτικές λύσεις υψηλής πρωτεϊνικής αξίας. Όλο και περισσότερες εξειδικευμένες στο κρέας εταιρείες αξιοποιούν την τεχνογνωσία και την κατοχυρωμένη θέση τους στην αγορά, για να επεκτείνουν το χαρτοφυλάκιό τους στα vegan προϊόντα. Η νέα αναδυόμενη διατροφική τάση είναι των flexitarians –νεολογισμός από τη σύζευξη των λέξεων flexible (ευέλικτοι) και vegetarians, για τον προσδιορισμό του καταναλωτή που περιορίζει μεν το κρέας, αλλά δεν λέει όχι σε ένα μεζεδάκι πού και πού…

Η αγορά των κρεατοσκευασμάτων επηρεάζεται από τις γενικότερες τάσεις της αγοράς του κρέατος, η οποία σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της ΙCAP CRIF επανακάμπτει φέτος μετά από μια διετία συρρίκνωσης, λόγω της υγειονομικής κρίσης. Η μεγάλη μείωση της κατανάλωσης κρέατος στην εγχώρια αγορά κατά 7% το 2020 σε σύγκριση με το 2019, που συνεχίστηκε σε ένα βαθμό και το 2021, οφείλεται κυρίως στη μείωση της ζήτησης της αγοράς hο.re.ca.

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, κατά την οποία κυριαρχούν οι ανατιμήσεις κι οι ανησυχίες για τις ελλείψεις πρώτων υλών και τελικών προϊόντων, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, εκπρόσωποι κορυφαίων εταιρειών επεξεργασίας κρέατος και εταιρειών leaders της αγοράς των meat alternatives μιλούν στο «σελφ σέρβις» για τις ευκαιρίες, τις προκλήσεις της περιόδου, τις φιλοδοξίες και τις ανησυχίες τους.

Foodelco-Beyond Meat: Aνάπτυξη με τριψήφια ποσοστά
«Η δυναμική των προϊόντων της κατηγορίας meat alternatives στην ελληνική αγορά είναι σαφώς σταθερά αυξανόμενη. Οι ρυθμοί της ανάπτυξής τους σε όγκο πωλήσεων, όπως διαπιστώνουμε χρόνο με το χρόνο, είναι κοντά σε τριψήφια ποσοστά», μας λέει ο κ. Δημήτρης Βαλλής, μάρκετινγκ μάνατζερ της Foodelco, της εταιρείας που εισάγει και διακινεί ως αποκλειστικός διανομέας το πρωτοποριακό brand Βeyond Meat, το οποίο ξεκίνησε από την αγορά των ΗΠΑ και επεκτείνεται ραγδαία στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον κ. Βαλλή, «τα Beyond Meat αποτελούν το κορυφαίο brand και σε γεύση και σε διατροφική αξία, όπως και στην προτίμηση των καταναλωτών, σύμφωνα με τα δεδομένα πωλήσεων των συνεργατών μας». Σημειώνουμε ότι η αναλογία των πωλήσεων μεταξύ της λιανικής και της σερβιριζόμενης αγοράς είναι μοιρασμένη περίπου 50/50. «Στον τομέα της λιανικής, σε αντιδιαστολή με το σύνολο της αγοράς, η Beyond Meat ενισχύει την πρόσβαση των καταναλωτών στα προϊόντα της, με μία μεγάλη μόνιμη πτώση στις τιμές τους στο ράφι», προσθέτει ο συνομιλητής μας.

Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις της, η Foodelco προχώρησε στις αρχές του έτους στην μετεγκατάστασή της σε μεγαλύτερες υποδομές 800τμ, έχοντας αυξήσει παράλληλα το budget για το μάρκετινγκ και την προώθηση των προϊόντων της. Στα νέα προϊόντα της φέτος περιλαμβάνονται τα Beyond Meat Balls (διαθέσιμα και στη μαζική εστίαση και στη λιανική) και τα Beyond Chicken Tenders, τα οποία είναι διαθέσιμα στην αγορά της εστίασης, αλλά στο τελευταίο τρίμηνο του έτους αναμένεται ότι θα τοποθετηθούν και στην οργανωμένη λιανική.

Το κύμα των ανατιμήσεων έχει επηρεάσει και τα vegan προϊόντα. Η Foodelco δέχεται μεγάλη πίεση στα λειτουργικά της κόστη. «Προσπαθούμε να κρατήσουμε τα προϊόντα μας χωρίς αυξήσεις τιμών, αλλά δεν γνωρίζω για πόσο ακόμα θα είναι αυτό εφικτό. Θεωρώ ότι η κυβέρνηση πρέπει να δώσει επιπλέον κίνητρα στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές προϊόντων, που η παραγωγή τους επιβαρύνει ελάχιστα το περιβάλλον. Τέτοια κίνητρα θα μπορούσε να είναι ο μειωμένος ή ο μηδενικός ΦΠΑ, η μικρότερη φορολόγηση κ.ά.», καταλήγει ο κ. Βαλλής.

Garden Gourmet: Mερίδιο 17% στη λιανική εντός λίγων μηνών
Δυναμική είσοδο στην αγορά των φυτικών γευμάτων και στα καταστήματα λιανικής έχει κάνει από τον Ιούνιο του 2021 η Νestlé, λανσάροντας τη σειρά Garden Gourmet. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στην κατηγορία των φυτικών γευμάτων στη μαζική εστίαση από το 2019, με μια γκάμα φυτικών προϊόντων για επαγγελματίες. Όπως τονίζει ο κ. Ιωάννης Μιχαλόπουλος, Business Executive Officer του κλάδου τροφίμων της Νestle για Ελλάδα, Κύπρο και Αλβανία, τα Garden Gourmet απευθύνονται σε «όλους όσοι αναζητούν μια εναλλακτική διατροφή με λιγότερο κρέας, χωρίς συμβιβασμούς στη γεύση». Με βασική αποστολή «να καταρριφθεί ο μύθος πως τα meatfree προϊόντα δεν είναι γευστικά», τα προϊόντα της σειράς περιέχουν πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας από μη μεταλλαγμένη σόγια, ισάξια με τις ζωικές πρωτεΐνες, λόγω των αμινοξέων της σόγιας. Κυκλοφορούν σε τρεις επιλογές: burger, vegan nuggets και vegan balls.

Σύμφωνα με τον κ. Μιχαλόπουλο, η διείσδυση του brand είναι θεαματική, καθώς «παρότι διανύουμε το αρχικό στάδιο ανάπτυξης της κατηγορίας, με παρουσία μικρότερη του έτους στη λιανική, έχουμε κατακτήσει ένα σημαντικό μερίδιο αγοράς, που ανέρχεται περίπου στο 17%».

Γενικότερα η ανάπτυξη των φυτικών γευμάτων στη λιανική είναι της τάξης του 64%, σχολιάζει ο συνομιλητής μας, επικαλούμενος τα στοιχεία της NielsenIQ. Και τονίζει: «Η φυτική διατροφή δεν αποτελεί απλώς μια τάση της εποχής, αλλά μια κοινωνική αλλαγή, που ήρθε για να μείνει!».

Megas Yeeros: O «γύρος του κόσμου» και στη λιανική
«Πάθος, καινοτομία και ένα πολύ δυνατό τμήμα R&D», αυτά είναι τρία από τα βασικά συστατικά της παγκόσμιας επιτυχίας της Megas Yeeros, σύμφωνα με κ. Νίκο Λούστα, CEO της εταιρείας. Κατέχοντας τον τίτλο του «υπ’ αριθμόν ένα παραγωγού γύρου παγκοσμίως», η ελληνική εταιρεία που ξεκίνησε το 2007 στη Θεσσαλονίκη, σήμερα εξάγει τα προϊόντα της σε δεκάδες χώρες των πέντε ηπείρων, παράγοντας καθημερινά 35 τόνους γύρο, δέκα τόνους σουβλάκια και δέκα τόνους κρεατοσκευάσματα. «Η ιδιαιτερότητα της Μegas Yeeros είναι ότι έχει καινοτόμα προϊόντα, που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού, σε συνεργασία με μεγάλους οίκους του εξωτερικού. Είμαστε οι μόνοι που έχουμε, για παράδειγμα, συνεργασία με τη Mondelez, στα πολίτικα κεμπάπ, τα γεμιστά με Philadelphia, έχοντας την πιστοποίηση από το κέντρο της εταιρείας στο Σικάγο. Επίσης, παγκόσμια πρωτοτυπία αποτελούν τα γεμιστά μπιφτέκια μας με ημίσκληρο τυρί Δωδώνη και φέτα Ήπειρος. Είμαστε η πρώτη εταιρεία που έδωσε ονομασία προέλευσης στον ελληνικό γύρο, κάνοντάς τον γνωστό σε όλο τον κόσμο», τονίζει ο κ. Λούστας. Σημειωτέον ότι οι εξαγωγές της εταιρείας συμβάλουν στον τζίρο της κατά το 40%.

Ως εξίσου σημαντική ιδιαιτερότητα αναφέρει το ότι «επενδύουμε παγκοσμίως στο μάρκετινγκ, αλλά και στο τεχνικό τμήμα. Είμαστε οι μόνοι που έχουμε τεχνικό τμήμα από τον Παναμά ως τις ΗΠΑ και τη Σουηδία, προκειμένου να εκπαιδεύσουμε τους επαγγελματίες που συνεργάζονται μαζί μας. Όλα αυτά τα καταφέραμε τα τελευταία έξι χρόνια! Είμαστε η μοναδική εταιρεία που διαθέτει δύο εργοστάσια στην Ελλάδα και τη Νέα Υόρκη, λανσάροντας νέα προϊόντα κάθε έξι μήνες». Εξάλλου, η εταιρεία ολοκλήρωσε πρόσφατα μια μεγάλη επένδυση, ύψους 3,5 εκατ. ευρώ, σε νέες γραμμές παραγωγής.

Αν και το 2021 ήταν μια δύσκολη χρονιά για την αγορά των κρεατοσκευασμάτων, η εταιρεία λόγω των εξαγωγών και των καινοτόμων προϊόντων της είχε αύξηση των πωλήσεων 30%. Την τελευταία διετία έχει ξεκινήσει την είσοδό της στην οργανωμένη λιανική, «με μικρά και προσεκτικά βήματα, μόνο με προϊόντα που δεν έχει ο ανταγωνισμός», εξηγεί ο κ. Λούστας. Προς το παρόν η λιανική συνεισφέρει περίπου το 7%-8% του τζίρου της επιχείρησης, που εξυπηρετεί κατά βάση την αγορά HoReCa (περισσότερα από 1.500 ψητοπωλεία παγκοσμίως), αλλά πρόκειται για ραγδαία αναπτυσσόμενο πεδίο. «Μέχρι τώρα στη λιανική υπήρχαν κρεατοσκευάσματα σχεδόν αποκλειστικά no name και χωρίς αυστηρές προδιαγραφές. Εμείς προσπαθούμε να δημιουργήσουμε χώρο για επώνυμα προϊόντα, στηρίζοντας και το R&D της εταιρείας και τα σούπερ μάρκετ. Γιατί όταν το καλαμάκι είναι Μega Souvlaki, έχει άλλη βαρύτητα από το nο name souvlaki. Βάζουμε την υπογραφή μας!». Και προσθέτει: «Η διεθνής απήχηση των προϊόντων μας μάς δίνει δύναμη να παρουσιάζουμε νέες καινοτόμες meatless προτάσεις, όπως τα plant based nuggets-κοτομπουκιές, που από τα μέσα του Απριλίου βρίσκονται σε όλα τα σούπερ μάρκετ».

Υπενθυμίζουμε ότι η καινοτόμος σειρά Mega Meatless της Mega Quality Foods (θυγατρικής της Megas Yeeros), με προϊόντα όπως ο προψημένος γύρος Meatless και το Σουβλάκι Μeatless, βραβεύτηκε ως «προϊόν της χρονιάς» στα διεθνή Τaste Awards.

Αναφερόμενος στην επιβάρυνση της εταιρείας εξαιτίας της αύξησης του ενεργειακού κόστους, ο κ. Λούστας εξηγεί ότι το παραγωγικό της κόστος έχει αυξηθεί πάνω από 12%-13% από το φθινόπωρο, ενώ οι ανατιμήσεις των πρώτων υλών που χρησιμοποιεί, αγγίζουν το 55%. Η εταιρεία απορροφά ένα μέρος του κόστους της, πάντως, ενώ προβλέποντας τις αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις πιθανές ελλείψεις πρώτων υλών, προνόησε για τον έγκαιρο εφοδιασμό της απ’ όλο τον κόσμο. «Αναμένουμε αυξημένη ζήτηση το καλοκαίρι, οπότε ενδεχομένως θα υπάρξουν προβλήματα ανεφοδιασμού, αν δεν εξομαλυνθεί σύντομα η κατάσταση», καταλήγει ο συνομιλητής μας.

Elvida Foods: Πολλά υποσχόμενο το ράφι του σούπερ μάρκετ
Όπως τονίζει ο κ. Σπύρος Τσιρούνης, μάρκετινγκ μάνατζερ της Εlvida Foods, η ιδιαιτερότητα της εταιρείας έγκειται στο ότι «υπό την επωνυμία Ελληνικός Γύρος ΑΕ έθεσε τις βάσεις για τη βιομηχανική παραγωγή γύρου σε εθνικό επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα πρωταγωνίστησε στην εξέλιξη της παραγωγικής διαδικασίας του προϊόντος, ώστε να αναβαθμιστεί γευστικά και ποιοτικά». Η κύρια δραστηριότητά της από την ίδρυσή της είναι στη μαζική εστίαση, ενώ είναι από τις πρώτες εταιρείες του κλάδου της που επένδυσαν στο δίκτυο των σούπερ μάρκετ, λανσάροντας «καινοτόμα προϊόντα, σύμφωνα με τις ανάγκες των σύγχρονων καταναλωτών», τα προϊόντα της σειράς nostimost.

Την περίοδο της πανδημίας οι πωλήσεις των σούπερ μάρκετ κινήθηκαν ανοδικά, δίνοντας την ευκαιρία στην Εlvida Foods να επενδύσει στην επικοινωνία και το μάρκετινγκ. Αν και οι πωλήσεις της μέσω των σούπερ μάρκετ παραμένουν σημαντικά μικρότερες απ’ ότι στην εστίαση, αυξάνονται με διψήφια ποσοστά. Ο κ. Τσιρούνης διαπιστώνει ότι «το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον επηρεάζει σημαντικά και εμάς», εκτιμώντας ότι η κατάσταση αυτή θα συνεχιστεί. Πάντως, η εταιρεία επενδύει συστηματικά σε ποιοτικές και ποσοτικές έρευνες καταναλωτή, ανιχνεύοντας τις νέες τάσεις. «Προϊόντα γευστικά, αυθεντικά, με εύκολη και γρήγορη προετοιμασία είναι μέσα στα ζητούμενα των σύγχρονων καταναλωτών.

Θεωρούμε πως οι τάσεις αυτές θα ενισχυθούν. Από την πλευρά μας σκοπεύουμε να συνεχίσουμε να οδηγούμε τις εξελίξεις». Η ανοδική πορεία των meat alternatives απασχολεί την Elvida Foods που διαθέτει και vegan προϊοντα από τη πρώτη στιγμή που εμφανίστηκαν. Η φιλοσοφία της και γι’ αυτές τις κατηγορίες προϊόντων συνοψίζεται στο τρίπτυχο: «Υψηλές προδιαγραφές ποιότητας, καινοτόμες συνταγές και πάνω από όλα εξαιρετικές γευστικές προτάσεις», σημειώνει ο συνομιλητής μας.