Ήταν τελικά φυσικό: η όξυνση του πολιτικού κλίματος και ο εντονότατος ανταγωνισμός των αλυσίδων την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, αφαίρεσαν περισσότερα από τον εορταστικό τζίρο του κλάδου από όσα προϋπολόγιζαν τα στελέχη του ότι θα αφαιρούσαν η ανεργία, η απαξίωση των εισοδημάτων και οι φόροι.

Τόσο τον Δεκέμβριο στο σύνολό του όσο και το τελευταίο δεκαήμερο του μήνα, οι πωλήσεις των σούπερ μάρκετ κινήθηκαν κατά μέσο όρο οριακά πτωτικά, διαψεύδοντας τις προσδοκίες της αγοράς ότι τις τελευταίες μέρες του 2014 θα «ρέφαρε» τουλάχιστον ένα μέρος των χαμένων εσόδων της στη διάρκεια του έτους. Πάντως, ένα από τα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά αυτών των γιορτών ήταν οι έντονες διαφοροποιήσεις που καταγράφηκαν στην εξέλιξη των πωλήσεων από αλυσίδα σε αλυσίδα. Έτσι, υπήρξαν παραδείγματα δικτύων, τα οποία παρά το δυσμενές κλίμα κατάφεραν να αυξήσουν το τζίρο τους και μάλιστα σε υψηλό επίπεδο. Άλλα δίκτυα διατήρησαν απλώς τα «κεντημένα» τους, ενώ οι περισσότερες αλυσίδες μέτρησαν απώλειες εσόδων.

Όσο για τα μικρά σημεία πώλησης, ούτε λόγος να γίνεται. Το πλήγμα για τα περισσότερα ήταν συντριπτικό, καθώς δεν κατάφεραν να παρακολουθήσουν τις μεγάλες αλυσίδες στον εξοντωτικό «πόλεμο τιμών». Υψηλόβαθμα στελέχη των σούπερ μάρκετ μιλώντας στο σελφ σέρβις τόνισαν ότι του Δεκεμβρίου προηγήθηκε ένα κάκιστο τρίμηνο, οπότε οι πωλήσεις του κλάδου ήταν πτωτικές κατά 4% έως 6%. Το γεγονός αυτό υποχρέωσε την αγορά να κινηθεί εξαιρετικά επιθετικά σε ό,τι αφορά τις προσφορές, με αποτέλεσμα οι πωλήσεις σε όγκο να κινηθούν μεν θετικά, αλλά σε αξία πτωτικά.

«Πρόκειται για έναν μήνα που στις περισσότερες αλυσίδες έφερε ζημιές», τονίζει γνωστό στέλεχος, προσθέτοντας ότι «σε κατηγορίες προϊόντων όπως το νωπό κρέας, οι πρόσφορες κινήθηκαν σε πολύ υψηλά επίπεδα. Τα δίκτυα κυριολεκτικά ξεπούλησαν τα προϊόντα τους, όμως το κρίσιμο για όλους μας ήταν η διαμόρφωση του περιθωρίου κέρδους, το οποίο κυριολεκτικά μηδενίσθηκε». Το καταναλωτικό κοινό, όπως εκτίμησαν εξαρχής παράγοντες της αγοράς, ανταποκρίθηκε σε κάθε προσφορά των σούπερ μάρκετ, καθώς εξαιτίας της απαξίωσης των εισοδημάτων, της υψηλής ανεργίας και των βαριών φορολογικών υποχρεώσεων που συσσωρεύθηκαν τους τελευταίους μήνες του χρόνου, πρώτος στόχος των νοικοκυριών ήταν φέτος να αγοράσουν φθηνά.

Μας έφαγε το… Grexit
«Η πολιτική ανασφάλεια και, κυρίως, η πόλωση που τροφοδότησε η κυβέρνηση σχετικά με την «επόμενη ημέρα» της οικονομίας και το ενδεχόμενο εξόδου της χώρας από το ευρώ, λειτούργησαν επιβαρυντικά στο ήδη βαρύ κλίμα της αγοράς. Μπορεί εν συνεχεία το σενάρια περί Grexit να εγκαταλείφθηκαν, όμως η ζημιά την περίοδο των εορτών έγινε», τονίζει άλλος παράγοντας του λιανεμπορίου, για να τονίσει αμέσως μετά ότι «δυστυχώς οι πολιτικοί μας, παρά τα όσα δηλώνουν στην πράξη, όχι μόνο δεν σέβονται τις προσπάθειές μας να κρατηθεί ο τζίρος ψηλά, αλλά είναι σαν να επιθυμούν το ακριβώς αντίθετο!».

Σε ό,τι αφορά την εικόνα που παρουσίασαν οι πωλήσεις στις βασικότερες κατηγορίες προϊόντων, από το ρεπορτάζ προκύπτει πως τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είχαν μάλλον την τιμητική τους. Το κυνήγι των χαμηλών τιμών, σε συνδυασμό με τη γενική τάση προτίμησης των καταναλωτών τα τελευταία χρόνια για τα ιδιωτικά σήματα, έδρασαν καταλυτικά ώστε οι πωλήσεις να κινηθούν σε καλά επίπεδα,σε κατηγορίες όπως τα ζυμαρικά, τα ρύζια, τα προϊόντα άρτου κλπ, ενώ καλή ήταν και η εικόνα των πωλήσεων στα εποχικά προϊόντα, τόσο στα τρόφιμα όσο και στα μη τρόφιμα. Γλυκίσματα και ξηροί καρποί κινήθηκαν αρκετά καλά, ενώ σχετική αυτοσυγκράτηση αγορών επέδειξαν οι καταναλωτές για αναψυκτικά, ποτά και κρασιά, στην προσπάθειά τους να συγκρατήσουν κατά το δυνατόν χαμηλότερα το συνολικό κόστος του γιορταστικού τους καλαθιού.