«Αν δεν υπάρξει μέριμνα να μείνουν οι επιχειρήσεις ζωντανές, είναι σαν να πυροβολούμε τα πόδια μας! Οι συνέπειες θα είναι βαρύτατες», τονίζει στο «σελφ σέρβις» ο κ. Ιωάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, ζητώντας από την κυβέρνηση περισσότερα μέτρα στήριξης της αγοράς έναντι της ενεργειακής ακρίβειας. Επίσης, προειδοποιεί ότι ο πληθωρισμός σύντομα θα φθάσει σε διψήφιο ποσοστό, προβάλλοντας το αίτημα της διεξαγωγής αυστηρότερων ελέγχων για την τήρηση της διάταξης σχετικά με τα ανώτατα περιθώρια κέρδους.

Κάνοντας τη διάκριση μεταξύ «αισχροκέρδειας» και «κερδοσκοπίας» κατά την έναρξη της συζήτησής μας, ο κ. Ιωάννης Χατζηθεοδοσίου, τόνισε: «Κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα έχει στόχο το κέρδος, πράγμα απολύτως θεμιτό, καθώς μέσω της επένδυσης των κερδών τα χρήματα επιστρέφονται στην αγορά, δημιουργούνται νέες επιχειρηματικές δράσεις, αυξάνονται οι θέσεις απασχόλησης, όπως και τα δημόσια έσοδα. Όμως το να πολλαπλασιάζει κάποιος τα κέρδη του με αθέμιτες πρακτικές, κυρίως αυτή την κρίσιμη περίοδο, που οι συνεχείς ανατιμήσεις συνθλίβουν τα νοικοκυριά και απειλούν με αφανισμό πολλές επιχειρήσεις, είναι καταδικαστέο.

Είναι ευθύνη της πολιτείας να αυξήσει τους ελέγχους, αποτρέποντας τυχόν προσπάθειες αισχροκέρδειας εκ μέρους λίγων επιχειρήσεων, οι οποίες δραστηριοποιούνται κυρίως σε τομείς, που τον τελευταίο καιρό μάς απασχολούν ιδιαίτερα, όπως της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου. Διότι κανένα σπίτι δεν μπορεί να μείνει χωρίς ηλεκτρικό και καμία επιχείρηση δεν μπορεί να δουλέψει χωρίς αυτό. Υπάρχουν στρεβλώσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Είναι παράλογο να υποχρεώνεται μία επιχείρηση να πληρώνει λογαριασμό ρεύματος μεγαλύτερο από το ενοίκιο της!

Τα ερωτήματά μας πληθαίνουν, καθώς το 44% της ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο (το υπόλοιπο προέρχεται από άλλες μορφές ενέργειας) ουσιαστικά καθορίζει σχεδόν όλη την τιμολογιακή πολιτική των ενεργειακών προϊόντων! Εφόσον προχωρήσει το σχέδιο της κυβέρνησης για την έκτακτη φορολόγηση των παρόχων ενέργειας, είναι ενδιαφέρον να δούμε τα ποσοστά των κερδών τους…

Στη συντριπτική πλειονότητά τους οι επιχειρήσεις λιανικής και κυρίως οι μικρομεσαίες όχι μόνο δεν αισχροκερδούν, αλλά απορροφούν μεγάλο ποσοστό των ανατιμήσεων. Διότι οι επιχειρηματίες γνωρίζουν πολύ καλά ότι με μεγάλες ανατιμήσεις και εξουθενωμένο καταναλωτικό εισόδημα τα προϊόντα τους θα μένουν αδιάθετα».

Να συνεχιστούν οι έλεγχοι

σελφ σέρβις: Ποια είναι η άποψή σας για την κατάσταση του ανταγωνισμού των σούπερ μάρκετ, δεδομένου του τακτικού ενδιαφέροντος της Επιτροπής Ανταγωνισμού γι’ αυτό τον κλάδο.

Ιωάννης Χατζηθεοδοσίου.: Ο κλάδος αυτός έχει ολιγοπωλιακά χαρακτηριστικά. Είναι εντυπωσιακή η ταχύτητα των αλλαγών τιμών ραφιού κατά το τελευταίο διάστημα, σύμφωνα με την ενημέρωση μελών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών. Μόνο έκπληξη δεν νιώσαμε, μαθαίνοντας για την επιβολή ενός τεράστιου προστίμου σε αλυσίδα σούπερ μάρκετ, που αποκόμιζε κέρδη μεγαλύτερα από το κανονικό. Το ζητούμενο είναι να συνεχιστούν οι έλεγχοι ανεξαρτήτως του ονόματος του ελεγχόμενου και τα πρόστιμα να καταβάλλονται κανονικά. Παράλληλα, η κυβέρνηση οφείλει να μελετήσει την πρόταση πολλών φορέων, όπως τα επιμελητήρια, για τη μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά από το 13% στο 6%. Τα νοικοκυριά δεν έχουν αντοχές να αντιμετωπίσουν αυτό το κύμα ακρίβειας και η αδυναμία τους αυτή γίνεται πρόβλημα για τις επιχειρήσεις.

Σωστά τα μέτρα, αλλά δεν αρκούν

σ. σ.: Πώς κρίνετε τις κυβερνητικές παρεμβάσεις για την στήριξη της αγοράς στο ζήτημα της ενεργειακής ακριβείας;

Ι. Χ.: Είναι προς την σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν αρκούν. Οι επιδοτήσεις στο ρεύμα ή στα καύσιμα δίνουν κάποιες «ανάσες», αλλά δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα, όπως παραδέχεται και η κυβέρνηση. Εμείς ως Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών έχουμε ζητήσει στοχευμένες δράσεις. Κατανοώντας, μάλιστα, τη δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, πολλές από τις παρεμβάσεις που προτείνουμε δεν αφορούν παροχές, αλλά διευκολύνσεις. Μια τέτοια είναι η αύξηση των δόσεων για οφειλές της περιόδου της πανδημίας από τις 72 στις 120. Είναι προτιμότερο να εισπράττει το κράτος λιγότερα κάθε μήνα από ανοιχτές επιχειρήσεις παρά να χάσει έσοδα, επειδή κάποιες εξωθούνται στο κλείσιμο. Πράγματι, σήμερα υπάρχουν επιχειρήσεις σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας, λόγω αδυναμίας ανταπόκρισης στις υπέρογκες υποχρεώσεις τους! Επίσης, έχουμε καταθέσει πρόταση για «πάγωμα» στις αυξήσεις των ενοικίων, αφού το παραμικρό επιπλέον κόστος σε πολλές περιπτώσεις λειτουργεί καταστροφικά. Ακόμα, επείγουν οι λύσεις για τη μείωση του ιδιωτικού χρέους –έχει ξεπεράσει τα 260 δισ. ευρώ, απειλώντας με κραχ το επιχειρείν–, όπως και οι παρεμβάσεις για τη μείωση της τιμής των καυσίμων. Εμείς υποστηρίζουμε την κατάργηση του ΕΦΚ στο ποσοστό της αύξησης των τιμών τους κατά τους τελευταίους μήνες. Επίσης πρέπει να ξανακοιταχτεί το θέμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, γιατί τα παράπονα μελών της επιχειρηματικής κοινότητας περί χρονοβόρων διαδικασιών και μειωμένης αποτελεσματικότητας είναι πολλά. Αν δεν υπάρξει μέριμνα να μείνουν οι επιχειρήσεις ζωντανές, είναι σαν να πυροβολούμε τα πόδια μας! Οι συνέπειες θα είναι βαρύτατες.

Δεν μπορεί να αποκλειστεί η επιδείνωση

σ. σ.: Πέραν των προϊόντων στα οποία το Υπουργείο Ανάπτυξης καταγράφει τα αποθέματα, προκειμένου να αποφευχθούν οι μεγαλύτερες ελλείψεις, πιστεύετε ότι θα τεθεί αντίστοιχο θέμα και με άλλες ομάδες προϊόντων;

Ι. Χ.: Όλα θα κριθούν από τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία. Δεν μπορεί να αποκλειστεί τίποτα. Για να είμαι ειλικρινής, στην παρούσα φάση με απασχολεί περισσότερο το θέμα των τεχνητών ελλείψεων –κι αυτό ακριβώς θεωρώ πως επιδιώκει να προλάβει και η κυβέρνηση. Κάθε λεπτό του ευρώ που αυξάνει την τιμή ενός προϊόντος, σημαίνει επιπλέον βάρος για τους καταναλωτές. «Το καλάθι της νοικοκυράς» έχει γίνει πανάκριβο και αναμένεται να ακριβύνει κι άλλο. Ο πληθωρισμός που τον Φεβρουάριο ανέβηκε στο 7,2%, τον Μάρτιο πιθανώς θα ξεπεράσει το 8% και τον Απρίλιο ίσως το 10%, ενώ άμεσα θα δούμε ανατιμήσεις προϊόντων άνω του 30%. Όλα αυτά προκαλούν έντονη ανησυχία στους πολίτες, στις επιχειρήσεις, σε όλο το φάσμα της οικονομίας, πράγμα που αποτυπώνεται στις σχετικές έρευνες του ΕΕΑ και άλλων φορέων, όπως η ΓΣΕΒΕΕ. Τα συμπεράσματά τους δείχνουν φόβο για το άμεσο μέλλον των επιχειρήσεων, πράγμα που επιδεινώνει τα πράγματα δεδομένου ότι, όπως γνωρίζουν όλοι όσοι ασχολούνται με την πραγματική οικονομία, η ψυχολογία παίζει κομβικό ρόλο στην κατάσταση της αγοράς.

Ήρθε η ώρα η ΕΕ να πάρει τα μέτρα της

σ. σ.: Σας φοβίζει το ενδεχόμενο η ελληνική οικονομία να οδηγηθεί σε ένα νέο κύκλο ύφεσης, εάν ο πόλεμος στην Ουκρανία κρατήσει καιρό;

Ι. Χ.: Η οικονομία μας βγαίνει από μία δεκαετία σκληρών δημοσιονομικών προσαρμογών και από μία διετία πανδημίας, που έχει αφήσει έντονο το αποτύπωμά της και στο επιχειρείν. Ουσιαστικά, δηλαδή, δεν βγήκαμε καθόλου από την ύφεση. Μόνο εκλάμψεις υπήρξαν κάποιες μικρές περιόδους και ελπίδες για ανάκαμψη, που δεν ευοδώθηκαν. Στο πλαίσιο αυτό, οι αντοχές της χώρας σε όλα τα επίπεδα είναι κατά πολύ μειωμένες. Για να επανέλθει η ομαλότητα, ώστε να μπορούμε να συζητούμε περί ανάπτυξης, πρέπει να εφαρμοστούν οι σχετικές ευρωπαϊκές πολιτικές. Π.χ. το Ταμείο Ανάκαμψης θα έχει σημαίνοντα ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, αρκεί ασφαλώς να ενισχυθούν με κοινοτικούς πόρους και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ανάλογα μέτρα και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία απαιτούνται για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των ανατιμήσεων.

Πέραν όσων ζητούμε από την κυβέρνηση για τη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, εκτιμώ ότι είναι η ώρα να δείξει η ΕΕ αν εννοεί όσα λέει περί αλληλεγγύης. Όσο παραμένει το χάσμα μεταξύ ευρωπαϊκού βορρά και νότου, τόσο θα αυξάνονται τα προβλήματα για χώρες όπως η Ελλάδα. Πρέπει να ληφθούν το ταχύτερο δυνατό μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.

Η κυβέρνηση οφείλει να εξαντλήσει κάθε περιθώριο πίεσης, ώστε να πείσει τους εταίρους μας για την αναγκαιότητα εφαρμογής πολιτικών, που θα ανακουφίσουν τους ευρωπαίους πολίτες, αποτρέποντας από την περαιτέρω φτωχοποίηση κράτη-μέλη με αδύναμες οικονομίες.