Σε ένα περιβάλλον πρωτοφανών προκλήσεων, κλιμακούμενων κρίσεων –οικονομικών, γεωπολιτικών, περιβαλλοντικών– και διαρκών ανατροπών, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ και η βιομηχανία των FMCG δείχνουν σταθερό ενδιαφέρον για τις δράσεις εταιρικής κοινωνικής υπευθυνότητας, που αποσκοπούν στην υποστήριξη της κοινωνίας και τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος ως οικοσυστημάτων άρρηκτα συνδεδεμένων και αλληλοτροφοδοτούμενων. Η προστασία τους, άλλωστε, είναι μονόδρομος για την βιωσιμότητα των ίδιων των επιχειρήσεων και των πελατών τους.

Παρά τις πιέσεις που δέχονται οι επιχειρήσεις από την εκτόξευση των τιμών των ενεργειακών προϊόντων και τις πολλαπλές διαταραχές της παραγωγικής αλυσίδας εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, συνεχίζουν –στο μέτρο των δυνατοτήτων καθεμιάς– τα προγράμματα δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, σκοπός των οποίων είναι να αποδίδεται στην κοινωνία ή σε επιμέρους ομάδες της, τις πιο ευπαθείς, μέρος όσων κερδίζουν οι επιχειρήσεις.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο όλεθρος που σημαίνει για ανθρώπους και υποδομές, άμεσα και έμμεσα, καθώς και οι τεράστιοι κίνδυνοι για το ανθρώπινο είδος και τον πολιτισμό του εξαιτίας της αντίδρασης του φυσικού περιβάλλοντος στο ανθρωπογενή βιασμό του, με τη διαρκώς εντεινόμενη εκδήλωση των φαινομένων της κλιματικής αλλαγής, αναδεικνύουν περισσότερο από ποτέ τη σημασία της μέριμνας για περισσότερη υπευθυνότητα απέναντι στο περιβάλλον και την κοινωνία.

Δέσμευση στην ΕΚΕ παρά την συγκυρία
Οι φορείς-εκπρόσωποι των ελληνικών βιομηχανιών υποστηρίζουν και ενθαρρύνουν τα μέλη τους να συνεχίζουν τα προγράμματα δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, καθώς και να τα ενισχύουν περαιτέρω, ποσοτικά και ποιοτικά, παρά την ισχυρή πίεση της κερδοφορίας τους στη συγκυρία της πολυπαραγοντικής κρίσης.

«Οι δράσεις Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος της φιλοσοφίας των επιχειρήσεων του κλάδου των τροφίμων και ποτών και αφήνουν το θετικό τους αποτύπωμα στην κοινωνία των πολιτών. Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) ως εκπρόσωπος της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων-ποτών αναγνωρίζει τη σημασία αυτών των πρωτοβουλιών και συμβάλει στην ευαισθητοποίηση των μελών του για την ανάληψη σχετικών δράσεων, αλλά και την περαιτέρω ανάδειξή τους», αναφέρει σχετικά ο κ. Γιάννης Γιώτης, πρόεδρος της διοίκησης του συνδέσμου. «Σήμερα διαπιστώνουμε ότι οι δράσεις ΕΚΕ των επιχειρήσεων μελών μας συνεχίζονται, αλλά στο μέτρο του δυνατού, παρά τις πιέσεις που δέχονται από την κατακόρυφη αύξηση του κόστους ενέργειας, το οποίο έχει συμπιέσει ή/και εξανεμίσει παντελώς την κερδοφορία τους», επισημαίνει ο κ. Αθανάσιος Σαββάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ).

Η τεράστια πίεση που δέχεται η κερδοφορία των επιχειρήσεων θέτει θέμα επιβίωσης αρκετών εξ αυτών. Επομένως οι δράσεις ΕΚΕ κατ’ ανάγκην προσαρμόζονται σε αυτή τη συνθήκη. «Δυστυχώς, η ρεαλιστική αντιμετώπιση των πραγμάτων υπαγορεύει την επίτευξη της κερδοφορίας κάθε επιχείρησης, έτσι ώστε αυτή στη συνέχεια να είναι σε θέση να επιστρέφει στην κοινωνία ένα μέρος από τα κέρδη της», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Σαββάκης.

