Η κατά κεφαλή κατανάλωση τυριού στην Ελλάδα ξεπερνά τα 26 κιλά (πρώτη στην Ευρώπη). Ο τζίρος του τυριού αντιστοιχεί στο 52% επί του συνόλου των πωλήσεων των γαλακτοκομικών προϊόντων. Αδιαφιλονίκητος ηγέτης της αγοράς η φέτα: η συσκευασμένη, από 6.000 τόνους το 2001 έφτασε στους 7.000 τόνους το 2002, ενώ η χύμα από 55.000 τόνους το 2001 έφτασε τους 63.000 τόνους το 2002.

Μπορεί η χώρα μας να σημείωσε μεγάλη επιτυχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την κατοχύρωση της ονομασίας της «φέτας» ως ελληνικού προϊόντος, στο εσωτερικό όμως η μάχη καλά κρατεί τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις προτιμήσεις του καταναλωτικού κοινού ως προς τους διαφορετικούς τύπους των τυροκομικών προϊόντων. Με την κατά κεφαλή κατανάλωση τυριού στην Ελλάδα να ξεπερνά τα 26 κιλά (πρώτη στην Ευρώπη) και το τυρί να αντιπροσωπεύει σε τζίρο το 52% ανάμεσα σε όλα τα γαλακτοκομικά προίόντα, είναι φυσικό να μιλάμε για μια τεράστια αγορά, της τάξης των 296.000 τόνων και 1,2 δισ. ευρώ –μόνο για το 2001.

Σκληρή μάχη στα ράφια με στόχο τις προτιμήσεις των καταναλωτών

Έξω τα πήγαμε καλά, μέσα όμως τι γίνεται; Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, τα τρία τελευταία χρόνια η συνολική αγορά των τυροκομικών (σε όγκο) κυμαίνεται από 270.000 τόνους έως περίπου 296.000 τόνους ετησίως, με αυξητικές τάσεις ανά χρόνο της τάξης του 4% σε όγκο και 8% σε τζίρο.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ




 

1999

2000

2001

Όγκος (χιλ. τόνοι)

275

283

296

Αξία (εκατ. ευρώ)

1.010

1054

1.186

Πηγή: ARLA FOODS HELLAS

ΠΙΝΑΚΑΣ 2: ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΕ ΟΓΚΟ ΑΝΑ ΕΙΔΟΣ

Φέτα 140.000 τόνοι

Αλλα λευκά τυριά 10.000-20.000 τόνοι

Κίτρινα σκληρά-ημίσκληρα 110.000-120.000 τόνοι

Πηγή: FRIESLAND HELLAS

Τα τρία τελευταία χρόνια η αγορά των τυροκομικών κυμάνθηκε μεταξύ των 260.000 τόνων και των 280.000 τόνων (πηγή: FRIESLAND HELLAS).

Η ποσοτική αναλογία μεταξύ των διαφόρων τύπων τυροκομικών προϊόντων κατά τα τρία τελευταία χρόνια ήταν η ακόλουθη:

ΠΙΝΑΚΑΣ 3: ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ (%) ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΑΝΑ ΕΙΔΟΣ





 

1999


2000


2001

Φέτα


50,47


51,42


52,36

Μαλακά και σκληρα τυριά


48,76


47,77


46,80

Light προϊόντα


0,77


0,81


0,84

Πηγή: ΚΡΙΑΡΑΣ ΑΕ – ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω στοιχεία, οι εκτιμήσεις σχετικά με το μέγεθος της αγοράς που κατέχουν τα διάφορα είδη των τυροκομικών παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις. Παρά τις αποκλίσεις τους όμως, μας επιτρέπουν να κάνουμε μία ασφαλή εκτίμηση της σημερινής εικόνας της αγοράς, γεγονός ιδιαίτερα ενδιαφέρον εξαιτίας του ότι σε άλλες περιπτώσεις ερευνών οι στατιστικές εκτιμήσεις προκαλούν μία «βαβέλ» συμπερασμάτων, με αποτέλεσμα να μην έχουμε καθαρή εικόνα των προτιμήσεων των καταναλωτών, καθώς και των πραγματικών τάσεων της αγοράς. Στον κλάδο των τυροκομικών τα στοιχεία αποδίδουν την πραγματική εικόνα της αγοράς και όπως προκύπτει από αυτά, η αξία των προαναφερθέντων προϊόντων σε τιμές χονδρικής αγγίζει τα 1,1-1,2 δισ. ευρώ το χρόνο (πηγή: FRIESLAND HELLAS).

Αδιαφιλονίκητος ηγέτης της αγοράς η φέτα

Από τα διαθέσιμα στοιχεία για τα μερίδια αγοράς της φέτας προκύπτει ότι το 2001 το 40% των πωλήσεων έγινε στο χονδρεμπόριο (40.000 τόνοι) και είναι χύμα φέτα, το δε υπόλοιπο 60% των πωλήσεων στο κανάλι της λιανικής (60.000 τόνοι). Η συνολική αγορά φέτας το 2002 στην λιανική (κυλιόμενο 12μηνο Nielsen Σεπτ. ‘02) σημείωσε αύξηση 20% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό. Η συσκευασμένη φέτα αυξήθηκε από τους 6.000 τόνους το 2001 στους 7.000 τόνους το 2002, η δε χύμα από τους 55.000 έφτασε φέτος στους 63.000 τόνους. Παρατηρούμε δηλαδή υψηλούς ρυθμούς αύξησης της συσκευασμένης φέτας, μιας και οι ανάγκες των καταναλωτών διαφοροποιούνται, με αποτέλεσμα οι εταιρείες, προβλέποντας τις τάσεις, να εστιάζουν τις προσπάθειες τους προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση (πηγή:ARLA FOODS-ΔΕΛΤΑ).

Το αντικείμενο του πόθου αλλάζει διαρκώς

Σύμφωνα με τις προβλέψεις των μεγάλων εταιρειών της αγοράς, οι τάσεις τα επόμενα χρόνια θα περιστραφούν γύρω από δύο βασικούς άξονες: τα συσκευασμένα τυροκομικά και την ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας και υγιεινής των προϊόντων αυτών. Ήδη η αγορά των συσκευασμένων τυριών, με αιχμή τη φέτα, βρίσκεται σε πορεία αλλαγών. Από αγορά επισκιασμένη από την έντονα παραδοσιακή αντίληψη «του πάγκου» μετασχηματίζεται σε μία αυτόνομη αγορά σύγχρονων FMCG προϊόντων, όπως έχει ήδη γίνει με το φρέσκο γάλα και το γιαούρτι.

Σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Γιώργου Λάζαρη, διευθυντή Μarketing της ARLA FOODS HELLAS: «Πριν το λανσάρισμα της Φέτας ΔΕΛΤΑ, τον οκτώβριο του 2001, η κυρίαρχη για πάρα πολλά χρόνια συσκευασία vacuum αντιπροσώπευε το 95% των συσκευασμένων προϊόντων φέτας, ενώ αυτή τη στιγμή εκτιμάται ότι καλύπτει λιγότερo από το 50%. Από την άλλη πλευρά η αυξανόμενη τάση των καταναλωτών για υγιεινή διατροφή κάνει επιτακτική την ανάγκη για συσκευασμένα προϊόντα υψηλής ποιότητας».

Η κ. Ρέα Μανουσάκη, διευθύντρια Μarketing της ΚΡΙΑΡΑΣ ΑΕ – ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ, μας επεσήμανε: «Η διασφάλιση της υγιεινής στα τρόφιμα αποτελεί εδώ και καιρό το πρώτο μέλημα όλων των παραγωγικών μονάδων. Τα είδη τυριού με παραδοσιακές γεύσεις, καθώς και η ανάπτυξη νέων προϊόντων προσαρμοσμένων στις απαιτήσεις εξειδικευμένων κατηγοριών καταναλωτών αποκτούν διαρκώς μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά».

Για το ίδιο θέμα ο κ. Δημήτρης Σταμούλης, Διευθυντής Πωλήσεων Food Service, Τυροκομικών και Τrade Μarketing της FRIESLAND HELLAS, τόνισε: «Αν και παρατηρείται ελαφρά συρρίκνωση της παραδοσιακής φέτας, εν τούτοις μετά την κατοχύρωση της ονομασίας της ως ελληνικού προϊόντος υπάρχουν σοβαρές προοπτικές στον τομέα των εξαγωγών και ειδικά της τυποποιημένης φέτας. Τα προσυσκευασμένα κερδίζουν έδαφος και στην εγχώρια κατανάλωση, με μερίδιο της τάξης του 10% και με έμφαση σε branded προϊόντα».

Οι εξελίξεις στο χώρο της συσκευασμένης φέτας οδηγούν σε ανάπτυξη και τα υπόλοιπα τμήματα της αγοράς συσκευασμένων τυροκομικών, όπου κατά γενική παραδοχή παρατηρούνται επενδύσεις σε ενέργειες marketing και επικοινωνιακών μεθόδων με ιδιαίτερη ένταση μετά από αρκετό καιρό. Έτσι συνολικά ο κλάδος επενδύει συνεχώς για τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, αλλά και των μονάδων παραγωγής, ενώ η επικοινωνιακή πλατφόρμα των εταιρειών προσανατολίζεται ήδη σε νέα δεδομένα. Σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Νίκου Σταθάτου, υπεύθυνου Αγορών Τυριών της ΜΕΤΡΟ, «η διαδικασία διασφάλισης της ποιότητας που ακολουθείται κυρίως από τις μεγάλες βιομηχανίες του κλάδου μπορεί να εγγυηθεί για συσκευασμένα επώνυμα προϊόντα, αφού προϊόν υψηλής ποιότητας σημαίνει ότι η «αλυσίδα» σύγχρονες εγκαταστάσεις-υγιεινός τρόπος παραγωγής-χρήση αγνών πρώτων υλών πρέπει να λειτουργεί με άψογο τρόπο».

Κανάλια διανομής

Τα σημαντικότερα κανάλια διανομής των τυροκομικών προϊόντων είναι η λιανική πώληση μέσω των σούπερ μάρκετ και το χονδρεμπόριο (catering). Επίσης υπάρχει και η ιδιοκατανάλωση, που εντοπίζεται κυρίως στην επαρχία και σε περιοχές οι οποίες φημίζονται για την παραγωγή τυριών ντόπιας επώνυμης προέλευσης, καθώς και σε περιοχές με σημαντική παραγωγή γάλακτος.

ΠΙΝΑΚΑΣ 4: ΠΩΛΗΣΕΙΣ (%) ΑΝΑ ΚΑΝΑΛΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ

Σούπερ μάρκετ 25%

Γαλακτοπωλεία-φούρνοι 24%

Παραδοσιακά σημεια πώλησης 18%

Μεγάλα σούπερ μάρκετ 14%

Μικρά σούπερ μάρκετ 14%

Υπέρ μάρκετ 5%

Πηγή: ΚΡΙΑΡΑΣ ΑΕ – ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

Το κανάλι της λιανικής είναι αυτό με το μεγαλύτερο μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης τα τρία τελευταία χρόνια. Στον πίνακα που ακολουθεί μπορούμε να δούμε το μίγμα πωλήσεων στα δύο βασικά κανάλια διανομής και τις διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων κυρίως σε ό,τι αφορά όλα τα άλλα είδη τυριών εκτός της φέτας. Όπως μας εξήγησε ο κ. Λάζαρης (ARLA FOODS HELLAS), από άποψη όγκου η διανομή της φέτας μοιράζεται 50/50 μεταξύ των δύο μεγάλων καναλιών διανομής. Επίσης είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι για το 2001 στην αγορά της λιανικής τα χύμα τυροκομικά αποτελούν το 89% των πωλήσεων και μόνο το 11% είναι τα συσκευασμένα».

Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε τεύχος Νο. 313 σελ.76-80