Η ψυχρή λογική των αριθμών μιλάει για απώλεια περίπου 80 ανθρώπων στις φετινές καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού, για σχεδόν τρία εκατομμύρια στρέμματα καμένης γης και για πάνω από 70.000 αιγοπρόβατα που χάθηκαν στις φλόγες (για την άγρια πανίδα που έγινε παρανάλωμα του πυρός κανένας δεν έκανε -ούτε μπορεί να κάνει- κάποια αποτίμηση).

Από την άλλη, οι τηλεοπτικοί καταστροφολόγοι περιμένουν -με αδημονία θα έλεγε κανείς- τις καταιγίδες που θα αποτελειώσουν το έργο των πυρκαγιών και θα φέρουν φρέσκα πλάνα καταστροφής στα τηλεοπτικά παράθυρα. Κάνουν ό,τι μπορούν για να αυξήσουν τους φόβους και την ανασφάλεια των κατοίκων, για να τους διώξουν μια ώρα αρχύτερα από τις εστίες τους, ώστε να κλαυθμηρίσουν υποκριτικά στις έρημες πλατείες των χωριών τους.

Ο ελληνικός λαός καλείται άλλη μια φορά να δώσει από το υστέρημά του -και πρόθυμα το κάνει- για να βοηθήσει τους συνανθρώπους του και να καλύψει τις ελλείψεις μιας κρατικής αρχής, που έχει μάθει πολλά να παίρνει -κατά προτίμηση από τους “μη έχοντες”-, αλλά ποτέ δεν έμαθε την έννοια της λέξης “ανταποδοτικότητα”. Και οι επιτήδειοι σπεύδουν να επωφεληθούν από τις ευνοϊκές ρυθμίσεις υπέρ των πυρόπληκτων, να τα “κονομήσουν” πριν καλά-καλά τα φέρετρα σκεπαστούν από την καμένη γης.

Και να οι παροχές και προπαντός οι προεκλογικές υποσχέσεις, οι προσπάθειες εξαγοράς ψήφων και συνειδήσεων των απελπισμένων, αλλά και “ξεπλύματος προεκλογικού χρήματος” προς άγραν ψήφων πολιτών, οι οποίοι καμιά σχέση δεν είχαν με τις πυρκαγιές και τις πυρόπληκτες περιοχές. Και να τα σενάρια περί “ασύμμετρων απειλών” που πέφτουν στο τραπέζι -και κάτω από τα τραπέζια των καφενείων- σε μια προσπάθεια απενοχοποίησης της δήθεν οργανωμένης Πολιτείας, η οποία το μόνο που κατάφερε είναι να μετράει νεκρούς και να καταγράφει καμένα σπίτια και στρέμματα καμένης γης.

Οι συνήθεις καταστροφολόγοι αναμένουν τις πλημμύρες, αλλά και ρίχνουν το σύνθημα των ανατιμήσεων. Γιατί, λένε, τα ελαιόδεντρα κάηκαν, άρα θα ακριβύνει το λάδι. Τα ζώα κάηκαν, άρα θα ακριβύνει το γάλα και το κρέας. Και πάει λέγοντας. Γιατί στην αναμπουμπούλα να μην ακριβύνουν και τα μήλα της Μακεδονίας, τα πορτοκάλια της Κρήτης, τα σταφύλια της Καβάλας;

Η αδυναμία των αριθμών

Η λογική των αριθμών είναι ψυχρή. Ομως τα μαθηματικά και οι στατιστικές σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποτυπώσουν την πραγματικότητα σε όλο το μέγεθός της. Η φράση “80 νεκροί” ούτε στο ελάχιστο δεν μπορεί να αποτυπώσει τον πόνο της μάνας που έχασε το παιδί της στις φλόγες. Ούτε βέβαια η καταστροφή εκατοντάδων σπιτιών απαλύνει την απελπισία του γέροντα που μέσα σε μια στιγμή έχασε όχι μόνο το “κεραμίδι” του, αλλά τις μνήμες μιας ζωής, τις παλιές φωτογραφίες που δεν ξανατυπώνονται, κειμήλια δεκαετιών ή και αιώνων.

Οι αριθμοί σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποτυπώσουν το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής που συντελέστηκε το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου στην Πελοπόννησο. Από την εποχή του Ιμπραήμ είχε να γνωρίσει τέτοια καταστροφή η περιοχή, λένε οι ιστορικοί μας. Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα διαρκές έγκλημα, που τις συνέπειές του θα πληρώνουμε για τα επόμενα εκατό-διακόσια χρόνια, λένε οι περιβαλλοντολόγοι.

Η πραγματική διάσταση της ζημιάς δεν μπορεί να δοθεί με κανέναν αριθμό. Η διάλυση του κοινωνικού ιστού στα καμένα χωριά, η αποδιοργάνωση όλης της παραγωγικής βάσης των πληγέντων περιοχών -κι όχι μόνο της αγροτικής παραγωγής- η απελπισία των κατοίκων, το σοκ ιδιαίτερα της νέας γενιάς πλάι στα φέρετρα, και δίπλα στα αποκαΐδια του “κράτους πρόνοιας” δεν έχουν αποτιμηθεί ακόμη και θα αργήσουν να φανούν σε όλες τις τραγικές διαστάσεις τους.

Οι κάτοικοι βίωσαν εκ των έσω -“στο τομάρι τους”, όπως λέει ο λαός- την κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού. Γνώρισαν με πολύ οδυνηρό ρυθμό ότι στην ουσία πορεύονται μόνοι τους. Δεν εμπιστεύονται πια -και βέβαια όχι μόνο οι κάτοικοι των πυρόπληκτων περιοχών- το κράτος, τους κρατικούς μηχανισμούς αρωγής και πρόληψης. Ουδείς εκ των πολιτικών φαίνεται να αντιλαμβάνεται αυτή τη διάσταση της καταστροφής της Πελοποννήσου και της Νότιας Εύβοιας.

Οι οδύνες της επόμενης μέρας

Τα μεγάλα λόγια σύντομα θα ξεχαστούν. Η προεκλογική περίοδος τελειώνει όπου να ‘ναι και η ερημιά θα απλωθεί πάνω από τα καμένα. Τα φώτα της δημοσιότητας θα σβήσουν για ν’ ανοίξουν πάλι στην επόμενη καταστροφή. Τα πρωτοβρόχια θα ξεπλύνουν στάχτες και υποσχέσεις…

Ο παππούς θα συνεχίσει μόνος να ψάχνει στα αποκαΐδια για κάποια παλιά φωτογραφία κι η γιαγιά θα κλαίει πάνω από τα μνήματα. Οι νέοι θα εκλιπαρούν ένα μεροκάματα στα εργοτάξια των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών, που θα “αναπλάθουν” την περιοχή “φυτεύοντας” εκατομμύρια κυβικά τσιμέντου εκεί που άλλοτε πρασίνιζε ο τόπος από τα δάση…

Ο γράφων έζησε τις μεγάλες πυρκαγιές που έκαψαν τη Βορειοκεντρική Εύβοια το 1977. Η φύση εκδικήθηκε 13 ολόκληρα χρόνια μετά: Το 1990 -κατακαλόκαιρο- μεγάλες πλημμύρες σάρωσαν την περιοχή και έπνιξαν τουλάχιστον επτά ανθρώπους. Οι πλημμύρες εκείνες, κατά τους επιστήμονες, ήταν συνέπεια των πυρκαγιών που έκαψαν την περιοχή 13 χρόνια πριν…