«Βραχυκύκλωμα» στις συμβάσεις με δημόσιους φορείς προκαλούν οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα

Οι πληθωριστικές πιέσεις που καταγράφονται τους τελευταίους μήνες και ολοένα εντείνονται δεν αφήνουν κανέναν ανεπηρέαστο, και μεταξύ αυτών που προβληματίζονται περισσότερο είναι οι επιχειρηματίες που έχουν υπογράψει συμβάσεις με δημόσιους φορείς για την τροφοδοσία τους με τρόφιμα και ποτά. Κι αυτό γιατί σε πολλές περιπτώσεις οι συμβάσεις έχουν υπογραφεί με τιμολογιακούς όρους που έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσκολία εκτέλεσης των συμβάσεων. Μία τέτοια χαρακτηριστική περίπτωση παρουσιάζει σήμερα το FOODReporter.

Πρόκειται για έναν διαγωνισμό προμήθειας τροφίμων για το Λαϊκό Νοσοκομείο, προϋπολογισμού 138.229 ευρώ, στον οποίο επικράτησε η εταιρεία «Αίαντας Τροφοδοσίες». Η προσφορά της εταιρείας υποβλήθηκε στις 9 Μαρτίου του 2021, όταν οι τιμές στα περισσότερα προϊόντα ήταν αρκετά χαμηλότερες, όμως η υπογραφή της σύμβασης έγινε εντός του 2022, κι ενώ η εταιρεία είχε ήδη προειδοποιήσει για ανατιμήσεις σε ορισμένα προϊόντα. Μάλιστα, η εταιρεία είχε ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο γνωστοποιήσει πως οι ανατιμήσεις κυμαίνονταν από 10% (όπως τα ρύζια και τα όσπρια – η φακή 35%), άγγιζαν το 40% (για παράδειγμα οι φρυγανιές, τα ζυμαρικά, τα μπαχαρικά, προϊόντα ντομάτας) και μπορεί να φτάσουν το 100% (για παράδειγμα η κομπόστα). Στις 11 Μαρτίου, κι ενώ η εταιρεία είχε παραδώσει μία παραγγελία, με επιστολή της προς τη διοίκηση του νοσοκομείου ενημέρωσε πως λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στην Ευρώπη και των απρόσμενων δυσκολιών στις εισαγωγές ζωοτροφών και τροφίμων, που έχουν ως συνέπεια τις ανεξέλεγκτες αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων, «λόγω ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΒΙΑΣ δεν είναι σε θέση να τηρήσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις στις προμήθειες των φορέων με τις τρέχουσες συμβατικές τιμές, διότι αν επιχειρούσε κάτι τέτοιο θα οδηγείτο στην καταστροφή».

Η εταιρεία υποστήριζε πως η εκτέλεση της σύμβασης στις συμβατικές τιμές έχει πλέον καταστεί επαχθής, και μάλιστα σε βαθμό που να υπερβαίνει τον, κατά την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, κίνδυνο που μπορεί να αναληφθεί από αυτήν, και πρότεινε να αξιολογούνται και να αναπροσαρμόζονται σε εβδομαδιαία βάση οι συμβατικές τιμές μονάδας αναλόγως των εργοστασιακών τιμών παραλαβής, πλέον του συμφωνηθέντος περιθωρίου κέρδους μειωμένου κατά 5%.

Ανατιμήσεις έως και 100%
Η αρχική αντίδραση της νομικής υπηρεσίας του νοσοκομείου ήταν αρνητική, με το σκεπτικό ότι η εταιρεία δεν προσκόμισε αποδεικτικά που να αποδεικνύουν τις ανατιμήσεις. Στις αρχές Απριλίου, η Αίαντας επανήλθε με τιμολόγια στα οποία παρουσιάζονταν οι αρχικές και οι τωρινές τιμές των παρεχόμενων προϊόντων, κάνοντας λόγο για αυξήσεις 45% στα αυγά και 40 έως 100% στα μπαχαρικά, μεταξύ άλλων. Με βάση τα τιμολόγια αυτά, το διοικητικό συμβούλιο του Λαϊκού Νοσοκομείου αναγνώρισε την αύξηση των τιμών, όμως απέρριψε το αίτημα για εβδομαδιαία αναπροσαρμογή τιμών αναλόγως των εργοστασιακών τιμών, αντιτείνοντας ότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται ούτε στη διακήρυξη του έργου, ούτε στη σύμβαση. Ωστόσο, προχώρησε στην αύξηση της τιµής της αξίας της αρχικής σύµβασης έως του ποσοστού 50%, με βάση τον νόμο περί δημοσίων συμβάσεων.

Ο προσωρινός ανάδοχος που αποσύρθηκε λόγω ανατιμήσεων και ελλείψεων
Σε μία άλλη περίπτωση, ο προσωρινός ανάδοχος ενός έργου τροφοδοσίας απέσυρε την προσφορά του λόγω των ανατιμήσεων, κρίνοντας πως δεν θα ήταν πια συμφέρουσα η ανάληψη του έργου. Αυτό συνέβη στον διαγωνισμό για την προµήθεια κατεψυγµένων λαχανικών για την κάλυψη των απαιτήσεων των μονάδων της Πολεμικής Αεροπορίας εντός των νοµών Αττικής και Βοιωτίας, προϋπολογισμού 350.000 ευρώ. Προσωρινός ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία «Δίβαρη Μονοπρόσωπη ΕΠΕ» με ποσοστό έκπτωσης 22%. Ωστόσο, η εταιρεία δεν κατέθεσε δικαιολογητικά κατακύρωσης και όταν εκλήθη από την αναθέτουσα αρχή να αναφέρει τους λόγους της µη υποβολής τους, τον περασμένο Φεβρουάριο, γνωστοποίησε ότι αποσύρεται από τη διαγωνιστική διαδικασία, λόγω των απρόσµενων ανατιµήσεων στις τιµές των κατεψυγµένων ειδών, των αυξήσεων των τιµών ηλεκτρικού ρεύµατος και καυσίµων, καθώς και των ελλείψεων που παρατηρούνται στην αγορά στα συγκεκριµένα είδη. Μετά την εξέλιξη αυτή, ο διαγωνισμός κατακυρώθηκε εν τέλει στις εταιρείες «ΛΑΚΡΕ», «Αιγαίον Γενική Προμηθευτική Τροφίμων» και «Αμάντα».


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter

Ποιες ποικιλίες κρασιού κερδίζουν έδαφος στην Ελλάδα

Συνολικά 193.252 εκμεταλλεύσεις αμπελώνων, συνολικής έκτασης 1,03 εκατ. στρεμμάτων, καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2020, με τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων να αυξάνεται κατά 2,3% συγκριτικά με το 2015 και τον αριθμό των στρεμμάτων να μειώνεται οριακά κατά 0,1%, σύμφωνα με την πενταετή έρευνα αμπελουργικών καλλιεργειών που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΛΣΤΑΤ. Από το σύνολο των εκτάσεων με αμπελώνες το 2020, τα 644.088 στρέμματα καλλιεργούνταν με οινάμπελα, καταγράφοντας αύξηση 1,7% σε σχέση με το 2015, και τα 385.261 στρέμματα καλλιεργούνταν με σταφιδάμπελα, καταγράφοντας μείωση 3,1% σε σχέση με το 2015.

Σε ότι αφορά στις κατηγορίες των οιναμπέλων, το 2020 καταγράφηκαν:

  • 29.988 εκμεταλλεύσεις με 142.030 στρέμματα με οινάμπελα για την παραγωγή οίνων ΠΟΠ (ποσοστό 22,1% της συνολικής έκτασης με οινάμπελα)
  • 108.729 εκμεταλλεύσεις με 406.715 στρέμματα με οινάμπελα για την παραγωγή οίνων ΠΓΕ (63,1% της συνολικής έκτασης με οινάμπελα)
  • 34.157 εκμεταλλεύσεις με 73.113 στρέμματα με οινάμπελα για την παραγωγή λοιπών οίνων (11,4% της συνολικής έκτασης με οινάμπελα)
  • 11.524 εκμεταλλεύσεις με 22.230 στρέμματα με οινάμπελα με σταφύλια διπλού σκοπού, οινοποιήσιμα και επιτραπέζια ή οινοποιήσιμα και σταφίδες (3,5% της συνολικής έκτασης με οινάμπελα)

Οι περισσότερες εκτάσεις με οινάμπελα για το 2020 καταγράφονται στην Πελοπόννησο με 100.087 στρέμματα και ακολουθούν η Δυτική Ελλάδα με 88.281 στρέμματα και η Κρήτη με 77.616 στρέμματα, ενώ οι περισσότερες εκτάσεις με σταφιδάμπελα για το 2020 (δηλαδή το 75,8% της συνολικής έκτασης σταφιδαμπέλων) καταγράφονται σε δύο περιφέρειες, στην Πελοπόννησο με 147.652 στρέμματα και στη Κρήτη με 144.228 στρέμματα.

Οι πιο δημοφιλείς ποικιλίες
Οι οινοποιήσιμες ποικιλίες με τη μεγαλύτερη έκταση στο σύνολο της χώρας για το 2020 είναι το Σαββατιανό με 18.455 εκμεταλλεύσεις και 103.699 στρέμματα και ο Ροδίτης με 28.787 εκμεταλλεύσεις και 90.598 στρέμματα.

Η έκταση των δύο αυτών ποικιλιών αποτελεί το 30,2% της συνολικής έκτασης με οινάμπελα. Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν το Αγιωργίτικο, το Λιάτικο και το Μοσχάτο Αμβούργου. Αξιοσημείωτη είναι όμως η αύξηση που καταγράφουν ορισμένες λιγότερο διαδεδομένες ποικιλίες από το 2015 έως το 2020, όπως το Ασύρτικο (+19,5% σε εκμεταλλεύσεις, +13,4% σε στρέμματα), το Μερλό (+13,5% σε εκμεταλλεύσεις, +9,1% σε στρέμματα), το Σοβινιόν Μπλαν (+25,3% σε εκμεταλλεύσεις, +30,1% σε στρέμματα) και η Μαλαγουζιά (+43,3% σε εκμεταλλεύσεις, +41,1% σε στρέμματα).

Σε επίπεδο περιφέρειας, η πιο διαδεδομένη ποικιλία στην Αττική και τη Στερεά Ελλάδα είναι το Σαββατιανό, στην Πελοπόννησο το Αγιωργίτικο, στη δυτική και κεντρική Μακεδονία το Ξινόμαυρο, στην ανατολική Μακεδονία το Σοβινιόν Μπλαν, στην Κρήτη το Λιάτικο, στη Θεσσαλία το Μοσχάτο Αμβούργου, στη δυτική Ελλάδα ο Ροδίτης, στην Ήπειρο η Ντεμπίνα, στο νότιο Αιγαίο το Ασύρτικο, στο βόρειο Αιγαίο το άσπρο Μοσχάτο και στα Ιόνια Νησιά το Σκιαδόπουλο.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter

ΕΛΓΕΚΑ: Σταθερός τζίρος και επιστροφή στα κέρδη με ώθηση από τις υπηρεσίες logistics

Σχεδόν αμετάβλητος παρέμεινε το 2021 ο τζίρος της ΕΛΓΕΚΑ, στα 192,7 εκατ. ευρώ (2020: 192,5 εκατ.), με τα αυξημένα έσοδα της εταιρείας από την παροχή υπηρεσιών logistics να υπερκαλύπτουν τις απώλειες από την εμπορία τροφίμων και άλλων καταναλωτικών αγαθών. Ειδικότερα, οι πωλήσεις της εισηγμένης στον κλάδο των logistics παρουσίασαν αύξηση 11,7% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 39,1 εκατ. ευρώ, ενώ αντίθετη πορεία ακολούθησαν οι πωλήσεις στον κλάδο εμπορίας τροφίμων και λοιπών καταναλωτικών αγαθών, από τα 157,2 εκατ. ευρώ το 2020 στα 153,2 εκατ. ευρώ (-2,5%).

Η ΕΛΓΕΚΑ παρουσίασε αύξηση της μικτής κερδοφορίας κατά 1,5 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2020, η οποία όμως αντισταθμίστηκε από τις ανάλογες δαπάνες διάθεσης, με αποτέλεσμα η λειτουργική κερδοφορία να παραμείνει σε σχετικά σταθερά επίπεδα συγκριτικά με το 2020. Τα αποτελέσματα μετά από φόρους για το 2021 βελτιώθηκαν σε κέρδη ύψους 654.000 ευρώ έναντι ζημιών 1,4 εκατ. ευρώ της προηγούμενης χρήσης του 2020. Στη διάρκεια του περασμένου έτους, το μίγμα πωλήσεων του ομίλου διαφοροποιήθηκε ποιοτικά μέσω της ενίσχυσής του με νέα επώνυμα προϊόντα, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα τη διάθεση ενός ευρύτερου χαρτοφυλακίου κωδικών στην αγορά.

Oι κίνδυνοι από τον πόλεμο στην Ουκρανία
Όπως σημειώνει η διοίκηση της εταιρείας, η αναταραχή που επικρατεί στις διεθνείς αγορές από τις αρχές του 2022 λόγω της πολεμικής σύρραξης στην Ουκρανία έχει προκαλέσει μία σειρά από δυσμενείς επιπτώσεις στη διεθνή οικονομία και την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με συνέπεια τον περιορισμό των αποθεμάτων ορισμένων προϊόντων, την άμεση επίδραση στο κόστος της ενέργειας και την εκτόξευση των τιμών σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Οι σημαντικότεροι κίνδυνοι που αποτυπώνονται τη δεδομένη στιγμή αφορούν στα υψηλά επίπεδα του πληθωρισμού και της ταυτόχρονης μείωσης των ρυθμών ανάπτυξης, μέσω του μειωμένου εισοδήματος των καταναλωτών και των χαμηλότερων περιθωρίων κέρδους των επιχειρήσεων. Ο όμιλος ΕΛΓΕΚΑ εξετάζει τις κρίσιμες μεταβλητές που επηρεάζουν τους τομείς δραστηριοποίησής του και λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα ώστε να προσαρμόζει ανάλογα την επιχειρηματική του λειτουργία, να αξιοποιεί τις ευκαιρίες που δημιουργούνται και να διασφαλίζει σε κάθε περίπτωση τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των εργασιών του.

Σημειώνεται ότι ο όμιλος ΕΛΓΕΚΑ δεν διαθέτει επιχειρηματική παρουσία στη Ρωσία και την Ουκρανία.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter

Η διμέτωπη «επίθεση» που ανεβάζει την τιμή των αυγών διεθνώς

Αυξήσεις τιμών και ελλείψεις αυγών προκαλούν οι επιδημίες της γρίπης των πτηνών σε ΗΠΑ και Γαλλία, σε συνδυασμό με τα προβλήματα που προκαλεί ο πόλεμος στην Ουκρανία στην προμήθεια αυγών προς την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, σε μία περίοδο όπου η ζήτηση για αυγά είναι αυξημένη λόγω Πάσχα (17 Απριλίου για τους Καθολικούς, 24 Απριλίου για τους Ορθόδοξους).

Σύμφωνα με υπολογισμούς του πρακτορείου Reuters, πάνω από 19 εκατομμύρια κότες (περίπου το 6% του συνολικού πληθυσμού) έχουν θανατωθεί σε εμπορικές φάρμες των Ηνωμένων Πολιτειών λόγω της επιδημίας γρίπης των πτηνών, που είναι η χειρότερη από το 2015, ενώ και στη Γαλλία η κατάσταση είναι εξίσου σοβαρή, με το 8% των κοτόπουλων να έχουν θανατωθεί. Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν αυξήσεις στις τιμές των αυγών, επηρεάζοντας επιχειρήσεις του κλάδου των τροφίμων που τα χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη, ενώ οι τιμές εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για αρκετό καιρό, καθώς οι παραγωγοί θα χρειαστούν μήνες προκειμένου να επανεκκινήσουν την παραγωγή αυγών στα μολυσμένα ορνιθοτροφεία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Γαλλία η χονδρική τιμή των αυγών έχει εκτοξευθεί κατά 69% σε σχέση με πέρυσι, προκαλώντας δυσβάσταχτο κόστος στους παραγωγούς μαγιονέζας και άλλων προϊόντων με αυγά, που αναγκάζονται είτε να αυξήσουν τις τιμές τους, είτε να μειώσουν την παραγωγή τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επιλέγουν να τροποποιήσουν τη συνταγή των προϊόντων τους, περιορίζοντας τη χρήση αυγού.

Την κατάσταση επιδεινώνει περαιτέρω ο πόλεμος στην Ουκρανία, μία χώρα που το 2021 παρήγαγε πάνω από 14 δισεκατομμύρια αυγά και τα τελευταία χρόνια αποτελούσε τον σημαντικότερο προμηθευτή αυγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιπροσωπεύοντας περίπου τις μισές εισαγωγές αυγών της ΕΕ.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter