Άνεργοι: 1.147.912 τον Μάιο, ύφεση: -6,4% το πρώτο εξάμηνο του 2012, απλήρωτοι εργαζόμενοι: άνω των 500.000 σήμερα, χωρίς καθόλου εισόδημα: περισσότερα των 300.000 νοικοκυριών... Πρόκειται για μερικά μόνο από τα στοιχεία που συνθέτουν την εφιαλτική εικόνα της ελληνικής κοινωνίας κατά τον πέμπτο χρόνο της μεγάλης ύφεσης και τον τρίτο της μνημονιακής διαβίωσης.

Τα προαναφερόμενα στοιχεία θεωρούνται ήδη παρωχημένα. Στην πραγματικότητα η κατάσταση έχει επιδεινωθεί, ενώ το φθινόπωρο φέρνει νέες θύελλες και ασήκωτα βάρη για τα «συνήθη υποζύγια», νέα «λουκέτα» και ανέργους, νέα κυριολεκτικώς λιμοκτονούντα νοικοκυριά.
Με τα νέα μέτρα των 11,5 δισ. ευρώ, που μπορεί να είναι 13,5 δισ. ή περισσότερα, η κυβέρνηση «βάζει χέρι» στα τελευταία υπολείμματα του κοινωνικού κράτους, τις φοροαπαλλαγές και τα επιδόματα αναπήρων και πολυτέκνων, το ΕΚΑΣ των χαμηλοσυνταξιούχων, το επίδομα ανεργίας…

Οι διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού ότι «τα μέτρα θα είναι τα τελευταία» ακούγεται πλέον ως «το συντομότερο ανέκδοτο», τη στιγμή που στις οικονομικές εφορίες η Ελλάδα αναστενάζει και εντός του φθινοπώρου μέλλεται να συνθλιβεί ο κοινωνικός ιστός της χώρας.
* Τους επόμενους μήνες θα πρέπει να πληρωθούν στην Εφορία πάνω από 6 δισ. ευρώ για φόρο εισοδήματος, τέλη επιτηδεύματος και εισφορά… αλληλεγγύης, που φέτος «πάνε πακέτο».
* Μέχρι τέλος του χρόνου 5,5 εκατομμύρια ιδιοκτήτες αυτοκινήτων θα πρέπει να καταβάλουν 1,2 δισ. ευρώ για τέλη κυκλοφορίας.
* Το «χαράτσι» για τις κατοικίες θα πληρωθεί σε πέντε μηνιαίες δόσεις, μέχρι τον Απρίλιο του 2013. Το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 2,4 δισ. ευρώ και καταμερίζεται σε 5,5 εκατομμύρια ιδιοκτήτες.
* Φόρο Ακίνητης Περιουσίας για το 2010 θα πρέπει να πληρώσουν περίπου 400.000 οικογένειες και άλλες 600.000 για το 2011. Το συνολικό ποσό ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.

Και βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε το πανάκριβο φέτος πετρέλαιο θέρμανσης, η τιμή του οποίου μπορεί να ξεπεράσει το 1,5 ευρώ, τα φροντιστήρια και τα «ιδιαίτερα», που αρχίζουν με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, τους ασθενείς που μένουν χωρίς φάρμακα και γιατρούς, τους άστεγους που τρέμουν στην ιδέα και μόνο του επερχόμενου χειμώνα, το κόψιμο των δωρεάν πανεπιστημιακών συγγραμμάτων κλπ.

Ενδεικτικό της οικονομικής αδιεξόδου των νοικοκυριών είναι και το γεγονός ότι κατά το 18% των φορολογουμένων που έλαβαν χρεωστικά εκκαθαριστικά σημειώματα μέχρι τον Ιούλιο δεν πλήρωσαν την πρώτη δόση του φόρου. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερα από 450 χιλ. νοικοκυριά.Κι όμως, στην Ελλάδα της ανεργίας και των μειωμένων –λόγω αναδουλειάς– ωραρίων και ημερών εργασίας, η τρόικα απαιτεί την κατάργηση της πενθήμερης εργασίας και η κυβέρνηση φαίνεται να μελετά παρά τις διαψεύσεις την επιβολή «τέλους ακινησίας» στους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που θα παραδώσουν τις πινακίδες κυκλοφορίας τους.

Πλυντήριο μαύρου χρήματος η χώρα
Σύμφωνα με στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας,  το 2011 περισσότερες από 120.000 επιχειρήσεις καθυστερούσαν για πάνω από τρεις μήνες την πληρωμή των μισθών σε 400.000 εργαζόμενους. Σήμερα ο αριθμός των απλήρωτων εργαζομένων υπολογίζεται ότι έχει ξεπεράσει το μισό εκατομμύριο, ενώ τον ίδιο αριθμό πλησιάζουν και οι οικογένειες στις οποίες δεν δουλεύει κανένα μέλος τους. Εκτός όμως από την Ελλάδα «των υποζυγίων», υπάρχει και η Ελλάδα «των επιτήδειων» και της απύθμενης διαφθοράς. Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε το Spiegel, την περίοδο 2003-2011 βγήκαν από τη χώρα μας 261 δισ. δολάρια (ή 207 δισ. ευρώ), αποκλειστικά για λόγους φοροδιαφυγής, ξεπλύματος χρήματος και απόκρυψης εσόδων διεφθαρμένων λειτουργών, όπως τονίζεται χαρακτηριστικά.

Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος. Στον «παράδεισο των τοκογλύφων και των κερδοσκόπων», όπως χαρακτηρίζεται η χώρα μας, εκτιμάται ότι τη διετία 2010-2011 εισέρρευσαν πάνω από 200 δισ. δολάρια, όχι βέβαια για επενδύσεις, αλλά για χορηγήσεις δανείων με τοκογλυφικούς όρους σε πρόσωπα και επιχειρήσεις και για την αγορά ακινήτων σε τιμές ευκαιρίας. Έτσι, το «στέγνωμα» της αγοράς, το «πάγωμα» της χορήγησης δανείων από τις τράπεζες και το ξεπούλημα περιουσιακών στοιχείων ένεκα ανάγκης, έχουν μετατρέψει την Ελλάδα σε «πλυντήριο μαύρου χρήματος».

Αφάνταστη κατρακύλα
Υπ’ αυτές τις συνθήκες οι λιανεμπορικές επιχειρήσεις δίνουν κυριολεκτικά μάχη για επιβίωση, μια μάχη που μήνα με τον μήνα γίνεται δυσκολότερη. Από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει ότι τον Ιούνιο ο όγκος των λιανικών πωλήσεων μειώθηκε κατά 10,6% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2011, ενώ έχει περιοριστεί σε επίπεδα κάτω του 75% σε σχέση με τις πωλήσεις του αντίστοιχου μήνα του 2005.

Ούτε τα καταστήματα τροφίμων μένουν απρόσβλητα, ο όγκος πωλήσεων των οποίων μειώθηκε κατά 3,1%, περιορισμένος μόλις στο 87% των πωλήσεων του Ιουνίου του 2005.Νεότερα στοιχεία, που προέρχονται από έρευνα της ΕΣΕΕ, δείχνουν ότι ούτε την περίοδο των θερινών εκπτώσεων μπόρεσε η αγορά να μετριάσει, έστω, την ταχύτητα πτώσης των πωλήσεων. Ειδικότερα, στο δίμηνο των εκπτώσεων ο τζίρος των εμπορικών καταστημάτων ανήλθε σε 4,4 δισ. ευρώ, μειωμένος κατά 20% σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2011 και κατά 36,4% συγκριτικά με το 2010.

Αυτό σημαίνει:
* Απώλειες ύψους 1,11 δισ. ευρώ σε σχέση με τις θερινές εκπτώσεις του 2011.
* Συγκριτικά με τις εκπτώσεις του 2010, οι απώλειες ανέρχονται σε 2,52 δισ. ευρώ.
* Ο τζίρος του διμήνου από 6,93 δισ. ευρώ που ήταν το 2010 (χωρίς ΦΠΑ), περιορίστηκε στα 5,52 δισ. το 2011 και στα 4,4 δισ. φέτος.
* Από τις 113 πόλεις που συμμετείχαν στην έρευνα, αύξηση τζίρου αναφέρθηκε μόνο σε τέσσερις (Παξοί, Καλαμάτα, Νέα Αρτάκη Εύβοιας, Αξιούπολη Κιλκίς).

Από άλλη έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ, την 8η κατά σειρά, που διενεργείται κάθε εξάμηνο, προκύπτει ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις υπέστησαν μείωση του τζίρου τους κατά μέσο όρο 34,8% στο πρώτο εξάμηνο του 2012, σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2011. Μειωμένο τζίρο είχε το 85% των επιχειρήσεων, ενώ το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 88% στις εμπορικές επιχειρήσεις. Περίπου 190.000 επιχειρήσεις δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν κίνδυνο κλεισίματος το επόμενο δωδεκάμηνο. Η ΓΣΕΒΕΕ εκτιμά ότι η καθαρή μείωση επιχειρήσεων γι’ αυτό το χρονικό διάστημα θα είναι 67.000, από τις οποίες οι 11.000 μέσα στο επόμενο τρίμηνο.

Επιπλέον, προκύπτει ότι υπάρχει κίνδυνος για απώλεια 260.000 θέσεων απασχόλησης (αυτοαπασχολούμενοι, εργοδότες, μισθωτοί) στο επόμενο δωδεκάμηνο. Για το δεύτερο εξάμηνο του 2012 η ΓΣΕΒΕΕ προβλέπει ότι θα χαθούν 110.000 θέσεις μισθωτής εργασίας, ενώ εκτιμάται ότι χάθηκαν 78.000 το πρώτο εξάμηνο του έτους.Η Συνομοσπονδία τονίζει ιδιαίτερα ότι για τρίτο συνεχόμενο εξάμηνο η αναλογία προσλήψεων προς απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα είναι 1 προς 7.

Επίσης, ότι:
* Κατά το 53,4% οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην έγκαιρη καταβολή των μισθών.
* Κατά το 33,2% έχουν μειώσει τις αποδοχές του προσωπικού τους και κατά το 40% τις ώρες και ημέρες εργασίας. Συνολικά οι μισές επιχειρήσεις έχουν προχωρήσει σε έμμεση ή άμεση μείωση των αποδοχών.
* Κατά το 37% θεωρούν βέβαιο ότι θα μειώσουν περαιτέρω τις αποδοχές του προσωπικού τους στο δεύτερο εξάμηνο του χρόνου, ενώ κατά ένα πρόσθετο 30% δεν αποκλείουν κάτι τέτοιο.

Κι ο πληθωρισμός… το βιολί του
Με όλα τούτα ο πληθωρισμός καλά κρατεί. Τον Ιούλιο φέτος ο δείκτης τιμών καταναλωτή ήταν αυξημένος κατά 7,4% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2009, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στη διατροφή ήταν 4%, στα ποτά και τον καπνό 25,4% (ένεκα φορολογίας), στα ξενοδοχεία και την εστίαση 6,8%, στη στέγαση 23,4% (φορολογία), στις μεταφορές 24,3% (ομοίως).