Η «ακτινογραφία» της τιμής του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος

Αυξημένη συμμετοχή ποσοστού του παραγωγού στην διαμόρφωση της τελικής τιμής του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος μεταξύ 2020 και Α΄ εξαμήνου 2023 διαπίστωσε η Επιτροπή Ανταγωνισμού στο πλαίσιο της χαρτογράφησης που πραγματοποίησε για την αγορά του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος. Όπως προκύπτει από υπολογισμούς της Επιτροπής, με βάση στοιχεία από τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα, μεταποιητές γάλακτος και την πλατφόρμα e-katanalotis, το 2020 η τιμή παραγωγού αντιπροσώπευε το 28,8% της μέσης τιμής του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος, ποσοστό που τότε ήταν χαμηλότερο από αυτό της μεταποίησης (30%). Όμως το 2021 το μερίδιο της τιμής παραγωγού αυξήθηκε στο 29,9%, ενώ αυτό της μεταποίησης μειώθηκε στο 27,7%. Το 2022 η τάση αυτή επιταχύνθηκε, με την τιμή παραγωγού να αποτελεί πλέον το 35,8% της συνολικής τιμής, έναντι 25,4% της μεταποίησης. Στο πρώτο εξάμηνο του 2023, ωστόσο, το ποσοστό της τιμής παραγωγού περιορίστηκε ελαφρώς στο 33,9%, ενώ αυτό της μεταποίησης ανέβηκε στο 28%.

Σε απόλυτους αριθμούς, η μέση ετήσια τιμή πώλησης του παραγωγού αυξήθηκε από 0,39 ευρώ ανά λίτρο το 2020-2021 σε 0,52 ευρώ ανά λίτρο το 2022 και σε 0,53 ευρώ για το α΄ εξάμηνο του 2023. Η συμμετοχή της μεταποίησης πάνω στην διαμόρφωση της τελικής τιμής του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος υπολογίστηκε σε 0,40 ευρώ ανά λίτρο το 2020, και μειώθηκε σε 0,37 ευρώ ανά λίτρο το 2021 και το 2022, ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2023 βρέθηκε στα 0,44 ευρώ ανά λίτρο.

Όπως παρατηρεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η αυξημένη συμμετοχή του ποσοστού του παραγωγού στη διαμόρφωση της τελικής τιμής του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος εξηγείται τουλάχιστον εν μέρει από τη σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής, πρωτίστως του κόστους ζωοτροφών και κτηνιατρικών φαρμάκων, και δευτερευόντως από την αύξηση της ενέργειας και του εργατικού κόστους. Οι παρατηρήσεις αυτές είναι σε συμφωνία με τις γενικότερες τάσεις του πληθωρισμού και τις αυξήσεις που έχουν παρατηρηθεί στο κόστος παραγωγής.

Συρρικνώθηκε η επίδραση της λιανικής στην τιμή του γάλακτος
Υπάρχουν όμως και ακόμα τέσσερις παράγοντες που διαμορφώνουν την τιμή του γάλακτος, και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να εξετάσει κανείς το ρόλο της λιανικής, που το 2020 και το 2021 αντιπροσώπευε το 18% της τιμής του γάλακτος (0,25 ευρώ ανά λίτρο), όμως το 2022, εν μέσω καλπάζοντος πληθωρισμού, έπεσε στο 15,2% (0,22 ευρώ ανά λίτρο), ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2023 διαμορφώθηκε στο 15,1% (0,25 ευρώ ανά λίτρο).

Παράλληλα, η μέση τιμή που αντιστοιχεί στη συλλογή και διανομή του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος αυξήθηκε από 0,09-0,10 ευρώ ανά λίτρο το 2020-2021 σε 0,12 ευρώ ανά λίτρο το 2022, ενώ έφτασε τα 0,14 ευρώ ανά λίτρο το πρώτο εξάμηνο του 2023. Λιγότερο σημαντικό ρόλο βρέθηκαν να έχουν οι επιστροφές φρέσκου γάλακτος, καθώς η μέση τιμή επιστροφής που αντιστοιχεί σε 1 λίτρο πωληθέντος φρέσκου αγελαδινού γάλακτος διαμορφώθηκε μεταξύ 0,04 και 0,06 ευρώ ανά λίτρο από το 2020 έως το πρώτο εξάμηνο του 2023.

Τέλος, σταθερός καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου παρέμεινε ο ΦΠΑ στο γάλα, στο 13%, με την επίδρασή του τη μέση τιμή του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος να υπολογίζεται στο 11,5%.

Σημειωτέον ότι, με βάση τους υπολογισμούς της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η μέση τιμή του αγελαδινού γάλακτος αυξήθηκε από τα 1,34 ευρώ ανά λίτρο το 2020 στα 1,45 ευρώ ανά λίτρο το 2022, ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2023 έφτασε τα 1,57 ευρώ ανά λίτρο.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter

Η διαφήμιση που έφερε αντιμέτωπες ΙΟΝ και Μondelez

«Χριστουγεννιάτικη» αντιπαράθεση ανάμεσα στις σοκολατοβιομηχανίες ΙΟΝ και Mondelez προκάλεσε μία διαφημιστική επικοινωνία της σοκολάτας Lacta. Πρόκειται για την πρώτη ταινία μίας καμπάνιας με την «υπογραφή» της Ogilvy, η οποία προβλήθηκε τον Δεκέμβριο σε τηλεόραση και digital, στηριζόμενη στην ιδέα των γνωστών «σαν σήμερα» βίντεο που όλοι λίγο-πολύ βλέπουμε στα κινητά μας.

Η ταινία ακολουθεί τη σχέση ενός μπαμπά με την κόρη του, και με αφορμή τα γενέθλια του πατέρα, το κοινό βλέπει, μέσα από τα memories του κινητού, πώς σταδιακά οι δυο τους έχουν απομακρυνθεί, όμως, η Lacta έρχεται για να «μαλακώσει» την καρδιά των πρωταγωνιστών. Ωστόσο, η ΙΟΝ προσέφυγε στις 15 Δεκεμβρίου κατά της διαφημιστικής επικοινωνίας στο Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν πολλές ομοιότητες με προηγούμενη δική της καμπάνια, σε συνεργασία με τη Solid Havas, για τη σοκολάτα ΙΟΝ Αμυγδάλου. Η Πρωτοβάθμια Επιτροπή Ελέγχου Επικοινωνίας συνεδρίασε μία εβδομάδα αργότερα προκειμένου να κρίνει εάν η εν λόγω επικοινωνία είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του Ελληνικού Κώδικα Διαφήμισης – Επικοινωνίας.

Η απόφαση της επιτροπής
Η Επιτροπή κατέληξε στη διαπίστωση ότι, αν και υπάρχουν στοιχεία που διαφοροποιούν τις δυο διαφημιστικές επικοινωνίες, όπως είναι το διαφορετικό concept και το διαφορετικό μήνυμα, τελικά πρόκειται για δύο ταινίες που έχουν βασικές ομοιότητες. Στηρίζονται και οι δύο στην ίδια σχέση αγάπης μεταξύ πατέρα και κόρης, «και παρότι είναι σαφές ότι αυτή η σχέση δεν είναι ιδιοκτησία καμίας μάρκας, το γεγονός ότι η επικοινωνία της Lacta διαπραγματεύεται την ίδια αυτή σχέση με τον ίδιο τρόπο (μέσω των αναμνήσεων και της αναδρομής στο παρελθόν), καθώς και ότι περιλαμβάνει κάποιες σκηνές/εικόνες (αυτοκίνητο, είσοδος στο σπίτι) που προσομοιάζουν ιδιαίτερα με σκηνές/εικόνες της προηγηθείσας επικοινωνίας της ΙΟΝ Αμυγδάλου, είναι πιθανό – κατά την κατά πλειοψηφία κρίση της Επιτροπής – να δημιουργήσει μία γενική, συνολική αίσθηση και εντύπωση ομοιότητας μεταξύ των δύο επικοινωνιών, σε βαθμό που είναι δυνατό να προκαλέσει σύγχυση στον καταναλωτή για τη διαφημιζόμενη μάρκα».

Για το λόγο αυτό η Επιτροπή κατά πλειοψηφία αποφάσισε ότι η διαφημιστική επικοινωνία της Lacta προσκρούει στον Ελληνικό Κώδικα Διαφήμισης και πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να είναι σύμφωνη με τον Κώδικα, δίνοντας προθεσμία επτά ημερών για την τηλεόραση και πέντε ημερών για τα digital υλικά, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες τροποποιήσεις. H συγκεκριμένη διαφήμιση έχει πλέον «κατέβει» από τα digital μέσα, όπως και από το κανάλι της Lacta στο YouTube, ενώ στο μεταξύ τρέχει η δεύτερη ταινία της καμπάνιας, με θέμα την επέτειο ενός ζευγαριού.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter

Η Carrefour κηρύσσει «πόλεμο» στην PepsiCo

«Δεν πωλούμε πλέον αυτήν τη μάρκα λόγω των απαράδεκτων αυξήσεων τιμών». Αυτό το μήνυμα βλέπουν από χθες οι επισκέπτες των καταστημάτων της Carrefour στη Γαλλία στα ράφια με τα προϊόντα του ομίλου PepsiCo, καθώς η γαλλική αλυσίδα σούπερ μάρκετ κλιμακώνει την πίεσή της προς τη βιομηχανία για συγκράτηση των τιμών. Έτσι, σταδιακά από τα ράφια των καταστημάτων της Carrefour θα «εξαφανιστούν» τα αναψυκτικά Pepsi και 7Up, τα σνακ Doritos, τα προϊόντα τσαγιού Lipton, τα προϊόντα πρωινού Quaker και άλλα προϊόντα που ανήκουν στο χαρτοφυλάκιο της PepsiCo.

Πρόκειται για μία ακόμα ηχηρή κίνηση της Carrefour στο πλαίσιο της «σταυροφορίας» που έχει ξεκινήσει κατά της κερδοσκοπίας – είχε προηγηθεί τον περασμένο Σεπτέμβριο η πρωτοβουλία της να τοποθετήσει προειδοποιητικές ετικέτες σε προϊόντα των οποίων η συσκευασία είχε μικρύνει, αλλά η τιμή τους είχε αυξηθεί, στηλιτεύοντας την πρακτική του λεγόμενου «shrinkflation».

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που μία αλυσίδα στρέφεται κατά ενός προμηθευτή-κολοσσού διαμαρτυρόμενη για τις εμπορικές του πρακτικές: πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η βελγική Colruyt, που τον περασμένο Μάιο σταμάτησε τις παραγγελίες προϊόντων της Mondelez International.

Σε εκείνη την περίπτωση, βέβαια, οι δύο πλευρές ήρθαν σε συμφωνία ένα μήνα μετά.

Τι δείχνουν οι τιμές καταναλωτή
Σημειώνεται ότι τα προσωρινά στοιχεία της γαλλικής στατιστικής υπηρεσίας INSEE δείχνουν ότι τον Δεκέμβριο οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 4,1% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2022, ενώ στα τρόφιμα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 7,1%.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter