Μικρότερες αυξήσεις στις τιμές προϊόντων λιανικής στις αρχές του 2024

Συγκρατημένα αισιόδοξες εμφανίζονται οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ για την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τροφίμων μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα. «Στις πρώτες παραγγελίες για το 2024, παρατηρούμε ότι οι ανατιμήσεις βαίνουν μειούμενες, τόσο σε ποσοστό αύξησης τιμής, όσο και σε ποσότητα. Γενικότερα, βλέπουμε μικρότερες ανατιμήσεις και σε αραιότερο ρυθμό απ’ ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν», δήλωσε σχετικά ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Metro ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, με τον θεσμικό του όμως ρόλο, ως πρόεδρος της Ένωσης Supermarket Ελλάδος (ΕΣΕ).

Έρχεται «ομαλοποίηση», όμως «οι τιμές ποτέ δεν θα επιστρέψουν» στα προ διετίας επίπεδα
Ο κ. Παντελιάδης, ως λιανέμπορος, ήρθε σε συμφωνία με όσα είχε δηλώσει την Τρίτη σε εκδήλωση με άλλο αντικείμενο ο διευθύνων σύμβουλος της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, Αλέξανδρος Δανιηλίδης, ως προμηθευτής: Φαίνεται να αποτελεί κοινή εμπειρία ότι μέρος των ανατιμήσεων οφείλονται στην κλιματική αλλαγή. Είτε έχουν να κάνουν με έλλειψη πρώτης ύλης, είτε με μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση φαινομένων και έχουν εξτρά κόστος, είτε έχουν να κάνουν με τη νέα φιλοσοφία κάθε εταιρείας απέναντι σε ό,τι επιτάσσει το περιβάλλον.

«Μπαίνουμε σε ομαλοποίηση των αυξήσεων τιμών», δήλωσε και ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ, Απόστολος Πεταλάς. Ωστόσο, ο κ. Παντελιάδης δεν… μάσησε τα λόγια του: «Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς με τους καταναλωτές. Οι τιμές ανέβηκαν, τα προϊόντα ακρίβυναν, κάποιες τιμές πέφτουν και θα πέσουν κι άλλες, όμως ποτέ δεν θα επιστρέψουν οι τιμές στα επίπεδα στα οποία βρίσκονταν πριν από δύο χρόνια». Άλλωστε, στα πρόσφατα εγκαίνια του καταστήματος Grand Μασούτης στη Γλυφάδα, ο γενικός διευθυντής της Διαμαντής Μασούτης ΑΕ, Θεόδωρος Γεροστεργιούδης, είχε δηλώσει, μεταξύ άλλων, για το θέμα: «Ο ελληνικός πληθωρισμός τροφίμων “υποφέρει”, επειδή είναι τυχαίνει να είναι μεγαλύτερη η ποσόστωση προϊόντων που ακριβαίνουν μέσα στο ελληνικό καλάθι, λόγω συνεπακόλουθης ακριβής πρώτης ύλης και να είναι και μεγαλύτερη η κατανάλωσή τους. Ωστόσο, επαναλαμβάνω ότι υπάρχει ελπίδα για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τροφίμων μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα».

«Είναι υπερβολή να λέγεται ότι στο σύνολο των τιμών των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ η Ελλάδα είναι η ακριβότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μεγαλύτερη μείωση τιμών απ’ ό,τι στην Ελλάδα έγινε μόνο στην Πορτογαλία, όπου είναι επίσης πιο χαμηλός ο πληθωρισμός τροφίμων», δήλωσε επί του θέματος ο κ. Πεταλάς.
Ο κ. Παντελιάδης τόνισε ακόμη, ως πρόεδρος της ΕΣΕ, ότι «πλέον είναι μηδαμινή η συνεισφορά του μέτρου του Καλαθιού του Νοικοκυριού στην όποια αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τροφίμων», όπως κρίνει το σύνολο των μεγάλων ελληνικών σούπερ μάρκετ, βάσει του ενδιαφέροντος που δείχνει γι’ αυτό το καταναλωτικό κοινό.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter

Η Ευρώπη φέρνει τα ελληνικά σούπερ μάρκετ ενώπιον νέων προκλήσεων

Στο «τεντωμένο σχοινί» της… επισφάλειας μέσης κατά 1,47% το 2022 επιβεβαίωσε το σύνολο των ισολογισμών των δραστηριοποιούμενων εταιρειών στο οργανωμένο λιανεμπόριο.

Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Supermarket Ελλάδος (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, εκτίμησε ότι για το 2023 η μέση κερδοφορία θα παραμείνει περίπου στα ίδια επίπεδα στο καλύτερο σενάριο, αλλά, πιθανότατα, θα μειωθεί περαιτέρω.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, είχε ήδη δηλώσει στο ΙΕΛΚΑ Conference 2023 ότι τα συγκεκριμένα ποσοστά κερδοφορίας είναι πολύ χαμηλότερα από τη μέση διεθνή πρακτική. Η αμερικανική Walmart ανακοίνωσε για το 2022 κερδοφορία στο 4,35% επί του τζίρου.

Κάτω από τα επίπεδα του 2001 ο αποπληθωρισμένος συνολικός κύκλος εργασιών
Τα τελευταία χρόνια, οι μεγάλες αλυσίδες συνεχίζουν να ανακαινίζουν και να εγκαινιάζουν καταστήματα, να εξαγοράζουν μικρότερους «παίκτες». Όμως «ο αποπληθωρισμένος συνολικός κύκλος εργασιών του 2022 στον κλάδο παραμένει μικρότερος από τον αποπληθωρισμένο αντίστοιχο κύκλο εργασιών του 2001», όπως δήλωσε ο κ. Πεταλάς.

Τα 13 χρόνια αλλεπάλληλων κρίσεων στην ελληνική επικράτεια έχουν μειώσει την καταναλωτική εμπιστοσύνη, αν και το καταναλωτικό κοινό διατηρεί θετική εικόνα για τα σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, οι τιμές έχουν ανέβει και το μέσο εισόδημα έχει μειωθεί, καταβάλλοντας συνδυαστικά καίριο πλήγμα στην αγοραστική δύναμη.

Οι συνολικές επενδύσεις των 27 εκατ. ευρώ της τελευταίας δεκαετίας στον κλάδο γίνονται με δανεισμό, επειδή τα ελληνικά τραπεζικά ιδρύματα εκτιμούν τη συνεπή εξυπηρέτηση δόσεων και τη διαχείριση υψηλών ταμειακών ροών από τους λιανέμπορους.

Οι υπό διαβούλευση Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί και Οδηγίες
Ωστόσο, το ερχόμενο διάστημα φέρνει προκλήσεις που ενδέχεται να εξελιχθούν και σε χρηματοπιστωτικές: Στις Βρυξέλλες συζητείται σχέδιο Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τη ρύθμιση μέγιστου ορίου ημερών πίστωσης από τον προμηθευτή προς το λιανέμπορο στις 30 ημέρες σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων.

Αν σήμερα οι αλυσίδες της Ελλάδας καλούνταν να προσαρμοστούν σε τέτοια συνθήκη, θα χρειάζονταν 2 δισ. ευρώ επιπλέον για τη χρηματοδότησή τους. Κι όλα αυτά, σε περιβάλλον «κλειδωμένου» μεικτού περιθωρίου κέρδους για τα σούπερ μάρκετ στην 31η Δεκεμβρίου 2021: «Το μέτρο αυτό δεν έχει πια κανένα νόημα, διότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Πλέον δεν βοηθά κανέναν, όπως συμβαίνει με κάθε έκτακτη παρέμβαση που τελικά μονιμοποιείται. Δεν ζητάμε την κατάργησή του για να ανεβάσουμε οριζόντια τις τιμές, ζητάμε να πάρουμε στα χέρια μας ξανά την εμπορική μας πολιτική», δήλωσε ο κ. Παντελιάδης.

Το Ευρωκοινοβούλιο συζητά μία ακόμη νομοθετική παρέμβαση, πιθανότατα σε μορφή Οδηγίας, για την εμφάνιση της πραγματικής έκπτωσης σε κάθε προϊόν λιανικής, ως ποσοστό από τη μέση τιμή πώλησης του αγαθού τις 30 τελευταίες ημέρες, αντί για την τελευταία διαθέσιμη τιμή πώλησης, όπως είναι η τρέχουσα υποχρέωση για το σημείο πώλησης.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter

Οι ενδείξεις για πληθωρισμό απληστίας στην Ελλάδα και οι αστερίσκοι της Επιτροπής Ανταγωνισμού

Υπάρχει τελικά «πληθωρισμός απληστίας» στην Ελλάδα; Αν πιστέψουμε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, πολύ πιθανό. Σε έκθεσή της τον περασμένο Μάρτιο, η ΕΚΤ ανέλυσε για τις χώρες της Ευρωζώνης τη συμβολή των μισθών και των κερδών στις πιέσεις στις τιμές, με βάση τον λεγόμενο «αποπληθωριστή του ΑΕΠ», που δείχνει τις τιμές της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας που παράγονται στη ζώνη του ευρώ.

Το κρίσιμο στοιχείο του αποπληθωριστή είναι τα μοναδιαία κέρδη (ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασμα ανά μονάδα ΑΕΠ): όσο μεγαλύτερο είναι το μερίδιό τους επί του αποπληθωριστή έναντι των δύο άλλων «συστατικών» του (κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος και μοναδιαίοι φόροι), τόσο ενισχύεται θεωρητικά η συμβολή των κερδών των επιχειρήσεων στις ανατιμήσεις.

Σύμφωνα με την έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ανταγωνισμού για το 2022, που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, κατά το β’ τρίμηνο 2023 αυτό το «ύποπτο» μερίδιο στην Ελλάδα ανερχόταν σε 49% και ήταν το πέμπτο μεγαλύτερο στην Ευρωζώνη, αν και πολύ μικρότερο σε σχέση με την «πρωταθλήτρια» Ιρλανδία (69,2%). Άρα, υπάρχουν ενδείξεις για «πληθωρισμό απληστίας» στη χώρα μας.

«Άλλο πληθωρισμός, άλλο ακρίβεια»
Ωστόσο, ο απερχόμενος πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, Ιωάννης Λιανός, ξεκαθαρίζει στην ίδια έκθεση πως δεν θα πρέπει να οδηγούμαστε σε γρήγορα συμπεράσματα, «μια και η συνδρομή του μοναδιαίου μικτού κέρδους στον αποπληθωριστή του ΑΕΠ αφορά όλες τις επιχειρήσεις (μεγάλες και μικρομεσαίες), ενώ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βγουν συμπεράσματα σχετικά με την αιτιώδη συνάφεια της αύξησης του περιθωρίου κέρδους των επιχειρήσεων και ότι σε αυτήν οφείλεται η αύξηση του πληθωρισμού».

Ο ίδιος προσθέτει πως το πρόβλημα του πληθωρισμού, δηλαδή της αύξησης των τιμών σε σχέση με μία προηγούμενη περίοδο, είναι διαφορετικό από αυτό της ακρίβειας, η οποία αφορά το επίπεδο των τιμών σε σχέση με το μέσο εισόδημα σε μία χώρα. «Μπορεί η αύξηση των τιμών να είναι ισχυρή, αλλά το σημείο εκκίνησης να είναι ένα χαμηλότερο του μέσου όρου επίπεδο τιμής μεταξύ των χωρών για τις οποίες πραγματοποιείται η σύγκριση», εξηγεί.

Ο ρόλος της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Ο κ. Λιανός κάνει αναφορά και στο ρόλο της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως προς την ακρίβεια, επαναλαμβάνοντας τα όσα έλεγε προ μηνών, όταν και ήρθε σε ανοιχτή σύγκρουση με τον υπουργό Ανάπτυξης Κώστα Σκρέκα σχετικά με τις ευθύνες για τις τιμές στην αγορά ότι δηλαδή μία Αρχή Ανταγωνισμού δύναται να παρέμβει σε σχέση με το επίπεδο τιμών μόνο σε περιπτώσεις καρτέλ ή κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης στην αγορά. Ωστόσο, παρατηρεί πως η κατάσταση «πολυκρίσης» που αντιμετωπίζουμε έχει αρχίσει να αλλάζει αυτή την θεώρηση και επισημαίνει πως η Επιτροπή έχει στηρίξει τα μέτρα της πολιτείας κατά της ακρίβειας, όπως ο έλεγχος στα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, ενώ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο και στο σχεδιασμό της πρωτοβουλίας του «Καλαθιού του Νοικοκυριού».


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter