"Πρέπει να ενισχυθούν οι υπηρεσίες για να αποδώσουν τα "41 μέτρα κατά της ακρίβειας" και να αναβαθμιστεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού", τονίζει σε συνέντευξή του στο greekretail weekly ο κ. Κωνσταντίνος Μίχαλος, πρόεδρος του ΕΒΕΑ, ενώ επικρίνει τον κρατικό "προστατευτισμό" υπέρ ορισμένων επαγγελματικών ομάδων, όπως οι μεταφορείς των οδικών εμπορευματικών μεταφορών, επισημαίνοντας: "Τα κλειστά επαγγέλματα στην Ελλάδα κοστίζουν κάθε χρόνο 4 δισ. ευρώ, ποσό που αναλογεί σε περίπου 1.000 ευρώ τον χρόνο για κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Πίσω από τα κλειστά επαγγέλματα και τους φόρους υπέρ τρίτων κρύβεται η πιο άδικη και αδιαφανής αναδιανομή εισοδήματος από τους φορολογούμενους και τις επιχειρήσεις σε όφελος μερικών εύπορων και καλά οργανωμένων επαγγελματικών ομάδων".

Τα προνόμια αυτά, που κοστίζουν πολύ ακριβά τόσο στους καταναλωτές όσο και στις επιχειρήσεις, αποφεύγει -ή δεν τολμά- να τα αγγίξει η κυβέρνηση, η ίδια αυτή κυβέρνηση που στον βωμό της “απελευθέρωσης” έχει αφήσει την αγορά εντελώς ανοχύρωτη απέναντι στους κερδοσκόπους αλλά και σε κάθε λογής αεριτζήδες, οι οποίοι δεν διστάζουν να παίζουν όχι μόνο με το πορτοφόλι του καταναλωτή, αλλά και με την ίδια του την υγεία.

Για την ανάγκη απελευθέρωσης των κλειστών επαγγελμάτων, αλλά και για την ακρίβεια που έχει δημιουργήσει ένα ζοφερό κλίμα στην αγορά, μας μιλάει ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ), κ. Κωνσταντίνος Μίχαλος, ο οποίος τις τελευταίες εβδομάδες ανέλαβε πρωτοβουλίες και προς τις δύο αυτές κατευθύνσεις.

Κατά της ακρίβειας

“greekretail”: Πριν από λίγα εικοσιτετράωρα, με δική σας πρωτοβουλία, συναντηθήκατε με εκπροσώπους των έξι μεγαλύτερων αλυσίδων σούπερ μάρκετ της χώρας για το θέμα της ακρίβειας. Πού απέβλεπε η νέα πρωτοβουλία σας σε αυτό το θέμα, που πράγματι τους τελευταίους μήνες κυριαρχεί στην επικαιρότητα;

Κωνσταντίνος Μίχαλος: Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, καλέσαμε τους εκπροσώπους των σούπερ μάρκετ να απορροφήσουν μέρος των ανατιμήσεων που προκαλούνται στο κόστος απόκτησης και διάθεσης των προϊόντων, από την αύξηση των τιμών των καυσίμων, των δημητριακών και άλλων πρώτων υλών. Θέσαμε, επίσης, το θέμα της τοποθέτησης στα σούπερ μάρκετ ηλεκτρονικών αναγνωστών τιμών, με σκοπό να εξαλειφθεί το φαινόμενο να αναγράφονται άλλες τιμές στο ράφι και άλλες στις ταμειακές μηχανές.

“greekretail”: Για τα 41 μέτρα κατά της ακρίβειας που έχει ανακοινώσει από τον Φεβρουάριο η κυβέρνηση, τι λέτε;

Κ.Μ.: Το ΕΒΕΑ από την πρώτη στιγμή δήλωσε ότι τάσσεται υπέρ των μέτρων, γιατί κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, εφόσον υπάρχει το ανθρώπινο δυναμικό και τα τεχνολογικά μέσα για τη στήριξή τους. Δυστυχώς, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν αυτές οι δύο προϋποθέσεις. Πρέπει, λοιπόν, να ενισχυθούν οι υπηρεσίες για να αποδώσουν τα μέτρα και, βεβαίως, να αναβαθμιστεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Ο “προστατευτισμός” δημιουργεί κόστος

“greekretail”: Η πρόσφατη απεργία των ιδιοκτητών φορτηγών άνοιξε για άλλη μια φορά τον φάκελο των κλειστών επαγγελμάτων και αγορών. Τελικά, αυτός ο προστατευτισμός που επιδεικνύει η κυβέρνηση έναντι ορισμένων “νησίδων”, που “οχυρώθηκαν” κατά το παρελθόν, πόσο επηρεάζει τη λειτουργία του λιανεμπορίου στη χώρα μας;

Κ.Μ.: Στην Ελλάδα, όπως και παγκοσμίως, το λιανικό εμπόριο ακολουθεί τις εξελίξεις που επιβάλλει η λειτουργία των αγορών σε ένα διεθνοποιημένο, ανταγωνιστικό σε γενικές γραμμές, περιβάλλον. Τάσεις όπως η συγκριτική μεταφορά μεριδίων σε επιχειρήσεις, οι οποίες, εκμεταλλευόμενες οικονομίες κλίμακας, προσφέρουν στον καταναλωτή καλύτερη ποιότητα και ποικιλία σε χαμηλότερες τιμές, παρατηρούνται τόσο στην Ελλάδα όπως και στο εξωτερικό. ‘Ομως, παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα καταγράφονται οι ίδιες τάσεις, υπάρχει συχνά διαφορά όχι μόνο στην ταχύτητα με την οποία η αγορά αφομοιώνει νέες πραγματικότητες αλλά -κυρίως για τον καταναλωτή- και στις τιμές που εκείνος πληρώνει για τα προϊόντα που φτάνουν σε αυτόν μέσω του λιανεμπορίου.

Ο λόγος είναι ότι στην Ελλάδα παραμένουν σημαντικές παρεμβάσεις τού κράτους στη λειτουργία των επιχειρήσεων, καθώς το κράτος ορίζει, μέσω νόμων και κανονιστικών διατάξεων, πώς πρέπει να λειτουργούν οι επιχειρήσεις τού λιανικού και χονδρικού εμπορίου, και τις τιμές που πρέπει να πληρώνουν ή να εισπράττουν για μια σειρά από προϊόντα και υπηρεσίες. Με τον τρόπο αυτόν, το κράτος στερεί από τις καινοτόμες επιχειρήσεις το δικαίωμα να προσφέρουν καλύτερες και φθηνότερες λύσεις, όταν αυτές είναι διαθέσιμες.

Σταδιακή απελευθέρωση των μεταφορών

“greekretail”: Στον χώρο των μεταφορών, ποιο είναι το καθεστώς που επικρατεί σήμερα;

Κ.Μ.: Για τις επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου μεγάλη σημασία έχουν οι περιορισμοί στην ανάπτυξη των αγορών μεταφορών. Περιορισμοί στην απόκτηση αδειών φορτηγών δημόσιας χρήσης και ο διοικητικός καθορισμός των αμοιβών για τη μεταφορά εμπορευμάτων, σε συνδυασμό πάντα με την απαγόρευση υπενοικίασης ιδιόκτητων φορτηγών, αναγκάζουν τις μικρές επιχειρήσεις είτε να πληρώνουν ακριβά τις υπηρεσίες μεταφορών -η τιμή των οποίων ορίζεται από το κράτος, ουσιαστικά σε καθεστώς μονοπωλίου- είτε να αποκτήσουν ιδιόκτητα φορτηγά, που όμως αργούν να αποσβεστούν, καθώς τις περισσότερες φορές αυτά υποαπασχολούνται.

Το ΕΒΕΑ έχει αναλάβει πρωτοβουλία για την άμεση προώθηση της σταδιακής απελευθέρωσης των οδικών εμπορευματικών μεταφορών, με αίτημά του προς τα συναρμόδια υπουργεία. Η εμμονή του ελληνικού κράτους να διατηρεί σταθερό τον αριθμό Αδειών Φορτηγών Δημόσιας Χρήσης, πάρα την αυξημένη και διαρκή ζήτηση των οδικών εμπορευματικών μεταφορών, καθώς και να ορίζει το ανώτερο και κατώτερο όριο κομίστρου, μεταξύ των οποίων πρέπει να διαμορφωθεί το κόμιστρο στην αγορά, έχει δημιουργήσει μια σειρά από στρεβλώσεις και αρνητικές παρενέργειες. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις υπεραξίες που δημιουργούνται για τους κατόχους των αδειών, την υψηλή ηλικία του στόλου που προσεγγίζει τα 17,5 χρόνια, με συνέπεια τη μεγάλη περιβαλλοντική ρύπανση και τον υψηλό δείκτη ατυχημάτων, καθώς και τον περιορισμό των δυνατοτήτων των χρηστών των οδικών εμπορευματικών μεταφορών να επιλέξουν τον αποτελεσματικότερο τρόπο μεταφοράς των προϊόντων τους.

Επιπλέον, ο έλεγχος τιμών συμβάλλει στην διατήρηση αυτών σε υψηλότερα επίπεδα από ότι αν η αγορά λειτουργούσε ανταγωνιστικά, με αρνητικές επιπτώσεις στο τελικό κόστος των προϊόντων.

“Κλειστά επαγγέλματα”: μείον 4 δισ. ευρώ ετησίως

“greekretail”: Υπάρχουν στοιχεία για το πόσο κοστίζουν τα λεγόμενα “κλειστά επαγγέλματα” στην ελληνική οικονομία;

Κ.Μ.: Πίσω από κλειστά επαγγέλματα και τους φόρους υπέρ τρίτων κρύβεται η πιο άδικη και αδιαφανής αναδιανομή εισοδήματος από τους φορολογούμενους και τις επιχειρήσεις σε όφελος μερικών εύπορων και καλά οργανωμένων επαγγελματικών ομάδων. Σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ, από το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων θα μπορούσε να επιταχυνθεί ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κατά μία ποσοστιαία μονάδα ετησίως και να αυξηθεί η απασχόληση κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες σε βάθος μια δεκαετίας.

Τα κλειστά επαγγέλματα στην Ελλάδα κοστίζουν κάθε χρόνο 4 δισ. ευρώ, ποσό που αναλογεί σε περίπου 1.000 ευρώ τον χρόνο για κάθε ελληνικό νοικοκυριό, τη στιγμή που το κράτος αναζητά πόρους για να στηρίζει το εισόδημα των ασθενέστερα οικονομικών τάξεων ή να επενδύσει περισσότερα χρήματα υπέρ της παιδείας, της υγείας και της κοινωνικής ασφάλισης.

Η προώθηση του σχεδίου νόμου για την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και υπηρεσιών από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, ώστε να ενσωματωθεί η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ 123/2006 στην εθνική νομοθεσία, είναι ένα πολύ θετικό βήμα που, όμως, θα πρέπει να γίνει με σαφείς όρους και προϋποθέσεις, ώστε να αποφευχθούν οι παντός είδους στρεβλώσεις, αλλά και να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος στους εμπλεκόμενους φορείς και στους επαγγελματίες να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων είναι κάτι παραπάνω από αναγκαίο, κυρίως για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, διαφάνειας αλλά και δραστικής ενίσχυσης της ανάπτυξης και της απασχόλησης στη χώρα μας.