«Τα προεκλογικά διλήμματα τελειώσανε. Εύχομαι να μην προκύψουν μετεκλογικά διλήμματα που θα ταλαιπωρήσουν τους πολίτες και την αγορά. Ως επίδικα της επόμενης ημέρας θα παραμείνουν η ανεργία, η έλλειψη ρευστότητας και η ύφεση στην αγορά». Με αυτά τα λόγια ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, κ. Β. Κορκίδης, έδωσε το στίγμα της «επόμενης ημέρας» σε μια αγορά που παραμένει σε βαθιά ύφεση παρά τις ενέσεις αισιοδοξίας της κυβέρνησης, η οποία «βλέπει» την ανάκαμψη να πλησιάζει.

Οι εκλογές για την Ευρωβουλή δεν έδωσαν τελικά τη «λύση» που επιδίωξαν τα δύο μεγάλα κόμματα της Βουλής. Η κυβέρνηση βγήκε εξαιρετικά αποδυναμωμένη από την εκλογική διαδικασία, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έλαβε ποσοστά τέτοια που θα του επέτρεπαν να απαιτήσει άμεσα εκλογές. «Το πρώτο κόμμα πήρε «ποσοστά φορολογίας» (26%) και το δεύτερο «ποσοστά ΦΠΑ» (23%)», σχολίασε δηκτικά ο κ. Κορκίδης, αναφερόμενος στη φορολογική πολιτική της κυβέρνησης, έναντι των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των καταναλωτών.

Το αιφνίδιο πρόωρο κλείσιμο της Βουλής για… καλοκαιρινές διακοπές αύξησε ακόμη περισσότερο την πολιτική ένταση, σε μια εποχή ιδιαίτερα δύσκολη για τους φορολογούμενους, οι οποίοι ναι μεν ακούν διακηρύξεις περί διόρθωσης των αδικιών, φορολογικών ελαφρύνσεων κλπ, αλλά θα βρεθούν με εκκαθαριστικά της Εφορίας πολύ πιο βαριά από οποιαδήποτε άλλη χρονιά. Σε ό,τι αφορά την ύφεση, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τους πρώτους μήνες του 2014 δείχνουν ότι ναι μεν τα συμπτώματα φαίνεται να γίνονται ελαφρύτερα, αλλά η οικονομία δεν λέει να ξεκολλήσει από τους αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, για έβδομη συνεχή χρονιά. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

  • Το πρώτο τρίμηνο του έτους το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 1,1% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο –η κυβέρνηση πανηγυρίζει γιατί πέρυσι η μείωση ήταν 6%. Ωστόσο, αναμφισβήτητο είναι το γεγονός ότι η οικονομία έχει χάσει σε σχέση με το α΄ τρίμηνο του 2008 περίπου 12,7 δισ. ευρώ και ήδη το ΑΕΠ κινείται σε επίπεδα χαμηλότερα του 2000.
  • Σε αρνητικούς ρυθμούς επανήλθε η βιομηχανική παραγωγή τον Μάρτιο, σημειώνοντας πτώση 3,1%.
  • Ο όγκος λιανικών πωλήσεων συνεχίζει την καθοδική του πορεία, με μόνο παρηγορητικό στοιχείο την επιβράδυνση των ρυθμών πτώσης. Τον Μάρτιο οι λιανικές πωλήσεις μειώθηκαν κατά 0,8%, ποσοστό που αυξάνει σε 3,2%, αν εξαιρεθούν τα καύσιμα.
  • Τον Απρίλιο οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες έφτασαν τα 4,765 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 46 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Μάρτιο.

Όμως και η πορεία των εξαγωγών δεν συνηγορεί στην αισιοδοξία των στελεχών του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης. Το αντίθετο μάλιστα, καθώς τον Μάρτιο μειώθηκαν κατά 5,9%, αν δεν υπολογιστούν σε αυτές τα πετρελαιοειδή. Σε συνδυασμό με την αύξηση κατά 17% των εισαγωγών (χωρίς τα πετρελαιοειδή), το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου τον Μάρτιο αυξήθηκε κατά 47,6% (χωρίς τα πετρελαιοειδή). Αν συμπεριληφθούν τα πετρελαιοειδή, οι εισαγωγές σημείωσαν αύξηση 7,1%, οι εξαγωγές αύξηση 1,4% και το έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου αυξήθηκε κατά 14,7%. Το τρίμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου οι εξαγωγές παρουσίασαν μείωση 4,7% (3% χωρίς τα πετρελαιοειδή) και το έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου αυξήθηκε κατά 3,1% (29,8% χωρίς τα πετρελαιοειδή).

