Η εγχώρια κατανάλωση έτοιμων φαγητών παρουσίασε ανοδική πορεία την περίοδο 2017-2021 στην Ελλάδα και εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και κατά το 2022 να κινείται ανοδικά, σύμφωνα με τη σχετική μελέτη της ICAP CRIF για τον κλάδο.Κατά το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού και των έντονων περιοριστικών μέτρων, παρατηρήθηκε υψηλή αποθεματοποίηση κονσερβοποιημένων και κατεψυγμένων προϊόντων από την πλευρά των καταναλωτών και γι’ αυτόν το λόγο, σημειώθηκαν υψηλοί ρυθμοί αύξησης των πωλήσεών τους, όπως εκτιμούν παράγοντες του κλάδου. Η μεγάλη ανησυχία για την πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση ώθησε μεγάλη μερίδα καταναλωτών στην επιλογή έτοιμων φαγητών.Το 2021, παρά το lockdown των πρώτων μηνών του έτους, οι καταναλωτές επανήλθαν σε μεγάλο βαθμό σε ρυθμούς κανονικότητας. Ωστόσο, οι πωλήσεις έτοιμων φαγητών μέσω σούπερ μάρκετ ενισχύθηκαν περαιτέρω, κατά 3,5%, σε σχέση με το 2020.H ζήτηση για έτοιμα φαγητά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους γρήγορους ρυθμούς ζωής και την τάση για «λιγότερο μαγείρεμα στο σπίτι». Οι αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις και η μείωση του ελεύθερου χρόνου, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, ωθούν τους καταναλωτές σε εύκολες λύσεις διατροφής.

Οι παράγοντες της αγοράς εκτιμούν αύξηση μεγεθών και το 2022 – Η συμπεριφορά πωλήσεων την τελευταία τριετία ανά υποκατηγορία
Μεγάλη πρόκληση για τον κλάδο των έτοιμων γευμάτων το 2022 αποτελούν οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις σε τιμές ενέργειας και πρώτων υλών, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε αξιόλογη αύξηση του κόστους παραγωγής και, κατά συνέπεια, του τελικού προϊόντος. Βάσει εκτιμήσεων της ICAP CRIF, το 2022 η εγχώρια αγορά των έτοιμων φαγητών εκτιμάται ότι θα σημειώσει θετικούς ρυθμούς μεταβολής στις περισσότερες κατηγορίες προϊόντων. Η κατηγορία των κατεψυγμένων έτοιμων φαγητών εκτιμάται ότι αυξήθηκε σχεδόν κατά 8% σε σωρευτικό επίπεδο την τριετία 2019 – 2021, ενώ το 2022 αναμένεται να είναι ελαφρώς ανοδική, κατά 1,1%, συγκριτικά με το 2021.Οι κατεψυγμένες πίτες καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεων της κατηγορίας και ακολουθούν τα κατεψυγμένα έτοιμα γεύματα με βάση το κρέας, το ψάρι και το κοτόπουλο. Οι υπόλοιποι τύποι κατεψυγμένων γευμάτων ακολουθούν με μεγάλη διαφορά.

Τα έτοιμα φαγητά σε κονσέρβες ευνοήθηκαν σημαντικά από τις ειδικές συνθήκες του 2020, εμφανίζοντας άνοδο 6,3% επί των συνολικών πωλήσεών τους, σε σχέση με το 2019. Η αυξητική τάση συνεχίστηκε το 2021 με ρυθμό της τάξης του 3%. Όπως εκτιμούν παράγοντες του κλάδου, η αγορά των κονσερβοποιημένων έτοιμων γευμάτων αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω κατά το 2022.Αυξητική τάση παρουσίασε και η κατηγορία των έτοιμων γευμάτων ψυγείου την προηγούμενη τριετία (2019-2021), η οποία επίσης εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και κατά το 2022.

Επισημαίνεται ότι στη θετική εικόνα των τελευταίων ετών έχουν συνεισφέρει ορισμένα νέα προϊόντα ψυγείου που διατίθενται στην αγορά, όπως είναι οι έτοιμες σαλάτες-γεύματα, τα όποια έχουν προσεγγίσει μεγάλο μέρος του καταναλωτικού κοινού στα πλαίσια της τάσης για υγιεινή διατροφή.Ανάλογη πορεία παρουσίασαν και τα έτοιμα φαγητά της κατηγορίας «ζεστή γωνιά» την περίοδο 2019-2021. Τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιμετωπίζουν αμεσότερο ανταγωνισμό από τα φαγητά που παραδίδονται στο σπίτι (delivery), απ’ ότι οι υπόλοιπες κατηγορίες, όμως οι συγκριτικά χαμηλότερες τιμές τους, ωθούν το καταναλωτικό κοινό να συνεχίζει να τα προτιμάει. Σύμφωνα με τις ισχύουσες τάσεις και συνθήκες της αγοράς, η κατηγορία της «ζεστής γωνιάς» αναμένεται να παρουσιάσει μείωση της τάξης του 7,5% το 2022, έναντι του 2021. Τέλος, η κατηγορία των αποξηραμένων φαγητών αποσπά διαχρονικά πολύ μικρό μερίδιο στο σύνολο της αξίας έτοιμων φαγητών, χωρίς να παρουσιάζει αξιόλογες ετήσιες μεταβολές. Ωστόσο, ορισμένα προϊόντα που είτε λανσάρονται εκ νέου στην αγορά είτε αποτελούν νέες κυκλοφορίες (όπως τα έτοιμα ζυμαρικά ή noodles), την τελευταία τριετία 2019 – 2021, έχουν ενισχύσει αξιόλογα την εν λόγω αγορά και δημιουργούν θετικές προοπτικές για το μέλλον.

Είναι χαρακτηριστικό του κλάδου η ανομοιογένεια στο μέγεθος των παραγωγικών και εισαγωγικών επιχειρήσεων, στο βαθμό δραστηριοποίησης, στο ποσοστό επί του συνολικού κύκλου εργασιών του κλάδου. Ο κλάδος των τυποποιημένων έτοιμων γευμάτων (ready meals) που διατίθενται μέσω των σούπερ μάρκετ στους καταναλωτές, διακρίνονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες, όσον αφορά τη μορφή διάθεσής τους: κατεψυγμένα, θερμοκρασίας ψυγείου, θερμοκρασίας περιβάλλοντος και αποξηραμένα.Εξετάζοντας τα έτοιμα φαγητά ανά κύρια ομάδα προϊόντων, τα κατεψυγμένα φαγητά εκτιμάται ότι συμμετείχαν με ποσοστό 47% το 2021, με την κονσέρβα να έρχεται δεύτερη με 25%. Τα φαγητά ψυγείου απέσπασαν περίπου το 16%, η «ζεστή γωνιά» κάλυψε το 9,6% και τα αποξηραμένα φαγητά 2,3% για το 2021.Τα έτοιμα γεύματα αντιμετωπίζουν συνθήκες έντονου ανταγωνισμού από τα καταστήματα εστίασης και ταχυεστίασης (delivery, fast food). Η διαφήμιση και μόνο των υπηρεσιών fast food επηρεάζει σημαντικά τη ζήτηση των τυποποιημένων έτοιμων φαγητών. Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη της ICAP CRIF, η τιμή πώλησης αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα που καθορίζει την τελική επιλογή του καταναλωτή ανάμεσα σε πλήθος εμπορικών σημάτων που διατίθενται στην αγορά. H Σταματίνα Παντελαίου, Διευθύντρια Οικονομικών Κλαδικών Μελετών της ICAP CRIF και επιμελήτρια της σχετικής έρευνας, αναφέρει ότι ο βαθμός συγκέντρωσης των πέντε επιχειρήσεων με τα μεγαλύτερα μερίδια αγοράς, σε όρους αξίας πωλήσεων, εκτιμάται στο 33% περίπου επί της συνολικής εγχώριας κατανάλωσης έτοιμων φαγητών το 2021 και παράλληλα, είναι αξιοσημείωτη η παρουσία προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην αγορά.

Τα οικονομικά στοιχεία των εταιρειών του κλάδου των έτοιμων φαγητών μεταξύ 2016 και 2020
Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι η εγχώρια αγορά των έτοιμων φαγητών αναμένεται να ακολουθήσει ανοδική πορεία τα προσεχή έτη. Από την ανάλυση του ομαδοποιημένου ισολογισμού των εταιρειών παραγωγής έτοιμων γευμάτων, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για την περίοδο 2016 έως 2020, προκύπτουν τα παρακάτω: Το σύνολο του ενεργητικού των εταιρειών του δείγματος παρουσίασε ανοδική πορεία καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου 2016 έως 2020, με μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής 3,7%.Μείωση κατέγραψαν τα ίδια κεφάλαια τόσο το 2019, κατά 1,3% συγκριτικά με το 2018, όσο και το 2020, κατά 1,7% συγκριτικά με το 2019. Διαμορφώθηκαν στα 196,9 εκατ. ευρώ περίπου στο τέλος του 2020.

Οι μεσομακροπρόθεσμες υποχρεώσεις και προβλέψεις σημείωσαν σημαντική σωρευτική αύξηση της τάξης του 86% στην πενταετία. Ανοδικά κινήθηκαν και οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις των επιχειρήσεων του κλάδου, σημειώνοντας σωρευτική αύξηση 16,4% την ίδια περίοδο. Διαρκή αυξητική τάση εμφάνισαν οι συνολικές πωλήσεις του εξεταζόμενου δείγματος εταιρειών, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 18,7% το 2020, σε σχέση με το 2016 και διαμορφώθηκαν στα 442,75 εκατ. ευρώ.Τέλος, μείωση παρουσίασε το τελικό καθαρό αποτέλεσμα του συνόλου των επιχειρήσεων του δείγματος κατά την τριετία 2017-2019, ενώ το 2020 παρατηρήθηκε αύξηση στην κερδοφορία του συνόλου των επιχειρήσεων της τάξης του 14%. Ανάλογη πορεία ακολούθησαν και τα κέρδη EBITDA: Παρουσίασαν μείωση χρόνο με το χρόνο την περίοδο 2017 έως 2019 και το 2020 κατέγραψαν άνοδο 8,3%, σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από τις 26 εταιρείες του δείγματος της ICAP CRIF, 21 ήταν κερδοφόρες το 2020, έναντι 22 κερδοφόρων εταιρειών το 2019.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter