Στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2005 κατρακύλησε ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος τον περασμένο Σεπτέμβριο στη χώρα μας, σύμφωνα με την έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ. Οι εκτιμήσεις για τους αμέσως επόμενους μήνες είναι δυσμενέστερες, λόγω της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Για πέμπτο μήνα συνεχίστηκε η υποχώρηση του δείκτη επιχειρηματικών προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο και διαμορφώθηκε στις 95,3 μονάδες. Η επίδοση αυτή είναι αφενός η χαμηλότερη από τον Νοέμβριο του 2006, αφετέρου υστερεί σημαντικά και του μακροχρόνιου μέσου όρου (102,9 μονάδες). Στο μεταξύ, οι 'Ελληνες "κατέκτησαν" τον Σεπτέμβριο τον τίτλο των πιο απαισιόδοξων καταναλωτών στην ΕΕ, που μέχρι πρόσφατα κατείχαν οι Πορτογάλοι.

«Η γενικευμένη αβεβαιότητα και οι τρέχουσες δυσμενείς διεθνείς εξελίξεις, με αιχμή την κρίση στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, έχουν επηρεάσει καθοριστικά κυρίως τους καταναλωτές, αλλά και τις επιχειρηματικές προσδοκίες», σημειώνουν οι συντάκτες της έκθεσης, επισημαίνοντας ιδιαίτερα το γεγονός ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη τον Σεπτέμβριο σημείωσε νέο ιστορικά χαμηλό ρεκόρ, με ιδιαίτερα δυσμενείς προβλέψεις για τη χρηματοοικονομική κατάσταση του νοικοκυριού.

Στην ΕΕ, ο δείκτης οικονομικού κλίματος κατέγραψε τη χαμηλότερη τιμή του από τον Νοέμβριο του 1993, ενώ στην Ευρωζώνη πλησίασε τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του 2001. Στη χώρα μας, ο δείκτης υποχώρησε θεαματικά από τις 90,7 μονάδες τον Αύγουστο στις 83,3 μονάδες τον Σεπτέμβριο και ήδη απέχει ελάχιστα από τη χαμηλότερη επίδοση της περιόδου 2001-2007, η οποία σημειώθηκε τον Απρίλιο του 2003 (82,3 μονάδες).

Στους επιμέρους κλάδους η κατάσταση διαμορφώθηκε ως εξής:

  • Στη Βιομηχανία ο δείκτης σημείωσε νέα υποχώρηση και διαμορφώθηκε στις 92,2 μονάδες. Η επίδοση αυτή είναι η χαμηλότερη των τελευταίων τριών ετών, αλλά και του μακροχρόνιου μέσου όρου του δείκτη (2001-2007: 99,6 μονάδες). Η καθοδική πορεία του δείκτη οφείλεται κατά κύριο λόγο στην πτώση των παραγγελιών και της ζήτησης, αλλά και στην εκτιμώμενη διόγκωση των αποθεμάτων. Σε ό,τι αφορά στην εξέλιξη των τιμών, μόλις 2 στις 10 επιχειρήσεις αναμένουν άνοδο το επόμενο διάστημα, που είναι το χαμηλότερο ποσοστό από τον Απρίλιο του 2007.
  • Στις κατασκευές ο δείκτης παρουσίασε σημαντική πτώση κατά 15 μονάδες και διαμορφώθηκε στις 90 μονάδες. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν όλα τα επιμέρους στοιχεία που απαρτίζουν τον δείκτη, με σημαντικότερη την πτώση στις προβλέψεις για την απασχόληση.
  • Στον κλάδο των υπηρεσιών ο δείκτης διαμορφώθηκε το Σεπτέμβριο στις 96,7 μονάδες, που είναι η χαμηλότερη επίδοση των τελευταίων δυόμισι ετών. Οι χαμηλές προσδοκίες οφείλονται πρωτίστως στην επιδείνωση της τρέχουσας ζήτησης, αλλά και στην εξασθένιση των θετικών εκτιμήσεων για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων.

Λιανικό εμπόριο

Για πέμπτο μήνα συνεχίστηκε η υποχώρηση του δείκτη επιχειρηματικών προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο και διαμορφώθηκε στις 95,3 μονάδες. Η επίδοση αυτή είναι αφενός η χαμηλότερη από τον Νοέμβριο του 2006, αφετέρου υστερεί σημαντικά και του μακροχρόνιου μέσου όρου (102,9 μονάδες). Με εξαίρεση τις προβλέψεις για την απασχόληση, όπου το ποσοστό των επιχειρήσεων που αναμένει άνοδο διευρύνεται από 38% τον περασμένο μήνα σε 53%, αλλά και τις εκτιμήσεις για τα αποθέματα, το ύψος των οποίων περιορίζεται ελαφρά τον Σεπτέμβριο, τα υπόλοιπα στοιχεία δραστηριότητας υποχωρούν. ‘Ετσι:

  • Περιορίζεται στο μισό το καθαρό ισοζύγιο των επιχειρήσεων που δηλώνει ικανοποίηση από τις πωλήσεις του τελευταίου τριμήνου.
  • Πτώση καταγράφεται στις προβλέψεις για τις πωλήσεις τους επόμενους μήνες, όπως και στο επίπεδο των παραγγελιών, με το σχετικό ισοζύγιο να διαμορφώνεται στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Αύγουστο του 2006.

Στους επιμέρους κλάδους η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής:

Τρόφιμα, ποτά, καπνός

Ο δείκτης κινείται ανοδικά και αντίθετα από το γενικευμένο κλίμα. Τον Σεπτέμβριο αυξήθηκε κατά 11,6 μονάδες και διαμορφώθηκε στις 115,2 μονάδες, επίδοση που όμως υστερεί έναντι της αντίστοιχης περσινής (125,7 μονάδες). Στην άνοδο αυτή συμβάλλουν όλα τα επιμέρους στοιχεία του δείκτη:

  • Οι εκτιμήσεις για το τρέχον επίπεδο των πωλήσεων είναι ιδιαιτέρως ικανοποιητικές, αφού το 77% των επιχειρήσεων δηλώνει άνοδο.
  • Ο όγκος των αποθεμάτων βρίσκεται σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα.
  • Οι προσδοκίες για τις πωλήσεις της επόμενης περιόδου βελτιώνονται, όπως βελτιώνεται και το επίπεδο παραγγελιών, με τις μισές επιχειρήσεις να αναμένουν άνοδο (από 40% τον Ιούλιο).
  • Οι προοπτικές για την απασχόληση ενισχύονται, ενώ και οι τιμές αναμένεται να υποχωρήσουν, συνεχίζοντας την πτωτική τάση που έχει ξεκινήσει από τον Μάιο.

Υφάσματα, ένδυση, υπόδηση

Απόλυτα συμβατός με τις εξελίξεις στο σύνολο του λιανικού εμπορίου είναι ο δείκτης στον κλάδο αυτόν, καθώς τον Σεπτέμβριο υποχώρησε σχεδόν κατά 10 μονάδες και διαμορφώθηκε στις 110 μονάδες. Η επίδοση αυτή υπολείπεται 30 μονάδων της αντίστοιχης περσινής, ενισχύοντας έτσι την υποτονική τάση που διαγράφεται στη φετινή αγορά. Στη εξέλιξη αυτή συνέβαλε ως επί το πλείστον η κατακόρυφη πτώση των θετικών αποτιμήσεων για τις τρέχουσες πωλήσεις. Οριακή πτώση καταγράφεται και στις προβλέψεις για το επίπεδο των πωλήσεων τους προσεχείς μήνες. Αντίθετα, για το 94% των επιχειρήσεων το επίπεδο των αποθεμάτων κρίνεται ως κανονικό για την εποχή, ενώ υψηλή είναι η άνοδος στις θετικές προβλέψεις για την απασχόληση: το 84% των επιχειρήσεων αναμένει άνοδο.

Είδη οικιακού εξοπλισμού

Ο δείκτης υποχώρησε κατά 12 μονάδες και διαμορφώθηκε στις 94,9 μονάδες, τιμή πολύ χαμηλότερη της αντίστοιχης περσινής (133,3 μονάδες).

Πολυκαταστήματα

Ανοδικά κινήθηκε ο δείκτης του κλάδου τον Σεπτέμβριο, καταγράφοντας αύξηση 20 μονάδων. ‘Εφτασε τις 120,3 μονάδες, αλλά παραμένει χαμηλότερος από τον αντίστοιχο περσινό (128,4 μονάδες). Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν θετικά οι ιδιαίτερα αισιόδοξες εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις των επιχειρήσεων, αφού οι επτά στις δέκα κρίνουν ότι αυτές έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες. Τα αποθέματα μειώνονται οριακά σε σχέση με τον Ιούλιο, ενώ οι προβλέψεις για τις πωλήσεις της επόμενης περιόδου είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές, καθώς το 70% των επιχειρήσεων αναμένει άνοδό τους το επόμενο τρίμηνο. Τα επίπεδα των παραγγελιών προς τους προμηθευτές κρίνονται ανοδικά από τις διπλάσιες επιχειρήσεις σε σχέση με τον Ιούλιο, ενώ οι προβλέψεις για τις τιμές μιλούν για αποκλιμάκωση.

“Μαύρα κι άραχλα” τα βλέπουν οι καταναλωτές

Ο δείκτης εμπιστοσύνης καταναλωτών υποχώρησε εκ νέου τον Σεπτέμβριο, σημειώνοντας νέα ιστορικά χαμηλά επίπεδα, στις -50 μονάδες από -46 μονάδες τον Αύγουστο. Οι αντίστοιχοι δείκτης στην ΕΕ και Ευρωζώνη διατηρήθηκαν στο -19, επίδοση πολύ υψηλότερη από την Ελλάδα. Η νέα “βουτιά” του συγκεκριμένου δείκτη στη χώρα μας αναδεικνύει πλέον τους ‘Ελληνες ως τους πλέον απαισιόδοξους Ευρωπαίους, καθώς ξεπερνούν ακόμη και τους Πορτογάλους, οι οποίοι μέχρι πρόσφατα κρατούσαν τα πρωτεία. Αναλυτικότερα:

  • Οι προβλέψεις των Ελλήνων για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους το προσεχές 12μηνο υποχώρησαν τον Σεπτέμβριο κατά 7 μονάδες. Κατά το 58% προβλέπουν επιδείνωση και μόλις το 8% βελτίωση.
  • Οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση της χώρας το προσεχές 12μηνο επιδεινώθηκε κατά 4 μονάδες. Κατά το 71% οι καταναλωτές είναι λιγότερο ή περισσότερο απαισιόδοξοι.
  • Η πρόθεση για αποταμίευση υποχώρησε 7 μονάδες. Μόλις κατά 21% δήλωσαν ότι είναι πιθανό να αποταμιεύσουν στον επόμενο χρόνο, έναντι 31% τον Αύγουστο.
  • Δύο στους τρεις καταναλωτές προέβλεψαν αύξηση της ανεργίας.
  • Τρεις στους τέσσερις ανάμεναν νέα άνοδο στις τιμές, ενώ κατά το 8% προσδοκούν σταθερότητα.