Καλά κρατούν και τα «λουκέτα». Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιεί η ΕΣΕΕ ανά εξάμηνο, τον περασμένο Μάρτιο διαπιστώθηκε ότι παρέμεναν κλειστές το 31,2% των επιχειρήσεων του Εμπορικού Κέντρου της Αθήνας, δηλαδή περίπου 2.000 σε σύνολο 6.400 επιχειρήσεων. Το μεγαλύτερο ποσοστό «λουκέτων» καταγράφηκε στην οδό Χαριλάου Τρικούπη (51%) και ακολουθούν η Μπενάκη με 40%, η Σταδίου με 36% και η Πανεπιστημίου με 35%. «Το ανησυχητικό φαινόμενο των κλειστών επιχειρήσεων λαμβάνει τη μορφή της μόνιμης πλέον εικόνας», τονίζεται χαρακτηριστικά από τη Συνομοσπονδία.

Οι τιμές και… η κρατική υπόληψη
Η κυβέρνηση, με αφορμή τη μικρή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού κατά τους τελευταίους μήνες, ολίγον απέχει πλέον από το να θριαμβολογεί ότι κάνει πράξη τις εξαγγελίες της για μείωση των τιμών καταναλωτή. Όμως, μία απλή ματιά στους πίνακες της ΕΛΣΤΑΤ με τους δείκτες τιμών καταναλωτή αρκεί για να πείσει ότι «αλλού τ’ όνειρο κι αλλού το θάμα». Ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή τον περασμένο Απρίλιο ήταν 8,9% υψηλότερος, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2009. Στην πραγματικότητα η εικόνα είναι πολύ χειρότερη, αν ληφθεί υπόψη ότι, στο μεταξύ, οι μισθοί και οι συντάξεις μειώθηκαν κατά 25%-30%, ενώ η αγοραστική δύναμη (συνυπολογιζόμενης της φορολογικής επιβάρυνσης) υποχώρησε σε επίπεδα της δεκαετίας του ’80. Το ίδιο διάστημα μειώθηκαν γύρω στο 40% οι λιανικές πωλήσεις, πάνω από 200.000 επιχειρήσεις έβαλαν λουκέτο και οι άνεργοι έφτασαν τα 1,3 εκατομμύρια άτομα.

Μεταξύ των αγαθών που οι τιμές τους είναι υψηλότερες από το 2009 περιλαμβάνονται τα είδη διατροφής (4,3%), η ένδυση και υπόδηση (10,2%) και οι υπηρεσίες τουρισμού και εστίασης (2,8%). Όμως, εκεί που πραγματικά ο καταναλωτής έχει χάσει το λογαριασμό, είναι στα είδη και στις υπηρεσίες εκείνες που το κράτος καθορίζει άμεσα τις τιμές ή τις επηρεάζει σημαντικά με την επιβολή ειδικών φόρων. Ο καλούμενος «κρατικός πληθωρισμός» κυριολεκτικά καλπάζει την τελευταία πενταετία. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:

  • Τα ενεργειακά αγαθά, τα ποτά και τα τσιγάρα, οι τιμές των οποίων επηρεάζονται καθοριστικά από τους ειδικούς φόρους
  • Τα αγαθά και οι υπηρεσίες που οι τιμές τους καθορίζονται από το κράτος, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα, τα εισιτήρια των μέσω μεταφοράς, τα τέλη κυκλοφορίας και τα διόδια (καθορίζονται βάσει συμφωνιών των εργολάβων με την κυβέρνηση)

Αν αναλογιστούμε την οικονομική κατάσταση των ελληνικών νοικοκυριών, οι αυξήσεις που πληρώνουν οι καταναλωτές σε αυτή την κατηγορία αγαθών και υπηρεσιών είναι εξωπραγματικές και εξόχως προκλητικές. Για παράδειγμα, το ηλεκτρικό ρεύμα κοστίζει σήμερα 58,3% ακριβότερα σε σχέση με το 2009. Στα υπεραστικά τρένα η αντίστοιχη αύξηση είναι 48,5%, στις αστικές συγκοινωνίες 32,4%, τα αεροπλάνα 54,8%, στα ταξί 28,5%. Εκεί όμως που σαρώθηκαν όλα τα ρεκόρ είναι στα πετρελαιοειδή. Το πετρέλαιο θέρμανσης κοστίζει 148,2% ακριβότερα σε σχέση με το 2009, η βενζίνη 65,4%, το φυσικό αέριο 76,6%. Συνολικά, το ενεργειακό κόστος των κατοικιών (ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο, άλλα καύσιμα) παρουσιάζει αύξηση 96%, δηλαδή έχει διπλασιαστεί την τελευταία τετραετία! Όσο για τα λευκά ποτά και τα τσιγάρα, οι αυξήσεις κυμαίνονται γύρω στο 30%.

Το κόστος που πλήρωσαν οι Έλληνες εργαζόμενοι στον βωμό της ύφεσης ήταν τουλάχιστον εξαπλάσιο από άλλες χώρες του Νότου, σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας για την κοινωνική προστασία. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, οι μισθοί του δημοσίου από το 2010 έως το 2013 μειώθηκαν στη χώρα μας κατά 30%, ενώ η αντίστοιχη μείωση την Ισπανία και την Πορτογαλία ήταν 5%. Επίσης, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι το 2013 πάνω από το 35% του ελληνικού πληθυσμού ζούσε σε ανέχεια.