Η ευκολία στην πραγματοποίηση αγορών, αλλά και η αξιοποίηση του internet και των mobile συσκευών αποτελούν τα trends της εποχής μας, που εκτιμάται πως θα επηρεάσουν στο μέλλον σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις στον χώρο του λιανεμπορίου. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της GfK Retail Trend Monitor 2015, της παγκόσμιας έρευνας στην οποία καταγράφονται οι απόψεις και οι προβλέψεις σημαντικών στελεχών και παραγόντων της αγοράς.

Η εν λόγω έρευνα διεξάγεται για δεύτερη φορά και στόχος της είναι να παρακολουθήσει τις τρέχουσες εξελίξεις και τις μελλοντικές τάσεις στο λιανεμπόριο, με ιδιαίτερη εστίαση στο ηλεκτρονικό εμπόριο και το internet. Μεταξύ άλλων, η έρευνα αφορά στις σύγχρονες τάσεις και την επίδρασή τους στο λιανεμπόριο, στον κύκλο ζωής των διαφορετικών μορφών λιανεμπορικής δραστηριότητας και στις προσδοκίες και τη στάση των καταναλωτών / αγοραστών απέναντι στο internet και τις on line πωλήσεις. Η ευκολία αγορών είναι, σύμφωνα με την έρευνα της GfK, η Νο 1 τάση που θα επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τις μελλοντικές εξελίξεις στο λιανεμπόριο, ακολουθούμενη από τη χρήση του Internet.

Επίσης, οι mobile επικοινωνίες, παρά το γεγονός ότι σήμερα βρίσκονται στην 3η θέση, αναμένεται να κατακτήσουν στο μέλλον την πρωτιά. Το ίδιο θετικές είναι και οι προβλέψεις για το μέλλον της multichannel προσέγγισης των πωλήσεων (in store, mobile και online). Αντίθετα, ο ανταγωνισμός που στηρίζεται κατά κύριο λόγο στις τιμές αναμένεται να χάσει μελλοντικά σε σπουδαιότητα. Συγκεκριμένα, από 83% σήμερα, ποσοστό που αντιπροσωπεύει τους ερωτώμενους οι οποίοι τον θεωρούν σημαντικό, θα πέσει στο μέλλον στο 73%. Όπως σημειώνει ο κ. Μάκης Θεοδώρου, διευθύνων σύμβουλος, GfK Hellas, «δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι εξελίξεις θα οδηγήσουν σε αυξανόμενη διείσδυση των κινητών συσκευών, καθώς και των υπηρεσιών που αφορούν στις κινητές συσκευές. Οι καταναλωτές / shoppers χρησιμοποιούν και θα χρησιμοποιούν στο μέλλον online υπηρεσίες για να συγκρίνουν προϊόντα, τιμές, προσφορές, πριν και κατά την διάρκεια της αγοράς».

Το top 10 των παραγόντων επηρεασμού των εξελίξεων
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα λιανέμποροι και ειδικοί αναλυτές ψήφισαν τη συνολική ευκολία που απολαμβάνουν οι πελάτες σε ό,τι αφορά την αγοραστική εμπειρία ως τον πιο σημαντικό παράγοντα για τις εξελίξεις στο λιανεμπόριο. Μάλιστα, το αποτέλεσμα της παρούσας έρευνας, συγκρινόμενο με το αντίστοιχο της έρευνας του 2013, καταδεικνύει την εντυπωσιακή αύξηση της σημασίας που έχει η ευκολία στη διαδικασία αγοράς, αφού ο εν λόγω παράγοντας ανέβηκε από την 7η στην 1η θέση! Και μάλιστα, αυτό ισχύει είτε μιλάμε για online είτε για offline λιανέμπορους. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας εξελίξεων θα είναι το πολυκαναλικό λιανεμπόριο, ενώ σημαντικοί παράγοντες που αποτελούν μέρος του top 10 είναι:

  • Η διαφάνεια Οι μηχανές αναζήτησης και το marketing που θα γίνεται με την αξιοποίησή τους
  • Τα social media
  • Η ανάλυση των Big Data
  • Η συγκέντρωση της διανομής

Όσον αφορά στην επίδραση των συγκεκριμένων παραγόντων στο λιανεμπόριο ανά γεωγραφική περιοχή, παρατηρείται ότι, με κάποιες λίγες εξαιρέσεις, οι τάσεις είναι κοινές. Οι εξαιρέσεις αφορούν στον ανταγωνισμό σε επίπεδο τιμής και τις περιοχές της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής και του Ειρηνικού. Στην νοτιοδυτική Ευρώπη το internet καταλαμβάνει υψηλότερη θέση από την ευκολία αγορών, στην αξιολόγηση των παραγόντων που επηρεάζουν τις εξελίξεις.

Το μέλλον είναι mobile
Οι mobile τεχνολογίες, ακολουθούμενες από το internet εκτιμάται πως είναι οι δύο τάσεις που θα παίξουν σημαντικό ρόλο στο λιανεμπόριο, και στα χρόνια που θα έρθουν. Σε άμεση συνάρτηση με αυτή τη διαπίστωση, βρίσκεται και η ανάπτυξη των νέων μορφών λιανεμπορίου, όπως η αγορά προϊόντων μέσω smartphones με απλό σκανάρισμα κωδικών, αλλά και ο συνδυασμός online παραγγελιών και παραλαβής τους από φυσικό κατάστημα ή από άλλο προκαθορισμένο σημείο παραλαβής. Επίσης, η ανάπτυξη της χρήσης νέων μέσων επικοινωνίας, όπως τα social media, επηρεάζουν, όπως είναι φυσικό, και έμμεσα το λιανεμπόριο, με την αξιοποίησή τους για την υλοποίηση στρατηγικών μάρκετινγκ με προγράμματα ενίσχυσης της πιστότητας, διαγωνισμούς, προσφορές κλπ.

Σύμφωνα με την έρευνα της GfK, οι λύσεις που αξιοποιεί το mobile retail για τη δημιουργία αγοραστικής εμπειρίας ή την προσφορά υπηρεσιών, βρίσκονται σε φάση εισαγωγής τους στις επιχειρήσεις και είναι πολλά υποσχόμενες. Το ίδιο δηλώνεται πως συμβαίνει και στα διαδικτυακά marketplaces (shop in shop online). Στον αντίποδα, σε φάση πτώσης βρίσκονται οι παραδοσιακοί λιανέμποροι που δεν προσφέρουν στους πελάτες τους τη δυνατότητα online αγορών, καθώς και οι πωλήσεις μέσω τηλεόρασης.

Ανεξάρτητα από τη φάση του κύκλου ζωής, στην οποία βρίσκονται οι διαφορετικοί τύποι έκφρασης της λιανεμπορικής δραστηριότητας, οι ερωτώμενοι κλήθηκαν να καταθέσουν την άποψή τους για το πώς βλέπουν το μέλλον του κλάδου. Σύμφωνα με τις απαντήσεις, προβλέπεται η κυριαρχία του mobile retail, των internet marketplaces, αλλά και των multichannel δραστηριοτήτων, καθώς και των λιανεμπόρων που έχουν αποκλειστικά online παρουσία. Ειδικότερα στην νοτιοδυτική Ευρώπη, κυρίαρχη τάση είναι τα internet marketplaces και οι pure players (εταιρείες που έχουν μόνο online δραστηριότητα).

Η προσέγγιση του καταναλωτή, σε οποιοδήποτε σημείο του αγοραστικού του ταξιδιού, μέσω των κινητών συσκευών, προσφέρει επιπλέον ευκαιρίες στους λιανέμπορους που διαθέτουν φυσικά καταστήματα, όχι μόνο σε επίπεδο προσέλκυσης νέων πελατών, αλλά και σε επίπεδο ανάλυσης της αγοραστικής συμπεριφοράς εντός του καταστήματος. Η άποψη αυτή ανήκει σε λίγο πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες (το 57% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι τα location-based services προσφέρουν σημαντικά οφέλη), ενώ το 20% έχει αντίθετη άποψη.

Οι online πωλήσεις θα αυξηθούν σημαντικά στο μέλλον
Στην έρευνα της GfK, αναλύονται τρεις μεγάλες προϊοντικές κατηγορίες, τα technical consumer goods (προϊόντα τεχνολογίας, τηλεπικοινωνίες κλπ), τα downloadable goods (λογισμικό και διασκέδαση -βιβλία, μουσική, ταινίες κλπ-) και τα προϊόντα μόδας. Και για τις τρεις αυτές προϊοντικές κατηγορίες, προβλέπεται το ποσοστό των πωλήσεων που θα πραγματοποιούνται μέσω διαδικτύου το 2020 και το 2030. Εντυπωσιακή είναι η πρόβλεψη για τα downloadable goods, όπου οι ερωτώμενοι καταθέτουν την άποψη πως τα 2/3 των πωλήσεών τους θα γίνονται μέσω internet.

Μεθοδολογία

  • Η έρευνα έγινε online από τις ομάδες retail tracking και καταναλωτικής έρευνας της GfK, στο διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου του τρέχοντος έτους.
  • Το ερωτηματολόγιο σχεδιάστηκε με βάση το πρώτο κύμα, που έτρεξε το 2013.
  • Το δείγμα αποτελείται από 544 λιανέμπορους, ακαδη-μαϊκούς και εξειδικευμένα στελέχη της GfK. Το 50% των ερωτώμενων προέρχεται από το λιανεμπόριο και το άλλο 50% από την πανεπιστημιακή κοινότητα και την GfK.
  • Η έρευνα κάλυψε 60 χώρες από Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική, Ασία και Ειρηνικό, καθώς επίσης και από την Αμερικανική Ήπειρο.
  • Η Ελλάδα ανήκει στη νοτιοδυτική Ευρώπη μαζί με την Γαλλία, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία.