Στις εργασίες της Ημερίδας προήδρευσε ο καθηγητής κ. Γεώργιος Δουκίδης, διευθυντής του ELTRUN, ενώ τον συντονισμό τους είχε η Δρ. Κατερίνα Πραματάρη, επίκουρος καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Keynote speaker στην 1η Ενότητα, η οποία είχε ως τίτλο «το RFID στην εφοδιαστική αλυσίδα» ήταν ο κ. Δρ. Shoumen Datta, διευθυντής του Forum for Supply Chain Innovation, στο Massachusetts Institute of Technology (ΜΙΤ) των ΗΠΑ. Ο Δρ. Shoumen Datta άνοιξε την Ημερίδα υποστηρίζοντας πως η σύγχρονη επιχείρηση ζητά καινοτόμες λύσεις, που θα αναβαθμίσουν την παρακολούθηση της ροής των προϊόντων και των πόρων κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η τεχνολογία τής ραδιοσυχνικής αναγνώρισης (RFID-Radio Frequency Identification), που αναμένεται να αντικαταστήσει τον γραμμωτό κώδικα (barcode), μπορεί να εξασφαλίσει μεγαλύτερη «ορατότητα» των παραπάνω διαδικασιών, προσφέροντας αυτόματη και μοναδική αναγνώριση προϊόντων και πόρων σε πραγματικό χρόνο. Συνακόλουθα, το RFID αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές και βελτιώσεις στις επιχειρηματικές διαδικασίες με ταυτόχρονη παροχή νέων, καινοτόμων υπηρεσιών προς τους καταναλωτές.

Από την πλευρά του ο κ. David Ketszeri, γραμματέας του GS1 Ευρώπης, αναφέρθηκε στα διεθνή κοινά πρότυπα, που είναι απαραίτητο να υιοθετηθούν με στόχο την υλοποίηση του οράματος για αυτόματη και μοναδική αναγνώριση των προϊόντων και πόρων κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το EPCglobal προσφέρει το διεθνές πρότυπο EPC (Electronic Product Code) για τη μοναδική ταυτοποίηση κάθε προϊόντος και πόρου, καθώς και το διεθνές πρότυπο EPCglobal Network για την ανταλλαγή των προϊόντων και πόρων μέσα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Τα διεθνή πρότυπα, δήλωσε ο κ. Ketszer, μειώνουν την πολυπλοκότητα και το κόστος των διαδικασιών, ενώ παράλληλα, ευνοούν τη συνεργασία μεταξύ των εταίρων της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ο κ. Daniel Gille, ερευνητής του Institut fur Informatik und Gesellschaft στη Γερμανία, έκλεισε τον κύκλο των ομιλιών της πρώτης ενότητας, παρουσιάζοντας την εμπειρική έρευνα που διεξήχθη μεταξύ επιχειρήσεων  στη Γερμανία (μεγάλων και μικρομεσαίων) από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο του 2007 με αντικείμενο τη διερεύνηση της χρήσης της τεχνολογίας RFID στην εφοδιαστική αλυσίδα σε σύγκριση με την ενδοεπιχειρησιακή χρήση, καθώς και την επιρροή του RFID στην επιχειρηματική απόδοση. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν πως η βελτίωση της επιχειρηματικής απόδοσης μέσω της αξιοποίησης του RFID είναι αποτέλεσμα της αυτόματης ανάκτησης δεδομένων, της βελτίωσης της ποιότητας της πληροφορίας και της προσφοράς νέων και ανανεωμένων διαδικασιών. Παρόλα αυτά, οι εφαρμογές RFID στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι λίγες, λόγω κυρίως της έλλειψης προτυποποίησης και των άλυτων θεμάτων ασφαλείας.

O Δρ. Γεώργιος Γιαγλής, αναπληρωτής καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ανέπτυξε στο πλαίσιο της δεύτερης ενότητας, η οποία είχε ως θέμα τις εξελίξεις στην τεχνολογία των RFID και την παρουσίαση συγκεκριμένων εφαρμογών τους, ορισμένες βασικές κατευθύνσεις για την υλοποίηση RFID συστημάτων. Η αρχιτεκτονική ενός τυπικού RFID συστήματος, είπε μεταξύ άλλων ο Δρ. Γιαγλής,  περιλαμβάνει τις RFID ετικέτες (tags) που διαβάζονται από RFID αναγνώστες (readers) και το ενδιάμεσο λογισμικό (RFID middleware), το οποίο αναλαμβάνει να μεταφέρει την πληροφορία που διαβάζουν οι αναγνώστες των RFID ετικετών στα υπάρχοντα πληροφοριακά συστήματα (ERP, WMS κά) των επιχειρήσεων. Κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή RFID συστημάτων προκύπτουν τεχνικές προκλήσεις (πχ τοποθέτηση αναγνωστών), καθώς και προκλήσεις κόστους (πχ κόστος ετικέτας). Για την τελική επιλογή της εφαρμογής η κάθε επιχείρηση πρέπει να μελετά σε βάθος τις διαθέσιμες λύσεις και τα τυχόν προβλήματα που μπορεί να προκύψουν κατά την εφαρμογής τους, πάντα στο πλαίσιο των συγκεκριμένων αναγκών της.

Μια σειρά προβλημάτων που θα πρέπει να αντιμετωπισθούν για την επιτυχημένη εφαρμογή ενός  RFID συστήματος παρουσίασε στην ομιλία του ο κ. Pietro Scanabissi, RFID manager της Escort Memory Syst. στην Ευρώπη. Για παράδειγμα, τα μέταλλα, τα υγρά, η θερμοκρασία κά, είπε ο κ. Scanabissi, δυσχεραίνουν την επικοινωνία των RFID ετικετών με τις κεραίες των RFID αναγνωστών, οπότε πρέπει σε κάθε περίπτωση να επιλεχθεί η κατάλληλη συχνότητα επικοινωνίας. Κάποια από τα οφέλη των επιχειρήσεων από την επένδυση σε RFID έργα, σύμφωνα με τον κ. Scanabissi, είναι η αύξηση της ποιότητας των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, η αύξηση της παραγωγικότητας και, φυσικά, η συνακόλουθη αύξηση της ικανοποίησης των πελατών.

Τέλος, ο κ. Andras Vilmos παρουσίασε το ευρωπαϊκό έργο STOLpan, που πραγματεύεται τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας NFC (Near Field Communication). Η τεχνολογία NFC είναι μια περιορισμένου φάσματος τεχνολογία ραδιοσυχνότητας (RF), καθώς η απόσταση ανάγνωσης είναι μερικά εκατοστόμετρα. Στο πλαίσιο του έργου, στόχος αποτελεί η ανάπτυξη νέων καινοτόμων υπηρεσιών προς τους καταναλωτές. Ετσι, ενσωματώνοντας την τεχνολογία αυτή στο κινητό, ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει πληρωμές μέσω πιστωτικής κάρτας με ταχύτητα και ασφάλεια.

Εμπειρίες από διεθνή case studies

Ο κ. Θωμάς Κελεπούρης από το Πανεπιστήμιο του Cambridge παρουσίασε το ευρωπαϊκό έργο BRIDGE. Το έργο αυτό πραγματεύεται τη χρήση της τεχνολογίας RFID στο τομέα φαρμάκων με στόχο τη διασφάλιση της γνησιότητας των φαρμάκων, την παροχή νόμιμων αποδεικτικών στοιχείων, που καταδεικνύουν την ιστορία του φαρμάκου από τον κατασκευαστή έως το κατάστημα και, τέλος, την παροχή υπηρεσιών ανάποδης εφοδιαστικής (για λόγους επισκευής, ανάκλησης κά) για την αξιοποίηση της απομένουσας αξίας των προϊόντων μετά την ολοκλήρωση της παράδοσης στον πελάτη.

Ακολούθησε η δεύτερη παρουσίαση του Δρ. Shoumen Datta, στην οποία αναφέρθηκε, μέσω μιας ανάλυσης που πραγματοποιήθηκε σε δεδομένα της αλυσίδας Wal-Mart, στη σημασία που έχει η ανάπτυξη μοντέλων δεδομένων των επιχειρήσεων, αλλά και την σημασία που έχει η ύπαρξη critical mass σε μια επιχείρηση, στην επιλογή της χρήσης μιας συγκεκριμένης τεχνολογίας. Αναφέρθηκε, επίσης, στον τεράστιο όγκο δεδομένων που μπορούν πλέον να συλλέξουν οι επιχειρήσεις, χωρίς να είναι πάντοτε σε θέση να τον αξιοποιήσουν. Οπως είπε χαρακτηριστικά ο Δρ. Datta, η τεχνολογία RFID παρέχει τη δυνατότητα συλλογής τεράστιου όγκου δεδομένων. Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται η αδυναμία των παραδοσιακών αρχιτεκτονικών προσεγγίσεων να μετατρέπουν τα δεδομένα αυτά σε γνώση.

Κλείνοντας την τρίτη ενότητα, ο Δρ. Μιχάλης Γιαννάκης, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Warwick, παρουσίασε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Αγγλία στην αλυσίδα καταστημάτων Tesco. Στόχος της έρευνας ήταν να εξεταστεί κατά πόσο η τεχνολογία RFID βελτιώνει την αγοραστική εμπειρία του καταναλωτή, απλοποιεί τις διαδικασίες για τους υπαλλήλους, μειώνει τα κόστη και, τέλος, πώς μια τέτοια τεχνολογία μπορεί να μειώσει τις κλοπές (στη συγκεκριμένη έρευνα πραγματοποιήθηκαν πιλοτικές δοκιμές σε DVD’s).

Ελληνικές περιπτώσεις χρήσης και αξιοποίησης του RFID

Στην τέταρτη ενότητα της Ημερίδας παρουσιάστηκαν ελληνικές εφαρμογές. Ο κ. Μανώλης Κωνσταντινίδης από την ORASYS ID παρουσίασε μια εφαρμογή της τεχνολογίας RFID στη διαχείριση και ταυτοποίηση φιαλών νερού στην Coca-Cola 3E. Τα ζητούμενα της εφαρμογής αποτελούν ο συνολικός αριθμός πληρώσεων, ο χρόνος κυκλοφορίας της φιάλης μεταξύ δυο διαδοχικών εμφιαλώσεων, η αυτόματη απόρριψη με την υπέρβαση του επιτρεπτού αριθμού, η ιχνηλασιμότητα της φιάλης ως υλικού συσκευασίας. Η υλοποίηση του συστήματος έγινε χωρίς καμία αλλαγή στην υπάρχουσα λειτουργία και τις εσωτερικές διαδικασίες της εταιρείας. Τα αποτελέσματα αφορούν στην εξαγωγή αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων για την κυκλοφορία των φιαλών, τη βελτίωση της διασφάλισης ποιότητας των προϊόντων και υπηρεσιών της εταιρείας, τη  βελτιστοποίηση στη διαχείριση και αναπαραγγελία φιαλών και, τέλος, στη δυνατότητα μελλοντικών επεκτάσεων της εφαρμογής σε άλλους τομείς: ιχνηλασιμότητα προϊόντος (παρτίδες νερού, ψυκτικά μηχανήματα, πελάτες ).

Ο κ. Στέλιος Σπυράκης της εταιρείας Εμφασις Τηλεματική παρουσίασε μια εφαρμογή του RFID στη διανομή φαρμάκων. Μια τέτοια εφαρμογή παρέχει μείωση των λαθών κατά την αποστολή, καθώς το σύστημα ενημερώνει, όταν τα κουτιά τοποθετούνται λάθος με βάση τη διαδρομή διανομής ή όταν λάθος κουτιά εμφανίζονται σε λάθος πύλη φόρτωσης. Επιπλέον, μειώνει τις κλοπές μέσω της παρακολούθησης της διαχείρισης των ακριβών αλλά και απαγορευμένων φαρμάκων μέσα στην αποθήκη. Τέλος, διασφαλίζει ακριβή ιχνηλασιμότητα κατά τη διανομή. Παρόλα αυτά, όπως είπε ο κ. Σπυράκης, ορισμένες φορές κρίνεται απαραίτητη η επανασυσκευασία κάποιων φαρμάκων (πχ όσων είναι σε υγρή μορφή), και επιπλέον τονίζεται η ανάγκη για μια πιο ολιστική σκοπιά στην εφαρμογή του RFID και όχι μια απλή “just and play” εφαρμογή.

Η Δρ. Κατερίνα Πραματάρη, επίκουρος καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αναφέρθηκε στην ανάγκη να αναγνωριστεί το κατά πόσο η αξία μιας επένδυσης σε RFID υπερέχει σε σχέση με τα οφέλη που αποκομίζονται από αυτήν. Δεδομένης της πρώιμης εφαρμογής της τεχνολογίας του RFID στην εφοδιαστική αλυσίδα, μια από τις μεθόδους επιχειρησιακής έρευνας που μπορεί να θεωρηθεί ως η πιο κατάλληλη για την αξιολόγηση της επίδρασης του RFID αποτελεί η μέθοδος της προσομοίωσης. Η περίπτωση της VIANOX αποτελεί ένα παράδειγμα εφαρμογής της προσομοίωσης σε μια εταιρεία παροχής υπηρεσιών με στόχο τη μελέτη της επίδρασης του RFID σε διαδικασίες αποθήκευσης, και ειδικότερα σε  αυτές της παραλαβής και αποστολής εμπορευμάτων. Επιπλέον, η περίπτωση της VIVARTIA αφορά στην ανάπτυξη μιας καινοτομικής εφαρμογής και υπηρεσίας για την υποστήριξη ιχνηλασιμότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα με χρήση του RFID.

Ο κ. Παύλος Κατσαρός, από την εταιρεία πληροφορικής Mobile Technology, παρουσίασε το έργο ΙΡΙΔΑ, που έχει ως στόχο την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης εφαρμογής βασισμένης στην τεχνολογία RFID για τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών αποθήκευσης, διανομής, διασφάλισης ποιότητας και ιχνηλασιμότητας φρούτων. Η εφαρμογή προσφέρει μια σειρά από υπηρεσίες (πχ ασύρματη ταχεία αναγνώριση & ταυτοποίηση νέων προϊόντων που εισέρχονται για αποθήκευση), που θα είναι προσβάσιμες στον χρήστη σε πραγματικό χρόνο. Η συνεισφορά του προτεινόμενου έργου έγκειται στη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης σύγχρονης πληροφοριακής υποδομής, που υποστηρίζει και ενισχύει τη διαχείριση της πρωτογενούς παραγωγής του χρήστη 24 ώρες την ημέρα και 7 ημέρες την εβδομάδα.

Ο κ. Κωνσταντίνος Αντωνίου από την TREDIT ΑΕ αναφέρθηκε στο ερευνητικό έργο ΜΙΡΤΟ. Στο πλαίσιο του έργου αυτού, χρησιμοποιήθηκαν τεχνολογίες RFID για τη βελτιστοποίηση της διαδικασίας μεταφόρτωσης εμπορευματοκιβωτίων (από τον σιδηρόδρομο) στον σταθμό εμπορευματοκιβωτίων (ΣΕΜΠΟ) του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης. Κατάλληλες “ετικέτες” RFID εγκιβωτίστηκαν σε διάφορες θέσεις του χώρου μετεπιβίβασης και στοιβασίας, και αναγνώστες RFID τοποθετήθηκαν στον γερανό μεταφόρτωσης (transtainer) και ένα όχημα μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (straddle).  Ο στόχος τής εφαρμογής είναι να προσφέρει έναν τρόπο αυτόματης εύρεσης της θέσης συλλογής ή απόθεσης του εμπορευματοκιβωτίου (Ε/Κ) χωρίς να απαιτείται προσπάθεια από τον χρήστη. Συγκεκριμένα, ο οδηγός του οχήματος όχι μόνο λαμβάνει την εντολή μεταφοράς ή μεταφόρτωσης ενός Ε/Κ, αλλά ειδοποιείται, επίσης, από το σύστημα και όταν βρίσκεται στην κατάλληλη θέση (η οποία ανιχνεύεται με χρήση της τεχνολογίας RFID). Με τον τρόπο αυτόν ελαχιστοποιούνται οι πιθανότητες σφάλματος και μειώνονται οι χρόνοι συλλογής/απόθεσης των Ε/Κ, μειώνοντας συνολικά τον χρόνο (και συνεπώς το κόστος) διαχείρισης των Ε/Κ.

Ο κ. Στέλιος Τσέζος από την εταιρεία Business Effectiveness παρουσίασε μια ολοκληρωμένη εφαρμογή της τεχνολογίας RFID στο κέντρο διανομής της εταιρείας Διακίνησης ΑΕ. Η Διακίνησης είναι η Νο 1 εταιρεία σε 3PL και εξυπηρετεί τις ανάγκες αποθήκευσης και διανομής της μεγαλύτερης παγκοσμίως εταιρείας τροφίμων. Ουσιαστικά το έργο, το οποίο, σύμφωνα με δηλώσεις της εταιρείας, αποτελεί καινοτομία όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρώπη, έχει ολοκληρωθεί. Εχουν εξοπλιστεί και λειτουργούν 6 από τα 8 περονοφόρα της αποθήκης. Ολες οι παλετοθέσεις έχουν εξοπλιστεί με ετικέτες RFID ειδικές για μέταλλα. Ολες οι εισερχόμενες παλέτες εφοδιάζονται με RFID labels, που συσχετίζονται με το περιεχόμενό τους. Εχουν κατασκευαστεί και εγκατασταθεί 8 RFID Portals στις ράμπες φόρτωσης. Μια τέτοια εφαρμογή βοηθά στην εναπόθεση των παλετών στα ράφια, την παραλαβή παλετών από τα ράφια, την φόρτωση των παραγγελιών και την απογραφή. Εχουν γίνει εκτεταμένες πιλοτικές δοκιμές, τα αποτελέσματα των οποίων κατέδειξαν ότι υπάρχουν οικονομικές λύσεις που μας επιτρέπουν να διαβάζουμε ετικέτες RFID πάνω σε μέταλλα, περονοφόρα εξοπλισμένα με αναγνώστες RFID λειτουργούν άψογα σαν αναγνώστες μεγάλης εμβελείας, ο σχεδιασμός υλοποιείται χωρίς καθυστερήσεις και αξεπέραστα προβλήματα, και το προσωπικό της αποθήκης δέχεται την καινούργια τεχνολογία. Γενικότερα, το περιβάλλον της αποθήκης φαίνεται ότι θα αλλάξει ριζικά με την καινούργια τεχνολογία, τόνισε ο κ. Τσέζος.

Ο κ. Βύρων Ρηγινός, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Datalex παρουσίασε την εφαρμογή του RFID στη διαχείριση αδρανών υλικών. Το eScale είναι μια εφαρμογή και ολοκλήρωση της InterLink Automations. Αξιοποιεί την τεχνολογία RFID για να αυτοματοποιήσει τη διαδικασία ζυγίσεων των οχημάτων στο σύστημα παραδόσεων αδρανών υλικών τής μονάδας παραγωγής ετοίμου σκυροδέματος του Εργοστασίου Μεταμόρφωσης, της εταιρείας Κούρος. Τα αποτελέσματα έδειξαν μια αξιόλογη περίπτωση χρήσης και καινοτομικής αξιοποίησης του RFID στην εφοδιαστική αλυσίδα με ετήσιο ρυθμό απόσβεσης της επένδυσης της τάξης του 550%. Αν υπολογίσει κανείς και τα παράπλευρα οφέλη, τη διαμόρφωση περιβάλλοντος απόλυτου ελέγχου, νέας εταιρικής κουλτούρας, αντιλαμβάνεται το εύρος της αξίας επένδυσης.

Ο κ. Μίκος Πεσματζόγλου της Control and Advanced Technologies Hellas παρουσίασε την περίπτωση της χρήσης του RFID για την ηλεκτρονική σήμανση αιγοπροβάτων. Κάθε αιγοπρόβατο με βάση αποφάσεις αρμοδίων, κοινοτικών και εγχώριων, οργάνων  είχε την υποχρέωση για λόγους αναγνωσιμότητας αλλά και ελέγχου να φέρει ενώτιο με συγκεκριμένο κωδικό. Με απόφαση της ΕΕ απο 1/1/2008 όλα τα αιγοπρόβατα -στην Ευρωπαϊκή Ενωση-  θα πρέπει πρόσθετα του ενωτίου να έχουν ήδη  και ηλεκτρονική σήμανση  -στομαχικό bolus  ειδικά ελεγμένο και εγκεκριμένο από τα αρμόδια ευρωπαϊκά και εγχώρια εργαστήρια και διευθύνσεις-  που δεν είναι τίποτα άλλο από ένα ειδικό RFID tag  ικανό να βρίσκεται στο στομάχι του ζώου χωρίς κανέναν κίνδυνο. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο έλεγχος της διακίνησης προϊόντων αιγοπροβάτων θα είναι σε πραγματικούς χρόνους και σωστός. Με βάση τα αρχεία που πρέπει να τηρούνται  είναι γνωστή η εξέλιξη του κάθε συγκεκριμένου ζώου από την στιγμή της γέννησής του έως την στιγμή που θα πάψει, για οποιονδήποτε λόγο, να ζει. Μελλοντικά, το σύστημα θα επεκταθεί και σε άλλα ζώα της διατροφικής αλυσίδας, ενώ σχεδιάζονται και ειδικές τράπεζες ελέγχου DNA, κάτι που λειτουργεί ήδη σε κάποιες χώρες

Τέλος, ο κ. Αρης Θεοτόκης από το εργαστήριο ELTRUN του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών παρουσίασε τα αποτελέσματα μιας έρευνας καταναλωτών για καινοτόμες υπηρεσίες στο λιανεμπόριο που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου SMART. Το ερευνητικό έργο SMART αξιοποιώντας την αποτελεσματική και αποδοτική ανταλλαγή πληροφοριών, τη στενή συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων της εφοδιαστικής αλυσίδας και τα κύρια χαρακτηριστικά της τεχνολογίας RFID, στοχεύει στο να υποστηρίξει διαδικασίες διαχείρισης της εφοδιαστικής αλυσίδας μέσω ευφυών και καινοτόμων συνεργατικών πληροφοριακών συστημάτων και ηλεκτρονικών υπηρεσιών και καινοτόμες διαδικασίες υποστήριξης καταναλωτή μέσα στο κατάστημα.