Οι όποιες ad hoc εκπτωτικές πρακτικές, που ενίοτε εφαρμόζονται στο πλαίσιο επιδιώξεων τακτικής, είναι αφροσύνη να μονιμοποιούνται και εντέλει να υπονομεύουν τη στρατηγική στόχευση. Το βέλτιστο σήμερα είναι να επιδιώκεται η αποκατάσταση της ομαλότητας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, ώστε η απρόσκοπτη ροή των εμπορευμάτων να εξαλείφει τους παράγοντες δημιουργίας πρόσθετου κόστους εις βάρος των τιμών, παρά ν’ αφήνουμε τη συγκυρία να μας αποπροσανατολίζει», τονίζει ο κ. Κώστας Αντιμησάρης, γενικός επιχειρησιακός διευθυντής της Metro.

Το 2022 έχει πολλές προκλήσεις και αβεβαιότητες, συμφωνεί ο κ. Κώστας Αντιμησάρης, αποτιμώντας την κατάσταση στην έναρξη της συνομιλίας μας ως εξής: «Ενώ στα τέλη του 2021 σκεφτόμασταν την πανδημία ως βασική εκκρεμότητα για την αποκατάσταση της ομαλότητας και της βελτίωσης του ψυχολογικού κλίματος στην αγορά, ελπίζοντας στην υποχώρησή της σύντομα και στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, οι προσδοκίες μας διαψεύστηκαν. Ενώ η εξέλιξη της πανδημίας εξακολουθεί να προβληματίζει, η τάση ανόδου των τιμών στα ενεργειακά προϊόντα, που επιδρά ανατιμητικά σε όλο το φάσμα της αγοράς, εντάθηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία και φαίνεται ότι θα μας απασχολήσει περισσότερο από την αρχική εκτίμηση, σύμφωνα με την οποία στο δεύτερο εξάμηνο του έτους η αναταραχή θα κόπαζε. Ακόμα και με άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών, όπως ευχόμαστε, η δύναμη της αδράνειας δεν θα επιτρέψει τη γρήγορη αποκατάσταση των ισορροπιών.

Συνεπώς, η επιβάρυνση στους ισολογισμούς όλων των επιχειρήσεων του κλάδου από την ενεργειακή ακρίβεια θα εξακολουθήσει να είναι αρκετά σοβαρή και φέτος εις βάρος της κερδοφορίας τους –μολονότι η Metro, επιδεικνύοντας διορατικότητα, επενδύει σημαντικά από το 2016-2017 στην εξοικονόμηση του κόστους ενέργειας… Σχετικά με τις ανατιμήσεις στα FMCG, οι οποίες δημιουργούν κλίμα ανασφάλειας στα νοικοκυριά, σήμερα είναι γενικευμένες σε αρκετά προϊόντα. Πάντως, δεν τις περνούμε εξολοκλήρου στον καταναλωτή, ενώ όσο επιτρέπουν τα αποθέματά μας τις καθυστερούμε, μεριμνώντας για την ανταγωνιστικότητά μας. Εννοείται ότι είναι αδύνατο να τις απορροφούμε, εφόσον συνεχίσουν».

σελφ σέρβις: Τι ποσοστό εξοικονόμησης ενεργειακού κόστους έχουν αποδώσει οι σχετικές επενδύσεις σας σε εύρος πενταετίας;

Κώστας Αντιμησάρης: Περίπου 30%. Οι επενδύσεις αυτές ήταν προσανατολισμένες στον τομέα των συστημάτων διαχείρισης της ενέργειας στις εγκαταστάσεις μας, για τις οποίες έχουμε βραβευτεί επανειλημμένως. Σημειωτέον, ότι ανεξαρτήτως συγκυρίας έχουμε δρομολογήσει την υλοποίηση ενός επενδυτικού σχεδίου, ύψους 18 εκατ. ευρώ, τη διετία 2022-2023 σε φωτοβολταϊκά συστήματα σε όλες τις διαθέσιμες επιφάνειες πολλών καταστημάτων μας, των Κέντρων Διανομής Οινοφύτων και Γέφυρας, αλλά και στην Κύπρο.

Αντίβαρο στην επιβράδυνση ο τζίρος χονδρικής

σ. σ.: Τι ανάκλαση είχε η ενεργειακή κρίση κι ο πληθωρισμός στον τζίρο σας στο πρώτο τρίμηνο του έτους, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2021 και ποια είναι τα συμπεράσματά σας;

Κ. Α.: Τα ψώνια των περισσότερων καταναλωτών έχουν περιοριστεί πλέον στα απαραίτητα είδη. Το αξιοσημείωτο, πάντως, είναι ότι, ενώ δημιουργείται ένα ρεύμα αυξημένης ζήτησης κάποιων ειδών, φαινόμενα ελλείψεων και άδειων ραφιών δεν υπάρχουν στην αγορά μας, όπως σε άλλες χώρες. Τα νοικοκυριά εδώ αντιδρούν ψύχραιμα, ξέροντας ότι υπάρχει επάρκεια αγαθών. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως στην περίπτωση του ηλιέλαιου, αφορούν μάλλον τους επαγγελματίες κι όχι τον τελικό καταναλωτή. Αλλά με την έγκαιρη εφαρμογή πλαφόν στις πωλήσεις χονδρικής, ώστε να εξυπηρετούνται όλοι οι πελάτες, δεν αντιμετωπίσαμε προβλήματα μέχρι τώρα.

Έχοντας δύο μεγάλους βραχίονες οργανωμένης εμπορικής δράσης, τη χονδρική και τη λιανική, δεν ανησυχούμε ιδιαίτερα για την εξέλιξη του τζίρου φέτος. Μια ενδεχόμενη ανάσχεση των πωλήσεων λιανικής, που ανησυχεί όλο τον κλάδο, θα εξισορροπηθεί στην περίπτωσή μας από την ανάκαμψη των πωλήσεων χονδρικής, δεδομένου ότι η αγορά ΗoReCa ήδη λειτουργεί κανονικά, ενώ όλες οι ενδείξεις συνηγορούν στο ότι η τουριστική σεζόν φέτος θα είναι, ίσως, εφάμιλλη του 2019. Κι αν έστω δεν δικαιωθούν πλήρως οι προσδοκίες μας, το πλεονέκτημά μας έναντι των περισσότερων ανταγωνιστών μας από τη συνδυασμένη δράση σε χονδρική και λιανική θα στηρίξει φέτος τα μεγέθη μας.

Στόχος η βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη

σ. σ.: Μπορούν να γίνουν εκτιμήσεις για την εξέλιξη φέτος των εταιρικών πωλήσεων; Ο πληθωρισμός, συμφωνούν οι αναλυτές, θα μας απασχολήσει επί μακρόν. Στο πλαίσιο των ασφυκτικών εισοδηματικών περιορισμών του μέσου καταναλωτή, δύο είναι τα βασικά μέσα αντίδρασης του τυπικού σούπερ μάρκετ: Οι προωθήσεις και τα PL. Πώς σχεδιάζετε να δουλέψετε σχετικά;

Κ. Α.: Τα αρχικά μας σχέδια προέβλεπαν μια σαφή οργανική ανάπτυξη φέτος, αλλά με την ενεργειακή κρίση και την εκτίναξη του πληθωρισμού επιφυλάσσομαι να απαντήσω, εφόσον ήδη βρισκόμαστε σε φάση αναθεώρησης των προβλέψεών μας. Η ρευστότητα της κατάστασης σήμερα επιβάλλει την επανεκτίμηση του ετήσιου πλάνου ανάπτυξης ανά τρίμηνο, αντί στα μέσα του χρόνου, όπως συνήθως. Πάντως η γενική εκτίμηση είναι ότι οι πωλήσεις χονδρικής θα αντισταθμίσουν την όποια επιβράδυνσή στη λιανική. Και μόνο το γεγονός ότι ο κόσμος μετά από δύο χρόνια περιορισμών, λόγω πανδημίας, έχει ανάγκη να ξεδώσει παρά τις εισοδηματικές δυσχέρειες, εξηγεί πιστεύω το «γιατί».

Αναφορικά με τις προωθήσεις, ανέκαθεν φροντίζουμε, σε συνεργασία με τους προμηθευτές μας, να διαμορφώνουμε ελκυστικές προτάσεις αγορών. Συνεπώς πασχίζουμε να συγκρατούμε τις τιμές, με γνώμονα τη διαφύλαξη ενός περιθωρίου κέρδους, αναγκαίου για την υγιή λειτουργία της εταιρείας.

Αντίστοιχα στα PL, όπου συνολικά ο κλάδος έχει κάνει σπουδαία βήματα από άποψη ποιότητας και τιμών πώλησής τους –μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις η πιστή ζήτησή τους τα δικαιώνει ως μάρκες–, η Metro διαθέτει πλούσιες και δημοφιλείς συλλογές. Ωστόσο, τα PL είναι για εμάς συμπληρωματική πρόταση επιλογής προϊόντων προς τον πελάτη . Εξάλλου, το ενδιαφέρον του κόσμου σήμερα για τα PL, έχει σχετικά μικρή αύξηση .

σ. σ.: Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι σημαντικές αντιδράσεις του κοινού στην ακρίβεια αναμένονται από την έναρξη μάλλον του καλοκαιριού. Σας ανησυχεί μήπως η αγοραστική συμπεριφορά ακυρώσει εντέλει τα εγχειρήματα διαφοροποίησης σε πεδία αδιάφορα προς το αίτημα των χαμηλών τιμών;

Κ. Α.: Το προφίλ μας, όπως ξέρετε, χτίζεται μακροχρόνια στη βάση χαρακτηριστικών, τα οποία μας διαφοροποιούν σε πεδία που προάγουν την εμπειρία του πελάτη, όπως η υποστήριξη της σωστής διατροφής και της ευεξίας, μαζί με την ποιότητα, την ποικιλία και το καλό σέρβις, χωρίς να υστερούμε ασφαλώς στην ανταγωνιστικότητα των τιμών μας. Στις προσφορές, που είναι καθεστώς στον κλάδο, αφενός τα περιθώρια διαφοροποίησης είναι μικρά και αφετέρου τα αξιοποιούμε, χωρίς να αποτελεί στρατηγική επιλογή μας η διαφοροποίηση κυρίως μέσω αυτών. Ακόμα και σε περιόδους που ο παράγων τιμή αποκτά βαρύνουσα σημασία, όπως σήμερα, η επένδυση στη βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη παραμένει στρατηγικός στόχος. Οι όποιες ad hoc εκπτωτικές πρακτικές, που ενίοτε εφαρμόζονται στο πλαίσιο επιδιώξεων τακτικής, είναι αφροσύνη να μονιμοποιούνται και εντέλει να υπονομεύουν τη στρατηγική στόχευση. Το βέλτιστο κατά τη γνώμη μου σήμερα είναι να επιδιώκεται η αποκατάσταση της ομαλότητας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, ώστε η απρόσκοπτη ροή των εμπορευμάτων να εξαλείφει τους παράγοντες δημιουργίας πρόσθετου κόστους εις βάρος των τιμών, παρά ν’ αφήνουμε τη συγκυρία να μας αποπροσανατολίζει.

Η συγκυρία ευνοεί τις τάσεις συγκέντρωσης

σ. σ.: Τι σκέφτεστε σχετικά με τις τάσεις συγκέντρωσης του κλάδου φέτος;

Κ. Α.: Έχουμε πάντα το νου μας για σχετικές ευκαιρίες, αν και δεν είναι προτεραιότητά μας η επέκταση μέσω εξαγορών –είναι, πάντως, ένας από τους τρόπους επέκτασης, δεδομένων κυρίως των δυσκολιών εύρεσης των κατάλληλων ακινήτων. Με άλλα λόγια, ο προσανατολισμός μας είναι σε οργανική ανάπτυξη μη αποκλειομένης της εξαγοράς κάποιας αλυσίδας, εφόσον οι δομές της ταιριάζουν στις δικές μας και μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς αυτές. Το περιβάλλον φέτος, εκτιμώ πως ευνοεί τη σχετική κινητικότητα, καθώς με την ολοκλήρωση μιας διετίας πανδημίας που παράτεινε τον κύκλο ζωής αρκετών αλυσίδων, δοκιμάζονται και πάλι από τη σκληρή πραγματικότητα, την οποία επιδεινώνει τώρα η υπερδιόγκωση του ενεργειακού κόστους. Συνεπώς κάποιοι λιανέμποροι θα εξωθηθούν να διαπραγματευτούν σοβαρά την πώληση των επιχειρήσεών τους.

Επέκταση δικτύου και franchising

σ. σ.: Ποιο είναι το σχέδιό σας για την οργανική ανάπτυξη της εταιρείας φέτος;

Κ. Α.: Στον τομέα της χονδρικής το πλάνο μας είναι μάλλον φειδωλό, εφόσον το δίκτυο των Metro Cash & Carry ήδη καλύπτει κατά μεγάλο ποσοστό την επικράτεια. Υπάρχουν πάντως κάποιες περιοχές –κυρίως νησιωτικές–, που μας ενδιαφέρει να επεκταθούμε, εφόσον ασφαλώς εντοπίσουμε τα κατάλληλα, σύμφωνα με τις προδιαγραφές μας, ακίνητα. Στη λιανική υπάρχει η βούληση να επεκταθούμε με τέσσερα-πέντε νέα My market, αλλά όλα εξαρτώνται από την εύρεση των κατάλληλων ακινήτων, όχι από τη διαθεσιμότητά μας. Αυτή είναι δεδομένη, τόσο για την Αττική όσο και για τη Βόρεια Ελλάδα, όπως και για κάποια νησιά που δεν έχουμε παρουσία. Βασικό όχημα της επέκτασης των My market είναι το κατάστημα των 1.500τμ, χωρίς να παραβλέπουμε τις ευκαιρίες εγκατάστασης σε οικιστικά πυκνές αστικές περιοχές με μικρότερης έκτασης σούπερ μάρκετ. Όσο για τον τομέα της ανάπτυξης καταστημάτων ευκολίας, θ’ αρχίσει φέτος να ξεδιπλώνεται η στρατηγική μας στο franchise.

σ. σ.: Ειδικότερα;

Κ. Α.: Ως γνωστόν πέρυσι τον Μάιο κάναμε το πρώτο μας βήμα, ανοίγοντας ένα πρώτο εταιρικό κατάστημα ευκολίας «My market Speedy», προκειμένου κυρίως να μελετήσουμε τη λειτουργικότητα του μοντέλου του, ώστε να υποστηρίξουμε με αξιώσεις το σχετικό δίκτυο. Σήμερα λοιπόν είμαστε έτοιμοι για την αναζήτηση συνεργατών. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης μιας αλυσίδας καταστημάτων ευκολίας με τη συνταγή των My market παρότι δραστηριοποιούνται πολλοί «παίκτες» στη δικαιόχρηση.

Η μετάλλαξη του e-grocery

σ. σ.: Πόσο συμφέρουσα είναι η επένδυση σε προηγμένες δομές στήριξης των ηλεκτρονικών πωλήσεων σε μια δυσμενέστατη συγκυρία, όπως η σημερινή;

Κ. Α.: Το e-grocery είναι μια πρόκληση διεθνώς, διότι τα περιθώρια κέρδους του είναι περιορισμένα συγκριτικά με άλλους κλάδους, οπότε τα κόστη του έχουν βαρύνουσα σημασία στη σχετική άσκηση, η διαχείριση της οποίας ως τώρα αποδίδει είτε ζημιές είτε ασήμαντα κέρδη. Ωστόσο, επειδή το ζητάει ο καταναλωτής, οφείλουμε να του το παρέχουμε, έστω κι αν οι ηλεκτρονικές πωλήσεις –μολονότι γνώρισαν αλματώδη ανάπτυξη την τελευταία διετία– αναλογούν ακόμα σε ένα πολύ μικρό κλάσμα των κλαδικών πωλήσεων. Διεθνώς, όμως, η αγορά του e-grocery βρίσκεται σε ζύμωση.

Το επίδικο είναι η πρακτική απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο η αγορά των FMCG προοπτικά θα πολωθεί μεταξύ του φυσικού καταστήματος και του quick commerce με παράδοση των παραγγελιών εντός 15 λεπτών από την αποστολή τους, οπότε μοιραία θα εκτοπιστούν όλες οι ενδιάμεσες μορφές e-grocery. Συνεπώς, εφόσον δεν έχει ακόμα «στερεοποιηθεί» η σχετική τάση, θεωρούμε πολύ πρώιμη τη διεξαγωγή επενδύσεων κλίμακος σε dark stores, αυτοματοποιήσεις, ρομπότ κ.ά. Έτσι, εν αναμονή οριστικών επενδυτικών αποφάσεων, για την ώρα αρκούμαστε στο να προσφέρουμε τη σχετική υπηρεσία στον πελάτη με τρόπο που ανταποκρίνεται στην εικόνα μας, αναζητώντας, βέβαια, τα εργαλεία να το κάνουμε αυτό πιο κερδοφόρα.

Σημειώστε, πάντως, ότι γενικότερα η Metro επενδύει αδιαλείπτως σε οργανωτικές αλλαγές, τεχνολογικούς εκσυγχρονισμούς και διαδικασίες, που την ανανεώνουν καθιστώντας την πιο παραγωγική ανεξαρτήτως της οικονομικής συγκυρίας. Αυτό από μόνο του είναι συντελεστής βελτίωσης των οικονομικών μεγεθών της. Όταν είσαι μια εταιρεία που ανήκεις στο κλαμπ των ισχυρών, για να προχωρήσεις περαιτέρω, έτσι πρέπει να κάνεις.