Δράσεις ΕΚΕ προσαρμοσμένες στους καιρούς
Η πανδημία, η φτώχεια, ο πόλεμος τώρα στην Ουκρανία ευαισθητοποιούν έμπρακτα ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής βιομηχανίας, ειδικά του κλάδου των FMCG, παρά την οικονομική ανασφάλεια και τα άγχη που δημιουργεί. Οι σχετικές δράσεις τους είναι, φυσικά, προσαρμοσμένες στη συγκυρία, όπως άλλωστε και στον επείγοντα χαρακτήρα της αντιμετώπισης των προβλημάτων της.

Έρευνα που πραγματοποίησε ο ΣΕΒΤ μεταξύ των μελών του για την αποτύπωση των δράσεων ΕΚΕ που διεξάγουν, ανέδειξε εκατοντάδες διαφορετικές δράσεις. Μεταξύ αυτών, είναι:
• Δράσεις κοινωνικής ωφέλειας (π.χ. δωρεές σε τράπεζες τροφίμων, συσσίτια, κοινωνικά παντοπωλεία, ορφανοτροφεία, γηροκομεία, ειδικά σχολεία, εκκλησίες, ΜΚΟ, μέριμνα στήριξης των ευπαθών ομάδων, μέσω προγραμμάτων δωρεών τροφίμων με επίκεντρο το παιδί και την οικογένεια).
• Δράσεις στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας (π.χ. στήριξη του ΕΣΥ με δωρεές αναπνευστήρων και άλλου υλικού για τον εξοπλισμό ΜΕΘ και γενικότερα των νοσοκομείων αναφοράς).
• Δράσεις για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών (π.χ. στήριξη πληγέντων από σεισμούς, πυρκαγιές, πλημμύρες, δωρεές οχημάτων, drones, ελαστικών για τις ανάγκες της Πυροσβεστικής, της ΕΛΑΣ και των λιμενικών αρχών).
• Δράσεις περιβαλλοντικού σκοπού (π.χ. αναδάσωση, καθαρισμοί περιοχών, συμβολαιακή καλλιέργεια).

Η έρευνα κατέγραψε επιπλέον πληθώρα δράσεων σε επιμέρους τομείς, όπως της υγείας (με προγράμματα για την καταπολέμηση της υπογεννητικότητας, για την προώθηση της υγιεινής διατροφής κ.ά.), της εκπαίδευσης (με υποτροφίες, καλοκαιρινά εκπαιδευτικά προγράμματα κ.ά.), της υποστήριξης της επιχειρηματικότητας, των τοπικών κοινωνιών, των ΑΜΕΑ, του πολιτισμού και του αθλητισμού, του εθελοντισμού και της φροντίδας των ζώων.

Όπως εξηγεί ο κ. Γιώτης, «κάποιες επιχειρήσεις επιλέγουν τομείς δράσης που ταιριάζουν περισσότερο στη γκάμα των προϊόντων τους ή στις δραστηριότητές τους, εστιάζοντας σε συγκεκριμένες θεματικές ή σε δράσεις ιδιαίτερου τοπικού ενδιαφέροντος. Άλλες πάλι αναπτύσσουν ευρύτερες και πιο ολιστικές καμπάνιες. Η πρακτική που εφαρμόζεται κάθε φορά, αξιολογείται ανάλογα με τον επιδιωκόμενο στόχο, ώστε οι δράσεις να έχουν τον αποτελεσματικότερο δυνατό αντίκτυπο».

«Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αρωγής»
Με την στήριξη και τη συμμετοχή του ΣΒΕ ιδρύθηκε το «Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αρωγής», το οποίο αποτελεί για τον σύνδεσμο, όπως εξηγεί ο κ. Σαββάκης, μια καλή πρακτική συντονισμού των δράσεων ΕΚΕ και κινητοποίησης των επιχειρήσεων, η μια συμπληρωματικά της άλλης, π.χ. «για την υλοποίηση μιας συνολικής παρέμβασης υποστήριξης σε κάποιο ίδρυμα». Τονίζει δε πως η μεγάλη συμμετοχή των βιομηχανικών επιχειρήσεων-μελών του ΣΒΕ σε τέτοιες συλλογικές πρωτοβουλίες ανάληψης δράσεων ΕΚΕ, αποδεικνύει την ευαισθησία και τη δέσμευσή τους ως προς το να επιστρέφουν στην κοινωνία μέρος των δικών τους απολαβών. «Κι επειδή όλοι πιστεύουμε στη λογική της «επιστροφής» στην κοινωνία ενός σημαντικού μέρους απ’ όσα η ίδια μας προσφέρει επί σειρά ετών», τονίζει, «θα συνεχίσουμε με αμείωτο ρυθμό να προτρέπουμε τις επιχειρήσεις μας να σχεδιάζουν και να υλοποιούν δράσεις ΕΚΕ, με προτεραιότητα στην παροχή κάθε είδους υποστήριξης στους οικονομικά ασθενέστερους, όπως και στην υποστηρικτική ανταπόκρισή τους σε περιπτώσεις έκτακτων αναγκών, όπως η πανδημία ή τα ακραία φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής».

Συνεργασία με την Τράπεζα Τροφίμων
Ως γνωστόν οι επιχειρήσεις του κλάδο των τροφίμων-ποτών συμβάλλουν συστηματικά στο έργο και τη λειτουργία της Τράπεζας Τροφίμων, με την οποία ο ΣΕΒΤ διατηρεί μακροχρόνια συνεργασία. «Παροτρύνουμε τα μέλη μας να βοηθούν το έργο της. Από το ξεκίνημα της λειτουργίας της περισσότερες από 550 επιχειρήσεις του κλάδου μας έχουν διαθέσει και συνεχίζουν να της διαθέτουν τα προϊόντα τους και να συνδράμουν ουσιαστικά το δίκτυο φιλανθρωπίας και αλληλεγγύης της Τράπεζας, χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης και αποτελεσματικής συνεργασίας προς όφελος χιλιάδων συνανθρώπων μας», υπογραμμίζει ο κ. Γιώτης.

Εξάλλου ο ΣΕΒΤ, αναγνωρίζοντας τη σημασία των πρωτοβουλιών ΕΚΕ, «συμβάλει στην ευαισθητοποίηση των μελών του για την ανάληψη σχετικών δράσεων, αλλά και τις αναδεικνύει περαιτέρω», επισημαίνει ο κ. Γιώτης. Πράγματι, στην ιστοσελίδα του συνδέσμου υπάρχει ειδική θεματική ενότητα, που προβάλλονται οι σχετικές δράσεις των μελών του και αναδεικνύονται συστηματικά οι προσπάθειές τους και τα αποτελέσματά τους.

ΕΚΕ και κοινωνία: Μια αμφίδρομη σχέση
Εξάλλου, όπως επιβεβαιώνουν οι έρευνες παγκοσμίως, αυξάνει συνεχώς ο αριθμός των ανθρώπων που αξιολογούν τις επιχειρήσεις με βάση το κοινωνικό και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και τις επιβραβεύουν ή τις «τιμωρούν» σχετικά. Από αυτή την άποψη η προσφορά των επιχειρήσεων στο κοινωνικό σύνολο, μέσω των προγραμμάτων ΕΚΕ, ανακλάται τόσο στη φήμη τους όσο και (εν μέρει τουλάχιστον) στα οικονομικά αποτελέσματά τους. Ταυτόχρονα τεκμαίρεται ότι η ενίοτε προσχηματική κοινωνική δράση εκ μέρους κάποιων επιχειρήσεων θυμώνει τους πελάτες τους, ιδίως όταν διαπιστώνουν εξόφθαλμη αντίφαση μεταξύ του εταιρικού φαίνεσθαι και του είναι. Εν τέλει η αποτελεσματική επίδειξη κοινωνικής υπευθυνότητας απαιτεί –πέραν της επένδυσης πόρων– σωφροσύνη, ειλικρίνεια και επικοινωνιακή διαχείριση με το μεγαλύτερο δυνατό σεβασμό στις ευαισθησίες των ανθρώπων.